Arrest 243569 - Overheidsopdrachten - 31/01/2019

id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Raad van State Vonnis/arrest van 31 januari 2019 ECLI nr: ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.243.569 Rolnummer: A. 227115/XII-8672 Zaak: Arrest 243569 - Overheidsopdrachten - 31/01/2019 Rechtsgebied: Bestuursrecht Invoerdatum: 2019-02-01 Raadplegingen: 66 - laatst gezien 2026-06-25 04:25 Fiche Arrest nr 243.569 van 31 januari 2019 Overheidsopdrachten en openbare werken - Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping Inwilliging tussenkomst Thesaurus CAS: RAAD VAN STATE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - RAAD VAN STATE - Arresten (Raad van State) Tekst van de beslissing RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER nr. 243.569 van 31 januari 2019 in de zaak A. 227.115/XII-8672 In zake: de BVBA VLAAMS INZAMELCENTRUM TEXTIEL (VICT) bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Bettina Poelemans kantoor houdend te 9051 Sint-Denijs-Westrem Kortrijksesteenweg 1144 G bij wie woonplaats wordt gekozen eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Kris Wauters tegen: de CVBA INTERGEMEENTELIJKE MAATSCHAPPIJ VOOR OPENBARE GEZONDHEID IN ZUID-WEST-VLAANDEREN (IMOG) bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Dirk Van Heuven en Astrid Versmisssen kantoor houdend te 2600 Antwerpen Cogels Osylei 61 bij wie woonplaats wordt gekozen Tussenkomende partijen: 1. de VZW KRINGLOOPCENTRUM ZUID-WEST-VLAANDEREN 2. HULPZORG COMM.V bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Steven Van Garsse en Simon Verhoeven kantoor houdend te 2600 Antwerpen Prins Boudewijnlaan 18 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------- I. Voorwerp van de vordering 1. De vordering, ingesteld op 31 december 2018, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van XII-8672-1/18 “[h]et besluit van 18 december 2018 van de Raad van Bestuur van de Inter- gemeentelijke Maatschappij voor Openbare Gezondheid in Zuid-West-Vlaanderen (IMOG) waarbij de concessie voor diensten voor de inzameling van textiel door middel van textielcontainers en huis-aan-huisophaling op haar werkingsgebied bestaande uit elf gemeenten (Anzegem, Avelgem, Deerlijk, Harelbeke, Kortrijk, Kruishoutem, Kuurne, Spiere-Helkijn, Waregem, Wielsbeke en Zwevegem) wordt gegund aan Hulpzorg Comm. V. (perceel 1) en Kringloopcentrum Zuid-West-Vlaanderen (perceel 2)”. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een nota ingediend. Met verzoekschriften van 14 januari 2019 heeft de vzw Kring- loopcentrum Zuid-West-Vlaanderen en Hulpzorg Comm. V. gevraagd om in het administratief kort geding te mogen tussenkomen. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 25 januari 2019, om 11.00 uur. Staatsraad Pierre Barra heeft verslag uitgebracht. Advocaten Bettina Poelemans, Kris Wauters en Sophie Bleux, die verschijnen voor de verzoekende partij, advocaat Dirk Van Heuven, die verschijnt voor de verwerende partij, en advocaten Steven Van Garsse en Alexander Verschave, die verschijnen voor de tussenkomende partijen, zijn gehoord. Auditeur Ines Martens heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. XII-8672-2/18 III. Feiten 3.1. De verwerende partij is een intergemeentelijk samenwerkings- verband. Zij staat in voor de preventie, de inzameling en de eindverwerking van huishoudelijk afval in de elf steden en gemeenten die tot haar werkingsgebied behoren. Zij is daarbij ook bevoegd voor de inzameling van textielafval via containerparken, huis-aan-huisinzameling en textielcontainers en de daarop betrekking hebbende procedures tot mededinging; in dit kader schrijft zij een concessie voor diensten uit. 3.2. Op 18 september 2018 keurt de verwerende partij het bijzonder bestek 2018/004 voor deze concessie goed. Het voorwerp wordt er als volgt omschreven: “De concessie omvat de inzameling van textiel door middel van textielcontainers en huis-aan-huisophaling op het werkingsgebied van IMOG (…). De concessie omvat ook de sortering en verder[e] bestemming zoals omschreven onder de technische bepalingen IV. De concessiegever bepaalt het aantal en de locatie van de standplaatsen waar de concessiehouders textielcontainers mogen plaatsen. De concessie wordt onderverdeeld in 2 percelen: Perceel 1: 95 standplaatsen voor reguliere inzamelaars Perceel 2: 79 standplaatsen en de huis-aan-huisophaling (1 keer per jaar) voorbehouden aan inzamelaars die overeenkomstig artikel 33 van de wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten beschermde werkplaatsen zijn of ondernemers die de maatschappelijke en professionele integratie van personen met een handicap of kansarmen tot hoofddoel hebben en waarvan het werknemersbestand voor ten minste dertig procent uit personen met een handicap of kansarme werknemers bestaat. Aan een inschrijver en zijn eventuele onderaannemers kan slechts één perceel worden gegund. De inschrijver mag slechts een offerte voor één perceel indienen.” Wat het voorbehouden perceel 2 betreft, wordt in het bestek bepaald: “II. 2 Perceel 2: voorbehouden concessie In overeenstemming met artikel 33 van de Concessiewet van 17 juni 2016, wordt de toegang tot de plaatsingsprocedure voor het perceel 2 van deze XII-8672-3/18 concessie voorbehouden aan beschermde werkplaatsen en aan ondernemers die de maatschappelijke en professionele integratie van personen met een handicap of kansarmen tot hoofddoel hebben. (

1. i)Voorwaarden Onverminderd punt II, 1 van dit bestek, moet de inschrijver, teneinde aan de plaatsingsprocedure voor het perceel 2 van deze concessie te kunnen deelnemen, aan volgende cumulatieve voorwaarden voldoen: 1° de inschrijver dient een onderneming in de zin van artikel 33 van de Concessiewet van 17 juni 2016 te zijn, i.e. een beschermde werkplaats of een onderneming waarvan het hoofddoel bestaat in de maatschappelijke en professionele integratie van personen met een handicap of kansarmen. Voor het Vlaamse Gewest gaat het, onder meer, om volgende sociale economieondernemingen: - De sociale werkplaatsen zoals bedoeld in het decreet van 14 juli 1998 inzake sociale werkplaatsen; en - De beschutte werkplaatsen zoals bedoeld in artikel 79 van het decreet van 23 december 2005 houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2006; en - De maatwerkbedrijven zoals bedoeld in het decreet van 12 juli 2013 betreffende maatwerk bij collectieve inschakeling. Overeenkomstige ondernemingen kunnen aan de plaatsingsprocedure voor het perceel 2 van deze concessie deelnemen op voorwaarde dat zij aantonen dat zij aan gelijkwaardige voorwaarden voldoen. 2° de inschrijver dient een werknemersbestand te hebben dat voor minstens 30% uit personen met een handicap of kansarme werknemers bestaat. Kunnen bijvoorbeeld als kansarme werknemers worden beschouwd: - Wegens hun leeftijd moeilijk inzetbare werkzoekenden (bv. jonger dan 24 jaar of ouder dan 50 jaar); - Moeilijk te plaatsen werkzoekenden; - Leden van achtergestelde minderheden; en - Leden van maatschappelijk gemarginaliseerde groepen. (
2. ii)Bewijsmiddelen De inschrijver toont aan dat hij aan de bovenvermelde voorwaarden voldoet door de hiernavolgende documenten en inlichtingen bij zijn offerte te voegen:
3. a)Een document uitgaande van de bevoegde overheid, waaruit blijkt dat de organisatie van de inschrijver één van de officiële erkenningen als sociale economieonderneming heeft zoals hierboven vermeld. Overeenkomstige ondernemingen kunnen met de geijkte documenten aantonen dat ze aan gelijkwaardige voorwaarden voldoen. XII-8672-4/18
4. b)Voor zover uit de voorgelegde erkenning niet blijkt dat het werknemersbestand van de organisatie van de inschrijver voor minstens 30% uit personen met een handicap of kansarme werknemers bestaat: een beschrijving van het werknemersbestand van de organisatie van de inschrijver, waarin opgave wordt gedaan van: - Het totale aantal tewerkgestelde werknemers; - Het aantal tewerkgestelde werknemers met een handicap; en - Het aantal tewerkgestelde kansarme werknemers. De inschrijver voegt, in dat geval (i.e. het geval waarin de erkenning onvoldoende aanwijzingen inhoudt), bij zijn offerte documenten uitgaande van de bevoegde overheidsinstantie(s), waarin het profiel van de opgegeven werknemers met een handicap en/of kansarme werknemers wordt geattesteerd (bv. attest van de VDAB, van het Directie-generaal personen met een handicap, van een erkende psychiatrische voorziening, … waaruit blijkt dat deze werknemers aan het bewuste profiel beantwoorden).” De verzoekende partij dient een annulatieberoep in tegen de beslissing houdende de vaststelling van het bestek – zaak gekend onder het rolnummer A.226.717/XII-8650. Hierbij voert zij dezelfde middelen aan als hier; enerzijds, wat perceel 2 betreft, voorziet het bestek ten onrechte in een voorbehoud voor de sociale economie (eerste middel), anderzijds, wat het perceel 1 betreft, mag het bestek niet verbieden dat een onderneming voor meerdere percelen wordt opgegeven (tweede middel). De concessie wordt bekendgemaakt in het Bulletin der Aanbestedingen op 20 september 2018. 3.3. De verzoekende partij dient voor geen van de beide percelen een offerte in. 3.4. Bij beslissing van 18 december 2018 gunt de verwerende partij perceel 1 aan Hulpzorg Comm. V. en perceel 2 aan de vzw Kringloopcentrum Zuid-West-Vlaanderen. XII-8672-5/18 IV. Tussenkomst 4. De vzw Kringloopcentrum Zuid-West-Vlaanderen en Hulpzorg Comm. V. blijken voordeel te halen uit de bestreden beslissing en hebben er belang bij dat de vordering wordt afgewezen. Hun verzoeken tot tussenkomst worden ingewilligd. V. Ontvankelijkheid van de vordering 5. Vooralsnog bestaat er geen noodzaak om over de door de verwerende partij en de tussenkomende partijen opgeworpen ontvankelijkheids- excepties uitspraak te doen. Een onderzoek van en een uitspraak over die excepties zou alleen nodig zijn indien de grondvoorwaarden voor het toewijzen van de vordering tot schorsing vervuld zijn, wat, zoals hierna zal blijken, niet het geval is. VI. Schorsingsvoorwaarden 6.1. Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn van de gewone vordering tot schorsing. 6.2.1. In het bijzonder bestek 2018/004 wordt onder de titel “ I.4 Toepasselijke regelgeving” vermeld: “Op deze concessie zijn o.a. toepasselijk:
5. a)Wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten […]
6. b)Koninklijk besluit van 25 juni 2017 betreffende de plaatsing en de algemene uitvoeringsregels van de concessieovereenkomsten […]
7. c)Wet van 17 juni 2013 betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten en concessies […]” XII-8672-6/18 In de kennisgevingsbrief van 19 december 2018 aan de bvba-vso VAZI, die ook een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid heeft ingediend tegen de hier bestreden beslissing, enkel wat perceel 2 betreft, zaak gekend onder het rolnummer A.227.114/XII-8671, verwijst de verwerende partij naar de artikelen 29, § 1, 14, 15, 23 en 24 van de wet van 17 juni 2013 „betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten en concessies‟ (hierna: de rechtsbeschermingswet). In beginsel zijn de artikelen 15, 23 en 24 van de rechtsbeschermingswet overeenkomstig artikel 29/2 van dezelfde wet slechts van toepassing op concessies die de Europese drempelwaarde van 5.548.000 euro bereiken, die overigens ook de drempelwaarde is voor het toepassingsgebied van de wet van 17 juni 2016 „betreffende de concessieovereenkomsten‟ (hierna: de concessiewet) en het koninklijk besluit van 25 juni 2017 „betreffende de plaatsing en de algemene uitvoeringsregels van de concessieovereenkomsten‟ (hierna: het concessiebesluit). De verwerende partij heeft nagelaten een raming op te stellen maar heeft de rechtsbeschermingswet in het bestek opgenomen als toepasselijke wetgeving; zij heeft de concessie wel niet Europees bekendgemaakt. De verzoekende partij betwist dat de concessiewet, het concessiebesluit en de rechts- beschermingswet van rechtswege van toepassing zijn aangezien volgens haar de voormelde drempelwaarde hier niet is bereikt, doch zij meent dat de verwerende partij de rechtsbeschermingswet vrijwillig van toepassing heeft verklaard. 6.2.2. Te dezen mag, wat de schorsingsvoorwaarden van de vordering betreft, worden aangenomen dat de verwerende partij zich in elk geval vrijwillig onder het toepassingsgebied van de rechtsbeschermingswet heeft geplaatst. Voorts lijkt te mogen worden aanvaard dat bij gebreke aan raming door de verwerende partij, zeker vanuit het oogpunt van de rechtsbescherming voor de rechtszoekende, de rechtsbeschermingswet wat plichten van de verwerende partij betreft, mag worden toegepast. In het andere geval lijkt het nalaten van het ramen het van de verwerende partij te laten afhangen of de rechtsbeschermingswet alzo van XII-8672-7/18 toepassing is. Conclusie is dan ook dat mag worden aangenomen dat te dezen de rechtsbeschermingswet mag worden toegepast. Krachtens artikel 15, eerste lid, van die wet kan de uitvoering worden geschorst van de thans bestreden beslissing in aanwezigheid van een ernstig middel of een klaarblijkelijke onwettigheid. Er dient te dezen dan ook enkel nog te worden onderzocht of minstens één ernstig middel wordt aangevoerd, dan wel een klaarblijkelijke onwettigheid aanwezig is, die de nietigverklaring van de bestreden beslissing kunnen verantwoorden. VII. Onderzoek van de middelen A. Eerste middel Uiteenzetting van het middel 7.1. De verzoekende partij voert de schending aan van de artikelen 49 en 56 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna: VWEU), de Europeesrechtelijke beginselen inzake de eerlijke mededinging, de gelijke behandeling, non-discriminatie en de eruit voortvloeiende transparantie- plicht, de artikelen 10 en 11 van de Grondwet en de eruit afgeleide beginselen inzake gelijke behandeling en non-discriminatie en de transparantieplicht, het Grondwettelijk beginsel inzake de Belgische Economische en Monetaire Unie (artikel 6, § 1, VI, derde lid van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 „tot hervorming der instellingen‟, hierna: BWHI) en de waarborgen inzake vrij verkeer, die hieruit voortvloeien, de artikelen II.3; II.4 en III.13 van het Wetboek van Economisch recht en de vrijheid van ondernemen en de vrijheid van dienstverlening als beginselen met een Grondwettelijke waarde, de artikelen 3, § 1, 24 en 35 van concessiewet, artikel 4 van het concessiebesluit, het legaliteits- beginsel en de materiëlemotiveringsplicht. XII-8672-8/18 Zij vat haar middel als volgt samen: “Doordat IMOG overeenkomstig artikel 33, eerste lid van de Concessiewet in het bestek 2018/004 de toegang tot Perceel 2 voorbehoudt aan beschermde werkplaatsen of ondernemers die de maatschappelijke en professionele integratie van personen met een handicap of kansarmen tot hoofddoel hebben en waarvan het werknemersbestand voor tenminste dertig procent uit personen met een handicap of kansarme werknemers bestaat; dat de bestreden beslissing op grond van en rekening houdend met deze voorwaarde het perceel 2 heeft toegewezen aan de VZW Kringloopcentrum Zuid-West-Vlaanderen; Terwijl op grond van de artikelen 49 en 56 VWEU, de eruit afgeleide beginselen van de gelijke behandeling en de non discriminatie en de transparantieplicht voor concessieovereenkomsten met een grens- overschrijdend belang en op grond van de artikelen 10 en 11 van de Grondwet voor „Belgische‟ concessieovereenkomsten alle geïnteresseerde ondernemingen een gelijke kans op toegang tot een plaatsingsprocedure moeten krijgen en een aanbestedende overheid de effectieve mededinging moet waarborgen wanneer zij besluit om een concessieovereenkomst te gunnen; dat elke beperking hierop door de wetgever moet worden voorzien en minstens beperkend en op evenredige wijze moet worden toegepast door een aanbestedende overheid; Dat voornoemde beginselen inzake de gunning van concessie- overeenkomsten gelden voor zover deze gunning niet onder het toepassingsgebied van de Concessiewet valt; dat volgens artikel 3, § 1 van de Concessiewet en artikel 4 van het Concessie-KB deze regelgeving enkel van toepassing is op de plaatsing en de uitvoering van concessies voor diensten met een waarde die gelijk is aan of hoger is dan 5.548.000 euro; Dat de waarde van de concessie in de huidige zaak wordt geraamd op 4.530.000 euro en dus onder de drempel van 5.548.000 euro ligt en de Concessiewet aldus niet van toepassing is en dus ook geen toepassing van artikel 33 van de Concessiewet kan worden gemaakt; Dat artikel 33, eerste lid van de Concessiewet restrictief moet worden geïnterpreteerd nu deze bepalingen een uitzondering inhouden op de beginselen van de vrije mededinging en de gelijke behandeling; dat een aanbestedende overheid op grond van het legaliteitsbeginsel niet de mogelijkheid heeft om zelf een uitzondering te creëren op deze principes indien hij zich niet bevindt binnen het toepassingsgebied van een regelgeving die haar dat toelaat; Dat IMOG door op een onwettige wijze de toegang van de reguliere economie tot de plaatsingsprocedure van Perceel 2 van de in de huidige zaak te gunnen concessieovereenkomst te verhinderen, nl. via het voorbehouden van dit perceel aan de sociale economie op grond van artikel 33 van de Concessiewet, de in het middel aangehaalde bepalingen en beginselen miskent; dat voornoemde onwettigheid het volledige bestek aantast, minstens die bepalingen van het bestek aantast die betrekking hebben op de gunning van het Perceel 2; XII-8672-9/18 Dat IMOG door de bestreden beslissing te steunen op voornoemd onwettig bestek, de materiële motiveringsplicht heeft geschonden.” In essentie voert de verzoekende partij aan dat de in het middel aangehaalde bepalingen en beginselen vereisen dat een administratieve overheid bij het toewijzen van een concessie een gelijke toegang tot de plaatsingsprocedure en effectieve mededinging waarborgt. In een uitzondering op dit principe zou enkel kunnen worden voorzien door de wetgever en elke uitzondering op dit principe moet beperkend worden uitgelegd. Volgens de verzoekende partij vormt artikel 33 van de concessiewet een uitzondering op de beginselen van de vrije mededinging en de gelijke behandeling. Deze uitzondering kan aldus enkel worden toegepast binnen de voorwaarden gesteld door de Europese en Belgische wetgever en op grond van een restrictieve interpretatie van de voorwaarden om de uitzondering toe te passen. Beoordeling 7.2. Dit middel betreft het tweede, voorbehouden perceel. 7.3. Artikel 33 van de concessiewet luidt: “Een aanbesteder kan, overeenkomstig de beginselen van het Verdrag, de toegang tot de plaatsingsprocedure van een concessie voorbehouden aan beschermde werkplaatsen en aan ondernemers waarvan het hoofddoel de maatschappelijke en professionele integratie van personen met een handicap of kansarmen is, of de uitvoering van deze concessies voorbehouden in het kader van programma's voor beschermde arbeid, mits ten minste dertig procent van de werknemers van deze werkplaatsen, ondernemingen of programma's werknemers met een handicap of kansarme werknemers zijn. De concessieaankondiging of, in geval van de in artikel 34 bedoelde diensten, de vooraankondiging, moet vermelden dat de concessie wordt voorbehouden met verwijzing naar dit artikel.” 7.4. De verwerende partij heeft geen raming gedaan. Zij merkt onder meer wel op dat zij een bestek heeft opgesteld alsof het een Europese concessie betrof; zij heeft daarentegen de opdracht niet Europees bekendgemaakt. XII-8672-10/18 De verzoekende partij laat een berekeningswijze gelden waarbij de concessie het drempelbedrag niet overschrijdt om hieruit af te leiden dat het om een niet-Europese concessie gaat waarop de concessiewet, en in het bijzonder artikel 33 ervan dat in de mogelijkheid van een voorbehouden concessie voorziet, niet van toepassing is; ter terechtzitting merkt de verwerende partij dan weer op dat deze berekening mits een lichte aanpassing naar boven van de eenheidsprijs per kilo textiel, wat economisch realistisch kan zijn, leidt tot een eindresultaat dat hoger uitvalt dan het drempelbedrag. Vooralsnog lijkt een standpunt over de van rechtswege toepasselijkheid van artikel 33 te dezen niet vereist in de mate dat, zoals hierna zal blijken, de Raad aanneemt dat de verzoekende partij er hier niet in slaagt aan te tonen dat het werken met een voorbehouden concessieperceel in de concrete omstandigheden van de zaak onrechtmatig was. 7.5. De verwerende partij meent dat zij minstens gerechtigd is het voormelde artikel 33 voornoemd vrijwillig toe te passen waarbij zij benadrukt dat in het bestek de concessiewet is vermeld als toepasselijke wetgeving. De verzoekende partij betwist dit principieel; slechts wanneer de concessiewet volgens het toepassingsgebied ervan van toepassing is, mag de aanbestedende overheid werken met een voorbehouden concessieperceel. De Raad van State beseft en zulks blijkt ook uit de discussies in de stukken van de partijen en ter terechtzitting dat de voorliggende zaak onder meer vragen oproept naar de interpretatie van Europees recht. Hoewel het tot de verplichte rechtsmacht van de Raad van State behoort om dat recht toe te passen, kunnen sommige van dergelijke vragen in een procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, nauwelijks worden onderzocht, laat staan fundamenteel beantwoord. Hetgeen volgt is dan ook een zeer voorlopige beoordeling. 7.6. Het standpunt van de verzoekende partij wordt in de huidige stand van het geding niet bijgevallen om de volgende redenen. XII-8672-11/18 7.7. Artikel 24 van de Richtlijn 2014/23/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 „betreffende het plaatsen van concessieovereenkomsten‟ (hierna: de concessierichtlijn) voorziet in de mogelijkheid om concessies voor te behouden aan beschermde werkplaatsen en ondernemers waarvan het hoofddoel de sociale en professionele integratie van personen met een handicap of kansarmen is of de uitvoering ervan voor te behouden in de context van programma‟s voor beschermde arbeid mits ten minste 30 % van de werknemers van die werkplaatsen, ondernemers of programma‟s personen met een handicap of kansarmen zijn. In de overwegingen bij die Richtlijn wordt uitdrukkelijk verwezen naar de beginselen van het WVEU, zoals ook in artikel 33 van de concessiewet. Hieruit lijkt op het eerste gezicht te mogen worden afgeleid dat een dergelijk voorbehoud niet zozeer in strijd is dan wel in overeenstemming en verzoenbaar lijkt te zijn met deze Verdragsbeginselen zoals het door de verzoekende partij ingeroepen principe van de vrije mededinging; minstens lijkt het geen ongeoorloofde belemmering te vormen. Artikel 24 van de concessierichtlijn lijkt dan ook eerder te verschijnen als een verfijning dan wel als een afwijking van de Verdragsrechtelijke beginselen. De Raad van State ziet op het eerste gezicht niet in waarom deze overweging ook niet zou gelden voor niet-Europese concessies zodat evenmin een dergelijk voorbehoud aldaar principieel tegen de voornoemde beginselen lijkt in te gaan. In die context mag ook verwezen worden naar overweging 36 bij Richtlijn 2014/24/EU „betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG‟, waarin, zo lijkt, evenzeer beginselen van “fundamenteel belang” worden geformuleerd. Artikel 20 van deze Richtlijn voorziet in een gelijkaardig voorbehoud als dit bepaald in artikel 24 van de concessierichtlijn: “