Arrest 138903 - - 30/12/2004

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Raad van State Vonnis/arrest van 30 december 2004 ECLI nr: ECLI:BE:RVSCE:2004:ARR.138.903 Rolnummer: A. 158407/XII-4333 Zaak: Arrest 138903 - - 30/12/2004 Rechtsgebied: Bestuursrecht Invoerdatum: 2005-01-03 Raadplegingen: 57 - laatst gezien 2026-07-04 17:27 Fiche Arrest nr 138.903 van 30 december 2004 - Beslissing : Verwerping Thesaurus CAS: RAAD VAN STATE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - RAAD VAN STATE - Arresten (Raad van State) Tekst van de beslissing RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE. nr. 138.903 van 30 december 2004 in de zaak A. 158.407/XII-

1. In zake : de BV HITT HOLLAND INSTITUTE OF TRAFFIC TECHNOLOGY, die woonplaats kiest bij advocaat T. Vermeir, kantoor houdende te 1200 Brussel, Neerveldstraat 101-103 tegen : het VLAAMSE GEWEST, dat woonplaats kiest bij advocaten K. Ronse en J. Bert, kantoor houdende te 1050 Brussel, Louizalaan 149, bus
2. --------------------------------------------------------------------------------------------------- DE VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER, Gezien het verzoekschrift dat de BV Hitt Holland Institute of Traffic Technology op 17 december 2004 heeft ingediend om bij uiterst dringende noodzakelijkheid de schorsing van de tenuitvoerlegging te vorderen van “de beslissing van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, afdeling Scheepvaartbegeleiding van onbekende datum [...] strekkende tot het onregelmatig verklaren van de offerte ingediend door verzoekster op 6 augustus 2004”; Gezien de nota van de verwerende partij; Gelet op de beschikking van 21 december 2004 waarbij de terechtzitting bepaald wordt op 28 december 2004, om 10.30 uur; Gehoord het verslag van kamervoorzitter D. Verbiest; Gehoord de opmerkingen van advocaten T. Vermeir en M. De Roeck, die verschijnen voor de verzoekende partij, en van advocaten K. Ronse en J. Bert, die verschijnen voor de verwerende partijen; Gehoord het eensluidend advies van auditeur L. Vermeire; XII-4333-1/13 Gelet op de artikelen 17 en 18 en titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
3. De gegevens van de zaak 1.
4. In het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van 15 juni 2004 en volgens de nota ook in het Bulletin der Aanbestedingen van 18 juni 2004, wordt door het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Departement Leefmilieu en Infrastructuur, Administratie Waterwegen en Zeewezen, Afdeling Scheepvaartbegeleiding, in de eerstgenoemde publicatie vermeld als aanbestedende dienst, een aankondiging gepubliceerd voor een overheidsopdracht op de wijze van een algemene offerteaanvraag, voor het “werkensklaar leveren van een Automatic Identification System (AIS)-netwerk ten behoeve van de integratie in de Schelderadarketen”. Deze opdracht wordt beheerst door het bestek 16EN/2004/3 dat de opdracht kwalificeert als een “aanneming van leveringen en diensten” en dat vermeldt dat de opdracht geschiedt voor rekening van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap van het Koninkrijk België en voor rekening van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directoraat-generaal Rijkswaterstaat, van het Koninkrijk der Nederlanden, waarbij het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Departement Leefmilieu en Infrastructuur, Administratie Waterwegen en Zeewezen, Afdeling Scheepvaarbegeleiding, als “penvoerder t.a.v. de gunningsprocedure” namens de twee opdrachtgevers optreedt. Het toezicht en de leiding der leveringen en diensten berust bij het Beheer- en Exploitatie Team Schelderadar te Vlissingen (bestek, deel I, blz. 4). De Belgische Wetgeving is op de gunningsprocedure van toepassing (blz. 6). Het bestek bevat een reeks uitsluitings- en kwalitatieve selectie- criteria (blz. 6-8) en de volgende gunningscriteria (blz. 8-10) : prijs (45 %), plan van aanpak (25 %) en technische waarde (20 %) en kwaliteit (10 %). Het voorstellen van afzonderlijke offertes met vrije varianten is niet toegestaan (blz. 12). 1.
5. De opdracht past in de verplichte invoering van een AIS aan boord van zeeschepen, volgens de nota opgelegd door de richtlijn 2002/59/EG van 27 juni 2002 betreffende de invoering van een communautair monitoring- en informatiesysteem voor de zeescheepvaart en tot intrekking van richtlijn 93/75/EG: aldus moet vanaf 1 januari 2005 ieder schip dat een haven in een lidstaat aandoet, XII-4333-2/13 uitgerust zijn met een AIS-zender; deze zender zendt gegevens uit betreffende het schip met name vaareigenschappen zoals positie en snelheid, vaartuiggegevens zoals type schip en afmetingen, en reisgegevens zoals ladingtype, diepgang en bestemming; de lidstaten voorzien ten laatste vóór eind 2007 in de plaatsing van een nationaal systeem infrastructuur op de wal dat toelaat om de gegevens verzonden door de AIS-zenders op de schepen te ontvangen en te verwerken. Om de nieuwe AIS-mogelijkheden optimaal te benutten hebben de opdrachtgevers beslist om het AIS te integreren in de bestaande schelderadar- keten (bestek, bijlage 1 , blz. 2) een grensoverschrijdend verkeersbegeleidend systeem ten behoeve van de scheepvaart op de Westerschelde en haar mondingen, voor het verhogen van de doelmatigheid van het scheepvaartverkeer van en naar de betrokken havens, voor het verhogen van de veiligheid van dit scheepvaartverkeer en voor het vrijwaren van het milieu. Deze schelderadarketen (SRK) bestaat uit drie grote deelsystemen: Radar en doelvolger, Informatie Verwerkend Systeem en Marifonie, die voor onderlinge datacommunicatie gebruik maken van een “Wide Area Netwerk”. Inzake infrastructuur bestaat de schelderadarketen uit vijf bemande verkeerscentrales en 21 radarsensoren waarvan 19 op onbemande radarposten. (bestek, deel I, blz. 4-5). 1.
6. Aldus voorziet het bestek in de plaatsing van negen basisstations, die de gegevens uitgezonden door de AIS-zenders op de schepen ontvangen. Deze basisstations verzenden de ontvangen gegevens naar één van de vijf voorziene AIS-servers, geplaatst in de bemande radarstations van de schelderadarketen in Zeebrugge, Vlissingen, Terneuzen, Hansweert en Zandvliet. Daarbij zal de hoofdserver geplaatst worden te Zandvliet (bestek, deel 3, bijlage 2, “Programma van Eisen”, blz. 29). Daarnaast dient volgens punt 11 van diezelfde bijlage 2 “een voorziening te worden getroffen zodanig dat de AIS-tracks vertoond kunnen worden op een pagina van de website-SRK, die zich bij de opdrachtgevers in een realisatiefase bevindt”. Volgens de nota bestaat die webapplicatie erin, dat een beperkt aantal toegelaten gebruikers via een webpagina, een dynamische kaart van het door het AIS-systeem bestreken gebied kunnen bekijken, waarop de AIS-gegevens kunnen worden gevolgd. Volgens de nota moet die webapplicatie in ieder geval op een server worden geplaatst. Ten slotte is in het bestek (punt B7.6) voorgeschreven dat de inschrijver, “ten behoeve van een onderdeel van het project”, een beroep dient te doen “op de leverancier van de in aanbouw zijnde website van de schelderadarke- XII-4333-3/13 ten” BVBA ALSIC, terwijl art. 17.3 van de modelovereenkomst bepaalt dat de opdracht[nemer] zich ertoe verbindt om t.b.v. de implementatie “webapplicatie AIS” een beroep te doen op de leverancier van de website-schelderadarketen als onder- aannemer” en daartoe met deze laatste een door de opdrachtgevers goed te keuren overeenkomst zal afsluiten. 1.
7. Op 14 juli 2004 vindt de in het bestek (punt B.7.8.) aangekon- digde toelichtingsvergadering plaats. In het verslag daarvan is onder meer vermeld “voor de interface t.b.v. de webapplicatie dient een overeenkomst aangegaan [te] worden met de leverancier van de website” en “de operationele gebruikers zullen het AIS raadplegen via de bestaande schelderadarketen-systemen en de webapplicatie, m.a.w. voor het operationeel gebruik zijn geen AIS-werkstations nodig. Voor het uitvoeren van het onderhoud aan het AIS-systeem kunnen specifieke werkstations nodig zijn. Het is echter aan opdrachtnemer om op basis van zijn expertise en inzicht een oplossing aan te bieden”. Tevens wordt geantwoord op een aantal schriftelijke vragen. Aldus wordt bevestigd (nr. 28) dat de webapplicatie onderdeel uitmaakt van de levering en wordt op de vraag, wat dan de juiste rol is van BVBA ALSIC : de AIS Web applicatie ontwikkeling of niet, geantwoord dat “deze zaak onderling tussen de inschrijver en de BVBA ALSIC bepaald [dient] te worden”. Tevens wordt de uitleg bevestigd (nr. 7) dat op iedere verkeers- centrale er een RW/IVS koppeling is met de lokale AIS-server en dat de AIS-servers op iedere verkeerscentrale ook gekoppeld zijn met een centrale AIS-server die op de verkeerscentrale Zandvliet komt te staan terwijl deze centrale AIS-server op Zandvliet wordt gekoppeld met de webserver die te Vlissingen staat. Punt 11.2.
8. van bijlage 2 bij deel 3, houdt volgens een antwoord (nr. 24) in dat de publicatie op de website schelderaderketen is bedoeld waarbij de goede werking van de webapplicatie voorafgaand aan de publicatie wordt aangetoond met behulp van een prototype. Op de vraag (nr. 1) “waarom staat de webserver niet in Zandvliet dichtbij de centrale AIS server ? Beschikbare verbinding tussen Zandvliet en Vlissingen?” wordt aldus geantwoord : “Bewuste keuze van Opdrachtgevers. De inschrijver dient de nodige bandbreedte te specificeren voor de verbinding tussen Zandvliet en Vlissingen”. XII-4333-4/13 1.
9. Op 10 augustus 2004 wordt vastgesteld dat vijf offertes zijn ontvangen : van de verzoekende partij, van TINC Associates N.V., van Tein Telecom N.V., van Atlas Electronic GmbH en van Zenitel Belgium N.V. In het begeleidend schrijven bij de offerte van de verzoekende partij is onder meer vermeld dat “voor het vertonen van het AIS verkeersoverzicht op de website van schelderadarketen wordt gebruik gemaakt van ARAMIS Lite die op de server van de centrale Zandvliet draait. Op www.schelderadarketen.net zal door ALSIC een link worden gemaakt naar ARAMIS Lite. ARAMIS Lite wordt dan vertoond binnen het frame van de website van schelderadarketen. De techniek die hierbij gebruikt wordt is dezelfde als op www.awz.be waarbij de plaatjes op deze site vanaf de server van www.lin.vlaanderen.be worden gehaald”. Bij bijlage 16 - offerte van ALSIC - merkt de verzoekende partij op dat deze offerte ter informatie is bijgevoegd maar dat het ontwerp van de aangeboden webapplicatie niet is gebaseerd op het ontwerp van ALSIC maar op het product ARAMIS Life van HITT Traffic, een bestaand product dat eenvoudig kan worden aangepast voor toepassing in schelderadarketen, geheel conform de gestelde eisen in het bestek. De kosten voor het aanpassen van ARAMIS Life zijn aldus volgens de verzoekende partij meegenomen in de aangeboden prijs voor de webapplicatie en zijn een fractie van de prijs die ALSIC vraagt. De integratie van ARAMIS in de website van schelderadarketen betekent volgens de verzoekende partij in haar offerte een kleine toevoeging aan de website die door ALSIC zal moeten worden uitgevoerd. Zij stelt verder dat hierover nadere afspraken dienen gemaakt en bevestigt bereid te zijn om een aanvullende prijsopgave te doen indien in afwijking van de offerte toch de voorkeur wordt gegeven aan het ontwerp van ALSIC. 1.
10. Zoals andere inschrijvers wordt de verzoekende partij bij telefax van 28 september 2004 om toelichting bij bepaalde punten van haar offerte gevraagd, onder meer bij de omschrijving van punt 2.2.2.3 van de systeem- beschrijving, dat de verbinding naar het internet betreft, en bij punt 2.3.2 van de systeembeschrijving, betreffende de webserver processor. Gevraagd wordt hoe punt 2.2.2.
11. rijmt met de algemene technische bepalingen, punten 2.3/2.4 en hoe punt 2.3.
12. rijmt met de Algemene Technische Bepalingen, punt 2.4, wat de relatie is met ALSIC, en welke hoofdserver is bedoeld. Op 8 oktober 2004 antwoordt de verzoekende partij op de gestelde vragen. Specifiek inzake de eis in punt van 2.4 van deel 3, bijlage 1, van het bestek “deze webapplicatie dient gehost te worden op de in aanbouw zijnde XII-4333-5/13 schelderadarketen-website” stelt zij dit geïnterpreteerd te hebben als “via de schelderadarketen website dienen AIS-tracks zichtbaar te worden gemaakt conform de eisen in paragraaf 11 van het Programma van Eisen. Voor de internetgebruiker wordt de webapplicatie gehost op de schelderadarketen website te Vlissingen”. Dit kan volgens haar betekenen dat zoals in haar offerte een deel van de website op een fysiek andere machine en/of locatie draait. Zij stelt dan ook dat de aangeboden oplossing conform de bestekeisen is : de schelderadarketen website verleent als enige website de mogelijkheid voor internetgebruikers om toegang te krijgen tot de informatie van AIS-SRK simpelweg door een link te leggen naar de AIS-webserver te Zandvliet. Zij wijst op de voordelen van deze oplossing - goedkoper, geen extra huurlijn nodig tussen de centrales Vlissingen en Zandvliet, minder zware belasting van de server Vlissingen, minimale hoeveelheid data naar de internetgebruiker; AIS webserver Zandvliet kan data per internetgebruiker filteren, de internetgebruiker krijgt een bijna realtime-plaatje en ARAMIS Lite is een standaardproduct dat steeds verder ontwikkeld zal worden. Zij stelt dat de relatie met ALSIC de schelderadar- keten-website is van waaruit middels een link kan worden doorgeschakeld naar de AIS-webserver te Zandvliet. 1.
13. Op 18 oktober 2004 komt dan de beoordelingscommissie samen die de verschillende offertes beoordeelt. Geen der inschrijvingen wordt na toetsing aan de uitsluitingsgronden/kwalitatieve selectiecriteria uitgesloten of niet geselec- teerd. Alle inschrijvingen worden ook formeel regelmatig geacht. De inschrijving van de verzoekende partij wordt echter substantieel onregelmatig bevonden omdat uit de vergelijking van de bestekeisen en de offerte blijkt dat in feite een variant werd ingediend die niet voldoet aan een aantal essentiële bestekbepalingen nu niet voldaan is aan de vereiste in de Algemene Technische Bepalingen (blz. 5/18) dat er een AIS-webapplicatie op de in aanbouwzijnde website www.schelderadarketen.net in het Schelde Coördinatie Centrum te Vlissingen moet worden geïmplementeerd, een bewuste beleidskeuze om via één webserver de publicatie te verzorgen naar het internet. Na vergelijking van de vier overige offertes wordt voorgesteld de opdracht toe te wijzen aan Tein Telecom N.V. voor een bedrag van 920.646 euro, exclusief BTW. 1.
14. Met een brief van 27 oktober 2004 vraagt de Afdeling Scheep- vaartbegeleiding van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap de “gunning” aan Tein Telecom N.V. goed te keuren en de bijgevoegde gemotiveerde beslissing, met daarin ook de onregelmatigverklaring van de verzoekende partij, te ondertekenen. XII-4333-6/13 1.
15. Deze beslissing, opgenomen in het administratief dossier, is niet ondertekend. Met een op 8 december 2004 aangetekend verzonden brief, onder- tekend door de voornoemde directeur-generaal, deelt het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, afdeling Scheepvaartbegeleiding, echter aan de verzoekende partij mee dat haar offerte onregelmatig werd verklaard en geeft de in het voormelde gunningsrapport vermelde reden op;
16. De grondvoorwaarden voor schorsing 2.
17. Overwegende dat krachtens artikel 17, §§ 1 en 2, van de gecoör- dineerde wetten op de Raad van State slechts tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid kan worden besloten onder de drievoudige voorwaarde dat uiterst dringende noodzakelijkheid voorhanden is, dat ernstige middelen worden aangevoerd die de nietigverklaring van de aangevochten beslissing kunnen verantwoorden en dat de onmiddellijke tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen; Overwegende dat het enig middel van de verzoekende partij luidt als volgt : “Schending van artikel 16 van de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten, van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen, van het beginsel 'patere legem [quam] ipse fecisti', van het zorgvuldigheidsbeginsel en van het gelijkheidsbeginsel en schending van de bijzondere besteksbepalingen; Doordat verwerende partij stelt dat de offerte van verzoekster niet in overeenstemming zou zijn met de besteksbepalingen en mitsdien onregelmatig is, zonder hierbij aan te geven waarin deze onregelmatigheid zou bestaan en doordat verwerende partij slechts eerst in het bestreden besluit melding lijkt te maken van het feit dat zij als essentiële besteksvoorwaarde aanziet dat zij 'via één webserver de publicatie (wenst) te verzorgen naar het Internet' (in de lezing dat zij 'slechts één webserver wenst te benutten') en dus een substantieel afwijkende invulling geeft van de technische besteksvoorwaarden, waarin zij enkel melding maakte van de vereiste dat de AIS-webapplicatie op de in aanbouw zijnde website www.schelderadar.net diende te worden geïmplemen- teerd en doordat verwerende partij, in weerwil van de antwoorden van verzoekster op de door haar gestelde vragen in de loop van de aanbestedings- procedure, niet geantwoord heeft op de terechte interpretatie die verzoekster gaf aan de technische besteksvoorwaarden; [...] Toelichting bij het middel
18. In het bestek (en in de bijlagen daarbij) wordt bepaald (eigen onderlijning) - 'deze (AIS) web applicatie dient op de in aanbouw zijnde website www.schelderadar.net te worden geïmplementeerd' (Algemene Technische Bepalingen, 2.2., p. 5/18, stuk 6.3.1); XII-4333-7/13 - De hardware en systeemsoftware nodig voor de webapplicatie dient geënt te worden op het in aanbouw zijnde platform voor de schelde- radarketen-website (Algemene Technische Bepalingen, 2.3., p. 5/18, stuk 6.3.1); - Deze webapplicatie dient gehost te worden op de in aanbouw zijnde schelderadarketen-website (Algemene Technische Bepalingen, 2.4., p. 5/18, stuk 6.3.1.); - De AIS-website dient bijgevolg op beveiligde deel van de in opbouw zijnde website www.schelderadar.net geplaatst te worden (Programma van Eisen, 11.1.3., stuk 6.3.2); - De implementatie van het ter beschikking stellen van de AIS- informatie op de Website-schelderadarketen wordt in 3 fasen gerea- liseerd (Programma van Eisen, 11.2., Projectfasering, stuk 6.3.2.); - Het publiceren van de AIS-informatie op de Website-schelderadar- keten en het ondergaan van een 5-daagse systeemtest (Programma van Eisen, 11.2.3., Publicatie en systeemtest, stuk 6.3.2.); Deze technische voorschriften zijn uiterst vaag en multi-interpretabel. Nergens wordt in het bestek (of in de bijlagen erbij) melding gemaakt van de vereiste dat er slechts één webserver (in tegenstelling tot de twee webservers die door verzoekster voorgesteld worden) kan gebruikt worden. Deze vereiste lijkt bedoeld te zijn in de passage uit de bestreden beslissing die stelt dat 'via één webserver de publicatie' naar het Internet moet verzorgd worden. Wanneer het bestek voorschrijft dat een applicatie (een toepassing of een programma, in casu de programma's die de AIS-informatie collecteren en ter beschikking kunnen stellen) moeten 'geïmplementeerd (in de zin van 'installeren, testen in gebruik nemen van apparatuur, informatiesysteem, programmatuur en/of procedures', zie Van Dale Woordenboek Hedendaags Nederlands