id="page_main" x-ms-format-detection="none"> Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab Raad van State Vonnis/arrest van 01 februari 2021 ECLI nr: ECLI:BE:RVSCE:2021:ARR.249.661 Rolnummer: A. 227924/VII-40530 Zaak: Arrest 249661 - Milieuheffingen - 01/02/2021 Rechtsgebied: Bestuursrecht Invoerdatum: 2021-02-12 Raadplegingen: 75 - laatst gezien 2026-06-20 00:29 Fiche Arrest nr 249.661 van 1 februari 2021 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Milieuheffingen Beslissing : Verwerping Thesaurus CAS: RAAD VAN STATE UTU-thesaurus: PUBLIEK EN ADMINISTRATIEF RECHT - RAAD VAN STATE - Arresten (Raad van State) Tekst van de beslissing RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VIIe KAMER nr. 249.661 van 1 februari 2021 in de zaak A. 227.924/VII-40.530 In zake : de VENNOOTSCHAP NAAR TURKS RECHT TURISTIK HAVA TASIMACILIK A.S.H.O.D.N. CORENDON AIRLINES, bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Philippe Malherbe kantoor houdend te 1050 Brussel Louizalaan 65 bus 11 bij wie woonplaats wordt gekozen eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Benno Simon Friedberg kantoor houdend te 1075 EE Amsterdam aan de Koninginneweg 160 tegen : het BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat François Tulkens kantoor houdend te 1000 Brussel Keizerslaan 3 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------- I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 19 april 2019, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van het Milieucollege van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest van 25 februari 2019 houdende uitspraak over het beroep aangetekend tegen de alternatieve administratieve geldboete opgelegd door de adjunct-leidend ambtenaar van Leefmilieu Brussel voor inbreuken op het besluit van 27 mei 1999 betreffende de bestrijding van geluidshinder voortgebracht door luchtverkeer, waarbij de administratieve geldboete wordt bevestigd. VII-40.530-1/12 II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Adjunct-auditeur Benny De Sutter heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 7 januari 2021. Staatsraad Pierre Lefranc heeft verslag uitgebracht. Advocaten Philippe Malherbe, Benno Simon Friedberg en Niels Bakker, die verschijnen voor de verzoekende partij, en advocaat Laure Proost, die loco advocaat François Tulkens verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Adjunct-auditeur Benny De Sutter heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3. Op 21 augustus 2017, 19 september 2017 en 11 oktober 2017 stellen ambtenaren van Leefmilieu Brussel driemaal proces-verbaal op ten laste van de verzoekende partij, wegens schending van artikel 20, 4°, van de ordonnantie van 17 juli 1997 „betreffende de strijd tegen geluidshinder in een stedelijke VII-40.530-2/12 omgeving‟ en niet-naleving van de grenswaarden voor het geluid van vliegtuigen, vastgelegd bij artikel 2 van het besluit van 27 mei 1999 van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering „betreffende de bestrijding van geluidshinder voortgebracht door het luchtverkeer‟. Er worden 3 inbreuken, respectievelijk op 1 juni, 25 juli en 2 augustus 2017, vastgesteld op het besluit van 27 mei 1999. De inbreuken worden omstandig omschreven in de meetverslagen die deel uitmaken van de processen-verbaal waarin de gegevens over de meetstations (meetmethode, meetvoorwaarden, kenmerken van meetapparaten) omstandig worden toegelicht. 4. De processen-verbaal worden door Leefmilieu Brussel bezorgd aan de verzoekende partij en aan de Procureur des Konings met aan deze laatste het verzoek Leefmilieu Brussel te informeren over het gevolg dat aan het dossier zal worden gegeven. De Procureur des Konings beslist op 28 augustus, 5 en 31 oktober 2017 om de vastgestelde inbreuken niet strafrechtelijk te vervolgen en het dossier te bezorgen aan het bestuur dat bevoegd is voor het opleggen van een alternatieve administratieve geldboete. 5. Met een aangetekende brief met ontvangstbewijs van 20 juli 2018 informeert Leefmilieu Brussel de verzoekende partij over het feit dat de Procureur des Konings beslist heeft geen strafvervolging in te stellen en haar voornemen om een alternatieve administratieve geldboete op te leggen en nodigt zij de verzoekende partij uit om haar verweer schriftelijk of mondeling voor te leggen. De verzoekende partij voert geen verweer. VII-40.530-3/12 6. Met een beslissing van 27 september 2018 legt de adjunct-leidend ambtenaar van Leefmilieu Brussel een administratieve geldboete van 2.200 EUR op aan de verzoekende partij. 7. Met een aangetekend schrijven van 26 november 2018 stelt de verzoekende partij bij het Milieucollege een administratief beroep in tegen deze beslissing. Zij stelt daarin dat: - zij nog geen verweer heeft gevoerd omdat zij geen kennis had van de uitnodiging om verweer te voeren, - de gebruikte meetpunten niet in overeenstemming zijn met de manier waarop geluid wordt gemeten, - het niet kan zijn dat “aan haar een boete kan worden opgelegd wegens vermeende overtreding van de geluidsnormen” door zich te houden aan de opgedragen vliegroutes en (vlieg)instructies. Tijdens de zitting van 4 februari 2019 maakt de verzoekende partij een aanvullende nota over. 8. Bij besluit van 25 februari 2019 bevestigt het Milieucollege de beslissing van Leefmilieu Brussel van 27 september 2018. Dit is de bestreden beslissing waarin de grieven van de verzoekende partij gesteund op “wettig bevel en onoverwinnelijke dwaling en verzachtende omstandigheden” met redenen worden afgewezen: “Het besluit van 27 mei 1999 voert immissienormen in. Dit zijn normen waarbij de band tussen de oorzaak en het gevolg per definitie een marge aan moeilijk in te schatten factoren inhoudt. Verzoekster toont niet aan dat zij onmogelijk de gestelde normen kan naleven. Zoals ook het Hof van Beroep van Brussel in zijn arrest van 9 Juni 2005 en de Raad van State nog recent in haar arrest nr. 241.598 van 24 mei 2018 opmerkten, stelt het Milieucollege vast dat andere vliegtuigen die de luchthaven van Zaventem aandoen de gewestelijke geluidsnormen wel naleven. De verzoekster voert in haar beroepsverzoekschrift voor het Milieucollege geen concrete argumenten aan die aanleiding zouden moeten geven tot rechtvaardiging. In dit geval bewijst zij niet dat de vliegroutes, -procedures en -instructies van de Belgische Staat, BAC en BELGOCONTROL de overschrijding VII-40.530-4/12 door haar vliegtuigen begaan onafwendbaar maakte, noch dat zij als verzachtende omstandigheid zouden moeten worden aangenomen. Evenmin voert zij ten aanzien van de overtredingen concreet enige noodtoestand of wettig verzet aan. Het middel is derhalve ongegrond”. IV. Ontvankelijkheid van het beroep Standpunten van de partijen 9. De verwerende partij stelt in de memorie van antwoord dat “beide middelen onontvankelijk” zijn, wat ertoe leidt dat het beroep zelf onontvankelijk is. Zij zet uiteen dat het eerste middel waarin de “schending van rechten/of verzuim van vormen, waarvan de niet-inachtneming nietigheid met zich meebrengt” wordt aangevoerd, niet voldoet aan de vereiste van een voldoende duidelijke omschrijving van de geschonden rechtsregel en bijgevolg onontvankelijk is. Zij werpt om dezelfde reden de onontvankelijkheid op van het tweede middel waarin de schending wordt aangevoerd “van rechten/of verzuim van vormen, waarvan de niet-inachtneming nietigheid met zich meebrengt” en van “de Europese Regelgeving”. Zij voegt toe dat in “zoverre de verzoekende partij zou wensen te verwijzen naar Verordening (EU) nr. 598/2014 […] haar grief evenmin duidelijk [is], vermits de verzoekende partij in haar middel niet naar een specifieke bepaling ervan verwijst. De verzoekende partij geeft niet aan welke bepaling(
- en)van deze verordening zou(den) worden geschonden. De rechtspraak van [de Raad van State] verzet zich ertegen dat een verwerende partij - en vervolgens het Auditoraat en [de Raad van State] - de facto zelf zouden moeten nagaan welke concrete bepalingen de verzoekende partij inroept of geschonden acht. Het komt niet toe aan [de Raad van State] om een middel te construeren in de plaats van de verzoekende partij”. VII-40.530-5/12 10. De verzoekende partij antwoordt dat in “eerdere stadia van het traject bij Leefmilieu Brussel en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest” de verzoekende partij “eveneens ontvankelijk [was] in haar verdediging. Corendon Airlines ziet niet in waarom zij bij [de Raad van State] niet ontvankelijk zou zijn. […] Er bestaat geen onduidelijkheid over de geschonden rechtsregel(
- s)waarop Corendon Airlines zich beroept; in het verlengde van de administratieve procedure heeft het Gewest de middelen perfect begrepen en heeft die kunnen proberen te weerleggen”. Met betrekking tot het eerste middel antwoordt zij nog dat de geluidsmetingen niet correct en volgens de regels van de kunst worden verricht “hetgeen een schending meebrengt van de ordonnantie van 17 juli 1997 betreffende de strijd tegen geluidshinder in een stedelijke omgeving, inzonderheid op artikel 9 van het besluit van 27 mei 1999 in de mate dat dit besluit een correcte uitvoering zou uitmaken van de ordonnantie en dat de bevoegdheidsdelegatie aanvaardbaar zou zijn, bij gebreke waarvan het moet noch mag worden toegepast. De weigering om het onafhankelijke Envisa-verslag in aanmerking te nemen maakt verder een schending uit van de zorgvuldigheidsplicht en het beginsel van behoorlijk handelen”. Met betrekking tot het tweede middel repliceert zij dat “de Brusselse regelgeving in[druist] tegen hogere normen en meent onder de mom van lawaaireglementering de activiteit van de luchthaven te regelen. Luchtverkeer is een internationale aangelegenheid. Dit is strijdig met de Europese richtlijnen over luchtverkeer (ondermeer Richtlijn 2002/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 maart 2002 betreffende de vaststelling van regels en procedures met betrekking tot de invoering van geluidgerelateerde exploitatiebeperkingen op luchthavens in de Gemeenschap en voor zover als nodig Verordening (EU) nr. 598/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 inzake de vaststelling van regels en procedures voor de invoering van geluidsgerelateerde exploitatiebeperkingen op luchthavens in de Unie binnen het kader van een evenwichtige aanpak, en tot intrekking van Richtlijn 2002/30/EG) en met de Grondwet, daar het indruist op de federale en Vlaamse bevoegdheden. Het druist VII-40.530-6/12 eveneens in tegen de algemene beginsels van strafrecht, zoals verwoord in de Grondwet ondermeer artikel 14 en het EVRM-verdrag, ondermeer artikel 7”. 11. In haar laatste memorie voegt de verzoekende partij met betrekking tot het eerste middel toe dat zij in haar verzoekschrift “expliciet [heeft] verwezen naar [de] rapportage van ENVISA […] welke eveneens door haar is bijgevoegd” waarin “een uitgebreid juridisch kader [wordt] toegelicht” en verwezen wordt “naar Europese wet- en regelgeving welke van toepassing zijn” en besluit hieruit dat “alle instanties […] zondermeer [begrijpen] waarom het in deze gaat”. Met betrekking tot het tweede middel stelt zij nog dat zij “ook helder [heeft] uiteen gezet en onderbouwd en daarmee voldaan aan de criteria die dienaangaande in deze procedure gelden”. 12. De verwerende partij voegt in haar laatste memorie toe dat als de verzoekende partij het in het verzoekschrift aangevoerde middel verduidelijkt zou hebben in latere memories door de geschonden geachte rechtsregels klaar en duidelijk toe te lichten, “zou dit nog onontvankelijk zijn, aangezien het verzoekschrift zelf de voldoende duidelijke omschrijving van de geschonden rechtsregel moet bevatten en niet de latere procedurestukken”. Beoordeling 13. De exceptie van onontvankelijkheid van het beroep hangt samen met de exceptie van onontvankelijkheid van beide middelen. Hierna wordt bijgevolg de ontvankelijkheid van de in het verzoekschrift aangevoerde middelen onderzocht. 14. Aan deze vaststelling van samenhang doet niet af het feit dat de verdediging door de verzoekende partij in de administratieve beroepsprocedure werd ontvangen door het bevoegde bestuur. 15. Artikel 2, § 1, 3°, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: algemeen procedurereglement) vereist immers dat het VII-40.530-7/12 verzoekschrift tot nietigverklaring “een uiteenzetting van de feiten en de middelen” bevat. Onder middel in de zin van voormelde bepaling wordt verstaan: een voldoende duidelijke omschrijving van de rechtsregel of het rechtsbeginsel waarvan de schending wordt ingeroepen, alsook van de wijze waarop die rechtsregel of dat rechtsbeginsel door de bestreden beslissing wordt geschonden. De uiteenzetting van een middel is een essentieel onderdeel van de inleidende akte omdat ze de verwerende partij moet toelaten zich te verdedigen tegen de grieven die ten aanzien van haar bestreden beslissing worden aangevoerd en ze tevens de Raad van State in staat moet stellen de gegrondheid van die grieven te beoordelen. Opdat een door haar aangevoerd middel ontvankelijk zou zijn, dient een verzoekende partij niet alleen duidelijk te maken welke rechtsregel of welk rechtsbeginsel zij geschonden acht, maar ook op welke wijze, naar haar oordeel, die rechtsregel of dat rechtsbeginsel door de bestreden beslissing wordt miskend. Het verzoekschrift dient ten minste één ontvankelijk middel te bevatten. Het ontbreken van een middel in het verzoekschrift heeft de onontvankelijkheid van het beroep tot gevolg. 16. In dit geval heeft de verzoekende partij in haar verzoekschrift twee “middelen tot nietigverklaring” aangevoerd. In een eerste middel voert zij de “schending [aan] van recht en/of verzuim van vormen, waarvan de niet-inachtneming nietigheid met zich meebrengt, omdat de meetpunten die worden gebruikt om het geluid van passerende vliegtuigen, waaronder de vliegtuigen van Corendon Airlines te meten, niet in overeenstemming zijn met de manier waarop geluid wordt gemeten”. In de toelichting van het middel verwijst de verzoekende partij naar de door haar bijgevoegde milieu effectenstudie van Envisa waaruit zij opmaakt dat het “[v]aststaat dat ten aanzien van de meting van overtreding van de geluidsnormen de daaruit voortvloeiende - en door het Milieucollege […] bevestigde boetes - niet gebaseerd zijn op internationaal overeengekomen geluidcertifering” en besluit zij dat de “meetpunten[…] geen deugdelijke juridische basis [kunnen] vormen voor VII-40.530-8/12 het opleggen van sancties aan Corendon Airlines als gevolg van het overtreden van de geluidsnormen”. De verzoekende partij voert in een tweede middel de “schending [aan] van recht en/of verzuim van vormen, waarvan de niet-inachtneming nietigheid met zich meebrengt, omdat Corendon Airlines niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor overschrijding van de geluidsnormen en de daarop gebaseerde boetes, temeer nu de aan Corendon Airlines opgelegde boetes in strijd zijn met de Europese Regelgeving”. In de toelichting van het middel stelt de verzoekende partij dat de vraag rijst “wat het karakter van de aan Corendon Airlines opgelegde boetes is” en steunt zij op de door haar aangehaalde milieu effectenstudie Envisa om te besluiten dat er “sprake [is] van een feitelijk lawaaigerelateerde operationele beperking, waarbij Corendon Airlines slechts de keuze heeft tussen het accepteren van boetes, omdat deze onmogelijk zijn te voorkomen, of haar dienstverlening vanaf de luchthaven Brussel staken. Een dergelijke beperking is strijdig met de Europese Regelgeving”. Zij steunt verder nog op deze studie om te besluiten dat “[d]e regelgeving [niet] kan en mag […] de juridische basis vormen om aan Corendon boetes op te leggen” en “dat het gehele boeteregime ten aanzien van de overtreding van de geluidsnormen geen sanctie behelzen, maar moeten worden gekwalificeerd als een feitelijk lawaaigerelateerde operationele beperking, waarmee de aan Corendon Airlines opgelegde boetes strijdig zijn met de Europese regelgeving”. 17. Er moet worden vastgesteld dat de verzoekende partij in haar verzoekschrift niet met de voor een middel minimaal vereiste precisie, de rechtsregels of rechtsbeginselen aanwijst die volgens haar door de bestreden beslissing worden geschonden en evenmin een duidelijke uiteenzetting geeft van de wijze waarop deze rechtsregels of rechtsbeginselen door de bestreden beslissing zijn geschonden. VII-40.530-9/12 Een uiteenzetting die op basis van enkele verwijzingen naar een bijgebrachte milieu effectenstudie Envisa niet verder komt dan de algemene stelling in het eerste middel dat de boetes van het Milieucollege op grond van de metingen van overtredingen van de geluidsnormen niet gebaseerd zijn op internationaal overeengekomen geluidcertifering en dat de meetpunten geen deugdelijke juridische basis kunnen vormen voor het opleggen van sancties aan Corendon Airlines als gevolg van het overtreden van de geluidsnormen, kan niet worden beschouwd als een middel in de zin van artikel 2, § 1, 3°, van het algemeen procedurereglement. Hetzelfde geldt voor de uiteenzetting die eveneens steunt op voormelde studie voor de stelling in het tweede middel dat de aan de verzoekende partij door het Milieucollege opgelegde administratieve geldboete “een feitelijk lawaaigerelateerde operationele beperking” is die strijdig is met Europese regelgeving. In geen van beide middelen komt de verzoekende partij tot het formuleren van een concrete schending van een rechtsregel of rechtsbeginsel die zij aan de bestreden beslissing moet toeschrijven. Uit wat voorafgaat volgt dat het verzoekschrift geen ontvankelijk middel bevat, hetgeen de onontvankelijkheid van het beroep tot nietigverklaring tot gevolg heeft. In zoverre de opmerking van de verzoekende partij in haar inleidend verzoekschrift “voorafgaand aan de inhoudelijke behandeling van” haar middelen, dat aan haar “verdedigingsmiddelen […] door […] het Milieucollege […] niet of nauwelijks overwegingen worden gewijd aan de vraag of en zo nee, waarom deze verdedigingsmiddelen niet opgaan”, als een middel zou moeten geïnterpreteerd dient, daargelaten de vaststelling dat deze bewering feitelijke grondslag mist gelet op de hiervoor aangehaalde overwegingen van het bestreden besluit, het volgende te worden vastgesteld. Niet enkel wordt deze voorafgaande opmerking van de verzoekende partij door haarzelf niet als een middel aangevoerd, bovendien heeft de verwerende partij deze opmerking niet als een middel gezien, VII-40.530-10/12 laat staan beantwoord, en tot slot laat de verzoekende partij na om de concreet door de bestreden beslissing geschonden geachte rechtsregel of rechtsbeginsel te vermelden. 18. De verzoekende partij kan het gebrek aan rechtsmiddelen in het oorspronkelijk ingediende verzoekschrift niet goedmaken door voor het eerst in de memorie van wederantwoord de geschonden geachte rechtsregels en rechtsbeginselen te vermelden en uiteen te zetten hoe deze volgens haar werden geschonden door de bestreden beslissing. De verzoekende partij komt overigens in de memorie van wederantwoord niet verder dan het vermelden onder de initieel aangevoerde “middelen” van enkele rechtsregels en rechtsbeginselen zonder uiteen te zetten hoe deze volgens haar door de bestreden beslissing zouden zijn geschonden. 19. Uit wat voorafgaat volgt dat de door de verwerende partij opgeworpen exceptie gegrond is. Bijgevolg moet worden besloten dat het voorliggende beroep tot nietigverklaring niet ontvankelijk is ingesteld. BESLISSING 1. De Raad van State verwerpt het beroep. 2. De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 20 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij. VII-40.530-11/12 Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van een februari tweeduizend eenentwintig, door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit: Eric Brewaeys, kamervoorzitter, Pierre Lefranc, staatsraad, Peter Sourbron, staatsraad, bijgestaan door Bart Tettelin, griffier. De griffier De voorzitter Bart Tettelin Eric Brewaeys VII-40.530-12/12 PDF document ECLI:BE:RVSCE:2021:ARR.249.661 Print deze pagina Afdrukformaat S M L XL Nieuwe JUPORTAL-zoekopdracht Sluit Tab <div