ECLI:BE:GHCC:2005:ARR.128

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Grondwettelijk Hof (Arbitragehof) Vonnis/arrest van 13 juli 2005 ECLI nr: ECLI:BE:GHCC:2005:ARR.128 Vervangt nummer: ECLI:BE:GHCC:2005:ARR.20050713.16 Arrest- Rolnummer: 128/2005 Rechtsgebied: Constitutioneel recht Invoerdatum: 2008-03-25 Raadplegingen: 212 - laatst gezien 2026-07-02 08:02 Versie(s): Versie FR Versie DE Fiche Het Hof - vernietigt artikel 18 van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 7 mei 2004 houdende wijziging van sommige bepalingen van de decreten betreffende de radio-omroep en de televisie, gecoördineerd op 25 januari 1995, en van sommige andere bepalingen betreffende de radio-omroep en de televisie; - handhaaft de gevolgen van de vernietigde bepaling tot de inwerkingtreding van een in B.6.7 bedoelde, in gemeenschappelijk overleg tot stand gekomen regeling en uiterlijk tot 31 december

1. UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - GRONDWETTELIJK HOF - Vernietigingsbevoegdheid (Grondwettelijk Hof) Vrije woorden: Beroep tot gedeeltelijke vernietiging van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 7 mei 2004 houdende wijziging van sommige bepalingen van de decreten betreffende de radio-omroep en de televisie, gecoördineerd op 25 januari 1995, en van sommige andere bepalingen betreffende de radio-omroep en de televisie, ingesteld door het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie. Tekst van de beslissing Rolnummer 3170 Arrest nr. 128/2005 van 13 juli 2005 In zake : het beroep tot gedeeltelijke vernietiging van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 7 mei 2004 houdende wijziging van sommige bepalingen van de decreten betreffende de radio-omroep en de televisie, gecoördineerd op 25 januari 1995, en van sommige andere bepalingen betreffende de radio-omroep en de televisie, ingesteld door het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie. Het Arbitragehof, samengesteld uit voorzitter A. Arts, rechter P. Martens, waarnemend voorzitter, en de rechters R. Henneuse, M. Bossuyt, E. De Groot, L. Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe, J.-P. Moerman en J. Spreutels, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van voorzitter A. Arts, wijst na beraad het volgende arrest : 2 I. Onderwerp van het beroep en rechtspleging Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 26 november 2004 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 29 november 2004, heeft het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie, met zetel te 1210 Brussel, Sterrenkundelaan 14, beroep tot gedeeltelijke vernietiging ingesteld van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 7 mei 2004 houdende wijziging van sommige bepalingen van de decreten betreffende de radio-omroep en de televisie, gecoördineerd op 25 januari 1995, en van sommige andere bepalingen betreffende de radio-omroep en de televisie (bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 9 augustus 2004). De Vlaamse Regering heeft een memorie ingediend, de verzoekende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de Vlaamse Regering heeft ook een memorie van wederantwoord ingediend. Op de openbare terechtzitting van 15 juni 2005 : - zijn verschenen : . Mr. T. De Cordier, advocaat bij de balie te Brussel, voor de verzoekende partij; . Mr. P. Van Orshoven, advocaat bij de balie te Brussel, voor de Vlaamse Regering; - hebben de rechters-verslaggevers A. Alen en J.-P. Snappe verslag uitgebracht; - zijn de voornoemde advocaten gehoord; - is de zaak in beraad genomen. De bepalingen van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Arbitragehof met betrekking tot de rechtspleging en het gebruik van de talen werden toegepast. II. In rechte -A- Standpunt van de verzoekende partij A.
2. Na de rechtspraak van het Hof omtrent de bevoegdheidsverdeling inzake, enerzijds, de radio-omroep en de televisie en, anderzijds, de telecommunicatie te hebben samengevat zet de verzoekende partij uiteen dat zij als regulator van de Belgische telecommunicatiesector doet blijken van het vereiste belang bij de vernietiging van het bestreden decreet. Het beperkt immers haar activiteiten en maakt het haar bijzonder moeilijk de haar toevertrouwde bevoegdheden op doelmatige wijze uit te oefenen. A.
3. In antwoord op de memorie van de Vlaamse Regering, die beweert dat de drie aangevoerde middelen onontvankelijk zouden zijn bij gebrek aan uiteenzetting, wijst de verzoekende partij erop dat voor elk van de drie middelen werd aangegeven welke bevoegdheidverdelende regels zijn geschonden en welke de bepalingen zijn die die regels schenden. 3 A.
4. In een eerste middel voert de verzoekende partij de schending aan van de bevoegdheidverdelende regels inzake de radio-omroep en de televisie (artikel 4, 6°, van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen). A.
5. In een eerste onderdeel, merkt zij op dat de in artikel 2 van het bestreden decreet gehanteerde definities van de begrippen « elektronisch communicatienetwerk », « kabelnetwerk » en « satellietomroepnetwerk » bijzonder ruim worden geformuleerd. Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen netwerken die uitsluitend worden gebruikt voor omroepactiviteiten en netwerken die ook, geheel of gedeeltelijk, worden gebruikt voor telecommunicatieactiviteiten. In tegenstelling tot de wet van 21 maart 1991 betreffende de hervorming van sommige economische overheidsbedrijven, maakt de definitie van het begrip « elektronisch communicatienetwerk » gebruik van het begrip « programmasignalen », zonder dat een onderscheid wordt gemaakt tussen programmasignalen en gewone signalen. In zoverre telecommunicatienetwerken niet worden uitgesloten van de toepassing van de decreten « betreffende de radio- omroep en de televisie, gecoördineerd op 25 januari 1995 » (hierna de gecoördineerde mediadecreten 1995), zou dit tot gevolg hebben dat voor bepaalde netwerken zowel de federale regeling als de gecoördineerde mediadecreten 1995 van toepassing zouden zijn, wat merkwaardig zou zijn in het licht van de arresten van het Hof nr. 7/90 van 25 januari 1990 en nr. 1/91 van 7 februari
6. A.
7. In een tweede onderdeel voert de verzoekende partij aan dat artikel 18 van het bestreden decreet de bevoegdheidverdelende regels schendt, doordat het in een regeling voorziet met betrekking tot signalen die worden verstuurd tussen het punt waar de opname gebeurt en het punt waar de eindregie gebeurt, ofschoon het niet om programmasignalen zou gaan. Overeenkomstig de rechtspraak van de Raad van State kan er immers slechts van een programma worden gesproken na de eindregie. De infrastructuur die die signalen overbrengt, alsook de dienst die erin bestaat die signalen over te brengen, zouden derhalve niet voldoen aan de criteria van het Hof van een omroepnetwerk of –dienst, maar wel aan de criteria van een telecommunicatienetwerk. Bijgevolg zou de decreetgever het Vlaams Commissariaat voor de Media niet als toezichthoudende overheid in deze materie kunnen aanwijzen. A.
8. In een tweede middel voert de verzoekende partij aan dat het bestreden decreet de bevoegdheidverdelende regels betreffende het mededingingsrecht (artikel 6, § 1, VI, vijfde lid, 4°, van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen) zou schenden. Het bestreden artikel 18 verleent het Vlaams Commissariaat voor de Media de bevoegdheid om de relevante geografische markten voor producten en diensten in de sector van de elektronische communicatienetwerken en –diensten te bepalen. Wanneer het Vlaams Commissariaat voor de Media vaststelt dat die markt niet concurrerend is, gaat het na welke ondernemingen een aanmerkelijke macht hebben en, waar passend, legt het aan die ondernemingen een of meer verplichtingen op. Volgens de verzoekende partij maken de aan het Vlaams Commissariaat voor de Media toegekende bevoegdheden deel uit van de federale bevoegdheid inzake mededinging. Bovendien zou niet zijn aangetoond dat de bevoegdheidsoverschrijding gerechtvaardigd kan worden in het kader van artikel 10 van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen. A.
9. In een derde middel voert de verzoekende partij aan dat de decreetgever bij de uitoefening van zijn bevoegdheid inzake de radio-omroep en de televisie het evenredigheidsbeginsel heeft geschonden. Zij verwijst naar het arrest nr. 132/2004 van 14 juli 2004, waarin het Hof overweegt dat « de bevoegdheden van de federale Staat en de gemeenschappen inzake de elektronische communicatie-infrastructuur, ten gevolge van de technologische evolutie, dermate verweven [zijn] geworden dat ze niet meer dan in onderlinge samenwerking kunnen worden uitgeoefend. Daaruit volgt dat de wetgever, door eenzijdig de bevoegdheid van de regulator van de telecommunicatie te regelen, het evenredigheidsbeginsel heeft geschonden dat eigen is aan elke bevoegdheidsuitoefening ». Het bestreden decreet bevat bepalingen die betrekking hebben op de aan de radio-omroep en de televisie en aan de telecommunicatie gemeenschappelijke elektronische infrastructuur. Aangezien het op eenzijdige wijze tot stand kwam, zonder enige vorm van overleg of samenwerking, terwijl uit voormeld arrest van het Hof de absolute noodzaak om te voorzien in samenwerking zou blijken, zou het decreet het evenredigheidsbeginsel schenden. A.
10. Door de verwevenheid van de nieuw ingevoerde definities, en het effect ervan op de overige definities en regelingen in het bestreden decreet, zou het bestreden decreet in zijn geheel moeten worden vernietigd, met uitzondering van de artikelen 5, 6, 7, 9, 10, 11 en
11. 4 Standpunt van de Vlaamse Regering A.
12. Volgens de Vlaamse Regering is het beroep tot vernietiging niet ontvankelijk bij gebrek aan belang. De bestreden decretale bepalingen zouden uitsluitend betrekking hebben op de elektronische transmissie- infrastructuur voor de radio-omroep en de televisie, terwijl de verzoekende partij door het arrest van het Hof nr. 132/2004 van 14 juli 2004 het recht wordt ontzegd om haar bevoegdheden als regulator uit te oefenen met betrekking tot de aan de radio-omroep en de televisie en aan de telecommunicatie gemeenschappelijke elektronische transmissie-infrastructuur. In het op 20 april 2005 door het Overlegcomité goedgekeurde samenwerkingsakkoord wordt trouwens bepaald dat de verzoekende partij geen beslissingen kan nemen over infrastructuren waarvoor ook de gemeenschappen bevoegd zijn zonder een voorafgaand met de gemeenschappen gesloten samenwerkingsakkoord. Bijgevolg zou de verzoekende partij niet door het bestreden decreet kunnen worden geraakt. In zoverre de verzoekende partij de artikelen 1, 2, 3, 4, 8, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26 en 27 van het decreet van 7 mei 2004 aanvecht, zet zij bovendien niet uiteen in welk opzicht zij rechtstreeks en ongunstig kan worden geraakt door elk van die artikelen in het bijzonder. A.
13. Daarnaast zijn, volgens de Vlaamse Regering, elk van de drie door de verzoekende partij aangevoerde middelen niet ontvankelijk bij gebrek aan uiteenzetting. De verzoekende partij zou niet duidelijk maken in welk opzicht elk van de bestreden artikelen de gemeenschapsbevoegdheid inzake de radio-omroep en de televisie te buiten zou gaan (eerste middel), inbreuk zou maken op de federale bevoegdheid inzake mededingingsrecht (tweede middel) of het evenredigheidheidsbeginsel geweld zou aandoen (derde middel). A.
14. Volgens de Vlaamse Regering is het eerste middel een parafrase van het middel dat zij zelf heeft aangevoerd in haar beroep tot vernietiging dat aanleiding heeft gegeven tot het arrest nr. 132/2004 van 14 juli
15. De verzoekende partij heeft daarbij echter uit het oog verloren dat het Hof in dat arrest de federale wetgever niet verwijt zich een gemeenschapsbevoegdheid te hebben aangematigd, maar wel het evenredigheidsbeginsel te hebben geschonden door de decreetgever geen beleidsruimte te laten. Het bestreden decreet, daarentegen, heeft enkel betrekking op de radio-omroep en de televisie in de zin van artikel 4, 6°, van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen. Die bevoegdheid moet ruim worden begrepen, en omvat ook technische aspecten van de radio-omroep en de televisie. De Raad van State heeft overigens bevestigd dat de gemeenschappen ten dele bevoegd zijn voor de omzetting van de Europese richtlijnen inzake elektronische communicatie. Ook uit de rechtspraak van het Hof zou blijken dat de gemeenschappen op grond van hun bevoegdheid inzake de radio-omroep en de televisie kunnen legifereren op het stuk van de elektronische communicatie-infrastructuur. A.
16. Dat sommige van de bestreden bepalingen tot gevolg zouden hebben dat de gecoördineerde mediadecreten 1995 ook toepasselijk worden op telecommunicatie is, volgens de Vlaamse Regering, op bevoegdheidsrechtelijk vlak irrelevant, omdat de gemeenschapsbevoegdheid inzake de radio-omroep en de televisie nu eenmaal een deel telecommunicatie zou omvatten. De overlapping van omroep en telecommunicatie zou inherent zijn aan de technologische convergentie van beide. Die convergentie brengt noodzakelijk een despecialisering van de netwerken met zich mee. Dit wil zeggen dat traditionele omroepnetwerken voortaan ook worden gebruikt voor telecommunicatieactiviteiten en omgekeerd. Bijgevolg is niet de aard of de technische specificiteit van het netwerk, maar wel de aard van de overgebrachte signalen determinerend om de bevoegde overheid aan te wijzen. Het is, volgens de Vlaamse Regering, niet meer dan normaal dat een operator die zowel telecommunicatieactiviteiten als omroepactiviteiten uitoefent, de federale wetgeving met betrekking tot de telecommunicatieactiviteiten en de gemeenschapsregeling inzake de radio-omroep en de televisie moet toepassen. A.
17. De Vlaamse Regering ontkent dat sommige definities in het bestreden decreet niet duidelijk zouden zijn. Het begrip « elektronisch communicatienetwerk » wordt gedefinieerd als transmissiesystemen en in voorkomend geval de schakel- of routeringsapparatuur en andere middelen die het mogelijk maken programmasignalen over te brengen. In ieder geval impliceert onduidelijkheid geen bevoegdheidsoverschrijding. Overigens zijn de definities van de begrippen « elektronisch communicatienetwerk », « kabelnetwerk » en « satellietomroepnetwerk » binnen het bevoegdheidsgebied van de Vlaamse decreetgever te begrijpen. Zo heeft de decreetgever door het gebruik van de term « programmasignalen » het ruime begrip « elektronisch 5 communicatienetwerk » willen inperken tot die aspecten die onder de omroepbevoegdheid van de gemeenschappen vallen. De definities van de begrippen « kabelnetwerk » en « satellietomroepnetwerk » gaan uit van de definitie van het begrip « elektronisch communicatienetwerk », die is toegespitst op het overbrengen van programmasignalen. Programmasignalen worden per definitie aangeboden door een omroep. Slechts elektronische communicatienetwerken die dat soort informatie doorgeven, vallen binnen de toepassingssfeer van de bestreden bepalingen. A.
18. Ten slotte kan, volgens de Vlaamse Regering, niet worden aangenomen dat de gemeenschappen niet bevoegd zouden zijn wat betreft de elektronische communicatie-infrastructuur tussen het punt waar de programmaopname gebeurt en het punt waar de eindregie plaatsheeft. De transmissie van programmasignalen naar en tussen kabelnetwerken en kopstations maakt onlosmakelijk deel uit van de radio-omroep en de televisie. Blijkens artikel 1, onder a), van de richtlijn 89/552/EEG van 3 oktober 1989 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de Lid-Staten inzake de uitoefening van televisie- omroepactiviteiten omvat televisieomroepen het overdragen van programma’s tussen ondernemingen met het oog op doorgifte daarvan aan het publiek. Ook de Raad van State is van mening dat straalverbindingen door middel waarvan programmasignalen via de ether naar de hoofdstations van de kabelmaatschappijen worden gebracht tot de radio-omroep en de televisie behoren. In ieder geval regelen de bestreden artikelen het transport van programmasignalen naar en tussen de kabel- en omroepnetwerken en tussen de hoofdstations, nadat de eindregie reeds heeft plaatsgevonden. A.
19. Het tweede middel mist, volgens de Vlaamse Regering, feitelijke grondslag omdat het bestreden decreet, dat gelijk van toepassing is op al wie zich in zijn werkingssfeer bevindt, de mededinging niet regelt. Aan de federale wetgeving wordt in geen enkel opzicht geraakt. Te dezen moet een onderscheid worden gemaakt tussen sectorspecifieke, ex ante-regulering en algemeen mededigingingsrecht, ook al hanteert het sectorspecifieke stelsel van ex ante-regulering mededingingsrechtelijke termen en methodes. Dat blijkt ook uit de Europese regelgeving. A.
20. Voor zover er in het bestreden decreet van mededingingsrecht sprake zou zijn, gaat het om een bevoegdheid die accessoir is aan de bevoegdheid inzake de radio-omroep en de televisie, en die voldoet aan de drie toepassingsvoorwaarden van artikel 10 van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen :