Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING (B)11052006-CDC-545 betreffende 'de wijzigingen van de algemene voorwaarden vervat in artikel 1, artikel 11.5 en bijlagen 1, 2 en 5 van de contracten van toegangsverantwoordelijke aangeboden door de netbeheerder aan de netgebruikers' genomen met toepassing van artikel 6 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe 11 mei 2006 BESLISSING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna “CREG”) onderzoekt hierna, met toepassing van artikel 6 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna “technisch reglement”), de wijziging van de algemene voorwaarden vervat in artikel 1, artikel 11.5 en bijlagen 1, 2 en 5 van de contracten van toegangsverantwoordelijke die de netbeheerder, Elia System Operator NV (hierna “Elia”), aan de netgebruikers aanbiedt. Bij haar beslissing (B)040325-CDC-267 van 25 maart 2004 betreffende de algemene voorwaarden van de contracten van toegangsverantwoordelijke aangeboden door de netbeheerder aan de netgebruikers (hierna “de beslissing van 25 maart 2004”) heeft de CREG de algemene voorwaarden van de contracten van toegangsverantwoordelijke die door Elia aan de CREG ter kennis werden gegeven op 2 maart 2004, goedgekeurd. Bij haar beslissing (B)040923-CDC-352 van 23 september 2004 betreffende de wijziging van de algemene voorwaarden vervat in artikel 11.
- en bijlage 3 van de contracten van toegangsverantwoordelijke aangeboden door de netbeheerder aan de netgebruikers heeft de CREG de wijziging van deze algemene voorwaarden van de contracten van toegangsverantwoordelijke, die door Elia aan de CREG ter kennis werden gegeven op 10 september 2004, goedgekeurd. Bij haar beslissing (B)051117-CDC-492 van 17 november 2005 betreffende de wijziging van de algemene voorwaarden vervat in artikel 12.2.3, artikel 13 en bijlage 1 van de contracten van toegangsverantwoordelijke aangeboden door de netbeheerder aan de netgebruikers, heeft de CREG de wijzigingen van de algemene voorwaarden van de contracten van toegangsverantwoordelijke die door Elia aan de CREG ter kennis werden gegeven op 28 oktober 2005, onder bepaalde voorwaarden goedgekeurd. Op 1 december 2005 heeft de CREG de beslissing (B) 051201-CDC-494 genomen over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia System Operator betreffende de methodes voor congestiebeheer en de methodes voor de toekenning van de beschikbare capaciteit aan de toegangsverantwoordelijken op de koppelverbinding Frankrijk - België. Deze laatste beslissing heeft onder andere een amendement ingevoerd bij de goedkeuringsvoorwaarden opgelegd in de voornoemde beslissing van 17 november
- 2/10 Bij brief van 1 maart 2006 heeft Elia de CREG een aanvraag gericht, op grond van de artikelen 180, §2 en 183, §2 van het technisch reglement, tot goedkeuring van een mechanisme voor de impliciete toekenning van de dagcapaciteit op de koppelverbindingen Frankrijk - België en België - Nederland, in beide richtingen, door koppeling van de markten voor de uitwisseling van energieblokken. Tegelijkertijd heeft Elia in dezelfde brief, met toepassing van artikel 6 van het technisch reglement, wijzigingen aan de algemene voorwaarden van het contract van toegangsverantwoordelijke en in het bijzonder aan artikel 1, artikel 11.5 en bijlagen 1, 2 en 5, aan de CREG ter goedkeuring voorgelegd. Een verklarende nota werd aan het voorstel van gewijzigde algemene voorwaarden toegevoegd. Bij brief van 14 maart 2006 heeft Elia haar aanvraag tot goedkeuring van de wijzigingen van de algemene voorwaarden van het contract van toegangsverantwoordelijke, ingediend op 1 maart 2006, waarover de CREG, overeenkomstig artikel 6, §2 van het technisch reglement, binnen 30 dagen na de ontvangst ervan een beslissing diende te nemen, tijdelijk ingetrokken. Dit op uitdrukkelijk verzoek van de CREG en om de CREG de nodige tijd te geven om het voorstel van Elia te onderzoeken betreffende de impliciete veilingen via het systeem van marktkoppeling, waaraan een deel van de voorgestelde wijzigingen aan het contract van toegangsverantwoordelijke verbonden is. Elia heeft bij brief van 25 april 2006 de CREG opnieuw, met toepassing van artikel 6 van het technisch reglement, een aanvraag voorgelegd tot goedkeuring van de voorgestelde wijzigingen aan het contract van toegangsverantwoordelijke vervat in artikel 1, artikel 11.5 en de bijlagen 1, 2 en 5 hiervan. Opnieuw werd een verklarende nota aan het voorstel van gewijzigde algemene voorwaarden toegevoegd. Onderhavige beslissing onderzoekt de wijzigingen aan artikel 1, artikel 11.5 en bijlagen 1, 2 en 5 van het contract van toegangsverantwoordelijke. Een afzonderlijke beslissing zal betrekking hebben op het dossier betreffende het mechanisme van impliciete veilingen, ingediend door Elia op grond van de artikelen 180, §2, en 183, §2, van het technisch reglement. Als bijlage bij deze beslissing wordt een kopie gevoegd van het contract van toegangsverantwoordelijke dat door Elia op 25 april 2006 aan de CREG ter kennis werd gegeven en waarin de door Elia voorgestelde wijzigingen aangeduid zijn. 3/10 Op zijn vergadering van 11 mei 2006 nam het Directiecomité van de CREG aldus de hierna volgende beslissing. aaaa 4/10 BASISPRINCIPES
- De basisprincipes vervat in de beslissing van 25 maart 2004 zijn van toepassing op onderhavige beslissing en worden bevestigd op basis van dezelfde motivering als deze gegeven in de beslissing van 25 maart
- Deze principes betreffen het recht van toegang tot het transmissienet en de interpretatie die aan artikel 6 van het technisch reglement moet gegeven worden. Met toepassing van deze principes dienen met name de wijzigingen voorgesteld door Elia te worden beschouwd als wijzigingen van de algemene voorwaarden van de contracten van toegangsverantwoordelijke in de zin van artikel 6, §1, van het technisch reglement, die aan de goedkeuring van de CREG onderworpen zijn. 5/10 ONDERZOEK VAN DE VOORGESTELDE WIJZIGINGEN AAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN VAN HET CONTRACT VAN TOEGANGSVERANTWOORDELIJKE
- De door Elia voorgestelde wijzigingen aan het contract van toegangsverantwoordelijke en in het bijzonder aan artikel 1, artikel 11.5 en bijlagen 1, 2 en 5 van bedoeld contract passen volgens haar enerzijds in het kader van de opstarting en de goede werking van de elektriciteitsbeurs Belpex, die inhouden dat marktbeheerder Belpex een contract van toegangsverantwoordelijke met Elia sluit1 (wat vereist dat het contract van toegangsverantwoordelijke de specifieke situatie van de marktbeheerder in rekening neemt) en anderzijds in het kader van de invoering van het mechanisme voor de impliciete toekenning van de dagcapaciteiten op de koppelverbindingen Frankrijk - België en België Nederland, in beide richtingen, door de koppeling van de markten voor de uitwisseling van energieblokken in deze drie landen, te weten respectievelijk APX, Belpex en Powernext (wat de vervanging van het huidige mechanisme van expliciete veilingen voor de dagcapaciteit, evenals de aanpassing van het tijdschema van de nominaties vereist). Artikel 11.5
- Wat de nominaties met betrekking tot interne energieoverdrachten betreft, wil de CREG de volgende opmerking maken. Uit de verklarende nota van Elia blijkt dat de nominaties die gedaan worden ter uitvoering van een aankoop- of verkooporder op de Belpex-beurs door de deelnemers aan de beurs (als ze zelf toegangsverantwoordelijke zijn) of door de toegangsverantwoordelijken die ze hiervoor aangeduid hebben, evenals door de marktbeheerder als hij de nodige tegennominaties doet, conform de Hub nominatieprocedure gebeuren en dus nominaties zijn met betrekking tot interne energieoverdrachten bedoeld door artikelen 11 en 11.5 van het contract van toegangsverantwoordelijke. De CREG is van mening dat dit niet duidelijk naar voor komt uit het contract van toegangsverantwoordelijke en dat het ten zeerste wenselijk zou zijn dat dit duidelijk op de website van Elia zou vermeld worden om elke verwarring in hoofde van de toegangsverantwoordelijken te vermijden. 1 Zoals bepaald in artikel 11 van het koninklijk besluit van 20 oktober 2005 met betrekking tot de oprichting en de organisatie van een Belgische markt voor de uitwisseling van energieblokken. 6/10 Bijlage 1 en bijlage 2
- Bijlagen 1 en 2 van het contract van toegangsverantwoordelijke hebben betrekking op de toegangsrechten voor in- en uitvoer, respectievelijk aan de zuid- en de noordgrens. De door Elia voorgestelde wijzigingen aan deze bijlagen beogen de vervanging van het huidige mechanisme van expliciete veilingen van de dagcapaciteit aan deze beide grenzen door een mechanisme van impliciete veilingen van de dagcapaciteit via de koppeling van de Belgische, Franse en Nederlandse markten. Elia bepaalt er echter in dat in het geval van ontkoppeling van de markten, rekening houdend met de omstandigheden en naar best vermogen, expliciete veilingen van dagcapaciteit zullen georganiseerd worden conform de IFB-regels (de “Règles d’Allocation des Capacités sur l’Interconnexion France-Belgique”) voor de zuidgrens en conform de regels voor expliciete dagveilingen, door Tennet, voor de noordgrens. Deze regels zullen gepubliceerd worden op de website van Elia. Deze wijzigingen aan de bijlagen 1 en 2 houden bijgevolg in dat verder ook wijzigingen worden aangebracht aan sommige zogeheten « overgangsbepalingen » van de IFB-regels, dat regels voor expliciete veilingen voor dagcapaciteit die een toepassing zullen vinden ingeval van « fall back scenario » worden opgesteld voor de noordgrens en dat het « Reglement voor de veiling van grensoverschrijdende transmissiecapaciteit over de internationale zeerhogespanningsnetten België-Nederland en Duitsland-Nederland » (Reglement) dienovereenkomstig wordt aangepast
- Het spreekt vanzelf dat al deze documenten (of hun wijzigingen) ter goedkeuring zullen moeten voorgelegd worden aan de CREG met toepassing van artikelen 180, §2, en 183, §2, van het technisch reglement. Onderhavige beslissing van de CREG betreffende de wijzigingen van de algemene voorwaarden van het contract van toegangsverantwoordelijke doet uiteraard geenszins afbreuk aan elke beslissing tot goedkeuring of weigering tot goedkeuring van de CREG die in dit kader zou kunnen genomen worden met toepassing van artikelen 180, §2, en 183, §2 van het technisch reglement. 2 Het deel van het « fall back scenario » dat bestaat in het gebruik van expliciete dagveilingen zal bijgevolg in de IFB-regels en in de regels voor expliciete dagveilingen voor de noordgrens moeten geregeld worden. 7/10 Bijlage 5
- Bijlage 5 van het contract van toegangsverantwoordelijke regelt de nominatieprocedure. De door Elia voorgestelde wijzigingen betreffen twee aspecten. Het eerste aspect betreft de aanpassing van het tijdschema van de nominaties in het kader van de totstandkoming van de beurs. Het tweede aspect beoogt de afschaffing van de nominaties met betrekking tot de internationale uitwisselingen aan de noord- en de zuidgrens voor de dagelijkse toegangsrechten ingeval van marktkoppeling. Ingeval van marktkoppeling zal de dagcapaciteit immers impliciet toegewezen worden.
- Met betrekking tot dit tweede aspect, dat wordt behandeld in punt 1.1 van zijn bijlage 5, voorziet het contract van toegangsverantwoordelijke in het geval dat de dagcapaciteit niet kan toegewezen worden via de marktkoppeling. In dergelijk geval zullen de nominaties met betrekking tot de toegangsrechten voor de op de expliciete veilingen verworven dagcapaciteit worden voorgelegd aan Elia « overeenkomstig de instructies van Elia ». Deze formulering valt te verklaren door de moeilijkheid van Elia om op voorhand een tijdslimiet voor het invoeren van de nominaties te bepalen, gezien de uitzonderlijke omstandigheden waarin deze laatste moeten plaats vinden. Zoals reeds werd aangegeven in paragraaf 13 van de beslissing van 25 maart 2004, dient de netbeheerder bij het uitvoeren van zijn wettelijke taken te zorgen voor een tijdige en zo duidelijk, accuraat en volledig mogelijke informatieverstrekking aan de netgebruikers. Dit geldt voor de precontractuele fase, het contract zelf en de toepassing van het contract. Dat is onder meer nodig met het oog op een transparant beheer en teneinde de toegang tot het transmissienet op optimale wijze te verzekeren en op geen enkele wijze te belemmeren. Zo bepaalt artikel 9, f), van de elektriciteitsrichtlijn3 ook uitdrukkelijk dat de transportnetbeheerder de taak heeft « de netgebruikers de informatie te verstrekken die zij voor een efficiënte toegang tot het net nodig hebben ». Om de toegangsverantwoordelijken op niet discriminerende, duidelijke, accurate en zo volledig mogelijke wijze te informeren over de manier waarop de nominaties met betrekking tot de toegangsrechten voor de op de expliciete veilingen verworven dagcapaciteit dienen te gebeuren ingeval van « fall back scenario », zal Elia zo snel mogelijk de voornoemde « instructies van Elia » op haar website moeten publiceren en per e-mail aan de 3 Cf. artikel 9, f), van Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en houdende intrekking van Richtlijn 96/92/EG, P.B., L 176/37, van 15 juli
- 8/10 toegangsverantwoordelijken (geregistreerd conform de IFB-regels en conform de regels voor expliciete dagveilingen voor de noordgrens) meedelen. Deze formaliteit slaat zowel op de nominaties die op de dag van de ontkoppeling moeten gebeuren als op die van de volgende dagen ingeval de ontkoppeling verscheidene dagen blijft duren. Inwerkingtreding van de gewijzigde contractsbepalingen
- De CREG wil ervoor zorgen dat het gewijzigde contract van toegangsverantwoordelijke op zo’n manier wordt opgesteld dat het zowel kan toegepast worden in het geval dat de marktkoppeling werkt als in het geval dat ze niet meer werkt. De door Elia voorgestelde wijzigingen maken een dergelijke benadering mogelijk. Aangezien de voorgestelde wijzigingen verbonden zijn aan de marktkoppeling en aangezien de bijlagen 1 en 2 verwijzen naar regels die hetzij nog aangepast (IFB-regels of Reglement), hetzij nog afgewerkt (expliciete veilingen op de noordgrens ingeval van « fall back scenario ») moeten worden, zullen de wijzigingen aan artikel 1, artikel 11.5 en bijlagen 1, 2 en 5 van het contract van toegangsverantwoordelijke, die Elia op 25 april 2006 ter kennis heeft gegeven aan de CREG en die in onderhavige beslissing worden goedgekeurd, pas in werking kunnen treden op het ogenblik dat enerzijds de marktkoppeling effectief in werking gesteld zal worden en anderzijds de voornoemde regels respectievelijk aangepast en opgesteld zullen zijn en hun inwerkingtreding toegestaan door de CREG. Ondertussen blijven de huidige algemene voorwaarden vervat in artikel 1, artikel 11.5 en bijlagen 1, 2 en 5 van het contract van toegangsverantwoordelijke van toepassing. 9/10