id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Hof van Cassatie Vonnis/arrest van 28 mei 2019 ECLI nr: ECLI:BE:CASS:2019:ARR.20190528.12 Rolnummer: P.19.0130.N Kamer: 2N - tweede kamer Rechtsgebied: Strafrecht Invoerdatum: 2019-06-11 Raadplegingen: 710 - laatst gezien 2026-06-29 10:59 Versie(s): Vertaling FR Conclusie O.M.: ECLI:BE:CASS:2019:CONC.20190528.12 Fiche Het door artikel 422bis Strafwetboek beoogde schuldig verzuim is algemeen en uit de tekst van de bepaling volgt dat dit wanbedrijf bestaat ongeacht de oorsprong van de toestand van groot gevaar zodat het dus zonder belang of de gevaarsituatie werd veroorzaakt door het slachtoffer zelf of door een derde en of die toestand een gevolg is van een onachtzaamheid of een opzettelijk handelen; hij die zich schuldig heeft gemaakt aan het opzettelijk toebrengen van slagen en tevens wetens en willens verzuimt de persoon die hij heeft geslagen en die ten gevolge daarvan in groot gevaar verkeert, hulp te verlenen of te verschaffen, is ook schuldig aan het door artikel 422bis Strafwetboek bedoelde wanbedrijf
(1).
(1)Zie concl. 'in hoofdzaak' OM. Thesaurus CAS: SCHULDIG VERZUIM Vrije woorden: Begrip - Voorwaarde Annotaties Publicaties: Nullum Crimen [NC] - COLLAKU, Rozana; Noot "De algemene solidariteitsplicht na opzettelijke gewelddaden erkend" - 2019, nr. 4, p. 321-
- Tekst van de beslissing Nr. P.19.0130.N. J. R. M. V.T., beklaagde, eiser, met als raadsman mr. John Maes, advocaat bij de balie Antwerpen, tegen T. S., burgerlijke partij, verweerster. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwer-pen, correctionele kamer, van 17 januari
- De eiser voert in een memorie die aan dit arrest is gehecht, twee middelen aan. Raadsheer Alain Bloch heeft verslag uitgebracht. Advocaat-generaal Luc Decreus heeft geconcludeerd. II. BESLISSING VAN HET HOF Beoordeling Eerste middel
- Het middel voert schending aan van artikel 416 Strafwetboek: het arrest verwerpt de wettige verdediging waarop de eiser zich beroept om reden dat er al-leen sprake is van wettige verdediging in een "levensbedreigende situatie" en deze in het voorliggend geval niet vaststaat; evenwel is elke aanslag tegen de fysieke integriteit potentieel voldoende ernstig om wettige verdediging te rechtvaardigen, voor zover de uitoefening van dit recht in verhouding staat tot de aanval; het arrest maakt een te enge toepassing van die wetsbepaling die niet te verzoenen is met de heersende interpretatie ervan in de rechtspraak.
- Er is wettige verdediging wanneer iemand, die niet in de mogelijkheid ver-keert om een ernstige en ogenblikkelijke aanranding tegen zijn persoon of tegen een derde te ontwijken anders dan door het misdrijf te plegen, zich op een evenre-dige manier tegen die onrechtmatige aanval verweert.
- Het arrest (p. 15-16) vat eisers verweer betreffende de wettige verdediging als volgt samen: "Volgens de verdediging werd [de eiser] geconfronteerd met een - achteraf gebleken - dronken man die zich - plots en geheel onverwachts - met zijn volle gewicht op de motorkap van zijn wagen gooide. [De eiser], 82 jaar oud, zou zich bedreigd gevoeld hebben door de agressief ogende man, zodat hij in-stinctief (voor zijn levensbehoud) reageerde door met zijn voertuig een lichte voorwaartse beweging te doen."
- Met de redenen "De houding (aanvalsdaad) van het dronken slachtoffer kan in de gegeven omstandigheden allerminst als levensbedreigend worden be-schouwd" (arrest, p. 17, vierde alinea) en "Voorts merkt het hof (van beroep) nog op dat het handelen van [de eiser] na de feiten niet te rijmen is met het aange-voerde verweer van wettige verdediging. Indien [de eiser] de feiten immers zou hebben gepleegd uit levensbehoud, dan zou hij logischerwijze onmiddellijk na de feiten de politie hebben verwittigd, quod non. Ook het door [de eiser] bij zijn thuiskomst gepleegd telefoontje met mevrouw M, waarbij hij haar opdroeg om te-gen de politie te zeggen dat ze hem niet kende, hetgeen zij overigens aanvankelijk ook deed, is hiermee niet in overeenstemming" (arrest, p. 17, laatste alinea, p. 18, eerste alinea), doet het arrest niets anders dan het verweer van de eiser te weerleg-gen, die zelf het criterium van het levensbehoud gebruikte. In zoverre het middel berust op een onjuiste lezing van het arrest, mist het feitelij-ke grondslag.
- Het arrest oordeelt niet alleen zoals in het middel weergegeven, maar ook (p. 17) dat de beweerde verweringsdaad van de eiser, namelijk door met zijn voer-tuig een voorwaartse beweging te maken op het ogenblik dat de man voor zijn voertuig stond met de armen op de motorkap geplaatst, buiten proportie is en in wanverhouding tot de aanvalsdaad en ieder normaal en redelijk persoon, in de-zelfde omstandigheden geplaatst, niet op deze wijze zou hebben gereageerd.
- Uit het geheel van die redenen blijkt dat de appelrechters de toepassing van de wettige verdediging niet beperken tot de levensbedreigende situatie, maar dat de verwijzing naar een dergelijke situatie is ingegeven door het ter zake door de eiser gevoerde verweer. In zoverre het middel berust op een onjuiste lezing van het arrest, mist feitelijke grondslag. Tweede middel
- Het middel voert schending aan van artikel 422 (lees: 422bis) Strafwetboek: het arrest veroordeelt de eiser voor opzettelijke slagen en verwondingen met de dood voor gevolg; het kan dan ook niet redelijkerwijze de eiser ook veroordelen voor schuldig verzuim, vermits hij juist volgens het arrest de bedoeling had de persoon in gevaar te brengen die hij verzuimde te helpen.
- Artikel 422bis, eerste en tweede lid, Strafwetboek bepaalt: "Met gevange-nisstraf van acht dagen tot een jaar en met geldboete van vijftig euro tot vijfhonderd euro of met een van die straffen alleen wordt gestraft hij die verzuimt hulp te verlenen of te verschaffen aan iemand die in groot gevaar verkeert, hetzij hij zelf diens toestand heeft vastgesteld, hetzij die toestand hem is beschreven door degenen die zijn hulp inroepen. Voor het misdrijf is vereist dat de verzuimer kon helpen zonder ernstig gevaar voor zichzelf of voor anderen. Heeft de verzuimer niet persoonlijk het gevaar vastgesteld waarin de hulpbehoevende verkeerde, dan kan hij niet worden gestraft, indien hij op grond van de omstandigheden waarin hij werd verzocht te helpen, kon geloven dat het verzoek niet ernstig was of dat er gevaar aan verbonden was."
- Het door artikel 422bis Strafwetboek beoogde schuldig verzuim is alge-meen. Uit de tekst van de bepaling volgt dat dit wanbedrijf bestaat ongeacht de oorsprong van de toestand van groot gevaar. Het is dus zonder belang of de ge-vaarsituatie werd veroorzaakt door het slachtoffer zelf of door een derde en of die toestand een gevolg is van een onachtzaamheid of een opzettelijk handelen. Hij die zich schuldig heeft gemaakt aan het opzettelijk toebrengen van slagen en te-vens wetens en willens verzuimt de persoon die hij heeft geslagen en die ten ge-volge daarvan in groot gevaar verkeert, hulp te verlenen of te verschaffen, is ook schuldig aan het door artikel 422bis Strafwetboek bedoelde wanbedrijf. Het middel dat uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt naar recht. Ambtshalve onderzoek
- De substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven rechtsvormen zijn in acht genomen en de beslissing is overeenkomstig de wet gewezen. Dictum Het Hof, Verwerpt het cassatieberoep. Veroordeelt de eiser tot de kosten. Bepaalt de kosten op 140,31 euro. Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, tweede kamer, samen-gesteld uit raadsheer Filip Van Volsem, als waarnemend voorzitter, de raadsheren Alain Bloch, Peter Hoet, Erwin Francis en Sidney Berneman, en op de openbare rechtszitting van 28 mei 2019 uitgesproken door waarnemend voorzitter Filip Van Volsem, in aanwezigheid van advocaat-generaal Luc Decreus, met bijstand van griffier Kristel Vanden Bossche. K. Vanden Bossche S. Berneman E. Francis P. Hoet A. Bloch F. Van Volsem PDF document ECLI:BE:CASS:2019:ARR.20190528.12 Gerelateerde publicatie(s) Conclusie O.M.: ECLI:BE:CASS:2019:CONC.20190528.12 Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab <div