VAN HECKE Kamer: 1N - eerste kamer Rechtsgebied: Overige - Constitutioneel recht Invoerdatum: 2024-09-26 Raadplegingen: 973 - laatst gezien 2026-06-18 19:52 Versie(s): Vertaling samenvatting(
) FR nog niet beschikbaar Vonnis/arrest: ECLI:BE:CASS:2024:ARR.20240613.1N.8 Fiches 1 - 2 Uit artikel 50, § 1, eerste, tweede
derde lid,
, Wet Notarisambt volgt dat de notaris handelend als orgaan van zijn vennootschap, voor wat betreft zijn beroepsaansprakelijkheid in de regel niet persoonlijk kan worden aangesproken. Hij kan niettemin persoonlijk worden aangesproken wanneer hij overtredingen heeft begaan met bedrieglijk oogmerk of met het doel om schade te berokkenen
derde lid,
- 30 ELI link Pub nr 1803031601 Fiche 3 Notarissen zijn geen categorie van personen die vergelijkbaar zijn met gerechtsdeurwaarders of advocaten bij het Hof van Cassatie
, eerste
tweede lid Wet Notarisambt te hebben geschonden door te oordelen dat eerste eiseres, die het ambt van notaris uitoefent in haar notarisvennootschap (tweede eiseres) in solidum aansprakelijk is samen met haar notarisvennootschap doordat de contractuele fout in hoofde van tweede eiseres, die bestaat in het meedelen van een verkeerd bedrag voor de registratierechten, aan eerste eiseres kan worden toegerekend zonder vast te stellen dat de eerste eiseres met bedrieglijk oogmerk of met het doel om schade te berokkenen zou hebben gehandeld.
met de vennootschap hoofdelijk aansprakelijk is voor de beroepsfouten die hij begaat, onverminderd verhaal van de vennootschap op de notaris. 6. De toenmalige wetgever wou niet dat een notaris zich zou kunnen verschuilen achter de beperkte aansprakelijkheid van zijn vennootschap
bepaalde daarom in het algemeen belang dat hij samen met de vennootschap de gevolgen draagt van de professionele fouten die hij begaat
de notaris vrij te stellen van iedere aansprakelijkheid wat die beroepsfouten betreft behalve wanneer de notaris een overtreding begaat met bedrieglijk oogmerk of met het doel om schade te berokkenen, in welk geval de hoofdelijke aansprakelijkheid geldt
dat de notaris hoofdelijk aansprakelijk blijft met de vennootschap voor de overtredingen die hij heeft begaan met bedrieglijk oogmerk of met het doel om schade te berokkenen. 9. De wetgever had hiermee de bedoeling om de aansprakelijkheidsregeling tussen notarissen die hun ambt uitoefenen binnen een notarisvennootschap te differentiëren met de aansprakelijkheidsregeling die geldt voor notarissen die het notarisambt uitoefenen zonder notarisvennootschap. Voor deze laatsten blijft een persoonlijke onbeperkte aansprakelijkheid wegens professionele fouten gelden
de bestaansreden van de eenpersoonsvennootschap precies de beperking van de aansprakelijkheid van de natuurlijke persoon betreft. De wetgever wou expliciet deze mogelijkheid aan de notarissen bieden
kel kunnen verhalen op het vermogen van de vennootschap
de aandeelhouders van de vennootschap in de regel niet aansprakelijk zijn voor de schulden of voor de uitvoering van de verbintenissen van de vennootschap. Met andere woorden als aandeelhouder van een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid kan men in principe niet meer verliezen dan zijn inbreng
kel een notaris-titularis vennoot zijn. In een meerhoofdige notarisvennootschap moeten alle vennoten kandidaat-notarissen zijn
ten minste één van hen moet notaris-titularis zijn. Door zich te associëren worden kandidaat-notarissen geassocieerde notarissen
krijgen ze ambtsbevoegdheid
dat men bijgevolg moeilijk kan bevatten hoe deze benoeming zou kunnen worden uitgebreid tot een rechtspersoon die overigens de vereiste hoedanigheid zou kunnen verliezen indien de vennoten ervan niet meer voldoen aan de wettelijke vereisten. De prerogatieven van het ambt moeten bijgevolg bij de persoon van de notaris blijven, die titularis van het ambt blijft. De vennootschap is slechts een instrument dat te zijner beschikking staat
niet op hun aansprakelijkheid als orgaan of vennoot van de vennootschap
de indruk zou kunnen wekken dat de overige regels op gebied van aansprakelijkheid
de inbreng van organen
vennoten niet van toepassing is
uitdrukkelijk werd ingeschreven teneinde elke verwarring te vermijden
dat de overige gemeenrechtelijke regels inzake aansprakelijkheid van organen
vennoten vanzelfsprekend van toepassing blijven
kel geldt voor fouten in de uitoefening van het notarisambt
niet voor de fouten in de andere bestuurstaken die de notaris als orgaan van zijn vennootschap begaat
de beperking van de aansprakelijkheid van de vennoten tot hun inbreng ook van toepassing zijn op de notaris die zijn ambt uitoefent binnen een notarisvennootschap. De notaris kan dan als orgaan van de notarisvennootschap
kel buitencontractueel aansprakelijk worden gesteld wanneer de notaris een misdrijf begaat
indien deze fout andere dan aan de slechte uitvoering te wijten schade heeft veroorzaakt (de zogenaamde quasi-immuniteit van organen)
11 van de Grondwet. Deze interpretatie sluit ook op geen
