Arrest 167889 - Milieuvergunningen - 15/02/2007

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Raad van State Vonnis/arrest van 15 februari 2007 ECLI nr: ECLI:BE:RVSCE:2007:ARR.167.889 Rolnummer: A. 176852/VII-36522 Zaak: Arrest 167889 - Milieuvergunningen - 15/02/2007 Rechtsgebied: Bestuursrecht Invoerdatum: 2007-03-02 Raadplegingen: 50 - laatst gezien 2026-06-29 16:02 Fiche Arrest nr 167.889 van 15 februari 2007 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Milieuvergunningen Beslissing : Vernietiging Inwilliging tussenkomst bekendmaking Verwerping overige Thesaurus CAS: RAAD VAN STATE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - RAAD VAN STATE - Arresten (Raad van State) Tekst van de beslissing RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE. nr. 167.889 van 15 februari 2007 in de zaak A. 176.852/VII-36.

1. In zake : de v.z.w. MILIEUFRONT OMER WATTEZ, die woonplaats kiest bij advocaat G. VERMEIRE, kantoor houdende te GENT, Voskenslaan 301 tegen : het Vlaamse Gewest, vertegenwoordigd door de Vlaamse regering, dat woonplaats kiest bij advocaat B. STAELENS, kantoor houdende te BRUGGE, Stockhouderskasteel, Gerard Davidstraat 46, bus
2. tussenkomende partijen (in de schorsingsprocedure) :
3. Jan DE CUBBER,
4. François DE CUBBER, die woonplaats kiezen bij advocaat R. VERHOFSTÉ, kantoor houdende te SINT-NIKLAAS, Pr. Jos. Charlottelaan
5. --------------------------------------------------------------------------------------------------- DE VOORZITTER VAN DE VIIe KAMER, Gezien het verzoekschrift dat de v.z.w. MILIEUFRONT OMER WATTEZ op 18 september 2006 heeft ingediend om de vernietiging te vorderen van :
6. het besluit van de Vlaamse minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur van 27 juni 2006 houdende uitspraak over het beroep aangetekend tegen de beslissing van de bestendige deputatie van de provincieraad van Oost-Vlaanderen van 15 december 2005 tot het verlenen aan Jan en François DE CUBBER van een milieuvergunning voor het opvullen met niet-verontrei- nigde bodem van een groeve, gelegen aan de Zuidlaan in Zwalm (Roborst), en van :
7. het besluit van de bestendige deputatie van de provincieraad van Oost- Vlaanderen van 15 december 2005 houdende het verlenen aan Jan en François VII-36.522-1/13 DE CUBBER van een milieuvergunning voor het opvullen met niet-verontrei- nigde bodem van een groeve, gelegen aan de Zuidlaan in Zwalm (Roborst); Gezien het verzoekschrift dat dezelfde partij op dezelfde datum heeft ingediend om de schorsing te vorderen van de tenuitvoerlegging van voormelde besluiten; Gezien de nota van de verwerende partij; Gezien het verslag opgemaakt door auditeur P. PROVOOST, op grond van de artikelen 94 en 93 van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling administratie van de Raad van State; Gezien het verslag opgemaakt door auditeur P. PROVOOST, op grond van artikel 12 van het koninklijk besluit van 5 december 1991 tot bepaling van de rechtspleging in kort geding voor de Raad van State; Gelet op de beschikkingen van 13 november 2006, houdende bevel tot neerlegging van de verslagen en oproeping van de partijen om te verschijnen op 14 december 2006; Gelet op de mededeling van de verslagen aan partijen; Gehoord het verslag van kamervoorzitter M.-R. BRACKE; Gehoord de opmerkingen van advocaat S. SROKA die, loco advocaat G. VERMEIRE verschijnt voor de verzoekende partij, van advocaat B. STAELENS, die verschijnt voor de verwerende partij, en van advocaat R. VERHOFSTÉ, die verschijnt voor de tussenkomende partijen, doch enkel in de schorsingsprocedure; Gehoord het eensluidend advies van auditeur P. PROVOOST; Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973; VII-36.522-2/13
8. Over het beroep tot nietigverklaring 1.
9. De feiten Overwegende dat de gegevens van de zaak als volgt kunnen worden samengevat : De betwisting betreft een terrein aan de Zuidlaan in Zwalm, deelgemeente Roborst. In het gewestplan Oudenaarde, vastgesteld bij koninklijk besluit van 24 februari 1977 heeft het terrein de bestemming ontginningsgebied met nabestemming agrarisch gebied gekregen. Op 11 december 1987 verleent de Gemeenschapsminister voor Economie en Werkgelegenheid aan de p.v.b.a. STEENBAKKERIJ VAN RO- BORST een vergunning (gedeeltelijk ter regularisatie) voor de ontginning van leem op het terrein. Er worden onder meer voorwaarden opgelegd voor de opvulling en afwerking na de ontginning. Op 25 maart 1991 wordt een bouwvergunning verleend voor een deel van het kwestieuze terrein. Blijkbaar wordt jarenlang geëxploiteerd zonder dat er enige opvulling van het ontgonnen gedeelte gebeurt. Op 29 oktober 1999 wordt besloten tot de definitieve vaststelling van het ontwerpplan tot gedeeltelijke wijziging van het gewestplan Oudenaarde. Het kwestieuze terrein krijgt als nieuwe nabestemming groengebied : "Overwegende dat voor punt B71, de steenbakkerij te Zwalm-Roborst, een groene nabestemming aangewezen is gelet op de reeds aanwezige natuurwaar- den en de potenties voor natuurontwikkeling na beëindiging van de ontginnings- activiteiten (...)". Op 15 juli 2005 dienen Jan en François DE CUBBER een milieuvergunningsaanvraag in, voor rubriek 60.2/ van de indelingslijst (geheel of gedeeltelijk opvullen met nietverontreinigde uitgegraven bodem en niet verontreinig- de bagger- en ruimingsspecie van groeven, graverijen, uitgravingen en andere putten, met inbegrip van waterplassen en vijvers met een capaciteit van meer dan 10.000 m3). Na correctie van een aanvankelijke vergissing in de aanvraag gaat het, wat de hoofdzaak betreft, om een 210.000 m3 niet-verontreinigde bodem over een oppervlakte van ongeveer 7,5 ha. Van die 7,5 ha is 6,5 ha reeds ontgonnen, en blijft 1 ha nog te ontginnen. VII-36.522-3/13 De aanvragers zijn vreemd aan de ontginning, maar zoeken een plaats om elders uitgegraven overtollige bodem te storten. Op 15 december 2005 verleent de bestendige deputatie van de provincieraad van Oost-Vlaanderen vergunning voor : - het opvullen met 210.000 m3 niet-verontreinigde bodem op een oppervlakte van 7 ha 49 a 54 ca; - het tussentijds opslaan van 10.000 m3 niet-verontreinigde uitgegraven bodem die voldoet aan een toepassing overeenkomstig hoofdstuk X van Vlarebo; - het stallen van vijf voertuigen andere dan personenwagens; - het opslaan van 2.000 liter stookolie in een dubbelwandige bovengrondse houder; - een verdeelslang voor stookolie. Dit is de tweede bestreden beslissing. De verzoekende partij tekent administratief beroep aan. Onder meer wordt verwezen naar de motivering om in 1999 de nabestemming te wijzigen naar groengebied, en wordt er gesteld : "De 'aanwezige natuurwaarden' en 'de potenties voor natuurontwikkeling na beëindiging van de ontginningsactiviteiten' waren aanleiding om een groene nabestemming te geven aan het gebied. De reeds aanwezige en ontwikkelde natuurwaarden vormen derhalve een aanknopingspunt om het gebied verder te ontwikkelen als natuurgebied. A contrario kan het niet de bedoeling zijn geweest van de minister om de aanwezige natuurwaarden eerst volledig te vernietigen (door de put vol te storten) en nadien het weer te laten ontwikkelen vanaf natuurwaarde nul". Volgende adviezen worden gegeven : - de afdeling Natuurlijke Rijkdommen en Energie adviseert gunstig, en schrijft onder meer : "Het spreekt verder voor zich dat de opvullingsactiviteiten moeten gebeuren in het licht van de realisatie van de nabestemming groengebied. Het kan niet de bedoeling zijn dat elke onafgewerkte of deels ontgonnen groeve met spontane natuurontwikkeling onafgewerkt blijft. Enerzijds wordt in de beroepschriften geen vergelijking gemaakt met de natuurwaarden vóór de ontginnings- activiteiten. Anderzijds neemt het feit dat er momenteel bepaalde natuurwaarden aanwezig zijn niet weg dat er mits betere, doordachte inrichting en natuurontwikkeling en natuurgericht beheer, nog hogere natuurwaarden zouden kunnen gerealiseerd worden"; - de afdeling Stedenbouwkundige Vergunningen adviseert als volgt ongunstig : "Gezien de stopzetting van de exploitatie, kan de opvulling vanuit ruimtelijk ordeningsstandpunt enkel gunstig worden geadviseerd indien ze werkelijk noodzakelijk blijkt om de nabestemming groengebied te realiseren. Uit het besluit van de Vlaamse Regering van 29 oktober 1999 valt echter duidelijk af te VII-36.522-4/13 leiden dat de doorgevoerde gewestplanwijziging voor de nabestemming uitdrukkelijk werd gemotiveerd vanuit de reeds aanwezige natuurwaarden. Ook uit consultatie van de biologische waarderingskaarten blijkt dat een groot deel van het betrokken ontginningsgebied is aangeduid als complex van biologisch waardevolle en zeer waardevolle elementen (donkergroen op de kaart). Het terug opvullen van de ontginningsput zou de reeds aanwezige natuurwaarden vernietigen en is hierdoor niet in overeenstemming met de bedoeling van het gewestplan"; - de Openbare Afvalstoffenmaatschappij voor het Vlaamse Gewest adviseert gunstig, maar stelt tegelijk : "Wat betreft de opportuniteit en wijze van opvulling in functie van de nabestemming groen, sluit de OVAM zich aan bij het advies van de afdeling Natuur"; - de afdeling Natuur adviseert als volgt ongunstig : "Door de ontginning zijn de bovenliggende lagen weggehaald, zodat onderliggende lagen zijn vrijgekomen. Deze lagen zijn nooit aangerijkt met meststoffen, arme gronden komen hier aan de oppervlakte. Gezien de nabestemming groengebied is, heeft men er baat bij om de natuur spontaan te laten ontwikkelen op deze eerder arme bodem. Heel snel zal een ruderale vegetatie (Ku) met struikopslag (Sz en Sf) zich ontwikkelen. De eigenaar wenst de groeve opnieuw op te vullen. Met welke gronden zal dit gebeuren? De kans is groot dat de opvulling wordt afgewerkt met een laag teelaarde. Teelaarde is aangerijkte grond zodat de beginsituatie voor natuurontwikkeling veel minder gunstig is, dan als de groeve onaangeroerd blijft. Natuur die kan ontwikkelen op armere gronden zal veel waardevoller zijn. In deze groeve zijn de geelgors, de rietgors en de grauwe gors waargenomen. Deze 3 vogelsoorten staan alle drie vermeld als bedreigde soorten op de vernieuwde rode lijst (zie www.inbo.be) van
10. Deze verstoorde gronden zijn eveneens een geschikte locatie voor meerdere amfibieën zoals de bruine kikker en salamanders. Het gewestplan geeft aan dat de nabestemming van deze groeve groengebied is en geen agrarisch gebied, zoals in de omgeving. Men moet die nabestemming dan ook zo goed mogelijk invullen. Eens de groeve weer opgevuld en geëffend is met (teelaarde), zal de uitgangssituatie veel rijker zijn en zal men nooit dezelfde ecologische waarde verkrijgen. (...) ADVIES De groeve mag niet opnieuw opgevuld worden gezien de aparte uitgangssituatie van dit gebied en de reeds aanwezige zeldzame fauna"; - de afdeling Milieuvergunningen adviseert gunstig; - de Gewestelijke Milieuvergunningscommissie ten slotte adviseert gunstig én overweegt wat volgt : "Overwegende dat het realiseren van een nabestemming groengebied zowel met als zonder (gedeeltelijke?) opvulling kan gebeuren; dat uit het subadvies van de afdeling Natuur toch wel blijkt dat het van belang is om dit doordacht te doen; dat het aangewezen lijkt om als bijzondere voorwaarde op te leggen dat de exploitant zijn opvulplan, welke hij blijkbaar reeds voorzien heeft, te bespreken met de afdeling Natuur (buitendienst Oost-Vlaanderen) en desnoods VII-36.522-5/13 bij te sturen waar nodig; dat dit binnen de 3 maanden na uitspraak over deze vergunning dient [te] gebeuren; dat deze voorwaarde ook tegemoet komt aan de bezwaren die werden geuit in het advies van de afdeling Stedenbouwkundige Vergunningen (...)". Op 27 juni 2006 wordt de eerste bestreden beslissing genomen : de vergunning wordt verleend zoals gevraagd, behalve voor de mobiele zeefinstallatie en met toevoeging van volgende vergunningsvoorwaarde : "Er wordt door de exploitant een 'opvulplan' opgesteld, met als doel weer te geven hoe de nabestemming groengebied zal worden gerealiseerd. Dit plan wordt ten laatste drie maanden na het nemen van deze beslissing besproken met het agentschap Natuur en Bos Oost-Vlaanderen. Indien nodig wordt de opvulling van de groeve hieraan aangepast"; 1.
11. De ontvankelijkheid van het annulatieberoep 1.2.
12. Het belang 1.2.1.
13. Overwegende dat in haar verzoekschrift de verzoekende partij op zeer uitgebreide wijze haar belang bij het annulatieberoep uiteenzet; dat zij verwijst naar het in haar statuten omschreven maatschappelijk doel, dat onder meer specifiek gericht is op "het behoud, het herstel, de ontwikkeling en het beheer van de biodiversiteit, natuur en natuurwaarden" binnen haar werkingsgebied dat 21 gemeenten omvat, die samen de Vlaamse Ardennen vormen; dat de meest relevante passages de volgende zijn : "I.c. is er in concreto sprake van een schending van de mogelijkheid tot realisatie van de eerste doelstelling, nl. het behoud, het herstel, de ontwikkeling... van de natuur en natuurwaarden. Door de opvulling wordt immers reeds bestaande zeer waardevolle natuur vernietigd. Bewijzen : - de biologische waarderingskaart (zie bundel); - het GNOP van de gemeente Zwalm (copies zijn slechts beschikbaar vanaf 20.09.06); - de uitleg in het besluit tot herziening van het gewestplan Oudenaarde op 29 oktober 1999 : 'Overwegende dat voor punt B71, de steenbakkerij te Zwalm-Roborst, een groene nabestemming aangewezen is gelet op de reeds aanwezige natuurwaarden en de potenties voor natuurontwikkeling na beëindiging van de ontginningsactiviteiten; ...' (zie bundel) - het advies van de afdeling Natuur (zie bundel); - de rode lijst van de broedvogels op www.inbo.be en waaruit blijkt dat de populatie van zangvogels zoals rietgors en grauwe gors kwetsbaar geworden is; - de relatief grote oppervlakte van het gebied: 7 à 8 ha; - de rustige omgeving van de site (landbouwgebieden, natuurgebieden naar de Zwalmvallei toe te Roborst, Munkzwalm, ...). VII-36.522-6/13 (...) VZW MOW streeft welomschreven milieudoelstellingen na binnen een beperkt geografisch werkgebied. Deze doelstellingen zijn niet omvangrijk of te algemeen (bv. niet het klimaat, niet alle mogelijke bronnen en vormen van (externe) vervuiling, en niet in een oneindig ruim gebied. Dit rekening houdend met haar ledenaantal, ong. 670 leden, waaronder ook een 18 tal leden te Zwalm. (...) (...) Milieufront Omer Wattez vzw streeft aldus geen algemeen belang na, noch het louter persoonlijk, individualiseerbaar belang van haar leden. Zij voldoet met deze statuten aan het specialiteitsbeginsel, en a fortiori voldoet zij aan dit beginsel wanneer men de rechtsvordering tegen de bestreden beslissingen toetst aan de hiervoor vermelde deeldoelstellingen. Milieufront Omer Wattez vzw is een milieuvereniging van een relatief beperkte groep van mensen. De vereniging wil niet de belangen van de ruime lagen van de bevolking dienen, zoals bv. een stadsbestuur, of het Vlaams Gewest kan voorhouden te doen. Aldus streeft zij niet het algemeen belang na, maar een specifiek en persoonlijk belang, nl. als milieuvereniging, die een groep van burgers vormt. Uiteraard komt deze verdediging ook de belangen van haar leden ten goede. De leden sluiten zich immers aan bij VZW M.O.W. opdat deze de milieubelangen in hun streek zou behartigen. Bijkomend heeft de verzoekende partij dan ook een rechtmatig belang om dit gebied van de groeve van Roborst als natuurgebied mede ten behoeve van haar leden te laten evolueren"; 1.2.1.
14. Overwegende dat de verwerende partij opwerpt dat de verzoekende partij het vereiste belang ontbeert, dat zij met name als nadeel de milieuschade die zij vreest als gevolg van de bestreden beslissing aanduidt, dat uit haar statuten blijkt dat haar maatschappelijk doel erin bestaat de menselijke leefomgeving, het landschap en de natuurlijke en cultuurhistorische waarden te beschermen, dat zij weliswaar een regionale natuur- en milieuvereniging betreft en haar doelstelling zodoende wel beperkt is tot een bepaald werkgebied, doch dat dit niet wegneemt dat deze doelstelling een dermate algemene draagwijdte heeft dat het optreden van de vereniging gelijkstaat met een actio popularis, indien de handeling die wordt aangevochten geen algemene draagwijdte doch een specifieke strekking heeft; dat de verwerende partij daarbij verwijst naar het arrest van de Raad van State nr. 161.909 van 22 augustus 2006, waarbij volgens haar om dezelfde reden de afwezigheid van belang in hoofde van de verzoekende partij werd vastgesteld in een verzoek tot annulatie van een stedenbouwkundige vergunning voor het bouwen van een eengezinswoning; dat de verwerende partij betoogt dat ook in casu men enkel kan vaststellen dat de bestreden beslissing een specifieke strekking heeft, met name een beslissing tot verlening van een milieuvergunning tot opvulling van een groeve, en dat daarentegen het statutaire doel van de verzoekende partij een erg algemene draagwijdte heeft; VII-36.522-7/13 1.2.1.
15. Overwegende dat in artikel 1, § 4, van haar statuten het werkingsgebied van de verzoekende partij wordt omschreven; dat het werkingsgebied bestaat uit 21 gemeenten omvattend de Vlaamse Ardennen, waaronder de gemeente Zwalm; dat de doelstellingen van de verzoekende partij zijn omschreven in artikel 2 van de statuten; dat artikel 2, § 1, en § 2,