Arrest 209652 - Stedenbouw en ruimtelijke ordening - Reglementen - 10/12/2010

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Raad van State Vonnis/arrest van 10 december 2010 ECLI nr: ECLI:BE:RVSCE:2010:ARR.209.652 Rolnummer: A. 173490/X-12864 Zaak: Arrest 209652 - Stedenbouw en ruimtelijke ordening - Reglementen - 10/12/2010 Rechtsgebied: Bestuursrecht Invoerdatum: 2010-12-16 Raadplegingen: 64 - laatst gezien 2026-06-30 05:31 Fiche Arrest nr 209.652 van 10 december 2010 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Stedenbouw en ruimtelijke ordening - Reglementen Beslissing : Verwerping Thesaurus CAS: RAAD VAN STATE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - RAAD VAN STATE - Arresten (Raad van State) Tekst van de beslissing RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Xe KAMER nr. 209.652 van 10 december 2010 in de zaak A. 173.490/X-12.864. In zake : 1. de n.v. ROBELCO 2. de n.v. PROJECT VUURBERG bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Ludo Cornelis kantoor houdend te 1050 BRUSSEL Luizalaan 99 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door de Vlaamse regering bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Paul Aerts kantoor houdend te 9000 GENT Coupure 5 bij wie woonplaats wordt gekozen Tussenkomende partij : de n.v. THE BRUSSELS AIRPORT COMPANY bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Donatienne Ryckbost en Emmanuel Ryckbost kantoor houdend te 8400 OOSTENDE E. Beernaertstraat 80 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------- I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 29 mei 2006, strekt tot de nietigverklaring van het besluit van 10 maart 2006 van de Vlaamse regering houdende de definitieve vaststelling van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan “Noordelijke ontsluiting van de internationale luchthaven van Zaventem”. X-12.864-1/38 II. Verloop van de rechtspleging 2. Bij arrest nr. 197.468 van 29 oktober 2009 worden de debatten heropend en wordt het door de auditeur-generaal aangewezen lid van het auditoraat gelast met het aanvullend onderzoek. Eerste auditeur-afdelingshoofd Frans De Buel heeft een aanvullend verslag opgesteld. De verzoekende partij hebben een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij en de tussenkomende partij hebben een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 22 oktober 2010. Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht. Advocaat Ive Van Giel, die loco advocaat Ludo Cornelis verschijnt voor de verzoekende partijen, advocaat Inneke Bockstaele, die loco advocaat Paul Aerts verschijnt voor de verwerende partij, en advocaat Donatienne Ryckbost, die verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur-afdelingshoofd Frans De Buel heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3. De feiten werden uiteengezet in het arrest nr. 197.468 van 29 oktober 2009. X-12.864-2/38 IV. Onderzoek van de middelen A. Eerste middel Uiteenzetting van het middel 4. De verzoekende partijen roepen in een eerste middel de schending in van “de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, artikel 38, § 1 van het decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening, het algemeen rechtsbeginsel dat administratieve rechtshandelingen deugdelijk gemotiveerd moeten zijn (de materiële motiveringsplicht), evenals de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, inzonderheid het zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel” : “1. Omschrijving van de bepalingen en beginselen die aan het middel ten grondslag liggen 71. Een ruimtelijk uitvoeringsplan is te beschouwen als een plan dat een juridisch bindende concretisering aangeeft van de ruimtelijke ordening, waarvan de hoofdlijnen in het corresponderende structuurplan zijn weergegeven. 72. In artikel 38 van het decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening (hierna het decreet van 18 mei 1999) worden de bestanddelen vermeld, die verplicht in het ruimtelijk uitvoeringsplan moeten worden opgenomen. Met name bevat een ruimtelijk uitvoeringsplan verplichtend een grafisch gedeelte dat aangeeft voor welk gebied of welke gebieden het plan van toepassing is, een tekstgedeelte dat de erbij horende stedenbouwkundige voorschriften inzake de bestemming, de inrichting en/of het beheer omvat en de weergave van de feitelijke en juridische toestand. 73. Daarnaast bevat het ruimtelijk uitvoeringsplan ook de relatie met het ruimtelijk structuurplan of ruimtelijke structuurplannen, waarvan het een uitvoering is en, in voorkomend geval, een opgave van de voorschriften die strijdig zijn met het ruimtelijk uitvoeringsplan en die opgeheven worden. 74. Tenslotte bevat het ruimtelijk uitvoeringsplan, in voorkomend geval, het ruimtelijk veiligheidsrapport, het planmilieueffectenrapport en/of de passende beoordeling. 75. Specifiek met betrekking tot stedenbouwkundige voorschriften bepaalt artikel 38, §1, 2° van het decreet van 18 mei 1999 dat deze voorschriften over bestemming, inrichting en beheer handelen. 76. Bestemming houdt ‘voorschriften in over het al dan niet toegelaten zijn van bepaalde functies en activiteiten in een gebied. Uiteraard kunnen meerdere functies en activiteiten tegelijk toegelaten worden in een bepaald gebied. Daarbij wordt er ook voor gezorgd dat de ruimtelijke potenties van een plek optimaal benut worden, en meer in het algemeen dat de ruimte X-12.864-3/38 zuinig gebruikt wordt. Voorbeelden van dit laatste zijn het reserveren van bepaalde bedrijventerreinen voor watergebonden activiteiten en het aangeven van dichtheden in woongebieden’. 77. Voorschriften betreffende de inrichting houden ‘voorschriften in over de ordening van een gebied waar bepaalde functies en activiteiten toegelaten zijn, en voorschriften over ‘morfolog(i)e en uitzicht (beeldwaarde)’ van gebieden’. Het aspect ordening betekent, onder meer, dat ‘via voorschriften de ruimtelijke voorwaarden kunnen worden gecreëerd voor een goed(…) ontwikkeling van de functies en activiteiten die in een bepaald gebied toegelaten zijn. Voorbeelden hiervan zijn voorschriften over kavelgroottes, ontsluiting door wegeninfrastructuur, ecologische infrastructuur, buffering, bebouwingsvrij houden van bepaalde zones’. Voorbeelden van voorschriften in verband met de aspecten ‘morfolog(i)e en uitzicht (beeldwaarde)’ zijn: ‘voorschriften over het al dan niet toegelaten zijn van bebouwing, over het type van bebouwing, over reliëfwijziging, esthetische voorschriften i.v.m. met bouwmaterialen, de plaatsing van gebouwen, volumes enzovoort’. 78. Voorschriften betreffende het beheer houden voorschriften in die gericht zijn ‘op het behoud van de ruimtelijke voorwaarden voor het goed(

1. e)functioneren van functies en activiteiten die in een bepaald gebied zijn toegelaten’. Deze categorie van voorschriften bevatten ook ‘voorschriften over de bewaring van ruimtelijk karakteristieke elementen of eigenschappen van een gebied’. Voorbeelden zijn voorschriften over reliëfwijziging, een algemeen voorschrift over de bewaring van het landschappelijk of architectonisch karakter, op lokaal niveau de bewaring van een bepalend groenelement in een bebouwde omgeving, enzovoort. 79. Uit die bepaling is af te leiden dat stedenbouwkundige voorschriften zich moeten beperken tot het domein van de ruimtelijke ordening zelf. De ruimtelijke ordening mag daarbij niet verder gaan dan de bestemming (dat is de afweging van de ruimteafspraken) en de ruimtelijke begeleiding van inrichting en beheer. 80. In de parlementaire voorbereiding bij het decreet van 18 mei 1999 is daarover, ondermeer, het volgende te lezen: ‘De stedenbouwkundige voorschriften van het plan betreffen in de eerste plaats bestemming, inrichting en/of beheer. Dit moet in ruime zin begrepen worden, met dien verstande dat de uitspraken in ruimtelijke uitvoeringsplannen zich beperken tot het domein van de ruimtelijke ordening. Ruimtelijke ordening is een facetmaterie en geen sectorale materie. Ruimtelijke ordening weegt vanuit een ruimtelijke visie de aanspraken van de diverse sectoren/functies af, rekening houdend met de beschikbare ruimte. Met die afweging als uitgangspunt doet zij uitspraken over de lo(c)atie, de scheiding en de vermenging van functies/activiteiten. Zij brengt daarbij ook de impact van functies en activiteiten in rekening en de relaties ertussen (bv. verkeer). Daarnaast doet ruimtelijke ordening ook uitspraken over het uitzicht van de ruimte. Ruimtelijke ordening doet geen uitspraken over onderwerpen die niet ruimtelijk bepalend zijn en behoren tot de bevoegdheid van die sectoren’ (…). X-12.864-4/38 81. Een bestemmingsvoorschrift moet derhalve met de stedenbouwkundige bestemming van het gebied in de strikte zin verband houden. 82. In die zin heeft Uw Raad, bijvoorbeeld, reeds geoordeeld dat een ruimtelijk uitvoeringsplan niet mag opgesteld worden met het doel om welbepaalde activiteiten te reglementeren door ze tot een bepaald deel van de oppervlakte in een gebied te beperken en er evenmin toe strekt het probleem van werkgelegenheid op te lossen. 83. In een ander arrest overwoog Uw Raad: ‘dat het aanvullend stedenbouwkundig voorschrift ‘Regionaal bedrijventerrein met openbaar karakter’ onder meer bepaalt dat zodanig bedrijventerrein ‘alleen (kan) worden gerealiseerd door de overheid’; dat dit voorschrift voorts bepaalt dat ‘de Vlaamse Regering kan bepalen dat een bijzonder plan van aanleg voorafgaand aan de ontwikkeling van dat gebied dient goedgekeurd te worden’; dat, zonder in te gaan op de vraag of een dergelijk voorschrift in een stedenbouwkundig voorschrift van een gewestplan kan worden opgenomen, de aan de ontwikkeling van het gebied voorafgaande opmaak van een bijzonder plan aanleg voor de Vlaamse regering geen verplichting lijkt te zijn, maar slechts een mogelijkheid die haar wordt geboden; dat aldus uit de samenlezing van beide bepalingen op het eerste zicht niet kan worden besloten dat de in het stedenbouwkundig voorschrift opgelegde voorwaarde dat het betrokken bedrijventerrein alleen kan worden gerealiseerd door de overheid, enkel en alleen bedoelt dat voorafgaand een bijzonder plan van aanleg dient te worden opgemaakt, maar dat het een op zichzelf staande voorwaarde is die losstaat van de mogelijkheid tot het opleggen van de opmaak van een bijzonder plan van aanleg; dat de termen van voornoemde bepalingen van het aanvullend stedenbouwkundig voorschrift op het eerste gezicht niet anders kunnen worden begrepen da(
2. t)alleen de overheid zal beslissen op welke wijze het betrokken bedrijventerrein concreet zal gerealiseerd worden, hetgeen geen beperking van het eigendomsrecht lijkt te zijn, maar een beperking van de handelingsbekwaamheid van de betrokken eigenaars; dat het middel ernstig is’ (…). 2. Uiteenzetting van het middel 84. In het RUP ‘Noordelijke ontsluiting van de internationale luchthaven van Zaventem’ wordt een zone voorzien die zal dienen als ‘Regionaal bedrijventerrein voor luchthavengebonden bedrijven’. Het is binnen die zone dat B.I.A.C. haar Airport-Village project tot ontwikkeling zou moeten brengen. 85. Het stedenbouwkundig voorschrift ‘Regionaal bedrijventerrein voor luchthavengebonden bedrijven’ wordt als volgt ingevuld (…): §1 Het luchthaven gebonden regionaal bedrijventerrein is bestemd voor bedrijven waarvan de hoofdactiviteit is afgestemd op de luchthaven en/of afhankelijk van de luchtvaart. - hoogwaardige dienstverlenende bedrijven met een fysische binding met de luchthaven; X-12.864-5/38 - autonome hoogwaardige kantoren met een imagobinding met de luchthaven en de nabijgelegen internationale bestuurlijke en hiermee samenhangende economische beslissingscentra. Gemeenschappelijke en complementaire voorzieningen inherent aan het functioneren van het luchthaven gebonden regionaal bedrijventerrein zijn toegelaten. Inrichtingen voor de huisvesting van bewakingspersoneel van maximaal 200m² vloeroppervlakte geïntegreerd in het bedrijfsgebouw zijn toegelaten. §2 Elke aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning zal worden beoordeeld aan de hand van volgende criteria: - zorgvuldig ruimtegebruik - een kwaliteitsvolle aanleg van het plangebied en afwerking van de bedrijfsgebouwen Minimaal volgende inrichtingsprincipes dienen gerespecteerd te worden: - het bouwen van meerdere lagen en het maximaal groeperen van gebouwen waar de bedrijfsactiviteit dit toelaat - parkeren wordt gegroepeerd voor verschillende bedrijven of geïncorporeerd in het bedrijfsgebouw voor zover het beheer dit toelaat. §3 (...) Bij vergunningsaanvragen wordt een inrichtingsstudie gevoegd. De inrichtingsstudie is een informatief document voor de vergunningverlenende overheid met het oog op het beoordelen van de vergunningsaanvraag in het licht van de goede ruimtelijke ordening en de stedenbouwkundige voorschriften voor het gebied. De inrichtingsstudie geeft ook aan hoe het voorgenomen project zich verhoudt tot al wat gerealiseerd is binnen het gebied en/of tot de mogelijke ontwikkeling van de rest van het gebied. De inrichtingsstudie maakt deel uit van het dossier betreffende de aanvraag van stedenbouwkundige vergunning en wordt als dusdanig meegestuurd aan de adviesverlenende instanties overeenkomstig de toepasselijke procedure voor de behandeling van deze aanvragen. Elke nieuwe vergunningsaanvraag kan hetzij een bestaande inrichtingsstudie bevatten, hetzij een aangepaste of nieuwe inrichtingsstudie (…). 86. In de toelichtingsnota bij het RUP wordt dit stedenbouwkundig voorschrift nader toegelicht (…): ‘De centrale landzijdige terminalzone op de internationale luchthaven dient zich te ontwikkelen als een multimodaal knooppunt dat een centrale draaischijf vormt voor: 1. transportactiviteit (bus, spoor, weg, vliegtuig,...), 2. primaire luchthaven gebonden activiteiten die absoluut noodzakelijk uitgevoerd moeten worden op het terrein van de internationale luchthaven en welke rechtstreeks samenhangen met het be- en ontladen van vliegtuigen en de daarmee verbonden passagiers en vrachtstromen en 3. voor activiteiten en inrichtingen in de economische poort ‘internationale luchthaven’ die sterk verbonden zijn met de vervoersfunctie van de luchthaven en/ of fysiek of imago-gerelateerd zijn aan de aanwezigheid van de luchthaven. X-12.864-6/38 Deze laatste activiteiten kunnen worden samengevat onder de noemer luchthaven gedreven activiteiten. De luchthaven gedreven activiteiten met een fysieke binding bestaan uit accommoderende, verwerkende of verhandelende bedrijvigheid met betrekking tot activiteiten en goederen die veelvuldig luchtvervoer vereisen. Aan de accommoderende activiteiten in de economische poort internationale luchthaven zijn functies verbonden zoals hoogwaardige dienstverlenende bedrijven met een fysische binding met de luchthaven, waaronder tevens vergader- en conferentiefaciliteiten en internationale georiënteerde hotels begrepen kunnen worden. De imago-gerelateerde activiteiten betreffen activiteiten die, wegens het imago ervan, de luchthaven en de nabijheid van internationale instellingen als bestuurlijk beslissingscentrum opzoeken. Het betreft autonome hoogwaardige kantoren met een imagobinding met de luchthaven en de nabijgelegen internationale bestuurlijke en hiermee samenhangende economische beslissingscentra (...)’ (…). 87. Uit de hiervoor geciteerde passage van het RUP is af te leiden dat ondernemingen die zich binnen de bestemmingszone ‘Regionaal bedrijventerrein voor luchthaven gebonden bedrijven’ willen vestigen met de vervoersfunctie van de luchthaven en/ of fysiek of imago-gerelateerd aan de aanwezigheid van de luchthaven verbonden moeten zijn. Het RUP definieert imago-gerelateerde activiteiten als activiteiten die, ‘wegens het imago ervan, de luchthaven en de nabijheid van internationale instellingen als bestuurlijk beslissingscentrum opzoeken. Het betreft autonome hoogwaardige kantoren met een imagobinding met de luchthaven en de nabijgelegen internationale bestuurlijke en hiermee samenhangende economische beslissingscentra’. 88. In het bestreden besluit wordt overwogen dat binnen het luchthavengebied ‘activiteiten worden beoogd die specifiek gebonden zijn aan het luchthaventerrein, waaronder ook kantoren en diensten’. In het bestreden besluit wordt, vervolgens, uitdrukkelijk overwogen dat de ‘luchthavenbeheerder (thans de NV BIAC) een grote verantwoordelijkheid heeft bij het toepassen van selectiviteit bij het toelaten van de vestigingen’. 89. Hieruit volgt dat in het RUP een bestemmingsvoorschrift is opgenomen dat over de ruimtelijke ordening geen uitspraak doet. 90. Het RUP bepaalt immers niet dat een bepaald gebied voor de vestiging van ondernemingen of kantoren in aanmerking komt, maar bevat, integendeel, voorwaarden die met de identiteit van een onderneming verband houden. Alvorens een stedenbouwkundige vergunning te bekomen zal de aanvrager immers niet alleen moeten aantonen dat die stedenbouwkundige vergunning ertoe strekt om ruimte voor dienstverlenende bedrijven of kantoren tot stand te brengen, maar bovendien dat die ruimte of kantoren ‘hoogwaardig’ zijn, wat dat ook moge betekenen. Vervolgens, en vooral, zal de aanvrager moeten aantonen dat de ondernemingen die zich in de ruimte voor dienstverlenende bedrijven en kantoren zullen vestigen een ‘imagobinding’ met de luchthaven hebben. Dit voorschrift strekt er in werkelijkheid niet toe de beschikbare ruimte te ordenen, maar wel om in de omgeving van de luchthaven een vestigings- X-12.864-7/38 of selectiviteitsbeleid te kunnen voeren. Het voorschrift heeft, derhalve, met ruimtelijke ordening geen uitstaans. 91. In het bestreden besluit wordt overigens met zoveel woorden uiteengezet dat het de luchthavenbeheerder in dat verband toekomt om zijn verantwoordelijkheid te nemen ‘bij het toepassen van selectiviteit bij het toelaten van vestigingen’ (…). In het bestreden besluit wordt m.a.w. uitdrukkelijk erkend dat de toepassing van het voorschrift selectiviteit veronderstelt, terwijl een stedenbouwkundige vergunning een zakelijk en onpersoonlijk karakter heeft en moet hebben. De aanvraag tot het bekomen van een stedenbouwkundige vergunning voor een kantoorproject zal overigens, zoals ook in dit geval is vast te stellen, worden ingediend op een ogenblik dat de aanvrager (de NV B.I.A.C. of een door haar aangewezen bouwpromotor) nog geen duidelijkheid heeft over de identiteit of activiteit van de onderneming die zich in de ondernemingsruimte of het kantoor zal vestigen. Het voorschrift impliceert dat de vergunningverlenende overheid de toets of de aanvraag al dan niet met de bestemming van het gebied uiteindelijk strookt, aan de aanvrager of zelfs aan de latere gebruikers van het onroerend goed moet overlaten. 92. Er is aldus vast te stellen dat het stedenbouwkundig voorschrift ‘Regionaal bedrijventerrein voor luchthaven gebonden bedrijven’, inzoverre het niet op ruimtelijke ordening betrekking heeft, maar ertoe strekt een selectief vestigingsbeleid voor de ondernemingen in de omgeving van de luchthaven te voeren, door een onwettigheid is aangetast die tot de onwettigheid van het RUP ‘Noordelijke Ontsluiting van de internationale luchthaven van Zaventem’ leidt. 93. Vermits het stedenbouwkundig voorschrift tevens, inherent en onverbrekelijk, een risico op ongelijke beoordeling van vergunningsaanvragen, en bijgevolg, een ongelijke en discriminerende behandeling van aanvragers inhoudt, gaat het eveneens met een schending van het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel gepaard. Het middel is gegrond”. Beoordeling 5. Een middel bestaat uit de voldoende duidelijke omschrijving van de overtreden rechtsregel en van de wijze waarop deze rechtsregel, volgens de verzoekende partij, wordt geschonden. In hun verzoekschrift zetten de verzoekende partijen niet uiteen om welke reden ze de materiële motiveringsplicht, het zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel geschonden achten, zodat het middel, in zoverre de schending van deze beginselen wordt ingeroepen, niet ontvankelijk is. X-12.864-8/38 6. De in dit middel bestreden stedenbouwkundige voorschriften van het kwestieuze gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (hierna : GRUP) maken vanuit planologisch oogpunt een voor de verzoekende partijen concurrentieel project mogelijk. De verzoekende partijen hebben een belang bij het middel dat de onwettigheid van deze voorschriften aanvoert. De in de memorie van antwoord van de verwerende partij aangevoerde omstandigheid dat de eigendom van de verzoekende partijen overeenkomstig het geldende gewestplan door gelijkaardige stedenbouwkundige voorschriften wordt beheerst als de bestreden voorschriften, doet geen afbreuk aan dit belang. Deze exceptie kan niet worden aangenomen. 7. Artikel 3 van de stedenbouwkundige voorschriften van het GRUP luidt als volgt : “Artikel 3: Regionaal bedrijventerrein voor luchthavengebonden bedrijven. § 1 Het luchthavengebonden regionaal bedrijventerrein is bestemd voor bedrijven waarvan de hoofdactiviteit is afgestemd op de luchthaven en/of afhankelijk van de luchtvaart. - hoogwaardige dienstverlenende bedrijven met een fysische binding met de luchthaven; - autonome hoogwaardige kantoren met een imagobinding met de luchthaven en de nabijgelegen internationale bestuurlijke en hiermee samenhangende economische beslissingscentra. Gemeenschappelijke en complementaire voorzieningen inherent aan het functioneren van het luchthavengebonden regionaal bedrijventerrein zijn toegelaten. Inrichtingen voor de huisvesting van bewakingspersoneel van maximaal 200 m² vloeroppervlakte geïntegreerd in het bedrijfsgebouw zijn toegelaten. § 2 Elke aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning zal worden beoordeeld aan de hand van volgende criteria : - zorgvuldige ruimtegebruik; - een kwaliteitsvolle aanleg van het plangebied en afwerking van de bedrijfsgebouwen. Minimaal volgende inrichtingsprincipes dienen gerespecteerd te worden: - het bouwen van meerdere lagen en het maximaal groeperen van gebouwen waar de bedrijfsactiviteit dit toelaat - parkeren wordt gegroepeerd voor verschillende bedrijven of geïncorporeerd in het bedrijfsgebouw voor zover het beheer dit toelaat. § 3 Bij vergunningsaanvragen wordt een inrichtingsstudie gevoegd. De inrichtingsstudie is een informatief document voor de vergunningverlenende overheid met het oog op het beoordelen van de vergunningsaanvraag in het licht van de goede ruimtelijke ordening en de X-12.864-9/38 stedenbouwkundige voorschriften voor het gebied. De inrichtingsstudie geeft ook aan hoe het voorgenomen project zich verhoudt tot wat al gerealiseerd is binnen het gebied en/of tot de mogelijke ontwikkeling van de rest van het gebied. De inrichtingsstudie maakt deel uit van het dossier betreffende de aanvraag van stedenbouwkundige vergunning en wordt als dusdanig meegestuurd aan de adviesverlenende instanties overeenkomstig de toepasselijke procedure voor de behandeling van deze aanvragen. Elke nieuwe vergunningsaanvraag kan hetzij een bestaande inrichtingsstudie bevatten, hetzij een aangepaste of nieuwe inrichtingsstudie”. 8. Het betoog van de verzoekende partijen dat het voormelde stedenbouwkundig voorschrift, waar dit het regionaal bedrijventerrein voor luchthavengebonden bedrijven bestemt voor hoogwaardige dienstverlenende bedrijven en autonome hoogwaardige kantoren met een imagobinding, “er in werkelijkheid niet toe strekt de beschikbare ruimte te ordenen, maar wel in de omgeving van de luchthaven een vestigings- of selectiviteitsbeleid te kunnen voeren”, wat “met de ruimtelijke ordening geen uitstaans heeft”, kan niet worden bijgetreden, temeer daar volgens het richtinggevend gedeelte van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (p. 449-450) een “differentiatie van bedrijfsterreinen” gewenst is, zodat “op basis van de kenmerken van het terrein en van de aard van de bedrijfsactiviteiten aan bestaande en nieuwe bedrijventerreinen specifieke vestigings- en ontwikkelingsperspectieven kunnen worden toegekend”, en dat die “differentiatie ook nodig is om specifieke hoogwaardige gemeenschappelijke diensten en uitrusting selectief te kunnen aanbieden aan bedrijventerreinen”. Overeenkomstig de bepalingen van het RSV kunnen voor het kwestieuze “regionaal bedrijventerrein voor luchthavengebonden bedrijven” als specifiek regionaal bedrijventerrein ook specifieke vestigingsvoorwaarden worden voorgeschreven, zoals te dezen de vereiste van “hoogwaardige dienstverlenende bedrijven met een fysische binding met de luchthaven” of “autonome hoogwaardige kantoren met imagobinding met de luchthaven en de nabijgelegen internationale bestuurlijke en hiermee samenhangende economische beslissingscentra”. Dergelijke specifieke bestemmingsvoorwaarden hebben, anders dan de verzoekende partijen het stellen, wel degelijk te maken met de ruimtelijke ordening. X-12.864-10/38 9. De overweging in het bestreden besluit dat “de luchthavenbeheerder (thans NV BIAC) een grote verantwoordelijkheid heeft bij het toepassen van selectiviteit bij het toelaten van vestigingen” strookt evenzeer met het bepaalde in het richtinggevend gedeelte van het RSV, waarin onder punt 4.2.2. Garanderen van ontwikkelingsmogelijkheden voor de internationale luchthaven Zaventem (p. 466) het volgende wordt gesteld : “de terreinen van de Regie van de Luchtwegen (RLW) moeten, gelet op het strategisch belang en het specifiek karakter, voorbehouden worden voor distributie- en tertiaire activiteiten die strikt en rechtstreeks gebonden zijn met de luchthaven, de luchtvracht of de luchtvaartmaatschappijen (onderhoud, catering, diensten, ...). Gelet op de ‘grenzen’ van het luchthavengebied heeft de beheerder van de luchthaven een grote verantwoordelijkheid bij het toestaan van vestigingen. Het is aangewezen een strikte selectiviteit toe te passen om latere ontwikkelingsbehoeften en -kansen niet te hypothekeren”. 10. Uit het bestreden besluit kan geenszins worden afgeleid dat de tussenkomende partij over enige beslissingsbevoegdheid beschikt met betrekking tot het verlenen van stedenbouwkundige vergunningen. Enkel zal deze partij, zoals zij zelf terecht opmerkt, “bij het mogelijks verlenen van een gebruiksovereenkomst” “uiteraard rekening (dienen
3. te)houden met de omstandigheid dat geen activiteiten kunnen worden toegestaan die in strijd zijn met luchthaven gebonden activiteiten”, zoals bepaald in de stedenbouwkundige voorschriften van het kwestieuze GRUP. Zoals iedere rechtsonderhorige zal zij de stedenbouwkundige voorschriften van het GRUP bij haar handelen dienen te respecteren. 11. Het gelijkheidsbeginsel is geschonden als in rechte en in feite gelijke gevallen ongelijk worden behandeld zonder dat er voor deze ongelijke behandeling een objectieve verantwoording bestaat. Het behoort aan de verzoekende partij die aanvoert dat het gelijkheidsbeginsel werd geschonden, dit in het verzoekschrift met concrete en precieze gegevens aan te tonen. Het door de verzoekende partijen gevoerde betoog volstaat daartoe niet. Het middel is ongegrond. X-12.864-11/38 B. Tweede middel Uiteenzetting van het middel 12. De verzoekende partijen roepen in een tweede middel de schending in van “de artikelen 33 en 105 van de Grondwet en het daarin vervatte delegatieverbod, de artikelen 99, 105, § 2, 110, § 3, 113 en 127 van het decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening, het algemeen rechtsbeginsel dat administratieve rechtshandelingen deugdelijk gemotiveerd moeten zijn (de materiële motiveringsplicht), evenals de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, inzonderheid het zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel” : “1. Omschrijving van de bepalingen en beginselen die aan het middel ten grondslag liggen 94. Artikel 99 van het decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening bepaalt dat een aantal werken, handelingen, wijzigingen onderworpen zijn aan de verplichting om een voorafgaandelijke stedenbouwkundige vergunning te bekomen. 95. Uit de artikelen 110, § 3, 113 en 127 van het decreet van 18 mei 1999 volgt, naar gelang het geval, dat de beslissingsbevoegdheid over het toestaan van dergelijke vergunning bij het College van Burgemeester en Schepenen of, voor wat de werken van algemeen belang betreft, bij de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar is gelegen. 96. Overeenkomstig die bepalingen en de artikelen 33 en 105 van de Grondwet, waarin het beginsel van het verbod op delegatie is vervat, kan het College van Burgemeester en Schepenen of de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar die bevoegdheid niet aan andere overheden delegeren. Nog veel minder kan, overeenkomstig dat beginsel, de vergunningverlenende overheid die bevoegdheid direct of indirect aan een derde, een privaat rechtssubject delegeren. 97. Overeenkomstig artikel 105, § 2 van het decreet van 18 mei 1999 kan de vergunningverlenende overheid stedenbouwkundige voorwaarden opleggen. Voorwaarden mogen evenwel niet zo geformuleerd zijn dat zij de aanvrager van de vergunning beoordelingsruimte laten over de wijze waarop aan die voorwaarde al dan niet wordt voldaan. Daarenboven mag via het opleggen van voorwaarden de aanvraag slechts op accessoire punten worden gewijzigd. Indien de vergunning enkel kan worden verleend op grond van voorwaarden, die op essentiële punten van de aanvraag betrekking hebben, moet die aanvraag worden geweigerd. Voormelde beginselen worden in het arrest (…) e.a. van Uw Raad verwoord. In dat arrest heeft Uw Raad geoordeeld dat ‘die voorwaarden op X-12.864-12/38 het eerste gezicht beperkend moeten zijn wat de strekking ervan betreft en precies, en alleen betrekking mogen hebben op bijkomende of bijkomstige gegevens; dat ze op het eerste gezicht in geen geval aanleiding mogen geven tot een beoordeling in de uitvoering van de verleende vergunning, noch mogen inhouden of ertoe strekken dat de bepalingen van essentiële elementen van de bouwaanvraag wordt overgelaten aan andere overheden dan die welke op grond van de regelgeving inzake ruimtelijke ordening bevoegd zijn te beslissen over een aanvraag om een stedenbouwkundige vergunning; dat een stedenbouwkundige vergunning immers op zich de uitvoering moet toelaten van de in artikel 99 van het D.R.O. bedoelde werken, handelingen of wijzigingen’. 2. Uiteenzetting van het middel 98. Uit de uiteenzetting m.b.t. het eerste middel volgt dat de bestreden beslissing een stedenbouwkundig voorschrift, te weten het stedenbouwkundig voorschrift ‘Regionaal bedrijventerrein voor luchthavengebonden terreinen’ bevat. Het voorschrift bepaalt dat het gebied bestemd is voor ‘hoogwaardig dienstverlenende bedrijven met een fysische binding met de luchthaven’ of ‘autonome hoogwaardige kantoren met een imagobinding met de luchthaven en de nabijgelegen internationale bestuurlijke en hiermee samenhangende economische beslissingcentra’. 99. Uit de overwegingen van de bestreden beslissing blijkt dat verweerder er zich van bewust was dat de formulering van dit stedenbouwkundig voorschrift tot gevolg zou hebben dat telkens een dienstverlenend bedrijf of een onderneming zich in het gebied wil vestigen, een onderzoek naar de fysische band met de luchthaven of de imagobinding met die luchthaven is uit te voeren of daarover minstens gegevens moeten worden verschaft, die moeten worden beoordeeld. Verweerder heeft uitdrukkelijk erkend dat die beoordeling van de overeenstemming van dat voorschrift, niet door de vergunningverlenende overheid, maar door een derde, een private partij zou gebeuren. Die derde partij is nl. de luchthavenbeheerder, de NV B.I.A.C. In de overwegingen van het bestreden besluit is immers te lezen dat de ‘luchthavenbeheerder (thans de NV BIAC) een grote verantwoordelijkheid heeft bij het toepassen van selectiviteit bij het toelaten van de vestigingen’. 100. De aanvraag tot het bekomen van een stedenbouwkundige vergunning zal door de NV B.I.A.C. of een door haar aangewezen bouwpromotor worden ingediend. Op dat ogenblik zal nog geen duidelijkheid bestaan over de identiteit of activiteit van de onderneming, die zich in de ondernemingsruimte of het kantoor zal vestigen. Het is immers volstrekt uitgesloten dat de NV B.I.A.C. op dat ogenblik reeds kopers of huurders voor de volledige oppervlakte van een kantoorproject van die omvang zal hebben. Zelfs indien dat het geval zou zijn, is het bovendien hoe dan ook zinloos om de bestaanbaarheid met de bestemming, op dat moment, aan de hand van die gegevens te beoordelen aangezien, inzonderheid, de identiteit van de huurders na enkele jaren volkomen verschillend kan zijn van hetgeen op het ogenblik van de vergunningsaanvraag in het vooruitzicht is gesteld. De vastgoedmarkt evolueert immers meer en meer naar een situatie waarin huurders van kantoorruimte zeer kortlopende contracten sluiten. X-12.864-13/38 101. Het voorschrift impliceert dan ook in wezen dat de vergunningverlenende overheid de toets of de aanvraag strookt met de bestemming van het gebied, op het ogenblik van de aanvraag, niet zal kunnen uitvoeren en dat die toets, zoals overigens uitdrukkelijk is erkend, uiteindelijk aan de aanvrager of zelfs aan de latere gebruikers van het onroerend goed wordt overgelaten. De vergunningverlenende overheid kan, in dat opzicht, weliswaar stedenbouwkundige voorwaarden aan de aanvrager opleggen, maar die voorwaarden zullen de aanvrager een beoordelingsvrijheid laten die niet met artikel 105 § 2 van het decreet van 18 mei 1999 verenigbaar is. 102. Daarenboven zal de voorwaarde betrekking hebben op de bestaanbaarheid van de aanvraag met het bestemmingsvoorschrift. Die bestaanbaarheid is evenwel een essentieel bestanddeel van de vergunning, dit wil zeggen een bestanddeel dat niet het voorwerp van het opleggen van een stedenbouwkundige voorwaarde kan uitmaken. 103. Vermits de bestreden beslissing een stedenbouwkundig voorschrift bevat dat noodzakelijk tot gevolg heeft dat de vergunningverlenende overheid wezenlijke aspecten van haar beslissingsbevoegdheid aan een derde delegeert, schendt zij de hierboven aangehaalde regelen en beginselen. Het middel is gegrond”. Beoordeling 13. In zoverre de verzoekende partijen de schending aanvoeren van de materiële motiveringsplicht, het zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel, is het middel om de onder randnummer 5 vermelde reden onontvankelijk. 14. Het middel kan voor het overige niet worden aangenomen om de redenen vermeld onder randnummer 10. Het middel is ongegrond. C. Derde middel Uiteenzetting van het middel 15. De verzoekende partijen roepen in een derde middel de schending in van “de artikelen 3, 4 en 6 van de Richtlijn 2001/42/EG van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma’s, artikel 38, § 1 van het decreet van 18 mei 1999 X-12.864-14/38 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening, de artikelen 4.2.1, 4.2.2 en 4.2.9 van het Decreet van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, het algemeen rechtsbeginsel dat administratieve rechtshandelingen deugdelijk gemotiveerd moeten zijn (de materiële motiveringsplicht) en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, inzonderheid het zorgvuldigheidsbeginsel” : “1. Omschrijving van de bepalingen en beginselen die aan het middel, in zijn beide onderdelen, ten grondslag liggen 104. Door het Europees Parlement en de Raad is op 27 juni 2001 de zgn. Plan-Merrichtlijn aangenomen (richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma’s). Overeenkomstig de inleidende overwegingen bij die richtlijn is ‘(
4. de)milieueffectbeoordeling (…) een belangrijk instrument voor de integratie van milieuoverwegingen in de voorbereiding en goedkeuring van bepaalde plannen en programma’s die in de lidstaten aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben, omdat zij garandeert dat reeds tijdens de voorbereiding en vóór de vaststelling van die plannen en programma’s met de effecten van de uitvoering daarvan rekening wordt gehouden’. 105. Artikel 3 van de Plan-Merrichtlijn bepaalt het toepassingsgebied van die richtlijn. Daaruit volgt dat een Plan-Mer moet worden opgesteld voor alle plannen en programma’s die aanzienlijke milieu-effecten kunnen hebben. Voorts moet een Plan-Mer worden opgesteld voor alle plannen en programma’s die voorbereid worden met betrekking tot ruimtelijke ordening en grondgebruik en die het kader vormen voor de toekenning van toekomstige vergunningen voor een aantal, in de Richtlijn nader bepaalde, projecten: ‘1. Een milieubeoordeling wordt uitgevoerd overeenkomstig de artikelen 4 tot en met 9, voor de in de leden 2, 3 en 4 bedoelde plannen en programma’s die aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben. 2. Onverminderd lid 3, wordt een milieubeoordeling gemaakt van alle plannen en programma’s:
5. a)die voorbereid worden met betrekking tot landbouw, bosbouw, visserij, energie, industrie, vervoer, afvalstoffenbeheer, waterbeheer, telecommunicatie, toerisme en ruimtelijke ordening of grondgebruik en die het kader vormen voor de toekenning van toekomstige vergunningen voor de in bijlagen I en II bij Richtlijn 85/337/EEG genoemde projecten, of
6. b)waarvoor, gelet op het mogelijk effect op gebieden, een beoordeling vereist is uit hoofde van de artikelen 6 of 7 van Richtlijn 92/43/EEG. 3. Voor in lid 2 bedoelde plannen en programma’s die het gebruik bepalen van kleine gebieden op lokaal niveau en voor kleine wijzigingen van in lid 2 bedoelde plannen en programma’s is een X-12.864-15/38 milieubeoordeling alleen dan verplicht wanneer de lidstaten bepalen dat zij aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben. 4. Voor andere dan de in lid 2 bedoelde plannen en programma’s, die het kader vormen voor de toekenning van toekomstige vergunningen voor projecten, bepalen de lidstaten of het plan of het programma aanzienlijke milieueffecten kan hebben. 5. De lidstaten stellen vast, door een onderzoek per geval of door specificatie van soorten plannen en programma’s, of door combinatie van beide werkwijzen, of de in de leden 3 en 4 bedoelde plannen of programma’s aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben. Hierbij houden zij voor alle gevallen rekening met de relevante criteria van bijlage II, om ervoor te zorgen dat plannen en programma’s met mogelijke aanzienlijke milieueffecten door deze richtlijn zijn gedekt’.(…). 106. Overeenkomstig bijlage II bij de Plan-Merrichtlijn zijn de criteria voor de vaststelling van de mogelijke aanzienlijke milieueffecten de volgende: ‘Criteria voor de vaststelling van de mogelijke aanzienlijke effecten zoals bedoeld in artikel 3, lid 5 1. De kenmerken van plannen en programma’s, in het bijzonder gelet op: - de mate waarin het plan of programma een kader vormt voor projecten en andere activiteiten met betrekking tot de ligging, aard, omvang en gebruiksvoorwaarden alsmede wat betreft de toewijzing van hulpbronnen; - de mate waarin het plan of programma andere plannen en programma’s, met inbegrip van die welke deel zijn van een hiërarchisch geheel, beïnvloedt; - de relevantie van het plan of programma voor de integratie van milieuoverwegingen, vooral met het oog op de bevordering van duurzame ontwikkeling; - milieuproblemen die relevant zijn voor het plan of programma; - de relevantie van het plan of programma voor de toepassing van de milieuwetgeving van de Gemeenschap (bijv. plannen en programma’s in verband met afvalstoffenbeheer of waterbescherming). 2. Kenmerken van de effecten en van de gebieden die kunnen worden beïnvloed, in het bijzonder gelet op: - de waarschijnlijkheid, duur, frequentie en omkeerbaarheid van de effecten; - de cumulatieve aard van de effecten; - de grensoverschrijdende aard van de effecten; - de risico’s voor de menselijke gezondheid of het milieu (bijv. door ongevallen); - de orde van grootte en het ruimtelijk bereik van de effecten (geografisch gebied en omvang van de bevolking die getroffen kan worden); - de waarde en kwetsbaarheid van het gebied dat kan worden beïnvloed gelet op: - bijzondere natuurlijke kenmerken of cultureel erfgoed; X-12.864-16/38 - de overschrijding van de milieukwaliteitsnormen of van grenswaarden; - intensief grondgebruik; - de effecten op gebieden en landschappen die door een lidstaat, door de Gemeenschap, dan wel in internationaal verband als beschermd gebied zijn erkend’. 107. Een aantal van de in dit geval relevante projecten die in bijlagen I en II bij Richtlijn 85/337/EEG opgenomen werden, zijn - In bijlage I: ‘7.
7. a)Aanleg van spoorlijnen voor spoorverkeer over lange afstand en aanleg van vliegvelden