id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Hof van Cassatie Conclusie van het Openbaar Ministerie van 14 december 2023 ECLI nr: ECLI:BE:CASS:2023:CONC.20231214.1N.5 Rolnummer: C.23.0032.N Zaak: FEDERALE PENSIOENDIENST contra B. Kamer: 1N - eerste kamer Rechtsgebied: Burgerlijk recht Invoerdatum: 2024-03-18 Raadplegingen: 536 - laatst gezien 2026-06-18 18:24 Versie(s): Vertaling samenvatting(en) FR nog niet beschikbaar Vonnis/arrest: ECLI:BE:CASS:2023:ARR.20231214.1N.5 Fiche 1 Herstel van de schade in natura is de normale wijze van vergoeding van schade; de rechter is bijgevolg verplicht het herstel van de schade in natura te bevelen wanneer het slachtoffer dit vordert of de aansprakelijke dit aanbiedt en deze wijze van herstel bovendien mogelijk is en geen rechtsmisbruik uitmaakt
(1)
(2).
(1)Zie concl. OM.
(2)Cass. 26 november 2021, AR C.20.0578.F ECLI:BE:CASS:2021:ARR.20211126.1F.5, AC 2021, nr. 749, ECLI:BE:CASS:2021:CONC.20211126.1F.5 met concl. van advocaat-generaal Ingels op datum in Pas.; Cass. 3 april 2017, AR S.16.0039.N, AC 2017, nr. 240, ECLI:BE:CASS:2017:ARR.20170403.5; Cass. 20 januari 1993, AR 9817, AC 1993, nr. 39bis, ECLI:BE:CASS:1993:ARR.19930120.19; Cass. 26 juni 1980, AC 1979-80, nr. 686, ECLI:BE:CASS:1980:ARR.19800626.11. Thesaurus CAS: AANSPRAKELIJKHEID BUITEN OVEREENKOMST - HERSTELPLICHT - Algemeen Wettelijke bepalingen: oud Burgerlijk Wetboek - 21-03-1804 - Art. 1382 - 30 ELI link Pub nr 1804032150 Fiche 2 Indien het herstel van de schade in natura mogelijk is door toekenning van een periodiek verschuldigde betaling en de aansprakelijke deze wijze van herstel aanbiedt, kan de rechter in beginsel niet het herstel van de schade bij equivalent middels kapitalisatie bevelen; dit geldt eveneens indien de aansprakelijkheid slechts bestaat voor het verlies van een kans
(1).
(1)Zie concl. OM. Thesaurus CAS: AANSPRAKELIJKHEID BUITEN OVEREENKOMST - HERSTELPLICHT - Algemeen Wettelijke bepalingen: oud Burgerlijk Wetboek - 21-03-1804 - Art. 1382 - 30 ELI link Pub nr 1804032150 Tekst van de conclusie C.23.0032.N Conclusie van advocaat-generaal met opdracht Michèle Deconynck:
- Situering. De discussie die aan uw Hof wordt voorgelegd, betreft de vraag hoe het verlies van een kans moet vergoed worden. De appelrechter oordeelt dat de schade bestaat uit een vergoedbaar verlies van een kans en begroot deze op 81% van de uiteindelijke schade waarop die kans betrekking had, met name het bekomen van een hoger pensioen.
- Bespreking. EERSTE MIDDEL. Eerste en tweede onderdeel. Herstel in natura van schade draagt indien mogelijk steeds de voorkeur weg. De schade die bestaat uit het verlies van een kans moet evenwel onderscheiden worden van de onderliggende schade waarop de kans betrekking heeft
(1). Hoewel het hier om reële schade gaat nu het hier gaat om het verlies van een bepaalde economische waarde bestaande uit het verlies van de kans op het bekomen van een voordeel of het vermijden van een nadeel, is die schade per definitie ook een abstractie. Een dergelijke geabstraheerde schade kan dan ook onmogelijk in natura hersteld worden. Toegepast op de zaak die aan uw Hof wordt voorgelegd, komt het erop neer dat de schade die hier geleden werd door de verweerster niet gelijk is aan het verschil tussen het pensioen dat zij uiteindelijk bekwam en het hogere pensioen dat zij zou ontvangen hebben indien zij tot aan de leeftijd van 67 was blijven werken. Het is immers niet absoluut zeker dat zij dit pensioen ooit zou ontvangen hebben nu niet kan uitgesloten worden dat zij ingevolge andere redenen dan de fout van de eiseres vóór de normale pensioenleeftijd met pensioen zou gegaan zijn. Het enige dat vast staat, is dat de verweerster ingevolge de fout van de eiser op de leeftijd van 64 jaar met pensioen is gegaan en daardoor een reële kans op een hoger pensioen is verloren. Hieruit volgt dat de appelrechters niet dienden te antwoorden op het verweer van de eiser dat voor de schade bestaande in het verlies van pensioeninkomsten geen schadevergoeding bij equivalent in de vorm van een kapitaal kon worden toegekend en dat de aanstelling van een gerechtsdeskundige niet nodig was nu deze schade in natura kon worden begroot: nu de schade bestaande uit het verlies van een kans onmogelijk in natura kan begroot worden, ontbrak het dit verweer aan belang. Het eerste onderdeel kan niet worden aangenomen. Het tweede onderdeel gaat er van uit dat de appelrechters een schadevergoeding hebben toegekend voor het verlies aan pensioeninkomsten terwijl zij een schadevergoeding hebben toegekend voor het verlies van een kans op pensioeninkomsten. Het tweede onderdeel steunt derhalve op een verkeerde lezing van het bestreden arrest en mist feitelijke grondslag. Conclusie: verwerping. ________________________________
(1)H. BOCKEN, “Verlies van een kans. Het cassatiearrest van 5 juni
- Vervolg en (voorlopig?) slot.”, NJW 2009, pg’s. 9 en 10, randnrs. 23 en
- PDF document ECLI:BE:CASS:2023:CONC.20231214.1N.5 Gerelateerde publicatie(s) Vonnis/arrest: ECLI:BE:CASS:2023:ARR.20231214.1N.5 precedenten: ECLI:BE:CASS:1980:ARR.19800626.11 ECLI:BE:CASS:1993:ARR.19930120.19 ECLI:BE:CASS:2017:ARR.20170403.5 ECLI:BE:CASS:2021:ARR.20211126.1F.5 ECLI:BE:CASS:2021:CONC.20211126.1F.5 Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab <div