ECLI:BE:HBGNT:2026:ARR.20260602.1

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Hof van beroep van Gent Vonnis/arrest van 02 juni 2026 ECLI nr: ECLI:BE:HBGNT:2026:ARR.20260602.1 Rolnummer: 2025fa612 Rechtsgebied: Burgerlijk recht Invoerdatum: 2026-06-02 Raadplegingen: 208 - laatst gezien 2026-06-18 14:40 Fiche Het leefloon is subsidiair aan de onderhoudsplicht van de ouders. Leefloon dat wel of niet wordt ontvangen door een meerderjarig kind, wordt niet in rekening gebracht bij het onderzoek van de vraag of en vanaf of tot wanneer en ten belope van welke bedragen ouders onderhoudsplichtig zijn ten aanzien van hun kind. UTU-thesaurus: BURGERLIJK RECHT - ALIMENTATIE - LEVENSONDERHOUD - Algemeen (alimentatie - levensonderhoud) Tekst van de beslissing 2025/FA/612 - In de zaak van: C. appellant, hebbende als raadsman mr. VAN DEUN Annemie tegen D.N. geïntimeerde, hebbende als raadsman mr. WINCKELMANS Sam wijst het hof het volgend arrest: I. RELEVANTE FEITELIJKE EN PROCEDURELE ELEMENTEN

1. De relevante feiten en oorspronkelijke vorderingen van de partijen werden door de eerste rechter op een correcte en voldoende wijze uiteen gezet in het beroepen vonnis van de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde, familie- en jeugdrechtbank, kamer D34bis, d.d. 15 oktober 2025 zodat het om reden van beknoptheid volstaat hiernaar te verwijzen. Het hof herneemt slechts, samenvattend en duidelijkheidshalve, dat C. (moeder) en D.N. (vader) de ouders zijn van J., geboren (…) 2017 (J.), K. geboren (…) 2007 (K.), S., geboren (…) 2007 (S.) en van L., geboren (…) 2005 (L.). In dit beroepen vonnis is als volgt beslist: “(…) Rechtsprekend in eerste aanleg en op tegenspraak. Het tussenvonnis van 26 maart 2025 verder uitwerkend, Verklaart de vordering van eiser ontvankelijk en gegrond in de volgende mate: Schaft de verplichting van eiser tot het betalen van een onderhoudsbijdrage en een bijdrage in de buitengewone kosten voor L. af vanaf 1 juli
2. Wijst het meer- en anders gevorderde af als ongegrond. Verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad, spijts elk verhaal en zonder borgstelling. Veroordeelt partijen elk tot de helft van de kosten van het geding en zegt voor recht dat er geen rechtsplegingsvergoedingen verschuldigd zijn gelet op de hoedanigheid van partijen. Veroordeelt eiser tot betaling aan de Belgische Staat — FOD Financiën van de helft van het rolrecht van 165 euro, met name 82,50 euro, in debet te vereffenen, en verweerster tot betaling aan de Belgische Staat — FOD Financiën van de andere helft van het rolrecht van 165 euro, met name 82,50 euro. (...)” II. HOGER BEROEP
3. Bij verzoekschrift neergelegd ter griffie van het hof van beroep te Gent op 6 november 2025 stelt C. hoger beroep in tegen het vonnis van 15 oktober 2025 van de familiekamer bij de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde, kamer D34bis.
4. Partijen leggen geen stukken voor waaruit blijkt dat het beroepen vonnis is betekend.
5. Op 9 december 2025 is de zaak ingeleid voor de 11de septies kamer. Bij afwezigheid van partijen -in persoon- kon de voorzitter overeenkomstig artikel 1253ter/1, §2 Ger.W. de partijen niet horen over de wijze waarop ze getracht hebben om het geschil op minnelijke wijze op te lossen voor de inleiding van de zaak, en om vast te stellen of een minnelijke oplossing overwogen kan worden. Bij beschikking van 9 december 2025 verleent het hof aan partijen conclusietermijnen en een rechtsdag op 5 mei
6. Bij deze beschikking is een duidelijke lijst gevoegd van de stukken die moeten worden neergelegd in het kader van de beoordeling van onderhoudsgeschillen.
7. Blijkens conclusie van 13 februari 2026 beoogt C. om: “(…) het beroep toelaatbaar en gegrond te verklaren. het vonnis van de Familierechtbank Oost-Vlaanderen afdeling Dendermonde dd. 15.10.2025 te hervormen. te zeggen voor recht dat geïntimeerde nog steeds onderhoudsgeld en buitengewone kosten verschuldigd is en dit conform het vonnis van de Familierechtbank Oost-Vlaanderen afdeling Dendermonde dd. 8.5.
8. de vorderingen van geïntimeerde af te wijzen als zijnde ongegrond. geïntimeerde te veroordelen tot de kosten van beide aanleggen in hoofde van konkluante te begroten op 1.883,72 € rechtsplegingsvergoeding. (…)”
9. Blijkens conclusie van 13 maart 2026 beoogt D.N. om: “(…) In hoofdorde: – Het principaal hoger beroep van appellante af te wijzen als ongegrond; – Het incidenteel hoger beroep van concluant gegrond te verklaren; – Dienvolgens, het eindvonnis van de Familierechtbank d.d. 15/10/2025 te hervormen voor wat betreft de verplichting bestaande in hoofde van concluant tot het betalen van onderhoudsbijdragen voor L., door deze met ingang van april 2024 op te heffen; – Voor het overige, het eindvonnis van de Familierechtbank d.d. 15/10/2025 te bevestigen. In ondergeschikte orde: – Alvorens recht te doen, overeenkomstig art. 877 Ger.W. te bevelen dat appellante een attest bijbrengt omtrent het leefloon dat zij al dan niet heeft ontvangen in de periode vanaf 01/02/2025 tot heden. – In ieder geval: de onderhoudsbijdrage van concluant voor L. met ingang van 01/04/2024, minstens met ingang vanaf 01/07/2024, te beperken tot het bedrag van 50 EUR per maand. In ieder geval: appellante (op principaal hoger beroep) te veroordelen tot de gerechtskosten in hoger beroep, aan de zijde van concluant begroot op de door de wet voorziene basisrechtsplegingsvergoeding groot 1.883,72 EUR (desgevallend te indexeren), minstens deze kosten om te slaan. (…)”
10. Het hof heeft de partijen gehoord in hun middelen en conclusies ter zitting van 5 mei
11. C. en D.N. zijn daarbij in persoon aanwezig. Hierop sluit het hof het debat en neemt het hof de zaak in beraad.
12. Het hof heeft het dossier van de rechtspleging en de overgelegde stukken ingezien. III. BEOORDELING
13. Het hoger beroep is tijdig en regelmatig naar de vorm. De ontvankelijkheid van het hoger beroep wordt niet betwist. Het hof ziet, ambtshalve, niet waarom het hoger beroep niet ontvankelijk zou zijn. Het hoger beroep is ontvankelijk. Het incidenteel beroep is tijdig en regelmatig ingesteld bij eerste conclusie in hoger beroep. De ontvankelijkheid van het incidenteel beroep wordt niet betwist. Het hof ziet, ambtshalve, niet waarom het incidenteel beroep niet ontvankelijk zou zijn. Het incidenteel beroep is ontvankelijk.
14. Vader vordert de laatste conclusie en stuk 17 van moeder te weren uit de debatten wegens laattijdigheid. Het hof houdt in zijn oordeelsvorming geen rekening met de laatste conclusie of met het stuk 17 van moeder, maar slechts met haar conclusie van 13 februari 2026, de stukken 1 tot 16 van moeder, en de mondelinge toelichtingen ter zitting. Voor zoveel als nodig merkt het hof ook op dat de inhoud van die laatste conclusie en dat stuk 17 geen afbreuk doet aan wat hierna volgt, en niet tot een andere uitkomst zou kunnen leiden dan dat het hoger beroep ontvankelijk en gegrond is, en dat het incidenteel beroep en de in ondergeschikte orde gestelde vorderingen van vader moeten worden afgewezen als ongegrond.
15. De in hoger beroep blijvende betwisting tussen partijen heeft betrekking op de onderhoudsregeling voor hun meerderjarige dochter L.. De eerste rechter heeft in het beroepen vonnis beslist dat vader met ingang van 1 juli 2024 geen onderhoudsbijdrage of bijdrage in de buitengewone kosten meer moet betalen voor L.. Moeder vraagt om te zeggen voor recht dat vader wel nog steeds een onderhoudsbijdrage en een bijdrage in de buitengewone kosten is verschuldigd, overeenkomstig het eerdere vonnis tussen partijen van 8 mei
16. Vader vordert, op incidenteel beroep, te zeggen dat hij met ingang van april 2024 geen onderhoud meer is verschuldigd. Ook vordert hij, in ondergeschikte orde, overeenkomstig artikel 877 Ger. W. te bevelen dat moeder een attest bijbrengt omtrent het leefloon dat zou zijn ontvangen vanaf 1 februari 2025, en, in elk geval, de onderhoudsbijdrage met ingang van 1 april 2024, minstens met ingang van 1 juli 2024, te beperken tot 50 euro per maand.
17. Ouders dienen naar evenredigheid van hun middelen te zorgen voor de huisvesting, het levensonderhoud, de gezondheid, het toezicht, de opvoeding, de opleiding en de ontplooiing van hun kinderen. Indien de opleiding niet voltooid is, loopt de verplichting door na de meerderjarigheid van het kind (artikel 203, § 1 oud BW). Het doorlopen van die verplichting na de meerderjarigheid is, in het algemeen, afhankelijk van een aantal voorwaarden: 1) de studies moeten een normale voortgang kennen; 2) de plicht vervalt bij het verwerven van een einddiploma van het hoger onderwijs; 3) de eigen inkomsten van het kind moeten in rekening worden gebracht; 4) er moet rekening worden gehouden met de prioritaire onderhoudsaanspraak binnen het huwelijk; 5) er is geen verplichting om bij te dragen in niet-noodzakelijke meeruitgaven (zie, illustratief, I. BOONE, “De ouderlijke onderhoudsplicht ten aanzien van meerderjarige studerende kinderen”, T. Fam. 2019, afl. 1, 5-19). De onderhoudsverplichting raakt de openbare orde en bestaat krachtens de wet zelf. Elke ouder draagt bij in de kosten die hieruit voortvloeien in verhouding tot zijn respectieve aandeel in de samengevoegde middelen (artikel 203bis, §1 oud BW). Bij de begroting van de onderhoudsbijdrage dient rekening te worden gehouden met de inkomsten en mogelijkheden van elke ouder, de gewone en buitengewone kosten van het kind of de behoeften van het kind, de bijdrage in natura door elke ouder tijdens het verblijf van het kind, alsook het bedrag van de kinderbijslag, de fiscale voordelen van alle aard en de inkomsten uit het genot van de goederen van het kind die elk van de ouders ontvangt (artikel 1321, § 2 Ger. W.). Artikel 203, §2 oud BW voorziet dat met middelen van de ouders onder andere wordt bedoeld alle beroepsinkomsten, roerende en onroerende inkomsten van de ouders, alsook alle voordelen en andere middelen die hun levensstandaard en deze van de kinderen waarborgen. Bovendien dient bijkomend in acht te worden genomen de indiciën waaruit een hogere graad van gegoedheid blijkt dan uit de aangegeven inkomsten, rekening houdend met bepaald gewichtige vermoedens gesteund op de gegevens van het dossier alsook, in bepaalde gevallen, met het verdienvermogen van de ouder die vrijwillig stopt met werken of minder gaat werken. Om de onderhoudsbijdrage te begroten dienen overeenkomstig de nieuwe wet de samengevoegde middelen van beide ouders vastgelegd te worden en vervolgens in verhouding tot het aandeel van elke ouder in die samengevoegde middelen bepaald te worden op welke wijze elke ouder dient bij te dragen in de kosten die voortvloeien uit de bij artikel 203, §1 oud BW bepaalde verplichting. Hierbij wordt er niet enkel rekening gehouden met de reële inkomsten, maar ook met de virtuele inkomsten of het verdienvermogen van partijen, alsook met de niet-samendrukbare uitgaven, zoals een hypothecaire lening- of huurlast, de onderhoudslasten van een kind uit een andere relatie of eventuele medische kosten van een ouder. De vaste dagelijkse of maandelijkse uitgaven (zoals kosten van elektriciteit, gas, en waterverbruik, telefoon en internetkosten, allerhande heffingen belastingen – met uitzondering van persoonsbelastingen – verzekeringspremies, enz.) komen in principe niet in aanmerking bij het bepalen van de omvang van de onderhoudsverplichting, omdat deze verplichting voorrang heeft op alle andere lasten, die elke ouder dan ook moet aanpassen aan zijn financiële mogelijkheden en noden van het kind. Met schulden kan rekening worden gehouden voor zover deze absoluut niet kunnen ongedaan worden gemaakt zoals fiscale schulden, hypothecaire aflossingen of schulden aangegaan door de ouder om in zijn bestaan te voorzien (de zgn. ‘niet-samendrukbare’ schulden). Andere lopende schulden kunnen niet als prioritair worden beschouwd want de ouders moeten hun budget beheren in verhouding tot de nog beschikbare bedragen na hun onderhoudsverplichting te hebben voldaan en niet omgekeerd. Hierover anders oordelen zou impliceren dat de onderhoudsbijdrage van de kinderen wordt berekend op wat de ouders nog overhouden na betaling van schulden en lasten, hetgeen niet overeenstemt met de notie “middelen” zoals bepaald in de artikelen 203 en 203bis oud BW. Met toepassing van de wet van 19 maart 2010 tot bevordering van een objectieve berekening van de door de ouders te betalen onderhoudsbijdragen voor hun kinderen, dient de familierechtbank (en in graad van hoger beroep, het hof) de nodige gegevens van de partijen te verkrijgen. De voormelde criteria en wettelijke bepalingen dienen immers te worden getoetst aan de concrete situatie van de partijen binnen de ter beschikking staande gegevens. Het hof kan derhalve enkel voortgaan op de gegevens die op heden door partijen worden voorgelegd. Mogelijke onvolledigheid dan wel onjuistheid van deze gegevens is voor rekening van partijen zelf. Bij gebrek aan concrete, bewezen cijfers omtrent bepaalde mee in acht te nemen elementen kan het aandeel van elke ouder in de samengevoegde middelen niet op exacte wijze worden bepaald en kan niet (volledig) worden voldaan aan de vereisten vervat in artikel 1321 Ger. W.
18. Vader werpt op dat L. niet langer onderhoudsgerechtigd zou zijn omdat zij een eigen inkomen heeft, met name, een leefloon dat aan haar zou zijn toegekend geweest door het OCMW van (…) en dat hoger is dan de minimum kost van een kind van haar leeftijd volgens de tabellen van de Gezinsbond. Vader werpt op dat de plicht van ouders tegenover hun kind subsidiair is ten opzichte van de inkomsten waarover een kind zelf beschikt. Ter zitting van 5 mei 2025 werpt de advocaat van moeder op dat het leefloon subsidiair is aan de onderhoudsplicht van de ouders. Dat wil zeggen dat eerst de ouders moeten instaan voor het onderhoud van hun onderhoudsgerechtigde kinderen, en dat pas indien dat niet gebeurt, gebeurlijk en onder de voorwaarden zoals die gelden, een leefloon kan worden toegekend. Het is niet omgekeerd, dat eerst een leefloon moet worden aangevraagd en toegekend, en dat indien dat leefloon niet toereikend zou zijn, een bijdrage kan worden gevraagd van de ouders. Louter volledigheidshalve merkt het hof op dat het voor L. gaat om een leefloon als samenwonende, wat in elke hypothese impliceert dat moeder nog steeds kosten van L. presteert door kost en inwoon te verschaffen. Het hof merkt eveneens op dat moeder nog steeds toelagen in het kader van het gezinsbeleid (kinderbijslag of groeipakket) ontving voor L..
19. Overeenkomstig artikel 2 van de wet van 2 mei 2002 betreffende het recht op maatschappelijke integratie (de leefloonwet) heeft iedereen recht op maatschappelijke integratie. Die integratie kan bestaan uit een tewerkstelling of een leefloon, al dan niet gepaard gaande met een geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie. Het zijn de OCMW’s die als opdracht hebben dit te verzekeren. Artikel 3, 4° van de leefloonwet bepaalt dat wie van dit recht wil genieten, onder andere aan de voorwaarde moet voldoen niet over toereikende bestaansmiddelen te beschikken, noch er aanspraak op kunnen maken, noch in staat zijn die door eigen inspanningen of op een andere manier te verwerven. Artikel 4 van de leefloonwet bepaalt dat van de betrokkene kan worden gevergd dat hij zijn rechten laat gelden op onderhoudsgeld vanwege daartoe gehouden personen, onder wie de ouders, en ook dat eventuele overeenkomsten omtrent het onderhoudsgeld niet tegenstelbaar zijn aan het OCMW en dat het OCMW in naam en ten voordele van de betrokkene kan optreden om die rechten te laten gelden (zie ook, illustratief: Cass. (3e k.) AR S.09.0019.N ECLI:BE:CASS:2009:ARR.20091130.2, 30 november 2009, Arr.Cass. 2009, afl. 11, 2875; JTT 2010, afl. 1059, 65; Pas. 2009, afl. 12, 2857; Soc .Kron. 2011, afl. 3, 106, noot H. Funck; Arbrb. Brussel (15e k.) nr. 16.697/2007, 20 februari 2008, Soc. Kron. 2011 (samenvatting), afl. 3, 153.) Artikel 26 van de leefloonwet bepaalt dat het leefloon dat door een OCMW wordt uitgekeerd met toepassing van deze wet krachtens een eigen recht door dit centrum wordt verhaald, binnen de grenzen, onder de voorwaarden en modaliteiten bepaald door de Koning, op de onderhoudsplichtigen bedoeld in artikel 4 § 1, alsook op de onderhoudsplichtigen bedoeld in artikel 336 oud B.W. (dat is, op de vermoedelijke verwekker van het kind), tot beloop van het bedrag waartoe zij gehouden zijn gedurende de tijd dat het leefloon is uitgekeerd (zie ook: Vred. Brugge, 6 februari 2025, T. Vred. 2025, afl. 9-10, 546, noot A. Vander Elst; Vred. Oostende