ECLI:BE:CABRL:2008:ARR.20080109.5

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Hof van beroep van Brussel Vonnis/arrest van 09 januari 2008 ECLI nr: ECLI:BE:CABRL:2008:ARR.20080109.5 Rolnummer: 2005AR710 Rechtsgebied: Overige - Internationaal publiekrecht Invoerdatum: 2009-01-05 Raadplegingen: 98 - laatst gezien 2026-07-02 16:50 Fiche UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - GERECHTELIJK RECHT- ALGEMENE BEGINSELEN - Betekening en kennisgeving - Kennisgeving - Buitenland GERECHTELIJK RECHT - EUROPEES EN INTERNATIONAAL GERECHTELIJK RECHT - Algemeen (Europees en internationaal gerechtelijk recht) - Verdrag Den Haag van 1 maart 1954 - Burgerlijke rechtsvordering GERECHTELIJK RECHT - EUROPEES EN INTERNATIONAAL GERECHTELIJK RECHT - Betekening - Verdrag 's Gravenhage van 15 november 1965 - Betekening en kennisgeving in het buitenland van stukken in burgerlijke of handelszaken Vrije woorden: Betekening aan een vennootschap met zetel in Oekraïne, middels dagvaarding de dato 18 september

1. . Art. 1 à 7 Verdrag van Den Haag van 1 maart
2. Verzet van de Sovjet-Unie tegen de toepassing van art. 6, 1°, 2° en 3°. Is Oekraïne een rechtsopvolger van de Sovjet-Unie? Tekst van de beslissing Het HOF VAN BEROEP TE BRUSSEL, Aanvullende kamer 1S, (wet van 9 juli 1997), Nr.: na beraad spreekt het volgend arrest uit : A.R. Nr. 2005/AR/710 Rep.nr.: 2008/ IN ZAKE VAN : Kamer 1S AZOV SHIPPING, vennootschap naar vreemd recht, met zetel te Alleya Admiral Avenue 89, 341010 Maruipol, Donetskaya Oblast, Oekraïne, appellante, vertegenwoordigd door meester Ingrid Van Clemen, advocaat te 2020 Antwerpen, Alfred Coolsstraat 2-4, Eindarrest TEGEN : WERF- EN VLASNATIE N.V., met maatschappelijke zetel te 2030 Antwerpen, Haven 136, Boterhamvaartweg 11, en met woonstkeuze op het adres van haar raadsman, meester Frans Ponet te 2018 Antwerpen, Van Putlei 9, geïntimeerde, vertegenwoordigd door meester Philip Vanlommel, loco meester Frans Ponet, advocaat te 2018 Antwerpen, Van Putlei
3. ******** Gelet op de stukken van de rechtspleging, inz.: - de herdaging na cassatie bij exploot van 24 februari 2005; - de conclusie na cassatie van appellante Azov Shipping; - de conclusie na cassatie van geïntimeerde NV Werf- & Vlasnatie. Gehoord de partijen ter openbare zitting van 31 oktober 2007 en gelet op de stukken die zij neerlegden. I. Antecedenten.
4. Bij exploot van 18 september 1996, dagvaardde huidige geïntimeerde de vennootschap naar vreemd recht Azov Shipping, voor de rechtbank van koophandel te Antwerpen in betaling van de tegenwaarde van 16.159,73 US$, plus interesten en kosten. De vordering had betrekking tot een tekort in de levering door Azov Shipping van een partij bales Oesbeeks katoen dat op de dag van de levering werd vastgesteld en waarvoor uitdrukkelijk voorbehoud werd gemaakt. Azov Shipping, vennootschap met maatschappelijke zetel in Oekraïne, was de vervoerder van de goederen op het schip ms Skvortsov Stepanov.
5. Op 14 januari 1997 sprak de rechtbank van koophandel een vonnis bij verstek waarbij zij de vordering ontvankelijk en gegrond verklaarde.
6. Bij exploot van 31 oktober 1997 tekende Azov Shipping verzet aan tegen het verstekvonnis.
7. Bij vonnis van 1 februari 1998 verklaarde de rechtbank van koophandel te Antwerpen het verzet niet ontvankelijk als laattijdig gelet op de betekening van het verstekvonnis op 7 april
8. Het verstekvonnis werd dan ook bevestigd.
9. Op 4 maart 1999 stelde Azov Shipping hoger beroep in voor het hof van beroep te Antwerpen. Zij vroeg het verzet ontvankelijk en gegrond te verklaren en, bijgevolg, de dagvaarding van 18 september 1996 nietig en/of ongeldig te verklaren en te zeggen voor recht dat het hof niet bevoegd is om kennis te nemen van de vordering van geïntimeerde, minstens de vordering verjaard, niet toelaatbaar of minstens ongegrond te verklaren.
10. Bij arrest van 19 maart 2001 heeft de vijfde kamer van het hof van beroep te Antwerpen: o het hoger beroep deels gegrond verklaard; o het bestreden vonnis hervormd; o het verzet van Azov Shipping ontvankelijk en als volgt gegrond verklaard; o voor recht gezegd dat de betekening van 7 april 1997 niet rechtsgeldig is geschied en dus geen gevolg ressorteert; o NV Werf- & Vlasnatie in de kosten van het verzet verwezen; o het verstekvonnis van 14 januari 1997 bevestigd, met enkele wijzigingen die in de huidige discussie zonder belang zijn; o Azov Shipping in de kosten van het hoger beroep verwezen.
11. Azov Shipping stelde cassatieberoep in. Bij arrest van 29 april 2004 heeft het Hof van Cassatie het arrest van 19 maart 2001 vernietigd "in zoverre dit het verstekvonnis van 14 januari 1997 van de rechtbank van koophandel te Antwerpen tussen de partijen bevestigt" en de aldus beperkte zaak naar het hof van beroep te Brussel verwezen. II. De procedure voor het hof
12. Voor het hof vordert Azov Shipping de hervorming van het bestreden vonnis, bijgevolg het verstekvonnis van 14 januari 1997 volledig te hervormen en, opnieuw rechtsprekende, de dagvaarding van 18 september 1996 nietig, respectievelijk ongeldig te verklaren; tevens te zeggen voor recht dat het hof niet bevoegd is om kennis te nemen van de vordering van NV Werf- & Vlasnatie, de vordering tevens verjaard, minstens "niet toelaatbaar in hoofde van gedaagden sub 2 en sub 3", minstens ongegrond te verklaren. Azov Shipping vordert nog de terugbetaling van de som van 23.703,92 euro (965.214 BEF), te vermeerderen met de gerechtelijke interest vanaf 3 oktober 2001 en de veroordeling van NV Werf- & Vlasnatie tot alle kosten.
13. NV Werf- & Vlasnatie besluit tot de ongegrondheid van het hoger beroep en tot de bevestiging van het bestreden vonnis van 1 december 1998, met veroordeling van Azov Shipping tot alle gerechtskosten. III. Bespreking Over de regelmatigheid van de betekening van het exploot van dagvaarding d.d. 18 september 1996
14. Het voornaamste discussiepunt voor het hof betreft de rechtsgeldigheid van de betekening van de oorspronkelijke dagvaarding aan Azov Shipping bij het exploot van 18 september
16. Artikel 40, eerste lid, van het Gerechtelijk Wetboek bepaalt: Ten aanzien van hen die in België geen gekende woonplaats, verblijfplaats of gekozen woonplaats hebben, stuurt de gerechtsdeurwaarder bij een ter post aangetekende brief het afschrift van de akte aan hun woonplaats of verblijfplaats in het buitenland en met de luchtpost indien de plaats van bestemming niet in een aangrenzend land ligt, onverminderd enige andere wijze van toezending overeengekomen tussen België en het land waar zij hun woon- of verblijfplaats hebben. De betekening wordt geacht te zijn verricht door de afgifte van de akte aan de postdienst tegen ontvangstbewijs in de vormen die in het artikel worden bepaald.
17. Het lijdt geen twijfel dat gerechtsdeurwaarder Roger Dujardin te Antwerpen kopie van zijn exploot van dagvaarding bij ter post aangetekende zending en met de luchtpost heeft gestuurd naar het juiste adres van de zetel van Azov Shipping, gevestigd "Alleya Admirala Aveneu 89, 341010 Mariupol, Donetskaya Oblast" in Oekraïne . Volgens de berichten van ontvangst van de Postdienst, door geïntimeerde voorgelegd , werd deze zending afgeleverd en ontvangen op 24 september 1996 (met de luchtpost), resp. op 30 september 1996 (normale aangetekende zending). Aan de hand van die berichten kan het echter onmogelijk worden uitgemaakt of de zending wel door de bestemmeling en niet door enige postdienst werd ontvangen. De berichten laten derhalve niet toe te besluiten dat Azov Shipping de dagvaarding wel degelijk heeft ontvangen, in welk geval de handeling het doel zou bereikt hebben dat de wet ermee beoogt (art. 867 van het Gerechtelijk Wetboek).
18. Artikelen 1 t.e.m. 7 van het Internationaal Verdrag van Den Haag van 1 maart 1954 betreffende de burgerlijke rechtsvordering, waartoe destijds de Sovjet-Unie op 26 juli 1967 toetrad , werden vervangen bij het Verdrag van Den Haag van 15 november 1965 maar noch Sovjet-Unie, noch later Oekraïne sloten zich tot dit laatste verdrag aan (zie Larcier Wetboeken onder de aanhef van dit verdrag). De bepalingen van het Verdrag van Den Haag van 1 maart 1954 moeten bijgevolg onderzocht worden, en zulks overeenkomstig de bepaling van artikel 40 van het Gerechtelijk Wetboek "onverminderd enige andere wijze van toezending overeengekomen tussen België en het land waar (de bestemmelingen) hun woon- of verblijfplaats hebben".
19. Het Verdrag van Den Haag van 1 maart 1954 regelt de consulaire methode van overmaking. Naast deze mogelijkheid erkent art. 6 van het Verdrag eveneens de rechtstreekse toezending via de post, doch onder voorbehoud dat de Staat van bestemming zich daartegen niet verzet heeft.
20. Azov Shipping doet gelden dat, bij haar toetreding tot het verdrag, de Sovjet-Unie zich met toepassing van artikel 6, tweede lid, van het verdrag, verzet heeft tegen het toezenden van stukken per post. Als opvolgerstaat geldt deze beperking ook t.a.v. Oekraïne zelf zodat een toezending via de post (althans in 1996) geen geldige betekening in Oekraïne is (was). De toezending via de post zou dus onregelmatig zijn zodat de betekening van de dagvaarding nietig of ongeldig is.
21. Sovjet-Unie heeft zich inderdaad verzet tegen het 1°, 2° en 3° van artikel 6 van het Verdrag zodat de betekening van de dagvaarding enkel via de diplomatieke weg kon geschieden. De deurwaarder zendt de akte in tweevoud bij aangetekend schrijven naar het Ministerie van Buitenlandse Zaken; de Belgische consul maakt de akte over aan de door de buitenlandse Staat aangewezen autoriteit. Bij de akte voegt hij een aanvraag "bevattende de vermelding van de autoriteit van welke het overgemaakt stuk is uitgegaan, van naam en hoedanigheid van de partijen, van het adres van degene voor wie het bestemd is, en van de aard van het betrokken stuk" en "gesteld in de taal van de aangezochte autoriteit". Het bewijs van de mededeling aan de geadresseerde wordt geleverd door een verklaring van de autoriteit van de aangezochte Staat (art. 5) .
22. Te dezen wordt enkel het bewijs geleverd van de zending door de gerechtsdeurwaarder Roger Dujardin, met standplaats te Antwerpen, aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken, Quatre Brasstraat 2 te Brussel, bij aangetekende brief van 18 september
23. Er wordt daarentegen geen bewijs gebracht noch van de zending door de Belgische consul aan de buitenlandse autoriteit, noch van het bewijs van de mededeling aan de geadresseerde aan de hand van een verklaring van deze autoriteit (met dien verstande dat het bewijs van een daadwerkelijke mededeling aan de geadresseerde niet vereist is ). Er is bijgevolg geen rechtsgeldige mededeling van de dagvaarding via de diplomatieke of consulaire weg geschied.
24. De NV Werf- & Vlasnatie betwist ten onrechte dat het voorbehoud van de Sovjet-Unie in Oekraïne van toepassing was op de dag van de dagvaarding. Oekraïne is immers rechtsopvolger van de Sovjet-Unie. Als opvolgende Staten werd Oekraïne automatisch titularis van de rechten en verplichtingen die gegrond zijn op de verdragen afgesloten door de verdwenen Staat . Oekraïne heeft zich overigens op 10 juni 1999 door het Verdrag verbonden verklaard als een van de rechtsopvolgende Staten van de Sovjet-Unie, en zulks met terugwerkende kracht tot 28 mei 1967 . Het door geïntimeerde aangehaalde "tabula rasa"-beginsel, dat weerhouden wordt voor "nieuw onafhankelijke Staten", hetgeen verwijst naar gedekoloniseerde gebieden, en niet naar Staten die ontstaan uit de dismembratio van een vroeger Statengeheel, zoals in het geval van de toenmalige Soviet-Unie, is te dezen niet van toepassing .
25. Uit het voorgaande moet het hof afleiden dat de betekening van de gedinginleidende dagvaarding niet rechtsgeldig is geschied. Het exploot is bijgevolg nietig. Nu appellante niet aanwezig kon zijn op de inleidingszitting en haar verweermiddelen niet heeft kunnen voordragen tenzij na verzet te hebben aangetekend, staat het vast dat haar belangen geschaad werden. Het hoger beroep is bijgevolg gegrond in zoverre het ertoe strekt de nietigheid te horen uitspreken van de dagvaarding van 18 september
27. De vordering van appellante tot terugbetaling van de som van 23.703,92 euro betreft de uitvoering van huidig arrest en niet de grond van de zaak. OM DEZE REDENEN, HET HOF, Rechtdoende op tegenspraak, Gelet op art. 24 van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken; Verklaart het hoger beroep ontvankelijk en in de volgende mate gegrond. Hervormt het bestreden vonnis in zoverre het het verstekvonnis van 14 januari 1997 bevestigt. Opnieuw rechtsprekende, verklaart de oorspronkelijke dagvaarding bij exploot van 18 september 1996 aan Azov Shipping betekend nietig. Verklaart bijgevolg de oorspronkelijke vordering van NV Werf- & Vlasnatie niet toelaatbaar. Veroordeelt de NV Werf- & Vlasnatie tot de gerechtskosten van alle aanleggen, inclusief de kosten voor het Hof van Cassatie. Bepaalt deze kosten in hoofde van Azov Shipping op : - vonnis 14/01/1997 : 304,91 euro - vonnis 01/12/1998 : 993,63+50,82 = 1.044,45 euro - arrest HVB A'pen : 185,92+426,38+53,30 = 665,60 euro - arrest HVC : 325+190,09 = 515,09 euro - arrest HVB Brussel : 462,09+1.100 = 1.562,09 euro Bepaalt deze kosten in hoofde van NV Werf- & Vlasnatie op : - vonnis 14/01/1997 : 330,14+304,91 = 635,05 euro - vonnis 01/12/1998 : 177,27+50,82 = 228,09 euro - arrest HVB A'pen : 426,38 euro - arrest HVB Brussel : 1.100 euro. Aldus gevonnist door : De heer E. Janssens de Bisthoven, raadsheer, d.d. voorzitter, De heer J. Celis, plaatsvervangend raadsheer, De heer Th. Taffijn, plaatsvervangend raadsheer, magistraten van de kamer 1S van het hof van beroep te Brussel, die aan de beraadslaging hebben deelgenomen overeenkomstig artikel 778 van het Gerechtelijk Wetboek, en, gezien de wettige verhindering van de heren Celis en Taffijn, uitgesproken overeenkomstig de beschikking van de heer Eerste Voorzitter van dezelfde datum, en bij toepassing van artikel 779 van het Gerechtelijk Wetboek, in openbare burgerlijke zitting van de kamer 1S van het hof van beroep te Brussel op 9 januari 2008, waar aanwezig waren : De heer E. Janssens de Bisthoven, raadsheer, d.d. voorzitter, De heer E. Vander Stadt, plaatsvervangend raadsheer, De heer M. Boes, plaatsvervangend raadsheer, De heer Th. Gillioen, e.a. adjunct-griffier. Th. Gillioen M. Boes E. Vander Stadt E. Janssens de Bisthoven Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab <div