V. contra Gemeente Roosdaal

(2).

(1)Zie concl. OM.

(2)Het Hof gebruikt voor het eerst het begrip planneutraliteit terwijl het vroeger steeds het begrip planologische neutraliteit gebruikte zoals dit wordt gebruikt in titel 5 van het Vlaams Onteigeningsdecreet van 27 februari 2017 (zie Cass 12 mei 2022, AR C.19.0274.N ECLI:BE:CASS:2022:ARR.20220512.1N.3; Cass. 7 november 2013, AR C.12.0053.N ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20131107.11, AC 2013, nr. 590; Cass. 31 mei 2013, AR C.11.0749.N ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20130531.3, AC 2013, nr. 332. Thesaurus CAS: ONTEIGENING TEN ALGEMENEN NUTTE Wettelijke bepalingen: Decreet 24 februari 2017 betreffende onteigening voor het algemeen nut - 24-02-2017 - Art. 63, § 1, eerste lid, en § 2 - 22 ELI link Pub nr 2017040219 Fiche 2 De regel van de planneutraliteit is een afwijking op de algemene regel dat de onteigeningsvergoeding wordt berekend op basis van de planbestemming die van toepassing is op de dag van het vonnis waarbij de door de onteigenende overheid verschuldigde provisionele vergoeding wordt vastgelegd

(2).

(1)Zie concl. OM.

(2)Het Hof gebruikt voor het eerst het begrip planneutraliteit terwijl het vroeger steeds het begrip planologische neutraliteit gebruikte zoals dit wordt gebruikt in titel 5 van het Vlaams Onteigeningsdecreet van 27 februari 2017 (zie Cass 12 mei 2022, AR C.19.0274.N ECLI:BE:CASS:2022:ARR.20220512.1N.3; Cass. 7 november 2013, AR C.12.0053.N ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20131107.11, AC 2013, nr. 590; Cass. 31 mei 2013, AR C.11.0749.N ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20130531.3, AC 2013, nr. 332. Thesaurus CAS: ONTEIGENING TEN ALGEMENEN NUTTE Wettelijke bepalingen: Decreet 24 februari 2017 betreffende onteigening voor het algemeen nut - 24-02-2017 - Art. 63, § 1, eerste lid, en § 2 - 22 ELI link Pub nr 2017040219 Fiche 3 Uit de wetsgeschiedenis van artikel 63 Vlaams Onteigeningsdecreet van 24 februari 2017 blijkt dat de beperking in de tijd van de toepassing van de regel van de planneutraliteit, die enkel geldt voor onteigeningen die strekken tot realisatie van het ruimtelijk uitvoeringsplan, ertoe strekt te vermijden dat de overheid talmt met de effectieve uitvoering van het ruimtelijk uitvoeringsplan door middel van onteigening; de planneutraliteit is bijgevolg enkel van toepassing indien het ruimtelijk uitvoeringsplan niet meer dan vijf jaar voor het nemen van het definitief onteigeningsbesluit definitief is vastgesteld

(2).

(1)Zie concl. OM.

(2)Het Hof gebruikt voor het eerst het begrip planneutraliteit terwijl het vroeger steeds het begrip planologische neutraliteit gebruikte zoals dit wordt gebruikt in titel 5 van het Vlaams Onteigeningsdecreet van 27 februari 2017 (zie Cass 12 mei 2022, AR C.19.0274.N ECLI:BE:CASS:2022:ARR.20220512.1N.3; Cass. 7 november 2013, AR C.12.0053.N ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20131107.11, AC 2013, nr. 590; Cass. 31 mei 2013, AR C.11.0749.N ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20130531.3, AC 2013, nr. 332. Thesaurus CAS: ONTEIGENING TEN ALGEMENEN NUTTE Wettelijke bepalingen: Decreet 24 februari 2017 betreffende onteigening voor het algemeen nut - 24-02-2017 - Art. 63 - 22 ELI link Pub nr 2017040219 Fiche 4 Artikel 62, eerste lid, Vlaams Onteigeningsdecreet van 24 februari 2017 is een uitdrukking van het beginsel van de doelneutraliteit en houdt in dat bij het bepalen van de onteigeningsvergoeding voor het onteigende goed of zakelijk recht geen rekening mag worden gehouden met de waardevermeerdering of waardevermindering die voortvloeit uit het concrete doel of de concrete werken waarvoor de onteigening is toegestaan; zij laat bijgevolg niet toe om abstractie te maken van de planbestemming van het onroerend goed op de dag van het vonnis waarbij de door de onteigenende overheid verschuldigde provisionele vergoeding wordt vastgelegd

(1).

(1)Zie concl. OM. Thesaurus CAS: ONTEIGENING TEN ALGEMENEN NUTTE Wettelijke bepalingen: Decreet 24 februari 2017 betreffende onteigening voor het algemeen nut - 24-02-2017 - Art. 62, eerste lid - 22 ELI link Pub nr 2017040219 Tekst van de beslissing Nr. C.24.0370.N

1. G.V.,
2. C.V.H.,
3. M.V.H., eisers, vertegenwoordigd door mr. Martin Lebbe, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 1060 Brussel, Jourdanstraat 31, waar de eisers woonplaats kiezen, tegen GEMEENTE ROOSDAAL, vertegenwoordigd door haar college van burgemeester en schepenen, met kantoor te 1760 Roosdaal, Brusselstraat 158, ingeschreven bij de KBO onder het nummer 0207.515.65, verweerster, vertegenwoordigd door mr. Caroline De Baets, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 1150 Brussel, Laurierlaan 1, waar de verweerster woonplaats kiest. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep gewezen door de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel van 14 mei
4. Advocaat-generaal Frederic Vroman heeft op 12 september 2025 een schriftelijke conclusie neergelegd. Raadsheer Ann De Wolf heeft verslag uitgebracht. Advocaat-generaal Frederic Vroman heeft geconcludeerd. II. CASSATIEMIDDELEN De eisers voeren in hun verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een middel aan. III. BESLISSING VAN HET HOF Beoordeling
5. Artikel 63 Vlaams Onteigeningsdecreet van 24 februari 2017 bepaalt: Ҥ
6. Als wordt onteigend ter verwezenlijking van een ruimtelijk uitvoeringsplan, plan van aanleg, voorkeursbesluit of projectbesluit, wordt bij het bepalen van de waarde van het onteigende onroerend goed of zakelijk recht geen rekening gehouden met de waardevermeerdering of de waardevermindering die voortvloeit uit de voorschriften van dat ruimtelijk uitvoeringsplan, plan van aanleg, voorkeursbesluit of projectbesluit, ongeacht wie de onteigenende overheid is. (…) §
7. Paragraaf 1 is alleen van toepassing als het ruimtelijk uitvoeringsplan of plan van aanleg, voorkeursbesluit of projectbesluit niet meer dan vijf jaar voor het nemen van het definitief onteigeningsbesluit definitief is vastgesteld.”
8. Op grond van die bepaling die het principe van de planneutraliteit inhoudt, wordt er bij een onteigening die strekt tot verwezenlijking van een ruimtelijk uitvoeringsplan geen rekening gehouden met de waardevermeerdering of de waardevermindering die voortvloeit uit de voorschriften van het nieuwe ruimtelijk uitvoeringsplan. Dit heeft tot gevolg dat de waarde van het onteigende goed in dat geval bepaald moet worden op basis van het vorige bestemmingsplan. De regel van de planneutraliteit is een afwijking op de algemene regel dat de onteigeningsvergoeding wordt berekend op basis van de planbestemming die van toepassing is op de dag van het vonnis waarbij de door de onteigenende overheid verschuldigde provisionele vergoeding wordt vastgelegd. Uit de wetsgeschiedenis van voormelde bepaling blijkt dat de beperking in de tijd van de toepassing van de regel van de planneutraliteit, die enkel geldt voor onteigeningen die strekken tot realisatie van het ruimtelijk uitvoeringsplan, ertoe strekt te vermijden dat de overheid talmt met de effectieve uitvoering van het ruimtelijk uitvoeringsplan door middel van onteigening. De planneutraliteit is bijgevolg enkel van toepassing indien het ruimtelijk uitvoeringsplan niet meer dan vijf jaar voor het nemen van het definitief onteigeningsbesluit definitief is vastgesteld.
9. Artikel 62, eerste lid, Vlaams Onteigeningsdecreet van 24 februari 2017 bepaalt: “Bij het bepalen van de vergoeding voor het onteigende onroerend goed of zakelijk recht wordt geen rekening gehouden met de waardevermeerdering of waardevermindering die voortvloeit uit het doel van de onteigening zelf of uit de uitvoering van werken waarvoor de onteigening is toegestaan.”
10. Die wetsbepaling is een uitdrukking van het beginsel van de doelneutraliteit en houdt in dat bij het bepalen van de onteigeningsvergoeding voor het onteigende goed of zakelijk recht geen rekening mag worden gehouden met de waardevermeerdering of waardevermindering die voortvloeit uit het concrete doel of de concrete werken waarvoor de onteigening is toegestaan. Zij laat bijgevolg niet toe om abstractie te maken van de planbestemming van het onroerend goed op de dag van het vonnis waarbij de door de onteigende overheid verschuldigde provisionele vergoeding wordt vastgelegd.
11. De appelrechter stelt vast en oordeelt dat: - de onteigening waarvan sprake de realisatie van het RUP “Belle-Alliance Bis”, namelijk de aanleg van een nieuw bedrijventerrein, tot doel heeft; - dit RUP werd goedgekeurd bij deputatiebesluit van 15 maart 2012; - de verweerster op 29 november 2017 de onteigeningsmachtiging van de Vlaamse Regering ontving; - artikel 63, § 2, Vlaamse Onteigeningsdecreet van 24 februari 2017 bepaalt dat men enkel gebruik kan maken van de planneutraliteit voor zover het definitief vastgestelde ruimtelijk uitvoeringsplan, plan van aanleg, voorkeursbesluit of projectbesluit niet dateert van meer dan vijf jaar vóór het definitief onteigeningsbesluit; - gelet op de tijdspanne tussen 15 maart 2012 en 29 november 2017, zijnde meer dan vijf jaar, er geen sprake meer kan zijn van een toepassing van de planneutraliteit.
12. De appelrechter die oordeelt dat er sprake is van een waardevermeerdering van het onteigende goed die het gevolg is van een maatregel die op de onteigende goederen betrekking heeft, met name het RUP 2012, zodat hierop de in de tijd onbeperkte doelneutraliteit zoals bedoeld in artikel 62 Vlaamse Onteigeningsdecreet van 24 februari 2017 van toepassing is, verantwoordt zijn beslissing niet naar recht. Het middel is gegrond. Dictum Het Hof, Vernietigt het bestreden vonnis. Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het vernietigde vonnis. Houdt de kosten aan en laat de beslissing daaromtrent aan de feitenrechter over. Verwijst de zaak naar de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, rechtszitting houdend in hoger beroep. Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, samengesteld uit sectievoorzitter Geert Jocqué, als voorzitter, sectievoorzitter Bart Wylleman, en de raadsheren Sven Mosselmans, Myriam Ghyselen en Ann De Wolf, en in openbare rechtszitting van 16 oktober 2025 uitgesproken door sectievoorzitter Geert Jocqué, in aanwezigheid van advocaat-generaal Frederic Vroman, met bijstand van griffier Elien Van Isterdael. PDF document ECLI:BE:CASS:2025:ARR.20251016.1N.6 Gerelateerde publicatie(s) Conclusie O.M.: ECLI:BE:CASS:2025:CONC.20251016.1N.6 precedenten: ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20130531.3 ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20131107.11 ECLI:BE:CASS:2022:ARR.20220512.1N.3 Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab <div