ECLI:BE:CASS:2005:ARR.20050317.7

(1).

(1)Het O.M. was in zijn andersluidende conclusie van oordeel dat het arrest moest worden vernietigd op grond dat art. 123, ,§ 1, W.I.B.

(1964)ten tijde van de feiten de "splitsing" omschreef als de verrichtingen waarbij vennootschappen "zich splitsen bij wege van inbreng van al hun activa of passiva in meerdere andere, bestaande of nieuwe, vennootschappen", en dat de term "splitsing" in art. 2, ,§ 4, 1°, K.B. nr. 15 van 9 maart 1982, krachtens hetwelk "effecten ter vertegenwoordiging van inbrengen gedaan ter gelegenheid (...) van splitsing" waren uitgesloten van de fiscale gunstregeling van art. 2, ,§ 1, van dat K.B., noodzakelijkerwijs op grond van die definitie diende te worden verstaan. Te dezen evenwel werd de inbreng, die de vennootschap, eiseres in cassatie, ontving in de vorm van de aandelen die laatstgenoemde uitgaf, gedaan door de vennootschap die had ingeschreven op de gehele kapitaalverhoging van de vennootschap, eiseres in cassatie. Die effecten waren evenwel geen "effecten ter vertegenwoordiging van inbrengen gedaan ter gelegenheid (...) van splitsing" in de zin van voormeld art. 2, ,§ 4, 1°. Dat waren volgens het O.M. alleen de inbrengen die de gesplitste vennootschap had gedaan in de nieuwe vennootschappen, waaronder de vennootschap, eiseres in cassatie, en de vennootschap die op de kapitaalverhoging had ingeschreven, omdat bovenvermeld art. 2, ,§ 4, 1°, met de termen "effecten ter vertegenwoordiging van inbrengen gedaan ter gelegenheid van splitsing", doelde op de aandelen of deelbewijzen die ten voordele van de gesplitste vennootschap waren uitgegeven in ruil voor de door haar gedane inbreng van haar vermogen. Thesaurus CAS: INKOMSTENBELASTINGEN - VENNOOTSCHAPSBELASTING - Afzonderlijke aanslagen - Fusie. Splitsing. Opslorping Vrije woorden: INKOMSTENBELASTINGEN - VENNOOTSCHAPSBELASTING - Afzonderlijke aanslagen - Fusie. Splitsing. Opslorping Splitsing Kapitaalverhoging Inkomsten uit aandelen of deelbewijzen van kapitalen die inbrengen in geld vertegenwoordigen Vennootschapswinst niet belastbaar in de vennootschapsbelasting Wettelijke bepalingen: Koninklijk Besluit - 09-03-1982 - Art.2,§4,1° Tekst van de beslissing Nr. F.03.0059.F.- LES ENTREPRISES MAURICE DELENS, naamloze vennootschap, Mr. John Kirkpatrick, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen BELGISCHE STAAT, Minister van Financiën,., Mr. Antoine De Bruyn , advocaat bij het Hof van Cassatie. I. Bestreden beslissing Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest, op 20 juni 2003 gewezen door het Hof van Beroep te Brussel. II. Rechtspleging voor het Hof Afdelingsvoorzitter Claude Parmentier heeft verslag uitgebracht. Advocaat-generaal André Henkes heeft geconcludeerd. III. Cassatiemiddel Eiseres voert twee middelen aan : 1. Eerste middel Geschonden wettelijke bepalingen - het artikel 2 van het koninklijk besluit nr. 15 van 9 maart 1982 tot aanmoediging van de inschrijving op of de aankoop van aandelen of bewijzen van deelgerechtigheid in Belgische vennootschappen, bekrachtigd door de wet van 1 juli 1983, gewijzigd bij koninklijk besluit nr. 150 van 30 december 1982, bekrachtigd door de wet van 1 juli 1983 ; - de artikelen 123, ,§ 1, 1°, laatst gewijzigd door de wet van 13 april 1971, en 174 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen

(1964), laatst gewijzigd door de wet van 28 december 1983 (aanslagjaren 1986 tot 1989), laatst gewijzigd door de wet van 22 februari 1990 (aanslagjaar 1990). Aangevochten beslissingen en redenen Het hof van beroep stelt vooreerst vast :

(1)dat eiseres beroep heeft ingesteld tegen beslissingen van de gewestelijk directeur der directe belastingen waarbij haar bezwaarschriften tegen aanslagen in de vennootschapsbelasting voor de aanslagjaren 1986 tot 1989 en in de roerende voorheffing voor de aanslagjaren 1986 tot 1990 worden verworpen,

(2)dat "(eiseres), die een vennootschap van algemene aanneming is, betoogt op 31 augustus (lees: 15 december) 1983 het kapitaal met 135.000.000 frank te hebben verhoogd waardoor zij op grond van het koninklijk besluit nr. 15 van 9 maart 1982 en het koninklijk besluit nr. 150 van 30 december 1982 voor die verrichting een niet-belastbare winst kan genieten, van belasting vrijgestelde dividenden kan uitkeren en onderworpen is aan de roerende voorheffing tegen een tarief van 20 pct. voor elk van de aanslagjaren 1986 tot 1990, (dat), volgens de administratie, artikel 2, ,§ 4, van het koninklijk besluit nr. 15 van 9 maart 1982 voor de litigieuze jaren vrijstelling van vennootschapsbelasting en verlaging van het tarief van de voorheffing verbiedt voor de door eiseres op (15 december) 1983 doorgevoerde kapitaalverhoging",

(3)dat "de aandeelhouders van de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens dezelfde dag bij verschillende notariële akten de werkzaamheden van de naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens hebben geherstructureerd. Die complexe verrichting wordt opgedeeld in twee luiken, namelijk : 1° een vereffening, door splitsing van de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens in de volgende vier vennootschappen : I. de naamloze vennootschap Belgopar, een naar aanleiding van de splitsing opgerichte holdingmaatschappij, met een kapitaal van 310.000.000 frank, waarvan een bedrag van 309.147.500 frank aan speciën is ingebracht door de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens. Op het saldo van 852.500 frank is in speciën ingeschreven door de familie Delens. II. De naamloze vennootschap Anparco, een naar aanleiding van de splitsing opgerichte holdingmaatschappij met een kapitaal van 160.000.000 frank, waarvan een bedrag van 159.980.000 frank door de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens is ingebracht, enerzijds, in de vorm van de aandelen van de naamloze vennootschap Antwerpse Bouwwerken Verbeek, die zij in portefeuille had tot beloop van 155.099.657 frank, en, anderzijd s, in de vorm van speciën tot beloop van 4.816.000 frank. Op het saldo van 80.000 frank is in speciën ingetekend door de familie Delens. III. De naamloze vennootschap Soficom, een bestaande holdingmaatschappij, waarvan het kapitaal is verhoogd met 20.000.000 frank, waarvan 12.000.000 frank door de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens is ingebracht (namelijk 1.000.000 frank in speciën en 11.000.000 frank in effecten van de naamloze vennootschap Industrialisation belge du bâtiment. Het saldo van 8.000.000 frank is afkomstig van reserves die zijn opgenomen uit de naamloze vennootschap Soficom. IV. De (nieuwe (eiseres)) naamloze vennootschap Etablissements Maurice Delens, die naar aanleiding van de splitsing is opgericht, met een kapitaal van 165.000.000 frank, of 6.450.000 frank (afgerond op 6.427.457 frank) die afkomstig is van de resterende netto-bezittingen van de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens, en 158.550.000 frank waarvan 158.400.000 in speciën werd verstrekt door de naamloze vennootschap Belgopar en 150.000 frank door de familie Delens ; en 2° een gelijktijdige kapitaalverhoging van de naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens (vernoemd onder IV (eiseres)) met 135.000.000 frank. Het kapitaal van die enkele ogenblikken voordien opgerichte vennootschap stijgt aldus onmiddellijk na haar oprichting van 165.000.000 frank tot 300.000.000 frank. De kapitaalverhoging wordt doorgevoerd door de emissie van 9.000 aandelen AFV, die zijn aangekocht en volledig afbetaald door de naamloze vennootschap Belgopar (vennootschap, ontstaan uit de sub I vermelde splitsing) en meerderheidsaandeelhouder, ja zelfs houder van nagenoeg alle aandelen van (eiseres)",

(4)dat "de taxatieambtenaar in zijn wijzigingsbericht van 8 november 1986 betreffende het aanslagjaar 1986 die verrichtingen heeft betwist, omdat zij in strijd waren met de economische realiteit, namelijk dat de werkzaamheden van de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens gewoon werden voortgezet ; (dat) het evenwel niet wordt betwist dat de taxatieambtenaar zijn standpunt achteraf rechtvaardigde door aan te voeren dat 'de naamloze vennootschap EMD bovendien geen nieuwe kapitalen heeft gekregen en er uitsluitend een juridische overgang van de reeds bestaande kapitalen is geschied' (bijlage 3 bij het wijzigingsbericht van 8 november 1988), en

(5)dat "volgens de directeur, de door de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens doorgevoerde splitsing en de op dezelfde dag verleden schijnbare akten in feite slechts één enkele onsplitsbare akte vormen, die is opgemaakt met de bedoeling om, door middel van verschillende schijnbare akten, te verbergen dat, bij ontstentenis van nieuw geïnvesteerde kapitalen, de voorwaarden van artikel 2, ,§ 4, van het koninklijk besluit nr. 15 te dezen vervuld waren. Het betreft hier een constructie die door (eiseres) is uitgedacht en die als een veinzing moet worden beschouwd, wat impliceert dat de op 15 december 1983 doorgevoerde kapitaalverhoging met 135.000.000 frank geen recht geeft op de in de koninklijk besluiten nrs. 15 en 150 bedoelde recht op belastingvrijstelling voor dividenden. Dat standpunt wordt verwoord in de beslissingen van de directeur van 21 december 1992, 24 november 1992 en 9 oktober 1999". Vervolgens verklaart het hof van beroep in het bestreden arrest de beroepen van eiser niet gegrond om de volgende redenen: "Uit de uiteenzetting van de feiten volgt dat de aandeelhouders van de vroegere naamloze vennootschap Delens hebben besloten om haar op 31 augustus (lees: 15 december) 1983 op te splitsen in vier vennootschappen, waaronder Belgopar en (eiseres). Laatstgenoemde verklaart dat die splitsing werd doorgevoerd met het oog op de reoganisatie van de groep Delens ; daarover kan geen twijfel bestaan. Het kapitaal van 300.000.000 frank van (eiseres) werd op 31 augustus 1983 als volgt samengesteld : I/het kapitaal waarvan sprake was in de oprichtingakte van de vennootschap bedroeg 165.000.000 frank, waarvan 158.400.000 frank was gestort door Belgopar (waarin de vroegere naamloze vennootschap Delens een bedrag van 309.147.500 frank had ingebracht) ; II/enkele ogenblikken 'bedenktijd' later verhoogde de vennootschap haar kapitaal met 135.000.000 frank. Dat bedrag werd voltekend door Belgopar (waarin de vroegere naamloze vennootschap Delens een bedrag van 309.147.500 frank had ingebracht). (Eiseres) geeft toe dat het bedrag van 158.400.000 frank, dat was gestort door Belgopar (bedoeld in de vorige alinea sub I) een 'inbreng' is die werd gedaan 'ter gelegenheid van de splitsing' van de vroegere naamloze vennootschap Delens, in de zin van artikel 2, ,§ 4, 1°, van het koninklijk besluit nr. 15 van 9 maart 1982, waardoor zij de in dat koninklijk besluit bedoelde voordelen niet kan genieten. (Eiseres) betoogt daarentegen dat het haar enkele ogenblikken later door dezelfde Belgopar gestorte gedrag van 135.000.000 frank een tweede inbreng is, die totaal verschilt van de eerste, en niet is gedaan 'ter gelegenheid van de splitsing' van de vroegere naamloze vennootschap Delens, zodat zij van oordeel is dat zij voor dat bedrag wel aanspraak kan maken op de voordelen van het koninklijk besluit nr. 15. Het onderscheid dat (eiseres) maakt tussen de door Belgopar gedane inbreng van 158.400.000, die zij toegeeft te hebben gedaan 'ter gelegenheid van de splitsing' en de door Belgopar een ogenblik bedenktijd later gedane inbreng van 135.000.000 frank die niet 'ter gelegenheid van de splitsing' is geschied, is louter kunstmatig. Uit de uiteenzetting van de feiten en de voormelde gegevens blijkt immers dat de haast gelijktijdige inbrengen van die bedragen in (eiseres) die beide mogelijk waren geworden doordat de vroegere naamloze vennootschap Delens enkele ogenblikken tevoren een bedrag van 309.147.500 frank had ingebracht in Belgopar (die was opgericht ter gelegenheid van de splitsing van de eerste, hierboven genoemde vennootschap), beide kennelijk zijn gedaan 'ter gelegenheid van de splitsing' van de vroegere naamloze vennootschap Delens. Gelet op de bewoordingen van artikel 2, ,§ 4, van dat koninklijk besluit, kan (eiseres) dus evenmin voor het bedrag van 135.000.000 frank de voordelen genieten van het koninklijk besluit nr. 15". Grieven Het koninklijk besluit nr. 15 van 9 maart 1982 sluit de inkomsten, uitgekeerd aan aandelen of aan deelbewijzen van belegde kapitalen die inbrengen in geld met het oog op kapitaalverhogingen vertegenwoordigen voor elk van de jaren 1982 en 1983, uit van de vennootschapswinst die belastbaar is in de vennootschapsbelasting (artikel 2, ,§ 1 die aandelen of deelbewijzen worden gewoonlijk "AFV" genaamd, afkorting van "avantages fiscaux fiscale voordelen"). Voor de toepassing van die bepaling worden niet aangemerkt als aandelen of deelbewijzen van belegde kapitalen ter vertegenwoordiging van inbrengen in geld, onder meer "effecten ter vertegenwoordiging ofwel van inbrengen gedaan ter gelegenheid van fusie, splitsing of omvorming van vennootschappen, ofwel van inbrengen van één of meer takken van werkzaamheden of van algemeenheid van de goederen" (artikel 2, ,§ 4, 1°). Op dat ogenblik waren de fusies en splitsingen nog niet geregeld door de vennootschapswet ; aan de in die bepaling gebruikte woorden fusie en splitsing moet de betekenis worden gehecht die bedoeld wordt in de belastingwet, inzonderheid in artikel 123, ,§ 1, van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen

(1964), dat splitsing omschrijft als de verrichting waarbij vennootschapen "zich splitsen bij wege van inbreng van al hun activa of passiva in meerdere andere, bestaande of nieuwe, vennootschappen". De aldus bedoelde splitsing impliceert dat de gesplitste vennootschap wordt ontbonden en dat haar vermogen in verschillende andere bestaande of nieuwe vennootschappen wordt ingebracht door toekenning aan de gesplitste vennootschap van nieuwe deelbewijzen die de vereffenaar van die vennootschap aan haar vennoten toekent. Door te verwijzen naar de "effecten ter vertegenwoordiging van inbrengen gedaan ter gelegenheid van splitsing", doelt artikel 2, ,§ 4, 1°, van het koninklijk besluit nr. 15 dus op de aandelen of deelbewijzen, die ten voordele van de gesplitste vennootschap worden uitgegeven als tegenprestatie voor de door laatstgenoemde gedane inbreng van haar vermogen. Het arrest stelt vast dat de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens is gesplitst bij akte van 15 december 1983. Het stelt vast dat, bij een op dezelfde dag verleden akte, de naamloze vennootschappen Belgopar, Anparco en de (nieuwe) Entreprises Maurice Delens (eiseres) werden opgericht. Het stelt vast dat de activa en passiva van de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens werd ingebracht in die drie nieuwe vennootschappen alsook in een bestaande vennootschap, de naamloze vennootschap Soficom. Het stelt vast dat 6.450.000 frank van het kapitaal van eiseres afkomstig is van de inbreng van het saldo van de nettobezittingen van de (vroegere) naamloze vennootschap Entreprises Maurice Delens en dat 158.550.000 frank afkomstig is van inbrengen in speciën, die zijn gedaan door de naamloze vennootschap Belgopar en de familie Delens. Het stelt vast dat eiseres vervolgens het kapitaal opnieuw heeft verhoogd met 135.000.000 frank waarvoor 9000 aandelen AFV werden uitgegeven die werden voltrekend en afbetaald door de naamloze vennootschap Belgopar. Nadat het hof van beroep had vastgesteld dat laatstgenoemde inbreng was gedaan door een nieuwe vennootschap, die ontstaan was uit de splitsing (de vennootschap Belgopar), en niet door de gesplitste vennootschap (de ((vroegere vennootschap Entreprises Maurice Delens), kon het niet wettig beslissen dat de litigieuze effecten "een ter gelegenheid van de splitsing gedane inbreng" vertegenwoordigen in de zin van artikel 2, ,§ 4, 1°, van het koninklijk besluit nr. 15 en dat zij derhalve niet in aanmerking komen voor de in de bepalingen van dat besluit bedoelde voordelen (schending van artikel 2, inzonderheid ,§ 4, 1°, van het koninklijk besluit nr. 15 en van artikel 123, ,§ 1°, van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen

(1964)) en derhalve evenmin voor het verlaagde tarief van 20 pct. van de roerende voorheffing kunnen genieten, als bedoeld in artikel 174, tweede lid, van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen

(1964)(schending van die wetsbepaling). IV. Beslissing van het Hof Eerste middel : Overwegende dat artikel 2, ,§ 1, van het koninklijk besluit nr. 15 van 9 maart 1982 tot aanmoediging van de inschrijving op of de aankoop van aandelen of bewijzen van deelgerechtigheid in Belgische vennootschappen bepaalt dat voor vennootschappen, verenigingen, inrichtingen of instellingen als bepaald in de artikelen 98, 100 en 102 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen

(1964), die tijdens ieder der jaren 1982 en 1983 opgericht worden of hun kapitaal verhogen, de inkomsten, uitgekeerd aan aandelen of aan deelbewijzen van belegde kapitalen die inbrengen in geld met het oog op die verrichtingen vertegenwoordigen, van de in de vennootschapsbelasting belastbare vennootschapswinst worden uitgesloten onder de in de andere leden van dat artikel bepaalde voorwaarden ; Dat, volgens dat artikel 1, ,§ 4, 1°, niet als aandelen of deelbewijzen van belegde kapitalen ter vertegenwoordiging van inbrengen in geld worden aangemerkt, effecten ter vertegenwoordiging ofwel van inbrengen, gedaan ter gelegenheid van fusie, splitsing of omvorming van vennootschappen, ofwel van inbrengen van één of meer takken van werkzaamheid of van algemeenheid van de goederen ; Overwegende dat het arrest vaststelt dat de vroegere vennootschap Maurice Delens is gesplitst en dat haar vermogen met name in drie nieuwe vennootschappen werd ingebracht, waaronder eiseres en de naamloze vennootschap Belgopar, dat "het kapitaal van 300.000.000 frank van eiseres op 31 augustus 1983 als volgt werd samengesteld : I) het kapitaal waarvan sprake was in de oprichtingakte van de vennootschap bedroeg 165.000.000 frank, waarvan 158.400.000 frank was gestort door Belgopar (waarin de vroegere naamloze vennootschap Delens een bedrag van 309.147.500 frank had ingebracht ) II) enkele ogenblikken 'bedenktijd' later verhoogde de vennootschap haar kapitaal met 135.000.000 frank. Dat bedrag werd voltrekend door Belgopar (waarin de vroegere naamloze vennootschap Delens een bedrag van 307.147.500 frank had ingebracht)" ; Dat het erop wijst dat de "haast gelijktijdige" inbrengen van de vennootschap Belgopar beide mogelijk zijn geworden "doordat de vroegere naamloze vennootschap Delens enkele ogenblikken tevoren een bedrag van 309.147.500 frank had ingebracht in Belgopar (die was opgericht ter gelegenheid van de splitsing van de eerste, hierboven vernoemde vennootschap) " ; Dat het arrest op grond van die vermeldingen wettig beslist dat de aandelen die eiseres had uitgegeven ten tijde van de kapitaalverhoging waarop de vennootschap Belgopar volledig had ingeschreven, een inbreng vertegenwoordigen die was gedaan "ter gelegenheid van de splitsing", in de zin van artikel 2, ,§ 4, 1°, van bovenvermeld koninklijk besluit nr. 15, en dat zij bijgevolg niet in aanmerking kwamen voor de door dat koninklijk besluit toegekende belastingvoordelen ; Dat het middel niet kan worden aangenomen ; OM DIE REDENEN, HET HOF Verwerpt het cassatieberoep ; Veroordeelt eiseres in de kosten. Aldus geoordeeld door het Hof van Cassatie, eerste kamer, te Brussel, door afdelingsvoorzitter Claude Parmentier, de raadsheren Christian Storck, Jean de Codt, Didier Batselé en Daniel Plas, en in openbare terechtzitting van zeventien maart tweeduizend en vijf uitgesproken door afdelingsvoorzitter Claude Parmentier,in aanwezigheid van advocaat-generaal met opdracht Philippe de Koster, met bijstand van griffier Philippe Van Geem. Vertaling opgemaakt onder toezicht van afdelingsvoorzitter Edward Forrier en overgeschreven met assistentie van griffier Philippe Van Geem. De griffier, De afdelingsvoorzitter, PDF document ECLI:BE:CASS:2005:ARR.20050317.7 Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab <div