ECLI:BE:CASS:2007:CONC.20070302.1

(1).

(1)Zie de concl. O.M. Thesaurus CAS: BESLAG - ALGEMEEN UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Beslag onder derden - Derde-beslagene - Verklaring - Weigering - Grond Wettelijke bepalingen: Gerechtelijk Wetboek - 10-10-1967 - Artt. 1452, 1456, 1542 en 1543 Fiches 2 - 3 De artikelen 5 en 6 Verdrag van Ottawa van 20 september 1951, nopens de Rechtspositie van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie, van de nationale vertegenwoordigers bij haar organen en van haar nationale staf, sluiten iedere tenuitvoerlegging op het vermogen van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie uit

(1).

(1)Zie de concl. O.M. Thesaurus CAS: BESLAG - GEDWONGEN TENUITVOERLEGGING UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Uitvoerend beslag onder derden - Noord-Atlantische Verdragsorganisatie - Gevolg Thesaurus CAS: INTERNATIONALE VERDRAGEN UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Noord-Atlantische Verdragsorganisatie - Beslag - Gedwongen tenuitvoerlegging - Uitvoerend beslag onder derden - Gevolg Fiches 4 - 5 De bepalingen uit het nationale recht kunnen geen afbreuk doen aan de internationale regels en de rechter moet, ingeval van conflict tussen een regel van nationaal recht en een regel van internationaal recht, eerstgenoemde regel buiten toepassing verklaren

(1).

(1)Zie de concl. O.M. Thesaurus CAS: WETTEN. DECRETEN. ORDONNANTIES. BESLUITEN - GEVOLGEN VAN INTERNATIONALE NORMEN UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Conflict - Verplichting van de rechter Thesaurus CAS: INTERNATIONALE VERDRAGEN UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Internationale regel - Regel van nationaal recht - Conflict - Verplichting van de rechter Fiches 6 - 10 Concl. adv.-gen. Dubrulle, Cass., 2 maart 2007, AR C.05.0154.N, A.C., 2007, nr ... Thesaurus CAS: BESLAG - ALGEMEEN UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Beslag onder derden - Derde-beslagene - Verklaring - Weigering - Grond Thesaurus CAS: BESLAG - GEDWONGEN TENUITVOERLEGGING UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Uitvoerend beslag onder derden - Noord-Atlantische Verdragsorganisatie - Gevolg Thesaurus CAS: INTERNATIONALE VERDRAGEN UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Noord-Atlantische Verdragsorganisatie - Beslag - Gedwongen tenuitvoerlegging - Uitvoerend beslag onder derden - Gevolg Thesaurus CAS: WETTEN. DECRETEN. ORDONNANTIES. BESLUITEN - GEVOLGEN VAN INTERNATIONALE NORMEN UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Conflict - Verplichting van de rechter Thesaurus CAS: INTERNATIONALE VERDRAGEN UTU-thesaurus: GERECHTELIJK RECHT - BESLAG EN EXECUTIE - Algemeen (beslag en executie) Vrije woorden: Internationale regel - Regel van nationaal recht - Conflict - Verplichting van de rechter Tekst van de conclusie C.05.0154.N Conclusie van de Heer advocaat-generaal Dubrulle

1. Het arrest verklaart eiseres als derde-beslagene, krachtens artikel 1542 van het Gerechtelijk Wetboek, schuldenaar voor een gedeelte van de oorzaken van het uitvoerend derdenbeslag door verweerster gelegd, op grond dat eiseres de door artikel 1452 van het Gerechtelijk Wetboek opgelegde verklaring niet gedaan heeft binnen vijftien dagen na dat derdenbeslag.
2. Eiseres heeft die verklaring geweigerd op grond van de immuniteit van de schuldenaar, de NAVO, op wier rekening bij eiseres het uitvoerend derdenbeslag gelegd werd. Het tweede onderdeel van het eerste cassatiemiddel voert een schending aan - van de artikelen 4, 5, 6 en 8 van Verdrag van 20 september 1951, nopens de Rechtspositie van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie, van de nationale vertegenwoordigers bij haar organen en van haar nationale staf, ondertekend te Ottawa op 20 September 1951, waarvan de vertaling in het Belgisch Staatsblad van 6 maart 1955 is gepubliceerd samen met de wet van 1 februari 1955 houdende goedkeuring van de overeenkomst betreffende de rechtspositie van de organisatie van het Noord-Atlantisch verdrag, van de nationale vertegenwoordigers en van het internationaal personeel, zomede van de verklaring van de Belgische, de Luxemburgse en Nederlandse regering - van het enig artikel van deze wet. Het onderdeel stelt dat deze verdragsbepalingen rechtstreekse werking hebben, beogen de continuïteit van de NAVO en haar organen te verzekeren en bepalen dat haar tegoeden bij financiële instellingen niet het voorwerp kunnen zijn van enig onderzoek, vordering of enige vorm van dwang, waarop de verklaring van derde-beslagene volgens het interne recht, de aangewezen artikelen van het Gerechtelijk Wetboek, inbreuk maakt, zodat, krachtens het algemeen rechtsbeginsel van de primauteit van het verdrag, die interne regeling had moeten wijken voor de verdragsregels, die dus geschonden werden.
3. Het onderdeel lijkt me gegrond te moeten verklaard worden. Het voert terecht aan dat aldus de immuniteit van de NAVO geschonden werd. Overeenkomstig artikel 5 van de voormelde Verdrag van Ottawa van 20 september 1951 zijn de eigendommen en bezittingen van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie, behoudens ingeval hiervan afstand wordt gedaan, vrijgesteld van rechtsvervolging (Fr.: "jouissent de l'immunité de juridiction") en strekt een afstand van immuniteit zich niet uit tot maatregelen van dwang of tenuitvoerlegging. Overeenkomstig artikel 6 van hetzelfde Verdrag, zijn de gebouwen van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie onschendbaar en haar eigendommen en bezittingen vrijgesteld van onderzoek (Fr.: "perquisition"), vordering (Fr.: "réquisition"), confiscatie, onteigening of van iedere andere vorm van dwang (Fr.: "toute autre forme de contrainte"). Het onderdeel stelt inzonderheid de vraag wat met de begrippen "onderzoek", "vordering" of "iedere andere vorm van dwang" bedoeld wordt, uitgaande van het primaat van de rechtstreeks werkende internationale rechtsregels, krachtens hetwelk de rechter de ermee strijdige nationale rechtsregels buiten toepassing moet laten.
4. Het Hof heeft dit in het vermaarde arrest inzake Le Ski van 27 mei 1971

(1)erkende primaat herhaaldelijk bevestigd, laatst op 2 september 2003

(2)en als algemeen rechtsbeginsel erkend

(3). Wat gebieden, in dezen, die nationale rechtsregels? De artikelen 1452 en 1542 van het Gerechtelijk Wetboek gebieden de derde-beslagene binnen vijftien dagen na het derden-beslag verklaring te doen van de sommen of zaken die het voorwerp zijn van het beslag. Indien hij zijn verklaring niet doet, of ze niet met nauwkeurigheid heeft gedaan, kan hij, krachtens de artikelen 1456 en 1543 van dat wetboek, schuldenaar worden verklaard voor het geheel of voor het gedeelte van de oorzaken van het beslag, alsmede voor de kosten daarvan. De derde-beslagene kan dus niet weigeren deze verklaring af te leggen op grond van grieven die betrekking hebben op de rechtmatigheid van het beslag. Hij kan alleen de formele geldigheid ervan betwisten. De verhouding tussen de beslaglegger en diens debiteur gaat hem niet aan

(4). Op hem rust dus een verplichting van neutraliteit ter zake van het in zijn handen gelegde beslag. Hij mag namelijk niet in de plaats treden van de rechter bij de beoordeling van die rechtmatigheid. Dit is de regel. Rijst dan de vraag of hij die verklaring nochtans mag weigeren als de debiteur een internationale organisatie is, omdat hij aldus zijn medewerking zou verlenen aan een onderzoek, vordering of enige andere vorm van dwang, waarvan die organisatie dient vrijgesteld te blijven. De Memorie van Toelichting bij het wetsontwerp tot goedkeuring van de "Overeenkomst" van Ottawa

(5)geeft geen uitlegging van laatst genoemde begrippen. Staat vrijstelling van uitvoering gelijk met vrijstelling van "rechtsvervolging" of jurisdictie, als bedoeld in artikel 5 van de "Overeenkomst"? Meestal wordt aangenomen dat enkel de goederen van een vreemde Staat die bestemd zijn voor de uitoefening van de soevereiniteit genieten van de uitvoeringsimmuniteit

(6). Daarbij sluit dan evenwel onmiddellijk de vraag aan of de bedoelde verklaring van de derde-beslagene een deelname is aan "uitvoering" op de goederen van de debiteur die zich op immuniteit ervan kan beroepen. Het komt me voor dat dit inderdaad aldus moet opgevat worden en dat de derde-beslagene derhalve mag - en zelfs moet - weigeren deze verklaring te doen, nu ze in strijd is met een verdragrechtelijke bepaling die tot bescherming van die organisatie en haar werking strekt. Deze bescherming lijkt me, wegens het doel zelf van de organisatie, vrij ruim te moeten worden opgevat en de afwijkingen hierop derhalve zeer restrictief, wil dat doel niet uitgehold worden. Elk onderzoek naar of elke belemmering van haar vermogen, zoals het bekendmaken van bankgegevens, lijkt me aldus uitgesloten te moet worden.

1. Volgens het interne recht, het artikel 1540, eerste lid, van Gerechtelijk Wetboek, mag de derde-beslagene, vanaf de ontvangst van de akte houdende derden-beslag, de sommen of zaken die het voorwerp zijn van het beslag niet meer uit handen geven, op straffe van gewoon schuldenaar te worden verklaard voor de oorzaken van het beslag, onverminderd schadevergoeding ten aanzien van de partij, indien daartoe grond bestaat. Volgens het tweede lid wordt de verplichting van de derde-beslagene vastgesteld, hetzij door zijn verklaring, hetzij, wanneer die verklaring betwist wordt, door de bevoegde rechter. Deze verklaring bevestigt dus de onbeschikbaarheid van die sommen of zaken, zoals een bankrekening.
2. In een zaak waarin de derde-beslagene, i.c. de Commissie van de Europese Gemeenschappen, zelf immuniteit genoot, concludeerde Advocaat-generaal Lenz voor het arrest van 29 april 1993 van het Hof van Justitie

(7)als volgt: "L'obligation du tiers saisi d'effectuer la déclaration prévue à l'article 1452 du Code judiciaire est un conséquence de cette saisie-arrêt. Elle fait donc partie des 'effets' qu'une mesure de contrainte comporte selon le droit national applicable que l'article 1er du protocole vise à épargner aux Communautés, sauf en présence d'un cas reconnu de dérogation au principe de l'immunité d'exécution "

(8). De sanctie van verklaring tot schuldenaar kan dus niet worden opgelegd aan die derde-beslagene indien hij binnen de in de artikelen 1452 en 1542 van het Gerechtelijk Wetboek bedoelde termijn een verklaring aflegt die de redenen vermeldt van zijn weigering. Het arrest dat die sanctie oplegt aan eiseres, hoewel deze zich op de immuniteit van de debiteur beriep, schendt dus het algemeen rechtsbeginsel van de primauteit van de internationale rechtsregel. 7. Conclusie: vernietiging. __________________

(1)Pas., 1971, I, 886, met concl. van Procureur-generaal Ganshof van der Meersch.

(2)AR P.01.0980.N ECLI:BE:CASS:2003:ARR.20030902.5, nr. 408.

(3)Zie Cass., 5 december 1994, AR S.94.0003.N ECLI:BE:CASS:1994:ARR.19941205.13., nr. 533 en 3 november 2000, AR F..97.0024.N, nr. 593; zie ook Verslag van het Hof van Cassatie 2003, 116.

(4)E. DIRIX & K. BROECKX, Beslag, A.P.R.. ,435, nr. 753.

(5)Doc. Senaat, zitting 1952-1953, nr. 15.

(6)E. DIRIX & K. BROECKX, o.c., 132, nr. 196.

(7)Zaak C-182/91, Rec., 1993, p. I.2161.

(8)Geciteerd door A.-M. Stranard, La saisie-arrêt bancaire, R.P.D.B., C. VIII, 815, nr. 27. Gerelateerde publicatie(s) Vonnis/arrest: ECLI:BE:CASS:2007:ARR.20070302.1 citeert: ECLI:BE:CASS:1994:ARR.19941205.13 ECLI:BE:CASS:2003:ARR.20030902.5 Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab <div