Beslissing nr. 2002-C/C-94 van 20 december 2002 Zaak MEDE – C/C – 02/0068 Inzake: BVBA SCARLET TELECOM, 1930 Zaventem, Excelsior laan 89 en BVBA NETNET, 1930 Zaventem, Excelsiorlaan 89 en BVBA FACILICOM INTERNATIONAL, 1930 Zaventem, Excelsior 89 en NV KPN BELGIUM, 1800 Vilvoorde, Medialaan 50 en BV KPN TELECOM, 2516 CK ’s Gravenhage (Nederland), Maanplein 55 Gelet op de Wet op de Bescherming van de Economische Mededinging, zoals gecoördineerd op 1 juli 1999 (WBEM) ; Gezien de aanmelding aan het Secretariaat van de Raad voor de Mededinging van een concentratie, neergelegd op 6 november 2002 ; Gezien de mededeling voor onderzoek door het Secretariaat van de Raad aan het korps van verslaggevers conform art.32bis §1 WBEM op 8 november 2002 ; Gezien de stukken van het dossier zoals medegedeeld aan de verslaggever op 27 november 2002 ; Gezien het gemotiveerd verslag van de verslaggever zoals dit op 27 november 2002 werd opgesteld en op 28 november 2002 werd betekend aan de Raad ; Gehoord de verslaggever dhr. Bert Stulens ; Gehoord de partijen die verschenen ter zitting op 20 december 2002: - Meester Leo Peeters als gemeenschappelijke vertegenwoordiger. 1. De aanmeldende en betrokken partijen Als kopers treden op: -
(1)de BVBA SCARLET TELECOM (hierna genoemd "Scarlet") is een 100% dochter van de BV SCARLET, met zetel te 8200 AD Lelystad (Nederland), Ketelmeerstraat 182. Scarlet biedt in België vaste telefoniediensten aan bedrijven en particulieren om te telefoneren in België, maar ook naar het buitenland naar een vaste of mobiele post. Deze diensten worden aangeboden via haar 100% dochtermaatschappij BVBA NETNET, die geen andere activiteiten heeft (zie verder). Rapport annuel 2002 - Annexes 525 De BV SCARLET is in Nederland actief op telecomgebied en kent diverse disciplines: "free access" internet, "cybercom" internet, telefonie, "faxbroadcasting" en "carrier preselection". Voor de spraak-, data- en (breedband)internetdiensten maakt SCARLET BV gebruik van een internationaal glasvezelnetwerk. -
(2)de BVBA NETNET (hierna genoemd "NETnet") is een Belgische vennootschap die actief is binnen de Belgische markt voor het verschaffen van telecommunicatiediensten, meer bepaald vaste spraaktelefonie. Ze richt zich specifiek tot de privépersonen en het onderste segment van de KMOmarkt. NETnet heeft 65.000 privé-klanten en 15.000 bedrijven-klanten. Ze heeft een licentie voor spraaktelefonie (TEL/VOC/99/0010). Om haar activiteiten uit te oefenen beschikt NETnet niet over een eigen netwerk, maar heeft ze een interconnectie akkoord gesloten bij andere operatoren waardoor haar klanten (die hun telefoonlijn en abonnement bij Belgacom houden) toegang hebben tot NETnet door het intoetsen van een "carrier select code" voor iedere oproep (CS) of automatisch via "carrier preselection" (CPS). -
(3)de BVBA FACILICOM INTERNATIONAL, een andere dochter van Scarlet, heeft momenteel totaal geen activiteiten in België. De NV UNINET INTERNATIONAL, een 100% dochtermaatschappij van de BV SCARLET, met zetel te 1930 Zaventem, Excelsiorlaan 89, heeft al evenmin activiteiten in België. Als verkopers treden op: -
(1)de NV KPN BELGIUM is een vennootschap die actief is binnen België in het verschaffen van telecommunicatiediensten, meer bepaald vaste netwerkdiensten, Internetprotocol en datadiensten ("IP/Data") en Internetdiensten. -
(2)de NV KPN TELECOM is een Nederlandse holdingmaatschappij die participaties houdt in tal van Europese telecommaatschappijen. KPN Telecom groepeert de telecommunicatiediensten van de KPNgroep die worden geleverd via het vaste netwerk. De mobiele telefoniediensten worden verzorgd door een andere KPN-dochter nl. KPN MOBILE. KPN Telecom is een 100% dochteronderneming van de NV KONINKLIJKE KPN (hierna genoemd: KPN). KPN is een Nederlandse telecomoperator die een waaier van telecommunicatiediensten aanbiedt zowel in Nederland als daarbuiten. Haar kernactiviteiten zijn vaste netwerkdiensten, mobiele telecommunicatie, Internetprotocol en datadiensten ("IP/Data") en Internet "customer relationship", management en mediadiensten (ICM). KPN is genoteerd op de beurs in Amsterdam, Frankfurt, Londen en New York. Genoemde vennootschappen zijn alle ondernemingen in de zin van art. 1 WBEM.
- Aanmeldingsplicht – overeenkomst van concentratie Huidige concentratie komt tot stand door het verkrijgen van directe en uitsluitende zeggenschap over een onderneming in de zin van art. 9 §1b WBEM. De Scarlet groep verwerft immers bijna alle activa, contracten en schulden van KPN Belgium, zoals omschreven in de voorovereenkomst, alsook 100% van de aandelen in KPN Luxemburg. Partijen hebben aangemeld op basis van een ontwerpovereenkomst d.d. 01/11/2002 conform art. 12§1 WBEM. Hierbij verklaren partijen uitdrukkelijk dat ze de intentie hebben om een definitieve overeenkomst te sluiten die op alle mededingingsrechtelijke punten niet merkbaar verschilt van de aangemelde ontwerpovereenkomst. Uit de voorgelegde (vertrouwelijke) omzetcijfers van de betrokken ondernemingen blijkt dat de drempels zoals opgelegd conform art. 11 §1 WBEM worden behaald, zodat de concentratie diende te worden aangemeld. 526 Jaarverslag 2002 - Bijlagen De aangemelde concentratie valt overeenkomstig art. 33 §1.1 WBEM binnen het toepassingsgebied van de wet.
- De relevante productenmarkten Voor een zinvolle analyse van de mededingingsrechtelijke situatie op de Belgische markt voor telecommunicatiediensten, kan men zich voor huidige concentratie beperken tot de hoofdindeling in
(1)"voice"diensten,
(2)datadiensten en
(3)internetdiensten: Het segment "voice" van de markt voor telecommunicatiediensten heeft betrekking op het nationale en internationale telefoonverkeer, alsook het telefoonverkeer van vast naar mobiel en speciale nummers. "Voice"diensten maken gebruik van een specifiek netwerk (bv. publieke "switch", "interconnect" lijnen met Belgacom, nummerreeksen, facturatieplatform, enz. ...). Deze diensten worden toegepast voor spraaktelefonie. Deze markt kan opgesplitst worden naargelang het handelsniveau waarop de diensten worden aangeboden: groothandel ("wholesale") en kleinhandel ("retail"): "Wholesale" voicediensten worden geleverd aan andere telecommunicatiemaatschappijen ("carriers") die deze diensten op hun beurt doorverkopen aan bedrijven en/of consumenten. "Retail" voicediensten worden rechtstreeks geleverd aan zakelijke eindgebruikers (bedrijven) of particuliere eindgebruikers. Het segment "data" van de markt voor telecommunicatiediensten omvat de datatransmissie - en netwerkdiensten aan bedrijven. Hierdoor worden vestigingen van organisaties met elkaar verbonden via vaste verbindingen, "virtual private network" (VPN) of internationale verbindingen. Tot deze diensten behoort ook het verhuren van technische ruimtes. Datadiensten maken gebruik van een specifiek netwerk (bv. glasvezel, SDH netwerk, CyberCenter infrastructuur, beheerde routers, enz. ...). Datadiensten worden vooral gebruikt voor het transport van data, video en multimedia -bestanden. Het segment "Internet" van de markt voor telecommunicatiediensten heeft betrekking op het verschaffen van Internet toegang en aanverwante diensten aan bedrijven. Hieronder vallen o.a. Internet toegang via "dial-up", vaste verbinding of xDSL, en aanverwante diensten zoals mailbox, veiligheid, enz. ... Ook Internetdiensten maken gebruik van een specifiek netwerk (bv. inbelnetwerk, DSL, "firewalls", beheerde "routers", enz. ...). Door deze diensten verkrijgt men toegang tot het Internet.
- De relevante geografische markt De relevante geografische markt is België.
- De marktaandelen M.b.t. het marktsegment "voice" is KPN Belgium enkel actief inzake de verkoop van spraaktelefoniediensten aan bedrijven, terwijl Scarlet vooral "voice" diensten verkoopt aan particulieren ("residential"). Er is dus nauwelijks overlapping tussen de activiteiten van beide ondernemingen. In vergelijking met de totale omvang van de Belgische markt in "voice"diensten, is het gezamenlijk marktaandeel van partijen zeer klein. Er zijn bijna geen horizontale relaties. Zelfs bij een verdere opdeling in "retail", "wholesale" en "residential", blijven de gezamenlijke marktaandelen beneden 1%. Er is wel een verticale relatie tussen KPN Belgium en Scarlet, aangezien deze laatste een "wholesale" klant is van KPN Belgium. KPN Belgium levert nl. "voice" telefoniediensten (netwerkcapaciteit) aan Scarlet, welk deze op haar beurt levert aan particulieren. Het marktaandeel van beide ondernemingen blijft echter ver beneden de 25%. Rapport annuel 2002 - Annexes 527 Inzake de marktsegmenten "data" en "Internet" is de Scarletgroep niet aanwezig op deze markten, waardoor de concentratie geen wijziging brengt in de heel geringe marktaandelen.
- Economische analyse De operatie heeft een zeer geringe impact op de al zeer lage marktaandelen van de betrokken partijen. Partijen zijn trouwens op een aantal productmarkten niet allebei actief. De ondervraagde concurrenten stellen dat er helemaal geen bezwaren bestaan tegen deze concentratie vanuit mededingingsrechtelijk oogpunt. Gezien deze vaststellingen, is het duidelijk dat huidige concentratie geen machtspositie in het leven roept of versterkt, die tot gevolg heeft dat de daadwerkelijke mededinging op significante wijze wordt belemmerd (art. 10 §3 WBEM). De Raad beslist dan ook dat de voorgelegde concentratie kan worden toegelaten conform art. 33 2.1.a WBEM. Om deze redenen De Raad voor de Mededinging Gelet op de art. 2 e.v. van de Wet van 15 juni 1935 op het taalgebruik in gerechtszaken van toepassing overeenkomstig art. 54bis WBEM ; Stelt vast dat de betrokken concentratie aanmeldingsplichtig is en conform art. 33 § 1.1 WBEM binnen het toepassingsgebied valt van de wet ; Verklaart de concentratie toelaatbaar conform art. 33 §2.1.a WBEM ; Aldus uitgesproken op 20 december 2002 door de Kamer van de Raad voor de Mededinging, samengesteld uit: de heer Frank Deschoolmeester, kamervoorzitter ; mevrouw Béatrice Ponet, Voorzitter van de Raad voor de Mededinging ; de heren Geert Zonnekeyn en Peter Poma, leden. 528 Jaarverslag 2002 - Bijlagen