kele manier aan op de bedoeling van de wetgever zoals hoger uiteengezet onder randnummers 7 tot
met 9 van deze conclusie. 16. Deze interpretatie gaat ook in tegen de uitdrukkelijke tekst van artikel 50, § 4, tweede lid, in fine Wet Notarisambt dat de hoofdelijke aansprakelijkheid van de notaris die zijn ambt als vennoot uitoefent in een notarisvennootschap, beperkt tot de overtredingen begaan met bedrieglijk oogmerk of met het doel om schade te berokkenen
zou iedere zinvolle betekenis aan deze nieuwe aansprakelijkheidsbeperking ontnemen omdat de nieuwe regeling precies de bedoeling heeft om de persoonlijke beroepsaansprakelijkheid van de notaris te beperken ongeacht of de notaris optreedt als openbaar ambtenaar of als zakenman/juridisch adviseur
buitencontractuele aansprakelijkheid
de hoofdelijke aansprakelijkheid van de notaris te beperken tot de overtredingen die worden begaan met bedrieglijk oogmerk of met het doel om schade te berokkenen
een cliënt van contractuele aard kan zijn, zelfs indien het gaat om een professionele fout bij het verlijden van een authentieke akte
dus bij een optreden als openbaar ambtenaar
dat eerste eiseres persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld voor deze fout omdat de aansprakelijkheid van de vennootschap de persoonlijke aansprakelijkheid van het orgaan van de vennootschap niet uitsluit. 22. Deze beslissing is niet naar recht verantwoord omdat artikel 50, § 4, tweede lid, in fine Wet Notarisambt vereist dat er in hoofde van de eerste eiseres een bedrieglijke oogmerk of het doel om schade te berokkenen aanwezig moet zijn, vooraleer haar persoonlijke contractuele aansprakelijkheid als notaris die haar ambt in een notarisvennootschap uitoefent, kan weerhouden worden
de appelrechters een dergelijk oogmerk in hoofde van eerste eiseres niet vaststellen in de bestreden beslissing
niet vaststellen dat eerste eiseres tussenkwam buiten iedere vraag van de partijen om. 23. De door verweerster gesuggereerde prejudiciële vraag hoeft niet te worden gesteld omdat ze uitgaat van een verkeerde rechtsopvatting. De vraag heeft betrekking op samenloop tussen een contractuele wanprestatie van een notarisvennootschap
de buitencontractuele fout gepleegd door de notaris als orgaan van deze notarisvennootschap terwijl in deze zaak er
kel sprake is van een contractuele fout die zou zijn gepleegd door de notaris
haar notarisvennootschap. Bovendien kunnen notarissen, als ministeriële/openbare ambtenaren, geen categorie van personen vormen die vergelijkbaar zijn met andere ministeriële/openbare ambtenaren zoals gerechtsdeurwaarders of advocaten bij het Hof van Cassatie, die gelet op de eigenheid van elk van hun ambten/opdrachten elk aan hun eigen aansprakelijkheidsregime zijn onderworpen. Conclusie: cassatie met beperkte verwijzing. ______________________________________
geneesheren”, Jura Falc. 2006-07, afl. 4, 663.
M. TISON, De notarisvennootschap bekeken door een vennootschapsrechtelijke bril, Universiteit Gent – Financial Law Institute, Working Paper Series, WP 2003-11, 2003, 7.
C. PEETERS, “Afdeling 6. Aansprakelijkheid van aandeelhouders”, I.3 28 in P. ERNST, A. FRANCOIS, S. DE DIER, S. DE GEYTER, Bestendig Handboek Vennootschap & Aansprakelijkheid, Wolters Kluwer Belgium, Mechelen; S. VANGOETSENHOVEN, “Het vrij beroep in vennootschapsverband: notarissen, advocaten
geneesheren”, Jura Falc. 2006-07, afl. 4, 606.
geneesheren”, Jura Falc. 2006-07, afl. 4, 625.
K. RONSIJN, “De professionele aansprakelijkheid van de notaris
de notarisvennootschap”, 70, vn. 68 in I. SAMOY, Professionele aansprakelijkheid, Reeks ‘Jura Falconis Libri’, nr. 18. Intersentia, Antwerpen, 2015, p. 166.
K. RONSIJN, “De professionele aansprakelijkheid van de notaris
de notarisvennootschap”, 70 in I. SAMOY, Professionele aansprakelijkheid, Reeks ‘Jura Falconis Libri’, nr. 18. Intersentia, Antwerpen, 2015, 166 p.
K. DEWAELE, Bestuur van vennootschappen, Die Keure 2022, 709.
K. DEWAELE, Bestuur van vennootschappen, Die Keure 2022, 707-708.
C. PEETERS, “Afdeling 6. Aansprakelijkheid van aandeelhouders”, 40n-40ae, in P. ERNST, A. FRANCOIS, S. DE DIER, S. DE GEYTER, Bestendig Handboek Vennootschap & Aansprakelijkheid, Wolters Kluwer Belgium, Mechelen.
-wetgeving.
K. RONSIJN, “De professionele aansprakelijkheid van de notaris
de notarisvennootschap”, 70 (vn. 68)
75 in I. SAMOY, Professionele aansprakelijkheid, Reeks ‘Jura Falconis Libri’, nr. 18. Intersentia , Antwerpen, 2015, p. 166.
I. SAMOY, “De nieuwe wettelijke regeling voor burgerlijke professionele aansprakelijkheid van de notaris”, Not.Fisc.M. 2014, 248, nr. 48.
I. SAMOY, “De nieuwe wettelijke regeling voor burgerlijke professionele aansprakelijkheid van de notaris”, Not.Fisc.M. 2014, 248; J. GOEMAERE, “La responsabilité limitée des sociétés de notaires”, Rev.not.b. 2016, afl. 3113, 807-812; B. VERHEYE, “Buitencontractuele aansprakelijkheid notaris” (noot onder Antwerpen 14 februari 2022), NJW 2022, 901.
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.