ECLI:BE:GHCC:2009:ARR.182

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Grondwettelijk Hof (Arbitragehof) Vonnis/arrest van 12 november 2009 ECLI nr: ECLI:BE:GHCC:2009:ARR.182 Vervangt nummer: ECLI:BE:GHCC:2009:ARR.20091112.7 Arrest- Rolnummer: 182/2009 Rechtsgebied: Intellectuele eigendom - Constitutioneel recht Invoerdatum: 2009-11-23 Raadplegingen: 238 - laatst gezien 2026-06-30 03:49 Versie(s): Versie FR Versie DE Fiche Het Hof zegt voor recht : Artikel 79bis, § 1, van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten schendt niet de artikelen 12 en 14 van de Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met de artikelen 10 en 11 van de Grondwet en met artikel 7.1 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens. UTU-thesaurus: HANDELS-, ECONOMISCH EN FINANCIEEL RECHT - INTELLECTUELE RECHTEN - Auteursrecht en Naburige rechten - Naburige rechten PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - GRONDWETTELIJK HOF - Prejudiciële bevoegheid (Grondwettelijk Hof) Vrije woorden: Prejudiciële vraag over artikel 79bis, § 1, tweede lid, 2°, van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten, gesteld door de Correctionele Rechtbank te Tongeren. Intellectuele rechten - Auteursrecht en naburige rechten - Misdrijven - Verrichten van diensten die slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben naast het omzeilen van de bescherming van een doeltreffende technische voorziening -

1. Wettigheidsbeginsel in strafzaken - Vereisten van nauwkeurigheid, duidelijkheid en voorspelbaarheid van strafwetten -
2. Beoordelingsbevoegdheid van de rechter -
3. Omzetting van een Europese richtlijn. Wettelijke bepalingen: Wet - 30-06-1994 - 79bis,§1 - 35 ELI link Pub nr 1994009586 Wet - 30-06-1994 - 79bis,§1,L2,2° - 35 ELI link Pub nr 1994009586 Grondwet 1994 - 17-02-1994 - 10 - 30 ELI link Pub nr 1994021048 Grondwet 1994 - 17-02-1994 - 11 - 30 ELI link Pub nr 1994021048 Grondwet 1994 - 17-02-1994 - 12 - 30 ELI link Pub nr 1994021048 Grondwet 1994 - 17-02-1994 - 14 - 30 ELI link Pub nr 1994021048 Verdrag of internationale overeenkomst - 04-11-1950 - 7.1 - 30 Link Justel databank 19501104-30 Tekst van de beslissing Rolnummer 4659 Arrest nr. 182/2009 van 12 november 2009 In zake : de prejudiciële vraag over artikel 79bis, § 1, tweede lid, 2°, van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten, gesteld door de Correctionele Rechtbank te Tongeren. Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit voorzitter M. Bossuyt, rechter M. Melchior, waarnemend voorzitter, en de rechters R. Henneuse, E. De Groot, L. Lavrysen, A. Alen en J.-P. Snappe, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van voorzitter M. Bossuyt, wijst na beraad het volgende arrest : 2 I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging Bij vonnis van 6 februari 2009 in zake het openbaar ministerie, de vennootschap naar Engels recht « Sony Computer Entertainment Europe » en de vennootschap naar Nederlands recht « Sony Computer Entertainment Benelux BV » tegen Bart Vandebeeck, waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is ingekomen op 13 maart 2009, heeft de Correctionele Rechtbank te Tongeren de volgende prejudiciële vraag gesteld : « Schendt art. 79bis, § 1, 2°, van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten de artikelen 12 en 14 van de Grondwet, in samenhang gelezen met het gelijkheidsbeginsel zoals verankerd in de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, en artikel 7 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, doordat de omschrijving ‘ die diensten verricht die slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben naast het omzeilen van de bescherming van een doeltreffende technische voorziening ’ geen voldoende normatieve inhoud heeft om het misdrijf te kunnen definiëren en bijgevolg, op strafrechtelijk en procedureel vlak, een verschil in behandeling zou kunnen worden ingevoerd tussen twee rechtzoekenden die met dezelfde ingesteldheid, hetzelfde besef of dezelfde intentie dezelfde materiële handelingen hebben gesteld, wat tot een verbreking van de gelijkheid zou kunnen leiden, doordat de bewoordingen van artikel 79bis, § 1, 2°, van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten, strafbaar gesteld bij artikel 81 van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten het de rechtzoekenden niet mogelijk zouden maken om, op het ogenblik dat zij een gedrag aannemen, te weten of dat gedrag al dan niet strafbaar is ? ». Memories zijn ingediend door : - de vennootschap naar Engels recht « Sony Computer Entertainment Europe », met maatschappelijke zetel te Londen W1F 6LD, 30 Golden Square, en de vennootschap naar Nederlands recht « Sony Computer Entertainment Benelux BV », met maatschappelijke zetel te 1213 PH Hilversum, Marathon 2 (Arena Park 1); - Bart Vandebeeck, wonende te 3830 Wellen, Plattestraat 48; - de Ministerraad. Op de openbare terechtzitting van 13 oktober 2009 : - zijn verschenen : . Mr. B. Michaux en Mr. D. Rombouts loco Mr. F. de Visscher, advocaten bij de balie te Brussel, voor de vennootschap naar Engels recht « Sony Computer Entertainment Europe » en de vennootschap naar Nederlands recht « Sony Computer Entertainment Benelux BV »; . Mr. N. Chevalier, advocaat bij de balie te Brussel, loco Mr. P. Helsen, advocaat bij de balie te Hasselt, voor Bart Vandebeeck; . Mr. M. Verlinden, tevens loco Mr. B. Dauwe en Mr. S. Sottiaux, advocaten bij de balie te Brussel, voor de Ministerraad; 3 - hebben de rechters-verslaggevers L. Lavrysen en J.-P. Snappe verslag uitgebracht; - zijn de voornoemde advocaten gehoord; - is de zaak in beraad genomen. De bepalingen van de bijzondere wet van 6 januari 1989 met betrekking tot de rechtspleging en het gebruik van de talen werden toegepast. II. De feiten en de rechtspleging in het bodemgeschil B. Vandebeeck wordt voor de Correctionele Rechtbank te Tongeren vervolgd, op grond van artikel 79bis, § 1, tweede lid, 2°, van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten, wegens het ombouwen van spelconsoles, onder meer van het merk Playstation, waardoor het beveiligingssysteem ervan kan worden omzeild en ongeoorloofde reproducties of ongeoorloofd geïmporteerde computerspellen kunnen worden afgespeeld. Alvorens uitspraak te doen, gaat de Rechtbank in op het verzoek van de beklaagde om de hiervoor aangehaalde prejudiciële vraag te stellen. III. In rechte -A- A.
4. De beklaagde voor de verwijzende rechter voert aan dat de in het geding zijnde bepaling, doordat zij het verrichten van diensten die « slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben naast het omzeilen van de bescherming van een doeltreffende technische voorziening » strafbaar stelt, niet voldoet aan de vereisten inzake nauwkeurigheid, duidelijkheid en voorzienbaarheid en derhalve een schending inhoudt van de artikelen 12 en 14 van de Grondwet en artikel 7 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens. In de wet noch in de parlementaire voorbereiding wordt omschreven in welke gevallen het commerciële doel wel of niet voldoende is, zodat het voor degenen die diensten verrichten die een bepaald commercieel doel of nut hebben, doch die eveneens tot gevolg hebben dat technische voorzieningen kunnen worden omzeild, niet mogelijk is te weten of dat gedrag al dan niet strafbaar is op het ogenblik dat zij dat gedrag aannemen. Evenmin, zo vervolgt hij, wordt in de wet omschreven wanneer een bepaalde technische voorziening doeltreffend is. Uit de in het geding zijnde bepaling moet immers worden afgeleid dat de strafbaarheid niet geldt bij het omzeilen van de bescherming van een niet-doeltreffende technische voorziening. Ook in de parlementaire voorbereiding wordt niet verduidelijkt wanneer een technische voorziening al dan niet doeltreffend is. Logischerwijze zou kunnen worden geconcludeerd dat een technische voorziening doeltreffend is wanneer zij niet kan worden omzeild en dat zij niet doeltreffend is wanneer zij wel kan worden omzeild. Die logische interpretatie zou evenwel tot gevolg hebben dat er nooit strafbaarheid kan zijn op grond van de in het geding zijnde bepaling. De beklaagde voor de verwijzende rechter besluit dat de in het geding zijnde bepaling een schending inhoudt van het wettigheidsbeginsel, zoals omschreven in de artikelen 12 en 14 van de Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met het gelijkheidsbeginsel, zoals verankerd in de artikelen 10 en 11 van de Grondwet. Het zou de rechtzoekende totaal niet duidelijk zijn, op het ogenblik dat hij een gedrag aanneemt, te weten of dat gedrag al dan niet strafbaar is. Bovendien zou dat leiden tot een verschil in behandeling, zowel op strafrechtelijk als op procedureel vlak, tussen twee rechtzoekenden die met dezelfde ingesteldheid, hetzelfde besef of dezelfde intentie dezelfde materiële handelingen hebben gesteld. A.2.
5. De burgerlijke partijen voor de verwijzende rechter merken allereerst op dat de in het geding zijnde bepaling letterlijk uit een Europese richtlijn is overgenomen en dat zij ertoe strekt bescherming te bieden tegen 4 inrichtingen, producten of onderdelen die de omzeiling van een technische voorziening beogen, maar die ook een andere toepassingsmogelijkheid bieden naast het omzeilen. Het toevoegen van een dergelijke alternatieve toepassingsmogelijkheid kan dus niet volstaan om aan de werkingssfeer van de bepaling te ontsnappen. Vervolgens voeren zij aan dat de prejudiciële vraag onontvankelijk is omdat het antwoord op de vraag niet relevant is om het geschil op te lossen. Er zou immers een andere wettelijke bepaling bestaan, meer bepaald artikel 10 van de wet van 30 juni 1994 houdende omzetting in Belgisch recht van de Europese richtlijn van 14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma’s, waarop de dagvaarding eveneens werd gebaseerd, die een oplossing toelaat en die op het bodemgeschil moet worden toegepast. Het zou zelfs gaan om een lex specialis die te dezen de toepassing van de in het geding zijnde bepaling uitsluit. A.2.
6. Ten gronde betogen de burgerlijke partijen voor de verwijzende rechter dat het wettigheidsbeginsel in strafzaken niet eraan in de weg staat dat de wet een beoordelingsbevoegdheid toekent aan de rechter aangezien volgens de vaste rechtspraak van het Hof « rekening [moet] worden gehouden met het algemene karakter van de wetten, de uiteenlopende situaties waarop zij van toepassing zijn en de evolutie van de gedragingen die zij bestraffen ». Die beoordelingsbevoegdheid is nodig wanneer de strafwet begrippen bevat die een zekere flexibiliteit in hun toepassing toelaten of vereisen en dat zou met name het geval zijn wanneer de gedragingen die strafbaar worden gesteld een technologisch aspect impliceren. Zij verwijzen voorts naar de soepele benadering van het wettigheidsbeginsel in de rechtspraak van het Hof van Cassatie, van het Grondwettelijk Hof en van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, waaruit zou blijken dat de wetgevende techniek van strafbaarstellingen in min of meer vage bewoordingen niet wordt veroordeeld. A.2.
7. De uitdrukking « slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben naast het omzeilen van de bescherming van een doeltreffende technische voorziening » heeft volgens de burgerlijke partijen voor de verwijzende rechter een voldoende nauwkeurige normatieve inhoud om een misdrijf te kunnen definiëren. De termen « commercieel beperkt » zouden louter taalkundig reeds erop wijzen dat het doel of nut van de inrichtingen hoofdzakelijk betrekking moet hebben op het omzeilen van de bescherming van een doeltreffende technische voorziening. Andere toepassingsdoelstellingen zouden niet betekenisvol mogen zijn. Een definitie of limitatieve opsomming van de omstandigheden waarin het commerciële doel of nut wel of niet voldoende is, zou in het licht van de technische evolutie aan de bepaling alle efficiëntie ontnemen. Zij vinden het niet onredelijk te veronderstellen dat de gebruiker van een bepaalde inrichting redelijkerwijze kan inschatten of de inrichting die hij vervaardigt, verkoopt of bezit « slechts een commercieel beperkt doel of nut » heeft naast het omzeilen van de bescherming van een doeltreffende technische voorziening. Ook van de strafrechter zou mogen worden verwacht dat hij de geviseerde bepaling op een redelijke wijze toepast. De zinsnede « slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben naast het omzeilen » geeft de strafrechter een houvast bij zijn beoordeling, waardoor hij slechts een beperkte beoordelingsbevoegdheid heeft. Bovendien verwijzen zij naar de interpretatie van de in het geding zijnde bepaling door verschillende rechtbanken, waaruit blijkt dat het enige doel van de zogenaamde modify chips bestaat in het neutraliseren van het beveiligingssysteem van spelconsoles. In het licht van de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens mocht van de betichte worden verwacht dat hij als zaakvoerder van een onderneming, gespecialiseerd in spelconsoles en pc’s, gepast juridisch advies zou inwinnen om de gevolgen van zijn activiteiten te beoordelen en dat hij bijzondere voorzorgsmaatregelen zou nemen opdat zijn activiteiten geen strafrechtelijke inbreuken uitmaken. A.2.
8. In ondergeschikte orde, indien het Hof de formulering van de in het geding zijnde bepaling te vaag zou bevinden, zijn de burgerlijke partijen voor de verwijzende rechter van oordeel dat het uiteindelijke oordeel daaromtrent uitsluitend aan het Hof van Justitie toekomt. 5 A.3.
9. De Ministerraad merkt in de eerste plaats op dat artikel 79bis, § 1, eerste lid, van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten voorziet in een rechtsbescherming tegen de niet toegestane omzeiling en dat artikel 79bis, § 1, tweede lid, 2°, van dezelfde wet voorziet in een rechtsbescherming tegen de niet toegestane voorbereidende handelingen van een dergelijke omzeiling. Die aanvullende rechtsbescherming is ingegeven door de vaststelling dat het verbod van voorbereidende handelingen in de praktijk gemakkelijker is uit te voeren – in tegenstelling tot omzeilingshandelingen als zodanig die vaak in de privésfeer plaatsvinden – en efficiënter kan zijn omdat het toelaat commerciële handelingen te treffen die de middelen verstrekken om beschermde werken na te maken. A.3.
10. Verwijzend naar de rechtspraak van het Hof, is de Ministerraad van oordeel dat het wettigheidsbeginsel in strafzaken in het voorliggende geval niet is geschonden. De in het geding zijnde bepaling is ingegeven door de vaststelling dat men doeltreffende technische voorzieningen enkel kan omzeilen wanneer er personen zijn die inrichtingen, producten of onderdelen vervaardigen, invoeren, verdelen, verkopen, verhuren, er reclame voor verkoop of verhuur voor maken, of voor commerciële doeleinden bezitten of diensten verrichten die de omzeiling mogelijk maken. Het zou bijgevolg van belang zijn erin te voorzien dat degenen die aan de basis liggen van de technische mogelijkheid van de omzeiling eveneens kunnen worden gestraft. Indien er in de praktijk gevallen zouden zijn waarin kan worden getwijfeld of de betrokken inrichtingen, producten of onderdelen of diensten slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben naast het omzeilen van de bescherming van een doeltreffende technische voorziening, dan zullen de hoven en rechtbanken hierover oordelen en die notie invullen en verfijnen, rekening houdend met de technologische evoluties en het type van product. Die beoordelingsbevoegdheid van de rechter is volgens de Ministerraad niet in strijd met het wettigheidsbeginsel in strafzaken, aangezien rekening dient te worden gehouden met het algemene karakter van de wetten, de uiteenlopende situaties waarop zij van toepassing zijn en de evolutie van de gedragingen die zij bestraffen. Hij wijst in dat verband op de grote verscheidenheid aan technische « inrichtingen, producten of onderdelen » die kunnen dienen voor de omzeiling van een technische bescherming en die mogelijkerwijze ook een ander - al dan niet beperkt - commercieel doel of nut hebben. De in het geding zijnde bepaling voorziet enkel in een bescherming voor « doeltreffende » technische voorzieningen. Dat zijn met de woorden van de Ministerraad technische voorzieningen waarbij de toegang tot het werk, het gebruik van het werk of van een andere beschermde zaak wordt geregeld door toepassing van een toegangscode of elk ander soort beschermingsprocédé dat de beschermingsdoelstelling bereikt op een operationele en betrouwbare wijze, met toestemming van de rechthebbende voor de gebruiker. Men zou immers enkel « ernstige » beveiligingsvoorzieningen willen beschermen. De rechtsbescherming dient bovendien in overeenstemming te zijn met het evenredigheidsbeginsel en mag niet leiden tot een verbod van inrichtingen of activiteiten die een ander commercieel doel of nut hebben dan het omzeilen van de technische beveiliging. De bescherming zou met name, zoals blijkt uit de Europese richtlijn waarvan de bepaling de omzetting is, het onderzoek op het gebied van de cryptografie niet mogen hinderen. Bijna alle lidstaten zouden de betrokken bepaling uit de richtlijn overigens letterlijk hebben overgenomen. A.3.
11. Ten aanzien van de artikelen 10 en 11 van de Grondwet merkt de Ministerraad op dat, aangezien het wettigheidsbeginsel in strafzaken niet is geschonden, er geen sprake kan zijn van een verschil in behandeling tussen twee rechtzoekenden die met dezelfde ingesteldheid, hetzelfde besef of dezelfde intentie dezelfde materiële handelingen hebben gesteld, zodat het grondwettelijke beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie evenmin zou zijn geschonden. A.3.
12. In ondergeschikte orde merkt ook de Ministerraad op dat de vraag of de in het geding zijnde bepaling verenigbaar is met het wettigheidsbeginsel in strafzaken, niet kan worden beoordeeld vooraleer er uitsluitsel bestaat over verenigbaarheid van de betrokken richtlijnbepaling met de algemene beginselen van het gemeenschapsrecht, waaronder het wettigheidsbeginsel in strafzaken. Die beoordeling komt enkel toe aan het Hof van Justitie. 6 -B- B.1.
13. Artikel 79bis, § 1, van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten bepaalt : « Eenieder die een doeltreffende technische voorziening omzeilt en dat weet of redelijkerwijs behoort te weten en die weet of redelijkerwijs behoort te weten dat deze omzeiling het plegen van inbreuken bedoeld in artikel 80 kan vergemakkelijken, is schuldig aan een misdrijf dat wordt bestraft overeenkomstig de artikelen 81 en 83 tot
14. De omzeiling van technische voorzieningen getroffen, overeenkomstig of krachtens dit artikel of overeenkomstig artikel 87bis, § 1, wordt geacht het plegen van inbreuken bedoeld in artikel 80 te vergemakkelijken. Eenieder die inrichtingen, producten of onderdelen vervaardigt, invoert, verdeelt, verkoopt, verhuurt, er reclame voor verkoop of verhuur voor maakt, of voor commerciële doeleinden bezit, of die diensten verricht die : 1° gestimuleerd, aangeprezen of in de handel worden gebracht om de bescherming van een doeltreffende technische voorziening te omzeilen, of 2° slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben naast het omzeilen van de bescherming van een doeltreffende technische voorziening, of 3° in het bijzonder ontworpen, vervaardigd of aangepast zijn met het doel het omzeilen van een doeltreffende technische voorziening mogelijk of gemakkelijker te maken, is schuldig aan een misdrijf dat wordt bestraft overeenkomstig de artikelen 81 en 83 tot
15. De bepalingen van boek I van het Strafwetboek, met inbegrip van hoofdstuk VII en artikel 85, zijn van toepassing op de misdrijven bedoeld in het eerste en tweede lid. Onder ‘ technische voorzieningen ’ wordt verstaan : technologie, inrichtingen of onderdelen die in het kader van hun normale werking dienen voor het voorkomen of beperken van handelingen ten aanzien van werken of prestaties, die door de houders van auteursrechten of naburige rechten niet zijn toegestaan. Technische voorzieningen worden geacht doeltreffend te zijn in de zin van het eerste en tweede lid indien het gebruik van een werk of prestatie wordt beheerst door de rechthebbende, door toepassing van een controle op de toegang of een beschermingsprocédé zoals encryptie, versluiering of andere transformatie van het werk of prestatie of een kopieerbeveiliging die de beoogde bescherming bereikt ». 7 B.1.
16. Krachtens artikel 81 van dezelfde wet worden de misdrijven bepaald in artikel 79bis, § 1, gestraft met een gevangenisstraf van drie maanden tot drie jaar en met een geldboete van 100 tot 100 000 euro of met een van die straffen alleen. In geval van herhaling binnen vijf jaar na een in kracht van gewijsde gegane veroordeling wegens dezelfde inbreuk, worden de opgelopen straffen op het dubbele van het maximum gebracht. B.
17. De prejudiciële vraag heeft betrekking op het tweede lid, 2°, van de voormelde bepaling. Meer bepaald wenst de verwijzende rechter te vernemen of de bewoordingen daarvan een voldoende normatieve inhoud hebben om een misdrijf te kunnen definiëren en derhalve aan het wettigheidsbeginsel in strafzaken, zoals gewaarborgd bij de artikelen 12 en 14 van de Grondwet, voldoen. B.3.
18. De burgerlijke partijen voor de verwijzende rechter betwisten de pertinentie van de prejudiciële vraag voor de beoordeling van het geschil omdat de beklaagde op grond van een andere bepaling kan worden veroordeeld. B.3.
19. In beginsel komt het de verwijzende rechter toe na te gaan of het antwoord op de prejudiciële vraag nuttig is om het hem voorgelegde geschil te beslechten. Slechts wanneer dat klaarblijkelijk niet het geval is, vermag het Hof te beslissen dat de vraag geen antwoord behoeft. B.3.
20. Aangezien het vaststaat dat de beklaagde voor de verwijzende rechter onder meer wordt vervolgd wegens een inbreuk op de in het geding zijnde bepaling, kan de prejudiciële vraag, die de twijfels over de grondwettigheid van die bepaling beoogt weg te nemen, niet als irrelevant voor de oplossing van het geschil worden beschouwd. B.4.
21. Artikel 12, tweede lid, van de Grondwet bepaalt : « Niemand kan worden vervolgd dan in de gevallen die de wet bepaalt en in de vorm die zij voorschrijft ». 8 Artikel 14 van de Grondwet bepaalt : « Geen straf kan worden ingevoerd of toegepast dan krachtens de wet ». B.4.
22. Het Hof wordt verzocht de in het geding zijnde bepaling te toetsen aan de voormelde artikelen, in samenhang gelezen met de artikelen 10 en 11 van de Grondwet en met artikel 7 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens. B.4.
23. De artikelen 10 en 11 van de Grondwet waarborgen het beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie. Aangezien het voorgelegde verschil in behandeling betrekking heeft op de waarborg, die aan een bepaalde categorie van personen zou worden ontzegd, dat niemand kan worden onderworpen aan een strafwet die niet voldoet aan de vereisten van nauwkeurigheid, duidelijkheid en voorspelbaarheid, valt het onderzoek naar de schending van het gelijkheidsbeginsel samen met het onderzoek naar de schending van het wettigheidsbeginsel in strafzaken. B.4.
24. Artikel 7.1 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens bepaalt : « Niemand kan worden veroordeeld wegens een handelen of nalaten, dat geen strafbaar feit naar nationaal of internationaal recht uitmaakte ten tijde dat het handelen of nalaten geschiedde. Evenmin zal een zwaardere straf worden opgelegd dan die welke ten tijde van het begaan van het strafbare feit van toepassing was ». Aangezien die bepaling een draagwijdte heeft die analoog is aan die van de artikelen 12, tweede lid, en 14 van de Grondwet, kan het Hof haar in zijn oordeel betrekken. B.5.
25. Het wettigheidsbeginsel in strafzaken gaat uit van de idee dat de strafwet moet worden geformuleerd in bewoordingen op grond waarvan eenieder, op het ogenblik waarop hij een gedrag aanneemt, kan uitmaken of dat gedrag al dan niet strafbaar is. Het eist dat de wetgever in voldoende nauwkeurige, duidelijke en rechtszekerheid biedende bewoordingen bepaalt welke feiten strafbaar worden gesteld, zodat, enerzijds, diegene die een gedrag aanneemt, vooraf op afdoende wijze kan inschatten wat het strafrechtelijke gevolg van dat gedrag zal zijn en, anderzijds, aan de rechter geen al te grote beoordelingsbevoegdheid wordt gelaten. 9 Het wettigheidsbeginsel in strafzaken staat evenwel niet eraan in de weg dat de wet aan de rechter een beoordelingsbevoegdheid toekent. Er dient immers rekening te worden gehouden met het algemene karakter van de wetten, de uiteenlopende situaties waarop zij van toepassing zijn en de evolutie van de gedragingen die zij bestraffen. Aan het vereiste dat een misdrijf duidelijk moet worden omschreven in de wet, is voldaan wanneer de rechtzoekende, op basis van de bewoordingen van de relevante bepaling en, indien nodig, met behulp van de interpretatie daarvan door de rechtscolleges, kan weten welke handelingen en welke verzuimen zijn strafrechtelijke aansprakelijkheid meebrengen. B.5.
26. Enkel bij het onderzoek van een specifieke strafbepaling is het mogelijk om, rekening houdend met de elementen eigen aan de misdrijven die zij wil bestraffen, te bepalen of de door de wetgever gehanteerde algemene bewoordingen zo vaag zijn dat ze het wettigheidsbeginsel in strafzaken zouden schenden. B.6.
27. De in het geding zijnde bepaling, ingevoegd bij artikel 25 van de wet van 22 mei 2005 houdende de omzetting in Belgisch recht van de Europese Richtlijn 2001/29/EG van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij, is de omzetting van artikel 6 van de voormelde richtlijn. Die richtlijn steunt onder meer op de volgende consideransen : «