← België

ECLI:BE:CASS:2008:CONC.20080310.5

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Hof van Cassatie Conclusie van het Openbaar Ministerie van 10 maart 2008 EC

Art. 1

, eerste lid Thesaurus CAS: MILIEURECHT UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Belangen - Leefmilieu - Inwoner - Vordering in rechte - Voorwaarden - Ontvankelijkheid Wettelijke bepalingen: Gemeentewet - 24-06-1988 - Art. 271, § 1

Art. 1

, eerste lid Thesaurus CAS: VORDERING IN RECHTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Belangen - Inwoner - Leefmilieu - Voorwaarden - Ontvankelijkheid Wettelijke bepalingen: Gemeentewet - 24-06-1988 - Art. 271, § 1

Art. 1

, eerste lid Fiches 4 - 6 Het belang van de gemeente om een vordering in te stellen tegen handelingen die het gevolg zijn van een eerder door de gemeente ten onrechte gegeven vergunning wordt in beginsel niet aangetast door het feit dat de gemeente zelf aan de basis ligt van de schending van het leefmilieu

(1).
(1)Zie de conclusie O.M. Thesaurus CAS: GEMEENTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Belang - Leefmilieu - Schending - Vordering in rechte - Ten onrechte gegeven vergunning Wettelijke bepalingen:

Art. 1

, eerste lid Thesaurus CAS: MILIEURECHT UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Belang - Leefmilieu - Schending - Vordering in rechte - Ten onrechte gegeven vergunning Wettelijke bepalingen:

Art. 1

, eerste lid Thesaurus CAS: VORDERING IN RECHTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Belang - Leefmilieu - Schending - Ten onrechte gegeven vergunning Wettelijke bepalingen:

Art. 1

, eerste lid Fiches 7 - 9 De mogelijkheid een milieustakingvordering in te stellen tegen handelingen die een kennelijke inbreuk of een ernstige dreiging van inbreuk op een bepaling betreffende de bescherming van het leefmilieu uitmaken wordt niet beheerst door de grenzen die op de gemeente berusten haar eigen beslissingen aan te vechten of in te trekken en moet beschouwd worden als een autonome vordering bestemd om ernstige schendingen van het leefmilieu te weren. Thesaurus CAS: GEMEENTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Leefmilieu - Schending - Milieustakingvordering - Grenzen - Aard Wettelijke bepalingen:

Art. 1

, eerste lid Thesaurus CAS: MILIEURECHT UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Leefmilieu - Schending - Milieustakingvordering - Grenzen - Aard Wettelijke bepalingen:

Art. 1

, eerste lid Thesaurus CAS: VORDERING IN RECHTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Leefmilieu - Schending - Milieustakingvordering - Grenzen - Aard Wettelijke bepalingen:

Art. 1, eerste lid Fiches 10 - 15 Concl.

adv.-gen. DUBRULLE, Cass., 10 maart 2008, AR C.06.0173.N, A.C., 2008, nr ... Thesaurus CAS: GEMEENTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Belangen - Leefmilieu - Inwoner - Vordering in rechte - Voorwaarden - Ontvankelijkheid Thesaurus CAS: MILIEURECHT UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Belangen - Leefmilieu - Inwoner - Vordering in rechte - Voorwaarden - Ontvankelijkheid Thesaurus CAS: VORDERING IN RECHTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Belangen - Inwoner - Leefmilieu - Voorwaarden - Ontvankelijkheid Thesaurus CAS: GEMEENTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Belang - Leefmilieu - Schending - Vordering in rechte - Ten onrechte gegeven vergunning Thesaurus CAS: MILIEURECHT UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Belang - Leefmilieu - Schending - Vordering in rechte - Ten onrechte gegeven vergunning Thesaurus CAS: VORDERING IN RECHTE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - LEEFMILIEU - Milieuvorderingen Vrije woorden: Gemeente - Belang - Leefmilieu - Schending - Ten onrechte gegeven vergunning Annotaties Publicaties: N.J.W. - Luc LACRYSEN; Milieustakingsvordering namens een in gebrekezijnde gemeente - 2008, 357-358 T.M.R. - X; Noot. - 2008, 337-338 Tekst van de conclusie C.06.0173.N Advocaat-generaal Dubrulle heeft in substantie gezegd:

  1. Het arrest verklaart de milieustakingvordering van de eisers, op grond van artikel 271 § 1 van de Nieuwe Gemeentewet, als inwoners namens de stad Mechelen ingesteld, niet ontvankelijk op grond dat de stad de verweerster een stedenbouwkundige vergunning heeft verleend voor het bebouwen van het naast het tuinbouwbedrijf van de eisers gelegen perceel, dat een gemeente niet beschikt over het vereiste belang om de stakingsvordering in te stellen voor werken die zij zelf heeft toegestaan en dat derhalve ook eisers, in hun voormelde hoedanigheid, geen stakingsvordering (tot stillegging van de beweerdelijk onwettige werken op dit perceel) kunnen instellen.
  2. In het eerste onderdeel van hun cassatiemiddel betogen de eisers dat niet de gemeente, dan wel haar college van burgemeester en schepenen de bevoegde vergunningverlenende overheid was, zodat zij dus wel de bedoelde vordering konden instellen. Zij voeren hierbij een miskenning aan van een aantal bepalingen betreffende de toepasselijke bevoegdheidsverdeling. Dit onderdeel kan niet worden aangenomen. Immers, krachtens het als geschonden aangewezen artikel 106 van het Decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening wordt de aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning gericht aan het college van burgemeester en schepen van de gemeente waarin het voorwerp van de vergunningsaanvraag gelegen is. De appelrechter stelt (onder "voorafgaande feiten en procedure") vast dat door het college van burgemeester en schepenen van de stad Mechelen op 28 juli 2004 een stedenbouwkundige vergunning werd verleend aan de verweerster en verwijst verder, bij de beoordeling van het belang, naar dezelfde vergunning. Het lijkt me duidelijk dat hiermee bedoeld wordt het college als orgaan van de gemeente en niet als onderscheiden rechtspersoonlijkheid, wat overigens niet in overeenstemming is met de wet. * * *
  3. Het tweede onderdeel stelt opnieuw de vraag aan de orde omtrent het vereiste belang voor de gemeente en, bij haar stilzitten, haar inwoners, om een milieustakingvordering, op grond van artikel 271 § 1 van de Nieuwe Gemeentewet én artikel 1 van de Wet van 12 januari 1993 betreffende een vorderingsrecht inzake bescherming van het leefmilieu, in te stellen. Het onderdeel voert in hoofdzaak schending aan van deze bepalingen en van de artikelen 17 en 18 van het Gerechtelijk Wetboek, doordat het hof van beroep eisers dit belang ontzegt omdat hun stakingsvordering werken betreft waarvoor de stad een vergunning heeft verleend. Daarbij doet het hof, volgens eisers, tevens afbreuk aan zijn door artikel 159 van de Grondwet opgelegde plicht na te gaan of die vergunning wel in overeenstemming is met de wet, zodat het ook die grondwettelijke bepaling schendt. Tenslotte komt het hof aldus eveneens tekort aan zijn door artikel 149 van de Grondwet opgelegde motiveringsplicht, omdat uit de overwegingen van het arrest niet kan worden opgemaakt op grond van welke motieven het hof aanneemt dat de werken in overeenstemming zijn met de vergunning. Bij arrest van 14 februari 2002

(1)besliste het Hof dat de gemeente wordt geacht een belang te hebben om een milieustakingvordering in te stellen, vermits haar vorderingsrecht rechtstreeks volgt uit het artikel 1 van de wet van 12 januari 1993 en het doel ervan - de bescherming van het leefmilieu - geacht wordt te behoren tot het eigen belang van de gemeente. Het Arbitragehof heeft in een zeer recent arrest, van 26 april 2007
(2), onder verwijzing naar dit cassatiearrest en de conclusie O.M., op prejudiciële vraag, geoordeeld dat een inwoner de vordering tot staking namens de gemeente dus kan instellen, zelfs indien de betwiste handeling in overeenstemming is met de vergunning van de gemeente
(3). Het Arbitragehof zegt aldus voor recht: - Artikel 1 van de wet van 12 januari 1993 betreffende een vorderingsrecht inzake bescherming van het leefmilieu, in samenhang gelezen met artikel 271, § 1, van de Nieuwe Gemeentewet, schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, wanneer die bepalingen in die zin worden geïnterpreteerd dat een inwoner van een gemeente namens die gemeente niet in rechte kan optreden, wanneer het college van burgemeester en schepenen nalaat een vordering in te stellen op grond van artikel 1 van de voormelde wet van 12 januari 1993 tegen een handeling die in overeenstemming is met een vergunning van die gemeente. - Artikel 1 van de wet van 12 januari 1993 betreffende een vorderingsrecht inzake bescherming van het leefmilieu, in samenhang gelezen met artikel 271, § 1, van de Nieuwe Gemeentewet, schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet niet, wanneer die bepalingen in die zin worden geïnterpreteerd dat een inwoner van een gemeente namens die gemeente in rechte kan optreden, wanneer het college van burgemeester en schepenen nalaat een vordering in te stellen op grond van artikel 1 van de voormelde wet van 12 januari 1993 tegen een handeling die in overeenstemming is met een vergunning van die gemeente. Als Grondwettelijk Hof heeft het deze uitspraak bevestigd bij arrest van 19 september 2007
(4), evenwel met toevoeging van de woorden "of verleend gunstig advies" (van die gemeente), in fine. Er heerste heel wat verdeeldheid, zowel in de doctrine als in de rechtspraak, waarbij meestal geoordeeld werd dat dit "blijvend" belang niet kon aanvaard worden omdat de gemeente niet "tegen zichzelf" in rechte kan optreden, hoewel ook een meer genuanceerd standpunt werd ingenomen, afhankelijk van het verband tussen de aangevoerde inbreuk en de vergunning of van welke overheid deze had verleend
(5). Het Grondwettelijk Hof steunt hiervoor op het toetsingsrecht van de stakingsrechter op grond van artikel 159 van de Grondwet
(6), in overeenstemming met de rechtspraak van het Hof van Cassatie
(7). Dat de inwoner ongelijk behandeld wordt zo hem niet toegelaten wordt, in de bedoelde hypothese (van "conforme" handeling van het bestuur), in rechte op te treden en dat hij dus daartoe wel moet toegelaten worden, impliceert dat ook hij geacht wordt daarvoor het vereiste belang te hebben, d.i. het belang dat de gemeente "geacht" wordt, ook in die hypothese, te hebben, nu haar vorderingsrecht rechtstreeks uit de wet voorvloeit
(8). Het onderdeel is gegrond. Conclusie: vernietiging. ________________
(1)AR C.99.0032.N ECLI:BE:CASS:2002:ARR.20020214.9, nr. 104, met concl. O.M.
(2)Nr. 70/2007, sub B.6.3, met verwijzing naar Cass., 14 feb. 2002 en de conclusie O.M. (zie voetnoot 1)
(3)Sub B.6.4.
(4)Zaak 12/2007, B.S., p.
(5)Zie bv. M. Boes, L'action en justice: état de la question, in Aménagement - Environnement, Kluwer, 2000, 88-92, inz. 90 en de verwijzingen.
(6)R.o. B.6.2.
(7)Zie Cass., 2 dec. 2002, AR C.98.0460.N ECLI:BE:CASS:2002:ARR.20021202.5, nr. 646.
(8)R.o. B.6.3 (met zelfde verwijzing naar Cass., 14 feb. 2002 en de conclusie O.M.) en B.6.4. Gerelateerde publicatie(s) Vonnis/arrest: ECLI:BE:CASS:2008:ARR.20080310.5 citeert: ECLI:BE:CASS:2002:ARR.20020214.9 ECLI:BE:CASS:2002:ARR.20021202.5 geciteerd door: ECLI:BE:CASS:2026:CONC.20260115.1N.1 Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab <div

🔗 Vers la source officielle

AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.