Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING (B)071211-CDC-733 Over de ‘aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de N.V. Elia System Operator betreffende de methoden voor congestiebeheer en de methoden voor de toekenning van de beschikbare capaciteit op de koppelverbinding Frankrijk-België aan de toegangsverantwoordelijken genomen met toepassing van de artikelen 180, §2, en 183, §2 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe Tekst met geïntegreerd erratum directiecomité van 14 februari 2008 11 december 2007 goedgekeurd tijdens het INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna: CREG) onderzoekt hierna, op basis van de artikelen 180, § 2, en 183, §2 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: het technisch reglement), het voorstel van N.V. Elia System Operator (hierna: Elia) betreffende de methoden voor congestiebeheer en de methoden voor de toekenning van de beschikbare capaciteit op de koppelverbinding Frankrijk-België aan de toegangsverantwoordelijken, zoals gewijzigd. Artikel 180, §2, van het technische reglement bepaalt dat de methoden voor congestiebeheer, alsook de veiligheidsregels, ter goedkeuring aan de CREG worden voorgelegd door de netbeheerder. Artikel 183, §2, van het technische reglement bepaalt dat de methoden voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de capaciteit die beschikbaar is voor energieuitwisselingen met de buitenlandse netten, ter goedkeuring aan de CREG worden voorgelegd door de netbeheerder. Het voorstel betreffende de methoden voor congestiebeheer en de methoden voor de toekenning van de capaciteit die beschikbaar is voor energie-uitwisselingen met het Franse net, zoals gewijzigd, werd door Elia per e-mail van 5 december 2007 (brief op 6 december 2007 ontvangen per drager met bericht van ontvangst) aan de CREG bezorgd. Het door Elia ingediende dossier omvat ook de volgende documenten: De “Règles d’Allocation des Capacités sur l’Interconnexion France-Belgique (Règles IFB), version 1,4 [01/01/08]», en een versie van diezelfde regels met aanduiding van de wijzigingen die ten opzichte van de versie verstuurd op 8 oktober werden aangebracht. Deze beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijke kader. In het tweede deel worden de antecedenten van de beslissing toegelicht. Het derde deel ontleedt de voorgestelde gewijzigde methoden voor congestiebeheer en capaciteitstoekenning op de Frans-Belgische grens. Het vierde deel, tenslotte, bevat de eigenlijke beslissing. 2/42 Een kopie van de IFB regels die Elia bij brief, ontvangen op 6 december 2007, ter kennis bracht van de CREG en waarin de door Elia voorgestelde wijzigingen staan aangeduid, werd als bijlage bij deze beslissing gevoegd. Op zijn vergadering van 11 december 2007 nam het Directiecomité van de CREG onderhavige beslissing. aaaa 3/42 I. WETTELIJK KADER I.1. Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 26 juni 2003 houdende de gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van richtlijn 96/92/EG 1. Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 houdende de gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van richtlijn 96/92/EG (hierna: richtlijn 2003/54/EG) legt in haar artikel 9.
- e)een algemene verplichting op volgens dewelke de netbeheerder de nietdiscriminatie tussen gebruikers of categorieën van gebruikers van het net, meer in het bijzonder ten gunste van zijn gelieerde maatschappijen, moet waarborgen. Richtlijn 2003/54/EG benadrukt meer bepaald het principe van de niet-discriminerende toegang tot het transmissiesysteem in artikel 20.1, dat bepaalt dat de Lidstaten erop dienen toe te zien dat voor alle in aanmerking komende klanten een systeem van toegang voor derden tot de transmissie- en distributienetten wordt ingevoerd. Dit systeem, gebaseerd op gepubliceerde tarieven, moet objectief en zonder discriminatie tussen de gebruikers van het net worden toegepast. Artikel 20.2 van richtlijn 2003/54/EG bepaalt onder meer dat de transmissienetbeheerder de toegang kan weigeren als hij niet over de nodige capaciteit beschikt. Artikel 23.1.
- a)van richtlijn 2003/54/EG heeft betrekking op de regelgevende instanties en bepaalt dat ze, ten minste, verantwoordelijk moeten zijn voor het garanderen van nondiscriminatie, daadwerkelijke mededinging en een doeltreffende marktwerking ten aanzien van de voorschriften inzake het beheer en de toekenning van koppelingscapaciteit, in overleg met de regelgevende instanties van de Lidstaten waarmee een koppeling bestaat. 4/42 I.2. Verordening (EG) Nr. 1228/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit 2. De CREG herinnert eraan dat, krachtens de bepalingen van artikel 249 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, verordening nr. 1228/2003 een algemene draagwijdte heeft, in al zijn elementen bindend is en rechtstreeks van toepassing is in iedere Lidstaat. 3. Artikel 5.2 bepaalt “dat de door de transmissienetbeheerders gehanteerde veiligheids-, operationele en planningsnormen worden openbaar gemaakt. Dit omvat tevens een algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit en de transportbetrouwbaarheidsmarge, een en ander gebaseerd op de elektrische en fysieke eigenschappen van het net. Dergelijke modellen moeten door de regelgevende instanties worden goedgekeurd.” 4. Artikel 6.1 preciseert dat de problemen inzake congestiebeheer worden aangepakt met niet-discriminerende oplossingen, aan de markt gerelateerde oplossingen waarvan voor de marktdeelnemers en de betrokken transmissiesysteembeheerders efficiënte economische signalen uitgaan. Bovendien bepaalt dit artikel dat de netcongestieproblemen bij voorkeur moeten worden opgelost met van transacties losstaande methoden, d.w.z. methoden waarbij geen keuze moet worden gemaakt tussen de contracten van afzonderlijke marktdeelnemers. 5. Artikel 6.2 van verordening nr. 1228/2003 bepaalt dat de procedures voor de beperking van de transacties alleen mogen worden gebruikt in noodsituaties waarbij de transmissienetbeheerder snel moet ingrijpen en waarbij redispatching of compensatiehandel niet mogelijk zijn, en dat, behoudens gevallen van overmacht, de marktdeelnemers aan wie een capaciteit werd toegekend, moeten worden vergoed voor elke beperking. 6. Artikel 6.3 bepaalt dat marktdeelnemers de beschikking krijgen over de maximale capaciteit van de koppelverbindingen en/of de maximale capaciteit van de transmissiesystemen waarmee grensoverschrijdende stromen worden verzorgd, met naleving van de voor een bedrijfszekere exploitatie van het net geldende 5/42 veiligheidsnormen. 7. Artikel 6.4 betreft het tijdschema van de nominaties en de herverdeling van de ongebruikte capaciteiten. Het bepaalt dat de marktdeelnemers de betrokken transmissienetbeheerders voldoende lang vóór de aanvang van de betrokken exploitatieperiode in kennis moeten stellen van hun voornemen om de toegekende capaciteit al dan niet te gebruiken. Elke ongebruikte toegekende capaciteit wordt opnieuw aan de markt toegekend volgens een open, transparante en nietdiscriminerende procedure. 8. Artikel 6.5 van verordening nr. 1228/2003 bepaalt dat, voor zover dit technisch mogelijk is, de transmissienetbeheerders de behoeften aan capaciteit voor elektriciteitsstromen in tegengestelde richting over de overbelaste koppellijn moeten vereffenen, teneinde de capaciteit van deze lijn maximaal te benutten. I.3. De nieuwe “Richtsnoeren voor het beheer en de toewijzing van beschikbare overdrachtcapaciteit op interconnecties tussen nationale systemen” 9. Overeenkomstig artikel 8
(4)van verordening nr. 1228/2003, besliste de Europese Commissie de in de bijlage van deze verordening nr. 1228/2003 opgenomen richtsnoeren voor het beheer en de toekenning van beschikbare overdrachtscapaciteit op interconnecties (koppelverbindingen) tussen nationale systemen te wijzigen
- Aldus werd een nieuwe versie van de bijlage van kracht op 1 december 2006 (hierna: de nieuwe richtsnoeren). De bepalingen van deze nieuwe richtsnoeren die relevant zijn voor onderhavige beslissing worden hierna weergegeven. 1 Zie beslissing van de Commissie van 9 november 2006 tot wijziging van de bijlage bij verordening (EG) Nr. 1228/2003 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit, Publicatieblad EG, nr. L 312 van 11 november 2006, p. 59 6/42
- ALGEMEEN […] 1.
- Bij het definiëren van passende netwerkgebieden waarop en waartussen congestiebeheer van toepassing is, moeten de transmissienetbeheerders zich laten leiden door de beginselen van rendabiliteit en minimalisering van de negatieve gevolgen voor de interne elektriciteitsmarkt. Concreet mogen transmissiesysteembeheerders de interconnectiecapaciteit niet beperken om congestie binnen hun eigen controlegebied op te lossen, behalve om de hierboven vermelde redenen en redenen van operationele veiligheid
(1). Indien een dergelijke situatie zich voordoet, moeten de transmissiesysteembeheerders ze beschrijven en alle gebruikers hiervan op transparante wijze in kennis stellen. Een dergelijke situatie wordt alleen getolereerd zolang geen oplossing op lange termijn is gevonden. De methoden en projecten waarmee zo’n oplossing kan worden bereikt, worden door de transmissiesysteembeheerders beschreven en op transparante wijze aan de gebruikers gepresenteerd. […] 1.9. Uiterlijk op 1 januari 2008 moeten mechanismen op gecoördineerde wijze en onder veilige exploitatieomstandigheden mechanismen voor het intra-day-congestiebeheer van de interconnectiecapaciteit worden opgesteld, teneinde zoveel mogelijk handelsopportuniteiten te scheppen en een grensoverschrijdend evenwicht tot stand te brengen. 1.10. De nationale regelgevende instanties zullen regelmatig de methoden voor congestiebeheer evalueren, waarbij zij met name aandacht zullen besteden aan de naleving van de beginselen en regels die in de voorliggende verordening en in de richtsnoeren zijn vastgelegd, en aan de modaliteiten en voorwaarden die de regelgevende instanties zelf hebben vastgelegd op basis van die beginselen en regels. In het kader van een dergelijke evaluatie moeten alle marktspelers worden geraadpleegd en moeten gerichte studies worden uitgevoerd. 2. METHODEN VOOR CONGESTIEBEHEER 2.1 De methoden voor congestiebeheer moeten op de markt gebaseerd zijn, zodat doeltreffende grensoverschrijdende handel wordt vergemakkelijkt. Daarom zal capaciteit alleen worden toegewezen door expliciete (capaciteit) of impliciete (capaciteit en energie) veilingen. Beide methoden mogen worden gebruikt voor een en dezelfde interconnectie. Met betrekking tot intra-day handel is continuhandel mogelijk. 2.2. Afhankelijk van de concurrentievoorwaarden moeten de mechanismen voor congestiebeheer zowel lange- als kortetermijntoewijzing van transmissiecapaciteit mogelijk 7/42 maken. 2.3. Bij elke procedure voor capaciteitstoewijzing wordt een voorgeschreven gedeelte van de beschikbare interconnectiecapaciteit toegewezen, alsook de resterende capaciteit die niet eerder is toegewezen en alle capaciteit die is vrijgegeven door de begunstigden van eerdere toewijzingen. […] 2.5. De toegangsrechten voor toewijzingen op lange en middellange termijn moeten vaste transmissiecapaciteitsrechten zijn. Voor deze toegangsrechten gelden de beginselen “use-itor-lose-it” of “use-it-or-sell-it” op het ogenblik van de nominering. 2.6. De TNB’s stellen een passende structuur vast voor de toewijzing van capaciteit tussen verschillende tijdsbestekken. Hierin kan een optie zijn opgenomen om een minimumpercentage aan interconnectiecapaciteit te reserveren voor dagelijkse of “intra-day”toewijzing. Deze toewijzingsstructuur moet worden beoordeeld door de respectievelijke regelgevende instanties. Bij het opstellen van hun voorstellen houden de TNB’s rekening met:
- a)de kenmerken van de markten,
- b)de exploitatieomstandigheden, zoals de gevolgen van de vereffening van vaste programma’s,
- c)het niveau van harmonisering van de percentages en tijdsbestekken die zijn goedgekeurd voor de verschillende geldende mechanismen voor toewijzing van capaciteit. […] 2.10. In beginsel mogen alle potentiële marktdeelnemers zonder beperking deelnemen aan het toewijzingsproces. Om te vermijden dat problemen in verband met het mogelijk gebruik van een dominante positie door marktdeelnemers ontstaan of verergeren, mogen de bevoegde regelgevings- en/of mededingingsinstanties om redenen van marktdominantie algemene of ten aanzien van een bedrijf geldende beperkingen opleggen. 2.11. De marktdeelnemers delen de TNB voor iedere vervaldag voldoende lang vóór een bepaalde datum hun vaste aanvragen tot reservering van capaciteit mee. De datum wordt zodanig vastgesteld dat de TNB’s de mogelijkheid hebben de ongebruikte capaciteit opnieuw toe te wijzen, met het oog op een nieuwe toekenning op de volgende vervaldag, met inbegrip van de intraday-sessies. 2.12. Capaciteit mag worden verhandeld op secundaire basis voor zover de TNB lang genoeg van tevoren hiervan in kennis wordt gesteld. Wanneer een TNB een secundaire transactie weigert, moet hij dit op duidelijke en transparante wijze meedelen en uitleggen aan 8/42 alle marktdeelnemers, en moet hij de regelgevende instantie daarvan in kennis stellen. 2.13. De financiële gevolgen van het niet naleven van verplichtingen in verband met de toewijzing van capaciteit komen ten laste van degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Wanneer marktdeelnemers geen gebruik maken van de capaciteit waartoe ze zich verbonden hebben, of, in het geval van expliciet geveilde capaciteit, deze niet verhandelen op secundaire basis of tijdig teruggeven, verliezen ze de rechten op die capaciteit en zijn ze een op de kosten gebaseerde vergoeding verschuldigd. Deze op de kosten gebaseerde vergoedingen voor het niet gebruiken van capaciteit dienen gerechtvaardigd en proportioneel te zijn. Ook wanneer een TNB zijn verplichting niet nakomt, dient hij de marktdeelnemer te vergoeden voor het verlies van de capaciteitsrechten. Met andere verliezen die het gevolg zijn van het verlies van capaciteitsrechten wordt geen rekening gehouden. De belangrijkste concepten en methoden voor het vaststellen van de aansprakelijkheid voor het niet naleven van de verplichtingen worden van tevoren uiteengezet voor wat de financiële gevolgen betreft, en dienen te worden beoordeeld door de relevante nationale regelgevende instantie(s). […] 3. COÖRDINATIE […] 3.5. Ter bevordering van eerlijke en doeltreffende mededinging en grensoverschrijdende handel, dient de in punt 3.2 hiervoor beschreven coördinatie tussen de TNB’s binnen de gebieden alle stappen te bestrijken, gaande van capaciteitsberekening en optimalisering van toewijzing tot veilige exploitatie van het netwerk, en worden de verantwoordelijkheden duidelijk verdeeld. Deze coördinatie heeft met name betrekking op:
- a)het gebruik van een gemeenschappelijk transmissiemodel dat doeltreffend omspringt met fysieke loop-flows en rekening houdt met de verschillen tussen fysieke en commerciële stromen,
- b)de toewijzing en nominering van capaciteit om doeltreffend om te springen met onderling afhankelijke fysieke loop-flows,
- c)het gelijktrekken van de verplichtingen van capaciteithouders om informatie te verstrekken over het geplande gebruik van capaciteit, d.w.z. de nominering van de capaciteit (voor expliciete veilingen);
- d)identieke tijdsbestekken en sluitingstijden,
- e)een identieke structuur voor de toewijzing van capaciteit tussen verschillende tijdsbestekken (bv. 1 dag, 3 uren, 1 week, enz.) en in termen van verkochte 9/42 capaciteitsblokken (hoeveelheid elektriciteit in MW, MWh, enz.),
- f)consequentheid wat het kader voor contracten met marktdeelnemers betreft,
- g)de verificatie van de stromen om te voldoen aan de eisen inzake netwerkbeveiliging voor operationele planning en real-time exploitatie,
- h)de verrekening en de uitvoering van maatregelen inzake congestiebeheer. […] 4. TIJDSCHEMA VOOR MARKTOPERATIES […] 4.2. De nominering van transmissierechten dient, met volle aandacht voor de netwerkveiligheid, lang genoeg van tevoren plaats te vinden, en wel vóór de “day-ahead”sessies van alle relevante georganiseerde markten en vóór de bekendmaking van de capaciteit die zal worden toegewezen op basis van het “day-ahead”- of het “intra-day”toewijzingsmechanisme. Om doeltreffend gebruik te maken van de interconnectie worden nomineringen van transmissierechten in de omgekeerde richting vereffend. […] 5. TRANSPARANTIE 5.1. TNB’S publiceren alle relevante gegevens met betrekking tot de beschikbaarheid van het netwerk, de netwerktoegang en het netwerkgebruik, inclusief een verslag waarin wordt nagegaan waar en waarom er sprake is van congestie, welke methoden worden toegepast om de congestie te beheren en welke plannen er bestaan voor congestiebeheer in de toekomst. […] 5.3. De toegepaste procedures voor congestiebeheer en capaciteitstoewijzing, de tijdstippen en procedures voor het aanvragen van capaciteit, een beschrijving van de aangeboden producten, en de rechten en plichten van de TNB’s en van de partijen die de capaciteit verkrijgen, inclusief de aansprakelijkheid bij niet-naleving van deze plichten, moeten nauwkeurig door de TNB’S worden beschreven en op transparante wijze aan alle potentiële netwerkgebruikers worden meegedeeld. […] 5.5. De TNB’s dienen alle relevante gegevens betreffende de grensoverschrijdende handel te publiceren op basis van de best mogelijke voorspelling. De betrokken marktdeelnemers verschaffen de TNB’s de nodige informatie, zodat die aan hun verplichting kunnen voldoen. 10/42 De wijze waarop deze informatie wordt gepubliceerd moet ter beoordeling aan de regelgevende instanties worden voorgelegd. De TNB’s moeten minstens de volgende gegevens publiceren:
- a)jaarlijks: Informatie over de langetermijnevolutie van de transmissie-infrastructuur en het effect ervan op de grensoverschrijdende transmissiecapaciteit;
- b)maandelijks: Maand- en jaarvoorspellingen van de voor de markt beschikbare transmissiecapaciteit, rekening houdend met alle relevante informatie waarover de TNB beschikt op het ogenblik van de berekening van de voorspelling (vb. de gevolgen van zomer en winter op de capaciteit van de lijnen, onderhoud aan het net, beschikbaarheid van productie-eenheden, enz.);
- c)wekelijks: Voorspellingen van de voor de markt beschikbare transmissiecapaciteit voor de komende week, rekening houdend met alle informatie waarover de TNB beschikt op het ogenblik van de berekening van de voorspelling, zoals de weersvoorspelling, gepland onderhoud aan het net, beschikbaarheid van productie-eenheden, enz.;
- d)dagelijks: Voor de markt beschikbare “day-ahead”- en “intra-day”-transmissiecapaciteit voor elke tijdseenheid van de markt, rekening houdend met alle vereffende “day-ahead”nomineringen, “day-ahead”-productieschema’s, vraagprognoses en gepland onderhoud aan het net;
- e)totale reeds toegewezen capaciteit per tijdseenheid van de markt en alle relevante omstandigheden waarin deze capaciteit kan worden gebruikt (vb. de toewijzingsprijs op de veiling, de verplichtingen inzake de wijze waarop de capaciteit moet worden gebruikt, enz.) teneinde alle resterende capaciteit te identificeren;
- f)de toegewezen capaciteit, zo snel mogelijk na elke toewijzing, en een indicatie van de betaalde prijs;
- g)de totale gebruikte capaciteit, per tijdseenheid van de markt, onmiddellijk na de nominering;
- h)zo dicht mogelijk bij de werkelijke tijd: Verzamelde informatie over gerealiseerde commerciële en fysieke stromen, per tijdseenheid van de markt, inclusief een beschrijving van de effecten van eventuele corrigerende maatregelen (zoals beperking) die door de TNB’s zijn genomen om problemen met het systeem of netwerk op te lossen;
- i)informatie vooraf over geplande uitval en verzamelde informatie achteraf over geplande en niet-geplande uitval die de vorige dag heeft plaatsgevonden in opwekkingseenheden van meer dan 100 MW. 5.6. De markt moet tijdig over alle relevante informatie beschikken om over alle transacties te 11/42 kunnen onderhandelen (industriële klanten moeten bijvoorbeeld tijdig kunnen onderhandelen over jaarcontracten en biedingen moeten tijdig naar georganiseerde markten worden gestuurd). 5.7. De TNB moet de relevante informatie over de voorspelde vraag en opwekking publiceren volgens de in de punten 5.5 en 5.6 vermelde tijdschema’s. De TNB moet ook de relevante informatie publiceren die nodig is voor de grensoverschrijdende vereffeningsmarkt. 5.8. Wanneer de voorspellingen zijn gepubliceerd, moeten ook de ex-post gerealiseerde waarden voor de informatie over de voorspelling worden gepubliceerd in de tijdsperiode die volgt op die waarop de voorspelling betrekking heeft of ten laatste op de volgende dag (D+1). 5.9. Alle door de TNB’s gepubliceerde informatie moet gratis ter beschikking worden gesteld in een gemakkelijk toegankelijk formaat. Het moet ook mogelijk zijn om via adequate en genormaliseerde middelen voor informatie-uitwisseling, die in nauwe samenwerking met de marktpartijen worden vastgesteld, toegang te krijgen tot alle gegevens. De gegevens omvatten informatie over voorbije tijdsperiodes, en minstens over de voorbije twee jaar, zodat nieuwe marktdeelnemers ook toegang hebben tot dergelijke gegevens. 5.10. Transmissienetbeheerders wisselen regelmatig een reeks voldoende accurate gegevens over het netwerk en de load-flow uit teneinde elke transmissiesysteembeheerder in staat te stellen in zijn gebied load-flow berekeningen uit te voeren. Op verzoek wordt dezelfde reeks gegevens ook ter beschikking van de regelgevende instanties en van de Europese Commissie gesteld. De regelgevende instanties en de Europese Commissie behandelen deze gegevens vertrouwelijk en zien erop toe dat alle consultants die op basis van deze gegevens analytisch werk voor hen uitvoeren, ze eveneens vertrouwelijk behandelen. […] I.4. 10. De elektriciteitswet Artikel 2, 7° van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: elektriciteitswet) verstaat onder “transmissienet” het nationaal transmissienet voor elektriciteit, dat de bovengrondse lijnen, ondergrondse kabels en installaties omvat die dienen voor het vervoer van elektriciteit van land tot land en naar rechtstreekse afnemers van de producenten en naar distributeurs gevestigd in België, alsook voor de koppeling tussen elektrische centrales en tussen elektriciteitsnetten. 12/42 11. Artikel 15 § 1 van dezelfde wet bepaalt dat de in aanmerking komende afnemers een recht van toegang tot het transmissienet hebben tegen de tarieven vastgesteld overeenkomstig artikel 12 en dat de netbeheerder de toegang alleen kan weigeren wanneer hij niet over de nodige capaciteit beschikt, of wanneer de aanvrager niet voldoet aan de technische voorschriften bepaald in het technisch reglement. I.5. 12. Het technisch reglement Artikel 176 van het technisch reglement bepaalt: “1. De netbeheerder bepaalt de methodes die hij toepast tijdens de evaluatie van de transmissiecapaciteit die hij aan de toegangsverantwoordelijke voor hun energie-uitwisseling met de buitenlandse netten ter beschikking kan stellen. § 2. De methodes bedoeld in §1 worden door de netbeheerder gepubliceerd overeenkomstig artikel 26 van dit besluit en ter kennis van de commissie gebracht”. Artikel 177 bepaalt: “1. De methodes, bedoeld in artikel 176, hebben tot doel, een zo groot mogelijke capaciteit ter beschikking te stellen en dit op een transparante en nietdiscriminerende wijze, en waarbij de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net worden gewaarborgd. § 2. Deze methodes zijn onder meer gebaseerd op de regels en de aanbevelingen die de wisselwerking van de Europese verbindingsnetten en de energieuitwisselingen tussen de regelzones beheersen. § 3. Deze methodes houden zoveel mogelijk rekening met de invloeden van de elektriciteitsstromen die, in voorkomend geval, ontstaan door energie-uitwisselingen tussen de regelzones. § 4. Deze methodes houden zoveel mogelijk rekening met de invloeden van de elektriciteitsstromen op de buitenlandse netten die, in voorkomend geval, ontstaan door de energie-uitwisselingen tussen de regelzones en deze netten. Artikel 180, §1, van het technische reglement bepaalt dat de netbeheerder op nietdiscriminerende en transparante wijze de door hem toegepaste congestiebeheermethoden moet bepalen. Artikel 180, §2, preciseert dat de methoden voor congestiebeheer en de veiligheidsregels ter goedkeuring aan de CREG ter kennis gebracht moeten worden en gepubliceerd moeten worden overeenkomstig artikel 26. 13/42 Overeenkomstig artikel 180, §3, van het technisch reglement moet de netbeheerder er, bij de uitvaardiging en de inwerkingstelling van deze methoden, inzonderheid op toezien om, 1° zoveel mogelijk rekening te houden met de richting van de elektriciteitsstromen, en in het bijzonder wanneer de energie-uitwisselingen effectief de congestie doen verminderen; 2° zoveel mogelijk betekenisvolle invloeden te vermijden op de elektriciteitsstromen in andere netten; 3° problemen van congestie op het net op te lossen bij voorkeur met methoden die geen selectie tussen de energie-uitwisselingen van de verschillende toegangsverantwoordelijken inhouden; 4° geschikte economische signalen te geven aan de betrokken netgebruikers. Overeenkomstig artikel 180, §4, van het technisch reglement moeten deze methoden van congestiebeheer onder meer gebaseerd zijn op: 1° procedures voor het in mededinging stellen van de beschikbare capaciteit; 2° de coördinatie van de inschakeling van productie-eenheden aangesloten op de regelzone en/of, middels akkoord met de buitenlandse netbeheerder(s), door de gecoördineerde inschakeling van productie-eenheden aangesloten op de betrokken buitenlandse regelzone(s). Krachtens artikel 181, §1, van het technische reglement hebben de methoden voor congestiebeheer bepaald in artikel 180 onder meer tot doel: 1° elke beschikbare capaciteit aan de markt ter beschikking te stellen volgens transparante en niet-discriminerende methoden via, in voorkomend geval, veilingen waarin de capaciteiten kunnen worden verkocht met verschillende duurtijden en met verschillende karakteristieken (bijvoorbeeld wat betreft de verwachte betrouwbaarheid van de betreffende beschikbare capaciteit); 2° de beschikbare capaciteit in een serie verkopen aan te bieden die op verschillende tijdsbasis gehouden kunnen worden; 3° bij elk van deze veilingen een bepaald gedeelte van de beschikbare capaciteit aan te bieden, met inbegrip van alle overblijvende capaciteiten die niet toegekend werden bij de vorige verkopen. 14/42 4° de commercialisering van de aangeboden capaciteit toe te laten. Artikel 181, §2, bepaalt dat de methoden voor congestiebeheer, in noodsituaties, een beroep kunnen doen op de onderbreking van grensoverschrijdende energie-uitwisselingen, overeenkomstig vooraf vastgestelde prioriteitsregels die de CREG ter kennis zijn gebracht en gepubliceerd zijn overeenkomstig artikel 26 van dit besluit. Zijn paragraaf 3 preciseert dat, wat de uitvaardiging en de inwerkingstelling van de methoden voor congestiebeheer betreft, de netbeheerder overleg dient te plegen met de netbeheerders van de betrokken buitenlandse regelzones. 13. Artikel 183, §1, van het technische reglement bepaalt dat de netbeheerder waakt over de uitvoering van een of meer methoden voor de toekenning van beschikbare capaciteit aan de toegangsverantwoordelijken van energie-uitwisselingen met buitenlandse netten. Volgens artikel 183, §2, van het technisch reglement, zijn deze methodes transparant en niet-discriminerend. Ze worden aan de CREG ter goedkeuring voorgelegd en gepubliceerd overeenkomstig artikel 26 van het technisch reglement. Ten slotte preciseert artikel 183, §3, van het technisch reglement dat deze methoden tot doel hebben het gebruik van de capaciteit van het net te optimaliseren overeenkomstig artikel 179. 14. Overeenkomstig artikel 184 van het technische reglement beogen de methoden van toekenning van capaciteit onder meer: 1° in de mate van het mogelijke elk verschil in behandeling te minimaliseren tussen de verschillende soorten van grensoverschrijdende energie-uitwisselingen door fysieke wederkerige overeenkomsten of aanbiedingen op georganiseerde buitenlandse markten; 2° elke ongebruikte capaciteit aan andere marktdeelnemers ter beschikking te stellen; 3° de precieze voorwaarden van de garantiegraad van de aan de marktdeelnemers ter beschikking gestelde capaciteit te bepalen. 15/42 II. 15. ANTECEDENTEN Op 1 december 2005 keurde de CREG beslissing (B)051201-CDC-494 goed betreffende de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de N.V. Elia System Operator over de methoden voor congestiebeheer en voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de beschikbare capaciteit op de koppelverbinding Frankrijk-België. Door deze beslissing genomen met uitvoering van de artikelen 180, §2 en 183, §2 van het technisch reglement weigert de CREG de goedkeuring, maar stond ze voorlopig de inwerkingstelling toe van een nieuw mechanisme voor capaciteitstoewijzing en congestiebeheer op de Frans Belgische grens, op basis van expliciete veilingen voorgesteld door Elia. In haar beslissing maakte de CREG overigens enig voorbehoud en richtte ze een aantal verzoeken tot Elia, waaronder het verzoek om tegen 1 maart 2006 over te gaan tot de invoering van de netting van capaciteiten. 16. In de loop van de maanden oktober en november 2006 pleegden de CREG en de CRE overleg met het oog op de bespreking van de inhoud van de Regels voor de toewijzing van capaciteit op de interconnectie Frankrijk-België (hierna IFB-Regels), en stelden daarbij een lijst op met de punten die door Elia en RTE moesten worden gewijzigd opdat deze IFB-Regels hun goedkeuring zouden bekomen (hierna: de gemeenschappelijke opmerkingen). Beide regulatoren verzochten Elia en RTE bij brief van 9 november 2006 hen een nieuw voorstel van IFB Regels ter goedkeuring voor te leggen dat de gemeenschappelijke opmerkingen in aanmerking neemt. De punten die moeten worden gewijzigd zijn meer bepaald de voorwaarden van opschorting en opheffing van de machtiging, het begrenzen van de aansprakelijkheid en de "netting” van de nomineringen in het kader van de maand- en jaarveilingen. Daarnaast melden de regulatoren dat ze de mogelijkheid van een compensatie gebaseerd op het verschil van de beursprijzen onderzoeken. 17. Op 22 november 2006 ontving de CREG van Elia, met toepassing van de artikelen 180, §2, en 183, §2, van het technisch reglement een nieuwe aanvraag tot goedkeuring van de methoden voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de beschikbare capaciteit voor de energie-uitwisselingen met het Franse net, nl. een nieuwe versie van de IFB regels ter vervanging van de versie van 11 oktober 2006. 16/42 18. Op 5 december 2006 ontving de CREG van Elia, met toepassing van de artikelen 180, §2, en 183, §2, van het technisch reglement een nieuwe aanvraag tot goedkeuring van de methoden voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de beschikbare capaciteit voor de energieuitwisselingen met het Franse net, nl. een nieuwe versie van de IFB regels die de versie van 11 oktober 2006 vervangt, en die, volgens Elia, de gemeenschappelijke opmerkingen van de CRE en de CREG in aanmerking neemt. 19. Op 7 december 2006 keurde de CREG beslissing (B)061207-CDC-610 goed betreffende de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de N.V. Elia System Operator over de methoden voor congestiebeheer en voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de beschikbare capaciteit op de koppelverbinding Frankrijk-België (hierna: de beslissing van 7 december 2006). Dit voorstel beoogde de integratie in de IFB Regels van de nodige wijzigingen aan de invoering van een secundaire capaciteitsmarkt en het in aanmerking nemen van de gemeenschappelijke opmerkingen van de CREG en de CRE. Door deze beslissing genomen met uitvoering van de artikelen 180, §2, en 183, §2 van het technisch reglement weigert de CREG meer bepaald het voorstel van Elia met de nieuwe IFB Regels goed te keuren, maar staat niettemin de voorlopige toepassing toe van de voorgestelde wijzigingen om de invoering van de secundaire markt niet te vertragen. Bovendien verzoekt de CREG Elia om zo snel mogelijk over te gaan tot invoering van “netting” van de capaciteiten en haar tegen uiterlijk 1 maart 2007 een nieuw voorstel over te maken dat tegemoetkomt aan haar eisen inzake de opheffing van de machtiging en de begrenzing van de aansprakelijkheid. Daarnaast wijst de CREG Elia erop dat zij de mogelijkheid van een schadeloosstelling tot het verschil van de beursprijzen zal onderzoeken in geval van capaciteitsvermindering. 20. Op 12 februari 2007 publiceerden de vijf regulatoren van de regio Centrum-West (Duitsland, België, Frankrijk, Luxemburg en Nederland) een actieplan om de integratie van de elektriciteitsmarkten van de regio te versnellen2. In november 2006 werd al een voorlopige versie van dit actieplan voor reactie aan de netbeheerders voorgesteld. Een van de prioritaire punten van dit actieplan is het harmoniseren en verbeteren van de expliciete veilingmechanismen (waaronder het vraagstuk van de vastheid van de koppelverbindingscapaciteiten). In dit actieplan verzoeken de vijf 2 Dit actieplan is beschikbaar op de internetsite van de CREG www.creg.be, rubriek “persberichten”. 17/42 regulatoren (BnetzA, CREG, CRE, ILR eN DTe) transmissienetbeheerders om hen tegen 1 maart 2007 een specifiek voorstel te doen van een geharmoniseerde en verbeterde set van veilingregels op schaal van de regio Centrum-West. De regulatoren vragen de netbeheerders ook om hen tegen 1 maart 2007 een studie te bezorgen over de kostprijs van de compensatie voor het verschil van de beursprijzen die op de waarnemingen uit het verleden zou zijn gebaseerd. 21. Bij brief van 22 februari 2007 bezorgde Elia de CREG het gemeenschappelijke tijdschema van Elia en RTE betreffende de invoering van “netting” enerzijds en van het voorlopige “intra-day” toewijzingsmechanisme op de koppelverbinding FrankrijkBelgië anderzijds. Elia meldt hierin dat de ”netting” vóór medio 2008 niet kan worden doorgevoerd en wijst op de afwezigheid van een toegevoegde waarde van “netting” voor deze grens. 22. In de loop van de maand maart 2007 en begin april 2007 plegen de CRE en de CREG overleg over het voorstel van nieuwe IFB Regels dat Elia hen op 2 maart 2007 overmaakte. 23. Op 12 april 2007 keurde de CREG beslissing (B)070412-CDC-678 goed betreffende de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de N.V. Elia System Operator over de methoden voor congestiebeheer en voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de beschikbare capaciteit op de koppelverbinding Frankrijk-België (hierna: de beslissing van 12 april 2007). Dit voorstel beoogt hoofdzakelijk de integratie van de wijzigingen aan de invoering van een mechanisme voor toekenning van intra-daycapaciteit in de IFB Regels. Door deze beslissing genomen met uitvoering van de artikelen 180, §2, en 183, §2 van het technisch reglement weigert de CREG meer bepaald het voorstel van Elia van nieuwe IFB Regels goed te keuren, maar staat niettemin de voorlopige toepassing toe van de voorgestelde wijzigingen teneinde de invoering van het nieuwe mechanisme voor de toekenning van intra-daycapaciteit niet te vertragen en de markt daardoor te penaliseren. Bovendien verzoekt de CREG Elia om haar tegen uiterlijk 4 mei 2007 een nieuw voorstel over te maken dat beantwoordt aan haar vereisten inzake begrenzing van de aansprakelijkheid, de “netting” van de capaciteiten zo snel mogelijk in te voeren en om zich zo snel mogelijk en ten laatste tegen 1 juli 2007 te richten naar de transparantievereisten. 18/42 24. Op 20 april 2007 verzoeken de regulatoren van de regio de transmissienetbeheerders hun voorstel voor te leggen aan de regulatoren en aan twee verenigingen die de marktspelers vertegenwoordigen. Tijdens deze vergadering wordt besloten dat alle aspecten van de veilingregels die niet rechtstreeks een wijziging van de IT-systemen inhouden (de “quick-wins”) tegen de veilingen van 2008 moeten worden geharmoniseerd en verbeterd. Om het werk te vergemakkelijken laten de vijf regulatoren een gemeenschappelijk document rondgaan waarin de verschillende in de regio bestaande veilingregels worden beschreven en waarin ze hun eerste opmerkingen aangeven over de wijze waarop de desbetreffende regels kunnen worden geharmoniseerd en verbeterd. De regulatoren hebben dit document overigens aan een marktraadpleging onderworpen. 25. Op 22 mei 2007 organiseren de regulatoren van de regio Centrum-West een “technical workshop” waarop zowel de transmissienetbeheerders als vertegenwoordigers van de marktspelers worden uitgenodigd. Tijdens deze vergadering wordt overeengekomen dat de transmissienetbeheerders op 13 juli 2007 de regulatoren een voorstel van geharmoniseerde regels zullen voorleggen voor alle aspecten die tijdens de vergadering besproken werden en er als “quick-wins” konden worden geïdentificeerd. De ontwerpbesluiten van deze vergadering werden op 21 juni 2007 naar de deelnemers verstuurd en de door alle deelnemers goedgekeurde besluiten werden door de CREG naar eerstgenoemden verstuurd op 26 juli 2007. Deze besluiten bepalen dat de TNB een geharmoniseerde tekst zullen voorleggen die rekening houdt met de wetten van ieder land en met de wederkerigheid. 26. Bij brief van 12 juli 2007 (door de CREG ontvangen op 16 juli) bezorgt Elia de CREG onder andere het gezamenlijke voorstel van de transmissienetbeheerders voor de inwerkingtreding van expliciete veilingregels op lange termijn in de regio CentrumWest (“TSO’s joint proposal for the implementation of long term explicit auction rules in Central West Europe »). Dit voorstel wordt door de transmissienetbeheerders aan de regulatoren tijdens een vergadering op 18 juli 2007 voorgelegd. Verder zetten de netbeheerders van de regio Centrum-West tijdens diezelfde vergadering van 18 juli hun standpunt uiteen over de compensatie voor capaciteitsverminderingen op basis van het verschil van de beursprijzen, meer bepaald wat de rechtsgeldigheid van een dergelijke oplossing betreft en de negatieve impact daarvan op het capaciteitsvolume dat 19/42 door de netbeheerders zou worden toegekend. De regulatoren ontvangen geen raming van de kosten voor de invoering van een mechanisme ter compensatie van het verschil van de beursprijzen dat op waarnemingen uit het verleden zou zijn gebaseerd. 27. Op 1 augustus publiceren de regulatoren van de regio Centrum-West, in het kader van het regionaal initiatief Centrum-West, een uitvoerig rapport waarin een transparantieniveau wordt beschreven dat het mogelijk maakt aan de eisen van de nieuwe richtsnoeren op dit gebied te voldoen. 28. Op 17 augustus 2007 komen de regulatoren van de regio Centrum-West samen om onder meer het harmoniseringsvoorstel te bespreken dat de transmissienetbeheerders tijdens de vergadering van 18 juli 2007 voorlegden. De besluiten van deze vergadering worden per e-mail van 5 september 2007 aan de netbeheerders van regio Centrum-West overgemaakt. Deze e-mail wijst onder andere op het gemeenschappelijke standpunt van de regulatoren rond de opschorting en de opheffing van de machtiging, de “netting” en de beperking van de aansprakelijkheid. 29. Op 27 augustus ontvangt de CREG een schrijven van Elia in antwoord op de op 1 augustus 2007 gestarte openbare raadpleging over de transparantie. 30. Op 13 september 2007 keurt de CREG beslissing (B)070913-CDC-711 goed betreffende de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de N.V. Elia System Operator over de methoden voor congestiebeheer en voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de beschikbare capaciteit op de koppelverbinding België-Nederland. In deze beslissing verzoekt de CREG Elia om het stelsel van de aansprakelijkheidsbeperking dat ook een plafond, vastgesteld op 100 000 €, voor de aansprakelijkheid van de netbeheerder voorziet te herzien en de nadere regels voor de toepassing van het principe van compensatie op basis van het verschil tussen de beursprijzen te onderzoeken, in overeenstemming met de tarifaire bepalingen van het koninklijk besluit van 8 juni 2007, zodat ze zo vlug mogelijk in werking zouden treden. 31. Op 19 september 2007 organiseren de regulatoren van de regio Centrum-West een “Stakeholders Group meeting” waarop onder meer de kwestie van de harmonisering 20/42 en de verbetering van de regels van expliciete veilingen worden aangeroerd. De netbeheerders van de regio Centrum-West bevestigen daar hun gemeenschappelijk standpunt overgemaakt op 18 juli 2007 terwijl de regulatoren hier wijzen op hun gemeenschappelijk standpunt ten aanzien van dit voorstel. Zij vragen meer bepaald voor de Frans-Belgische grens de nadere toepassingsregels voor de invoering tegen het jaar 2008 te onderzoeken van een mechanisme van compensatie in het geval van een beperking op basis van het verschil tussen de beursprijzen. 32. Op 9 oktober 2007 ontving de CREG van Elia, met toepassing van de artikelen 180, §2, en 183, §2, van het technisch reglement een aanvraag tot goedkeuring van de methoden voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de beschikbare capaciteit voor de energie-uitwisselingen met het Franse net, zoals essentieel gewijzigd met het oog op de invoering van het voorstel geformuleerd door de transmissienetbeheerders in het kader van de regionale harmonisering. Dit verzoek wordt vergezeld van een begeleidende nota met als titel: “Allocations sur l’interconnexion France Belgique – Version 1.4 des Règles IFB applicables pour les enchères 2008” (hierna: de begeleidende nota) en een andere nota met de titel: “TSOs’ joint proposal for the implementation of long term explicit auction rules in Central West Europe (CWE)”. 33. Op 16 november 2007 stuurt de CREG een brief naar Elia met het verzoek haar binnen een termijn verenigbaar met de organisatie van de jaarveilingen van 2008 een nieuw ontwerp van toekenningsregels over te maken die verbeteringen voorstellen aan de “netting van de capaciteiten” en aan de begrenzing van de schadeloosstelling in geval van een vermindering op basis van het verschil tussen de beursprijzen. De CRE stuurt RTE een gelijkaardige brief. 34. Op 21 november 2007 ontvangt de CREG een schrijven van Elia in antwoord op haar brief van 16 november waarin deze laatste de CREG om verduidelijkingen verzoekt bij de wijze waarop de in de tarieven voorgestelde maatregelen in aanmerking moeten worden genomen. 35. Op 30 november bezorgt de CREG Elia als antwoord op haar vragen gesteld in de brief van 21 november nadere toelichtingen bij het eventueel in aanmerking nemen van de in de tarieven gevraagde verbeteringen, evenals toelichtingen bij een nieuw verzoek voor een voorstel van verbeterde regels en bij de waarde van de 21/42 minimumcapaciteit die de netbeheerders bereid zijn toe te wijzen gedurende heel het jaar 2008. 36. Op 5 december 2007 verstuurt de CREG Elia via e-mail bijkomende toelichtingen over het in aanmerking nemen van de schadeloosstelling bij verschil tussen de beursprijzen. 37. Op 5 december 2007 ’s avonds ontvangt de CREG van Elia via e-mail een nieuw voorstel van Elia-regels die wijzigingen aanbrengen aan een deel van de gevraagde punten. Dit voorstel komt per brief op 6 december 2007 toe. 38. Op 7 december 2007 publiceerden de vijf regulatoren van de Europese regio CentrumWest die Duitsland, België, Frankrijk, Luxemburg en Nederland omvat, hun transparantierapport (hierna: transparantierapport). Dit rapport verduidelijkt overeenkomstig artikel 1.10 van de nieuwe richtsnoeren de nadere regels voor invoering van deel 5 van deze nieuwe richtsnoeren met betrekking tot de transparantie. 22/42 III. ANALYSE VAN DE METHODES VOOR CONGESTIEBEHEER EN VOOR DE TOEKENNING VAN CAPACITEIT OP DE KOPPELVERBINDING FRANKRIJK-BELGIË VOORGESTELD DOOR ELIA III.1. Voorafgaande opmerkingen 39. Onder deze titel wordt de conformiteit geanalyseerd van het voorstel van Elia met het wettelijke kader, omschreven in titel I van deze beslissing. 40. De CREG onderzoekt meer bepaald of de nieuwe versie van de IFB Regels, voorgesteld door Elia, rekening houdt met de kritiek die de CREG formuleerde in haar beslissing van 12 april 2007 en met het gemeenschappelijk standpunt van de regulatoren en de brieven die op 16 en 30 november 2007 naar Elia werden verstuurd. 41. Deze beslissing moet ook worden beschouwd in het kader van het actieplan van de vijf regulatoren van de regio Midden-West (Duitsland, België, Frankrijk, Luxemburg en Nederland) waarin de vijf regulatoren (BnetzA, CREG, CRE, ILR en DTe) de beheerders van de transmissienetten verzoeken om hen tegen 1 maart 2007 een specifiek voorstel van een op de schaal van de regio Centrum-West geharmoniseerde en verbeterde set van veilingregels voor te leggen. In antwoord op dit verzoek stellen de netbeheerders voor deze geharmoniseerde en verbeterde regels in twee fasen door te voeren: de eerste fase voorzien voor de veilingen van 2008 beperkt zich tot de punten die geen (ingrijpende) wijziging van het informaticaproces vergen, ook “quick wins” genoemd, en de tweede fase voorzien voor de veilingen van het jaar 2009. 42. De wijzigingen van de veilingregels die door Elia worden voorgesteld hebben meer bepaald betrekking op de aangekondigde invoering van een “netting”, de opschorting van de machtiging, de capaciteitsbeperking, de klacht over een rekening, de betalingsachterstand, de aansprakelijkheid en de veilingkalender. 23/42 43. De CREG merkt op dat Elia haar laatste en ultieme voorstel op de avond van 5 december 2007 buiten de gewone kantooruren via e-mail toestuurde en dat de CREG de aangetekende brief van Elia pas op 6 december 2007 ontving. In haar begeleidende brief merkt Elia echter op dat de beslissingen van de CREG en de CRE hen “uiterlijk deze vrijdag 7 december” “moeten” toekomen, m.a.w. slechts een tot twee dagen na de voorlegging van hun voorstel. Een dergelijke timing is onaanvaardbaar, wijkt af van iedere redelijke termijn en laat de CREG niet voldoende tijd om over te gaan tot een diepgaande evaluatie en een gemotiveerde beslissing op te stellen over het voorstel van de gewijzigde regels die een invloed hebben op alle marktdeelnemers. Hoewel de CREG in dit dossier niet door vaste termijnen is gebonden en de netbeheerder de regulator in geen geval een termijn kan opleggen, heeft de CREG gemeend dat zij deze beslissing zo snel mogelijk diende te nemen om het schema van de veilingen voor de marktdeelnemers niet te verstoren. 44. Voorliggende beslissing geldt zonder afbreuk te doen aan alle verdere aanpassingen aan de IFB Regels die in het raam van de coördinatie (die onder meer de harmonisering omvat) voorzien onder afdeling 3 van de nieuwe richtsnoeren zou kunnen worden verlangd. 45. III.2. 46. Deze beslissing werd genomen in overleg met de CRE, de Franse regulator. Vermindering van de gewaarborgde minimumcapaciteit In haar brief van 5 december 2007 stelt Elia de gewaarborgde minimumcapaciteit vast waartoe de netbeheerders zich voor toewijzing tijdens het jaar 2008 hebben verbonden. Deze capaciteit bedraagt in de richting Frankrijk België 1600 MW, of een vermindering met 100 MW ten opzichte van de minimumwaarde voor het jaar 2007, en 600 MW in de richting van België Frankrijk. De CREG herinnert eraan dat de interconnectie (Chooz-Monceau) begin 2007 werd versterkt en dat de installatie van de transformator-faseverschuivers op de Belgisch-Nederlandse interconnectie voor 24/42 de zomer van 2008 eveneens zou moeten toelaten de gewaarborgde capaciteit tijdens deze kritische periode te verhogen. 47. De CREG herinnert er in de eerste plaats aan dat artikel 5.2 van het reglement bepaalt dat “de door de transmissienetbeheerders gehanteerde veiligheids-, operationele en planningsnormen openbaar worden gemaakt. Dit omvat tevens een algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit en de transportbetrouwbaarheidsmarge, een en ander gebaseerd op de elektrische en fysieke eigenschappen van het net. Dergelijke modellen moeten door de regelgevende instanties worden goedgekeurd.” De redenen die tot een vermindering van de toegewezen capaciteit op de interconnectie België-Frankrijk zouden kunnen leiden, zijn voor de CREG, meer bepaald gezien de versterking, niet volstrekt duidelijk. 48. Bijgevolg vraagt de CREG Elia haar de methode voor de berekening van de capaciteit die zij toepast op de Frans-Belgische grens overeenkomstig de artikelen 176 en 177 van het technisch reglement ter goedkeuring (artikel 5.2 reglement) voor te leggen. 49. De CREG brengt vervolgens artikel 1.7 van de nieuwe richtsnoeren in herinnering dat bepaalt dat: “Bij het definiëren van passende netwerkgebieden waarop en waartussen congestiebeheer van toepassing is, moeten de transmissienetbeheerders zich laten leiden door de beginselen van rendabiliteit en minimalisering van de negatieve gevolgen voor de interne elektriciteitsmarkt. Concreet mogen transmissiesysteembeheerders de interconnectiecapaciteit niet beperken om congestie binnen hun eigen controlegebied op te lossen, behalve om de hierboven vermelde redenen en redenen van operationele veiligheid…” 50. Bijgevolg en zoals reeds vermeld in haar brief van 30 november 2007 vraagt de CREG Elia om aan te tonen dat de aangekondigde capaciteitsverminderingen er niet op gericht zijn de binnenlandse congestieproblemen op te lossen. 51. De CREG wijst ook op artikel 5.10 van de nieuwe richtsnoeren dat bepaalt dat “de 25/42 Transmissienetbeheerders regelmatig een reeks voldoende accurate gegevens over het netwerk en de load-flow uitwisselen teneinde elke transmissiesysteembeheerder in staat te stellen in zijn gebied load-flow berekeningen uit te voeren. Op verzoek wordt dezelfde reeks gegevens ook ter beschikking van de regelgevende instanties en van de Europese Commissie gesteld…”. 52. De CREG vraagt Elia in het bijzonder haar de bijzonderheden over te maken van de load-flow berekeningen aan de hand waarvan zij de waarde van de gewaarborgde minimumcapaciteit van het jaar 2008 heeft berekend. 53. Tot slot herhaalt de CREG de vraag die zij in haar brief van 30 november 2007 aan Elia stelde om haar de nadere regels en de kostprijs van een preventieve dispatching mee te delen, die haar bij wijze van uitzondering zou toelaten tijdens het hele jaar 2008 eenzelfde capaciteit te garanderen als in 2007, namelijk 1700 MW. 54. De CREG verzoekt Elia haar tegen uiterlijk 1 maart 2008 de gegevens gevraagd onder de bovenstaande paragrafen 48, 50, 52 en 53 te bezorgen. III.3. Toepassing van het wettelijk kader op het voorstel van Elia III.3.1 Algemeen 55. De wijzigingen die door Elia aan de geldende IFB Regels worden voorgesteld, zijn erop gericht de door de netbeheerders in het kader van de harmonisering op het niveau van de regio Centrum-West voorgestelde wijzigingen daarin op te nemen. 56. De CREG verduidelijkt dat zij zich in het kader van deze beslissing niet zal beperken tot een onderzoek van de wijzigingen die aan de geldende IFB regels werden aangebracht, maar ook ieder eventueel probleem dat in de IFB Regels wordt vastgesteld zal beklemtonen. De CREG herinnert eraan dat zij de geldende IFB Regels niet kon goedkeuren, maar dat zij niettemin de toepassing ervan toelaat, zoals dit blijkt uit de antecedenten (deel II) van deze beslissing. 26/42 III.3.2 Analyse Artikel 1.07 57. De CREG zal nagaan hoe deze bepaling door de deelnemers wordt toegepast en behoudt zich bijgevolg het recht voor te vragen dat verbeteringen of verduidelijkingen aan de tekst worden aangebracht ingeval ze misbruiken zouden vaststellen. In dit verband herinnert de CREG er bijvoorbeeld aan dat de maatregel van capaciteitsbeperking moet begrepen worden alsof hij van toepassing is op een marktspeler, samen met de rechtstreeks of onrechtstreeks verbonden vennootschappen of groepen van vennootschappen. Artikel 2.06, waaronder “netting” 58. In het vierde lid van dit artikel stelt de CREG vast dat de netwerkbeheerders zich voor de capaciteit ter beschikking van de marktkoppeling er toe verbonden hebben tegen uiterlijk 1 juli 2008 rekening te houden met de nettowaarde van de genomineerde capaciteit voor de jaar- en maandhorizonten, ook “netting” genoemd. 59. De CREG noteert dat artikel 4.2 van de nieuwe richtsnoeren die sinds 1 december 2006 van kracht zijn “netting” uitdrukkelijk voorzien. De CREG beklemtoont het belang van deze capaciteitsnetting om een goede prijsconvergentie op de Belgische, Franse en Nederlandse beurzen die door het mechanisme van impliciete veilingen zijn gekoppeld te verzekeren. 60. De CREG herinnert eraan dat zij Elia in haar beslissing van 1 december 2005 al duidelijk verzocht tegen 1 maart 2006 de “capaciteitsnetting” tot stand te brengen, en dat zij er in haar beslissingen van 7 december 2006 en 12 april 2007 andermaal op wees dat deze maatregel zo snel mogelijk moest worden ingevoerd. 61. De CREG stelt vast dat de door de netbeheerders aangekondigde uiterste datum dezelfde is als de datum aangekondigd in hun brief van 22 februari 2007. De CREG hoopt dat de netbeheerders vóór deze limietdatum tot de totstandbrenging van de “netting” kunnen overgaan. De CREG meldt dat zij de mogelijkheid van 27/42 administratieve boetes zoals voorzien onder artikel 31 van de elektriciteitswet zal onderzoeken, indien de betreffende “netting” per 1 juli 2008 niet is verwezenlijkt. Artikel 2.08
- a)62. De CREG dringt er wat het tweede lid betreft op aan dat het Gemeenschappelijke Veilingbureau (hierna: GV), overeenkomstig artikel 5.5.(
- h)van de nieuwe richtsnoeren, in geval van capaciteitsvermindering, zo vlug mogelijk de publicatie op zijn website zou mogelijk maken van de redenen voor deze vermindering. De huidige regels bepalen enkel dat deze publicatiemogelijkheid wordt uitgeoefend op een datum die aan de deelnemers wordt meegedeeld. Deze publicatie moet zo snel mogelijk en overeenkomstig de voorschriften van het transparantierapport van de regulatoren van de regio Centrum-West dat in het kader van het gewestelijk initiatief voor de elektriciteit werd gepubliceerd gebeuren. Artikel 2.09 63. De CREG dringt er wat het derde streepje van het tweede lid betreft, op aan dat het GV, overeenkomstig artikel 5.5.(
- h)van de nieuwe richtsnoeren, in geval van een vermindering van de genomineerde uitwisselingsprogramma’s, zo vlug mogelijk de publicatie op zijn website van de redenen voor deze vermindering zou mogelijk maken. De huidige regels bepalen enkel dat deze publicatiemogelijkheid wordt uitgeoefend op een datum die aan de deelnemers wordt meegedeeld. Deze publicatie moet zo snel mogelijk en overeenkomstig de voorschriften van het transparantierapport van de regulatoren van de regio Centrum-West dat in het kader van het gewestelijk initiatief voor de elektriciteit werd gepubliceerd gebeuren. Artikel 2.10 64. Zoals zij reeds in haar beslissing van 12 april 2007 opmerkte, stelt de CREG vast dat de nieuwe richtsnoeren hogere eisen inzake transparantie stellen (zie afdeling 5 van de richtsnoeren). Dit geldt in elk geval voor de publicatie van de volgende gegevens: de beschikbaarheid van de netelementen (artikel 5.1.); de jaarvoorspellingen van 28/42 transmissiecapaciteit (artikel 5.5.(b)); de weekvoorspellingen van transmissiecapaciteit (artikel 5.5.(c)); de beschikbaarheid van de productie-eenheden (artikel 5.5.(i)); en de achteraf gerealiseerde waarden (artikel 5.8). 65. Deze publicatie moet zo snel mogelijk en overeenkomstig de voorschriften van het transparantierapport van de regulatoren van de regio Centrum-West dat in het kader van het gewestelijk initiatief voor de elektriciteit werd gepubliceerd gebeuren. Artikel 3.02 66. De marktspelers lijken eerder voorstander te zijn van een bankgarantiesysteem dan van een systeem waarbij regelmatig fondsen worden opgevraagd. De CRE en de CREG stipten in hun gemeenschappelijke opmerkingen aan dat het bankgarantiesysteem zoals dat wordt voorgesteld niet optimaal lijkt en als discriminerend kan voorkomen in het geval van veilingen. Deze kwestie zal moeten worden opgelost in het kader van een latere fase van het proces tot harmonisering van de expliciete veilingregels. Artikel 3.05: Waaronder toegang tot het netwerk 67. Zoals zij reeds in haar vroegere beslissingen meldde, meent de CREG dat het toegangsrecht tot het net, dat een elementaire en wezenlijke pijler van de vrijmaking van de elektriciteitsmarkt vormt, van publieke orde moet worden beschouwd en dat iedere uitzondering op dit recht restrictief moet worden geïnterpreteerd. De IFB Regels mogen daaraan geen afbreuk doen. Artikel 15, §1 van de elektriciteitswet is immers ook van toepassing op de toegang tot de interconnecties. Artikel 2, 7°, van de elektriciteitwet definieert de term “transmissienet” met inbegrip van de koppelverbinding met buitenlandse netten. De koppelverbindingen maken dus integraal deel uit van het transmissienet. Het is raadzaam te verduidelijken dat het toegangsrecht tot het net, en in het bijzonder tot de koppelverbindingen die er integraal deel van uitmaken, niet alleen inhoudt dat men toelating krijgt om deel te nemen aan de veilingen, maar dat men tevens een in de tijd onbeperkte toegang tot de koppelverbindingen behoudt en dat de toegang slechts wordt verbroken of opgeschort in de uitdrukkelijk in de wetgeving bepaalde gevallen. 29/42 Bijgevolg kan de elektriciteitswet krachtens artikel 15, lid 1, de netbeheerder en dus het GV enkel de toegang tot het transmissienet weigeren wanneer dit niet over de nodige capaciteit beschikt3, of wanneer de aanvrager niet voldoet aan de technische voorschriften bepaald in het technisch reglement. In alle overige gevallen is het gemeen recht van toepassing en moet het GV zich tot de rechter wenden om desgevallend de opzegging van de overeenkomst te vragen. 68. De CREG stelt vast dat de wijziging aan dit artikel tot doel heeft het GV toe te laten de machtiging van de deelnemer in geval van betalingsincident of bij manifeste nalatigheid bij het naleven van de essentiële contractuele verplichtingen van de IFB Regels op te schorten. 69. De CREG herinnert eraan dat een vergelijkbare verwijzing naar de essentiële contractuele verplichtingen al voorkwam in versie 1.2. van de IFB Regels die in december 2006 ter goedkeuring werd voorgelegd en dat dit voorstel duidelijk in haar beslissing van 7 december 2006 werd geweigerd. Versie 1.3 van de IFB Regels die in mei 2007 werd voorgesteld, bevatte deze verwijzing niet meer zodat de CREG daarover geen commentaar meer formuleerde. De CREG stelt vast en betreurt dat het voorstel tot wijziging van Elia de uitwerking van de veilingregels die zij zou kunnen goedkeuren vertraagt. 70. Zoals in de voorgaande paragraaf aangegeven, meent de CREG dat iedere mogelijkheid om de machtiging door het GV op te schorten moet worden beperkt tot de gevallen die uitdrukkelijk bij wet zijn bepaald. Aangezien de toegang tot het net afhankelijk is van de betaling van een tarief meent de CREG evenwel dat de opschorting van de deelneming in geval van niet-betaling aanvaardbaar is. De CREG kan er ook mee instemmen dat de deelneming wordt opgeschort wanneer de basisvoorwaarden om tot de deelneming aan de veilingen te worden toegelaten niet langer zijn vervuld. De CREG kan echter niet aanvaarden dat het GV de machtiging van de deelnemer kan schrappen bij manifeste niet-naleving van haar essentiële contractuele verplichtingen. 3 Zie ook artikel 20, §2, van de richtlijn 2003/54/EG. 30/42 Het voorgaande heeft tot gevolg dat de CREG de door artikel 3.05(
- a)voorgestelde formulering niet kan aanvaarden. 71. Bovendien kan het GV de mogelijkheden die hem door dit artikel onrechtmatig worden geboden niet gebruiken. Stelt zij onredelijke gedragingen door het GV vast, dan behoudt de CREG zich het recht voor verbeteringen of verduidelijkingen aan de tekst te vragen. 72. Om de hiervoor aangehaalde redenen kan de CREG artikel 3.05 van de IFB Regels niet goedkeuren en verzoekt zij Elia zo vlug mogelijk een nieuw voorstel betreffende dit artikel 3.05 (
- a)in te dienen dat aan de bezwaren van de CREG tegemoetkomt. In een constructieve geest merkt de CREG op dat zij geen kritiek had op de voorgaande versie 1.3 die op 2 maart 2007 werd ingediend. De CREG onderzoekt in dit verband overigens de opportuniteit om de procedure voor het opleggen van administratieve boetes bepaald door artikel 31 van de elektriciteitswet toe te passen. Artikel 4.01: Waaronder schadeloosstelling bij verschil tussen de beursprijzen 73. Elia stelt wijzigingen voor die de bepalingen betreffende de schadeloosstelling aan 110% bij een beperking wegens betrouwbaarheid van het systeem en de terugbetaling in geval van overmacht moeten verduidelijken. 74. De CREG herinnert eraan dat zijzelf en de CRE, meer bepaald tijdens de bijeenkomst van 19 september 2007, Elia en RTE verzochten om voor de veilingen van 2008 een vergoeding in te voeren voor de eventuele capaciteitsverminderingen op basis van de prijsverschillen van de beurzen. Dit verzoek werd in haar brief van 16 november 2007 herhaald. Bovendien herinnert de CREG eraan dat in het kader van haar beslissing van 13 september 2007 houdende de Belgisch-Nederlandse grens zij Elia verzocht de nadere regels te onderzoeken voor de invoering van een gelijkaardig mechanisme op korte termijn. 75. De CREG herinnert er ook aan dat het verzoek wordt gesteund door zowel de traders als door de grote industriële klanten. 76. De CREG merkt op dat de netbeheerders van de regio de vraag van de regulatoren 31/42 van de regio over de eventuele kostprijs van een dergelijke vergoeding in het actieplan niet beantwoordden. 77. De CREG merkt op dat Elia geen voorstel formuleert over de invoering van een schadeloosstellingsmechanisme in geval van capaciteitsvermindering op basis van het verschil van de beursprijzen. 78. In haar brief van 5 december 2007 merkt Elia op dat een schadeloosstelling tot het verschil van de beursprijzen in tegenspraak is met artikel 2.13 van de nieuwe richtsnoeren. Bovendien herinnert Elia de CREG aan haar verzoek uit haar brief van 21 november 2007 tot bevestiging dat alle lasten die voor Elia uit de toepassing van een dergelijk mechanisme voortvloeien integraal en economisch gezien neutraal voor Elia zouden worden gedekt door de door Elia beheerde tarieven voor het netgebruik. Elia merkt tot slot op dat zij niet over de nodige waarborgen beschikt om de hiervoor aangehaalde onpartijdigheid te verzekeren en dat zij bijgevolg geen vergoedingsmechanisme tot het prijsverschil van de markt in dit voorstel kan voorstellen. 79. Ten aanzien van het standpunt van Elia vestigt de CREG enerzijds de aandacht erop dat reglement nr. 1228/2003 en de nieuwe richtsnoeren bepalen dat de netbeheerder bij niet naleving van zijn verplichting de marktoperator moet vergoeden voor het verlies van de rechten de capaciteit te gebruiken. Gezien de expliciete formulering van het reglement en van de richtsnoeren kan het principe zelf dat de netbeheerder verplicht is een vergoedingsmechanisme uit te werken moeilijk worden betwist. Anderzijds is een schadeloosstelling tot het verschil van de marktprijzen een toepassing van het recht van de contractuele verplichtingen. Dient de schuldige niet-naleving te worden toegeschreven aan de netbeheerder, en kan die in de praktijk zijn verplichtingen niet nakomen (wat hier het geval zou zijn) dan heeft de marktspeler recht op een vergoeding. Deze schadeloosstelling wordt vastgesteld door de situatie van de schuldeiser bij behoorlijke uitvoering van de overeenkomst te vergelijken met zijn situatie door de niet-uitvoering of de gedeeltelijke uitvoering van zijn verplichting 4 . In dat precieze geval moet de schuldeiser zoveel mogelijk in de situatie worden geplaatst waarin hij zich bij uitvoering van de 4 Cass. 28 september 1995, R.W., 1995-1996, 924. 32/42 overeenkomst zou hebben bevonden.5 80. Binnen een handelsovereenkomst wordt de aansprakelijkheid van de partijen doorgaans beperkt tot de te voorziene en/of directe schade. Artikel 1150 van het Burgerlijk Wetboek sluit vergoeding uit van schade die bij het sluiten van de overeenkomst niet te voorzien was. Artikel 1151 van het Burgerlijk Wetboek stelt dat schadevergoeding enkel verschuldigd is voor wat een onmiddellijk en rechtstreeks gevolg is van het niet-uitvoeren van de overeenkomst. Artikel 2.13 van de nieuwe richtsnoeren voor congestiebeheer voorziet dat wat de “de financiële gevolgen van het niet naleven van verplichtingen in verband met de toewijzing van capaciteit, … betreft, … “wanneer een TNB zijn verplichting niet nakomt, hij de marktdeelnemer dient te vergoeden voor het verlies van capaciteitsrechten”. Met andere verliezen die het gevolg zijn van het verlies van capaciteitsrechten wordt geen rekening gehouden.” 81. Het Hof van Cassatie heeft het bereik van artikel 1150 van het Burgerlijk Wetboek aanzienlijk beperkt door aan te stippen dat deze bepaling enkel betrekking heeft op de schade en niet op de omvang.6 Immers enkel het principe van de schade en niet de omvang ervan had bij het sluiten van de overeenkomst moeten kunnen worden voorzien. 7 Anders gesteld, de onverwachte omvang van een te voorziene schade moet worden vergoed. De grootte van het verschil tussen de beursprijzen kan inderdaad opschorten. 82. Algemeen wordt bij congestie erkend dat de beste raming van de waarde van het goed “elektriciteitstransmissie” overeenstemt met het verschil van de marginale prijs zoals weergegeven in de aankoop- en verkoopbiedingen op het punt van oorsprong en bestemming van de transmissie. In het geval van een vermindering van de transmissiecapaciteit ziet de marktdeelnemer van wie de capaciteit wordt beperkt zich er (haast) toe verplicht zijn energie op de plaatselijke beurs aan te kopen en af te zien van zijn initiële aankoop. Dat zijn de rechtstreekse en te verwachten gevolgen van de capaciteitsbeperking. Dat de waarde van het goed “elektriciteitstransmissie” 5 H. De Page, Traité élémentaire de droit civil belge, tome III, 3.éd., Brussel, Bruylant, 1967, nr. 105. 6 Cass., 23 oktober 1987, Pas., 1988, I, p. 212. 7 Cass. 23 februari 1928, Pas. 1928, I, p. 85 ; zie ook Cass. 23 oktober 1987, A.C. 1987-88, 228, Cass. 11 april 1986, Pas., 1986, I, nr 492 ; H. De Page, o.c., nr 112. 33/42 tussen de aankoop van de transmissiecapaciteit (expliciete veilingen) en het ogenblik van de beperking (impliciete veilingen: het prijsverschil) is gewijzigd, lijkt dus geen reden te vormen om deze schade niet in aanmerking te nemen. De beste maatstaf voor deze waardeverandering is precies het verschil van de beursprijzen. 83. Wat de door Elia gevraagde waarborgen over het in aanmerking nemen van de voorgestelde maatregel betreft, verwijst de CREG naar haar brief van 30 november 2007 die bepaalt: “deze vergoedingen worden in mindering gebracht van de opbrengsten van de veilingen die momenteel bij de berekening van de tarieven voor het gebruik van de netten in aanmerking worden genomen. De precieze nadere regels waarop RTE en Elia deze maatregel in aanmerking nemen, zijn afhankelijk van de tarifaire bepalingen die respectievelijk in Frankrijk en in België van toepassing zijn. De regulatoren kunnen weigeren om de vergoedingen als gevolg van de beperkingen in aanmerking te nemen, meer bepaald omwille van een grove nalatigheid van de netbeheerder.” De CREG verduidelijkte bovendien in haar e-mail van 5 december 2007 dat zij van oordeel is dat wanneer RTE en/of Elia de maand- of jaarcapaciteiten terugdringen en/of in geval van annulering van het mechanisme van toekenning van intra-daycapaciteit op de interconnectie Frankrijk-Belgie, de kostprijs van de vergoeding tegen het verschil van de marktprijzen kan worden gedekt door artikel 2, §1, 6°, of eventueel artikel 2, §1, 11° samen gelezen met artikel 32, §1, van het koninklijk besluit op de elektriciteitstarieven van 8 juni 2007. De CREG herinnert er eveneens aan dat er in geval van overmacht geen vergoeding plaatsvindt, maar slechts een terugbetaling van de capaciteit die door de marktspelers werd betaald, pro rata verminderd met de beperkte capaciteit en de beperkte uren. De CREG meent bijgevolg dat Elia over voldoende waarborgen beschikte om een vergoedingsmechanisme in het leven te roepen dat economisch neutraal is voor Elia, behalve in de uitzonderingsgevallen bepaald door artikel 2, §1, 6° of artikel 32, §1, van het koninklijk besluit op de elektriciteitstarieven van 8 juni 2007. 84. Tot slot, vermits de interactie tussen de artikelen 4.01 en 5.01 houdende de beperking van de aansprakelijkheid van de veilingregels niet duidelijk blijkt, verwijst de CREG voor wat de kwesties over de beperking van de aansprakelijkheid van Elia betreft, naar onderstaande bespreking van artikel 5.02 over de veilingregels. 34/42 85. Bijgevolg kan de CREG artikel 4.01 van de IFB Regels niet goedkeuren en verzoekt zij Elia zo vlug mogelijk een nieuw mechanisme voor te stellen voor vergoeding in geval van capaciteitsvermindering op basis van het verschil van de beursprijzen. De CREG onderzoekt in dit verband overigens de opportuniteit om de procedure voor het opleggen van administratieve boetes bepaald door artikel 31 van de elektriciteitswet toe te passen. Artikel 5.02: aansprakelijkheidsbeperking 86. De CREG herinnert eraan dat zijzelf en de CRE in hun gemeenschappelijke opmerkingen van 9 november 2006 erop wezen dat de begrenzing van de aansprakelijkheid tot 100.000 € niet aanvaardbaar was. Zij herhaalde dit standpunt in haar beslissing van 7 december 2006 waarin zij tevens opmerkte dat dergelijke begrenzing niet voorkomt in de regels die door RTE worden toegepast voor de toegang tot het Franse publiek transmissienet voor de in- en uitvoer. De CREG stipt hier ook in aan dat zij deze aansprakelijkheidsbeperking niet kan aanvaarden en verzoekt Elia om haar tegen uiterlijk 1 maart 2007 een nieuw voorstel over te maken dat aan haar eisen beantwoordt. 87. De CREG stelt vast dat Elia de aansprakelijkheidsbegrenzing van 100 000 € tot 250 000 € per deelnemer optrok en een nieuwe begrenzing per incident of per groep incidenten invoerde van 1 000 000 € voor alle deelnemers, terwijl er vroeger geen begrenzing bestond. 88. Het aantal deelnemers aan de jaarlijkse veiling richting Frankrijk België bedroeg in 2007 13; het gemiddelde aantal deelnemers aan de maandelijkse veilingen van het jaar 2007 in de richting Frankrijk België bedroeg daarentegen 12. De CREG stelt dus vast dat de nieuwe begrenzing van de globale vergoeding van alle deelnemers per Elia-incident de aansprakelijkheid bij incidenten die alle deelnemers aan een veiling treffen nog beperkt. Zou Elia in gelijkaardige omstandigheden een pro rata regel toepassen voor de verdeling van de vergoedingen (een punt dat in het voorstel van Elia niet wordt toegelicht), dan zou de door Elia voorgestelde maatregel de vergoeding per deelnemer beperken tot 83 333 € wanneer een incident 12 deelnemers van gelijke grootte zou treffen. 35/42 89. Bijgevolg is de CREG van oordeel dat de door Elia voorgestelde herziening de aansprakelijkheidsbegrenzing niet verbetert. 90. Overigens, afgezien van de wijziging van de hiervoor aangehaalde begrenzing, bracht Elia geen enkele andere wijziging aan deze bepaling van de IFB Regels ten opzichte van de versie van de regels die het voorwerp vormden van de beslissing van 12 april 2007 aan. Daarin verzocht de CREG Elia om haar zo snel mogelijk en tegen uiterlijk 4 mei 2007 een nieuw voorstel over te maken dat rekening houdt met haar bezwaren. Na aanpassing van de nieuwe begrenzingen die door Elia werden voorgesteld, herhaalt de CREG dan ook in hetgeen volgt de opmerkingen die zij al formuleerde in haar beslissing van 12 april 2007. 91. De CREG beklemtoont in de eerste plaats het gebrek aan algemene duidelijkheid over het aansprakelijkheidsregime voorzien door de IFB Regels. Deze situatie is betreurenswaardig en komt niet tegemoet aan de transparantie die de nieuwe richtsnoeren in artikel 5.3 vooropstellen. 92. Artikel 5.02 voorziet meerdere aansprakelijkheidsbeperkingen ten aanzien van het GV en de TNB’s. Het sluit immers alle aansprakelijkheid in geval van indirecte schade en immateriële schade uit en begrenst de vergoeding van de (rechtstreekse en materiële) schade tot 250.000 EUR. Op het eerste gezicht zijn deze beperkingen van toepassing op de twee voornaamste contractuele tekortkomingen door de TNB’s/het GV, namelijk de verkeerde capaciteitstoewijzing (bijvoorbeeld na een onderbroken veiling) en het niet ter beschikking stellen van toegekende capaciteit (vermindering). De aansluiting van dit artikel op het vergoedingsmechanisme voorzien onder artikel 4.01(
- b)is niet duidelijk. Zo geven de IFB regels niet duidelijk aan of artikel 5.02 ook van toepassing is op de gevallen beoogd onder artikel 4.01(
- b)of dat dit laatste artikel precies de toepassing van artikel 5.02 uitsluit. Dat moet door Elia worden opgehelderd. Elia verduidelijkt in haar voorstel evenmin op welke verplichtingen of tekortkomingen de artikelen 4.01(
- b)resp. 5.02 van toepassing zijn. 93. Het toepassingsveld van artikel 4.01(
- b)is niet duidelijk. Dit artikel is in de eerste 36/42 plaats namelijk van toepassing op de “Verminderingen” beoogd onder de artikelen 2.08 en 2.09 van de IFB Regels. Deze laatste twee artikelen lijken niet alle gevallen van capaciteitsvermindering te beogen (verschillend van vermindering door overmacht) maar enkel de verminderingen verbonden met de betrouwbaarheid van het elektriciteitssysteem. Een vermindering die rechtstreeks zou voortvloeien uit een fout van de TNB lijkt daarmee niet onder de toepassing van artikel 4.01(b), maar onder de toepassing van artikel 5.02 te vallen. Dat moet door Elia worden opgehelderd. Vervolgens is dit artikel van toepassing in geval van annulering van een veiling, wanneer deze zich na het einde van de betwistingstermijn voordoet. Uit de IFB Regels blijkt niet duidelijk dat dit artikel uitsluitend van toepassing is buiten een geval van tekortkoming door het GV, of dat in het geval van een fout artikel 5.02 van toepassing is, noch of dit artikel geldt in geval van annulering van een afgebroken/verkeerde veiling. De CREG meent bijgevolg dat Elia in haar voorstel het toepassingsveld van artikel 4.01(
- b)zou moeten ophelderen en voor iedere foutieve tekortkoming uit hoofde van het GV/de TNB’s moeten aangeven welk aansprakelijkheidsregime van toepassing is. 94. De CREG wijst ook op het gebrek aan duidelijkheid over de personen die door artikel 5.02 worden bedoeld. Dit artikel verwijst nu eens naar de TNB’s en het GV, en dan weer naar de “Partijen”. Afgezien van de deelnemer, verwijst de term “Partijen” naar het GV, maar niet naar de TNB’s als zodanig en dus in geen geval naar Elia. Artikel 5.02 zou meer duidelijkheid moeten scheppen over de begunstigden van de aansprakelijkheidsbeperking. 95. Artikel 5.02 lijkt de aansprakelijkheid voor zowel de immateriële als voor de indirecte schade uit te sluiten (en niet voor de schade die immaterieel en onrechtstreeks is). 96. Aangezien de term “immateriële schade” aanleiding kan geven tot heel uiteenlopende interpretaties, moet deze term worden verduidelijkt. De CREG merkt op dat artikel 2.13 van de nieuwe richtsnoeren voorziet dat “de financiële gevolgen van het niet naleven van verplichtingen in verband met de toewijzing van capaciteit ten laste komen van degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn” en dat “wanneer een TNB 37/42 zijn verplichting niet nakomt, hij de marktdeelnemer dient te vergoeden voor het verlies van capaciteitsrechten”, en enkel indirecte schadevergoeding uitsluit. Voor immateriële schade wordt geen enkele uitzondering voorzien. Ook immateriële schade uitsluiten lijkt dus in strijd met het vergoedingsprincipe voorzien in dit artikel en in artikel 6.2 van Verordening 1228/2003 dat bepaalt: “behoudens in geval van overmacht worden marktdeelnemers met een capaciteitstoewijzing voor een eventuele beperking vergoed”. 97. De uitsluiting van de indirecte schade vormt geen probleem vermits die uitdrukkelijk wordt voorzien door artikel 2.13 van de nieuwe richtsnoeren. Verder merkt de CREG op dat de IFB regels ervan uitgaan dat verlies van winst, winstderving, verlies van inkomsten, contracten of van meerwaarden automatisch indirecte schade vormen waarvoor het GV nooit aansprakelijk kan worden gesteld terwijl deze schade in bepaalde gevallen directe schade kan vormen. De uitgebreide betekenis die de IFB Regels geven aan de “indirecte schade” is dan ook in strijd met artikel 2.13 van de nieuwe richtsnoeren en met artikel 6.2 van Verordening 1228/2003. Om de verenigbaarheid van de IFB Regels met artikel 2.13 van de nieuwe richtsnoeren te verzekeren, stelt de CREG Elia voor dat in de tekst van de IFB Regels uitdrukkelijk eenvoudig wordt verwezen naar de “onrechtstreekse” schade” waarvan sprake onder artikel 2.13 van de nieuwe richtlijnen (zonder opsomming). 98. De CREG merkt vervolgens op dat het begrenzen van de aansprakelijkheid voorzien onder paragraaf 3, tot 250.000 EUR per klacht voor de schade, waarvoor de aansprakelijkheid niet is uitgesloten (materiële en rechtstreekse schade) onaanvaardbaar is. Immers zoals eerder al aangehaald voorzien artikel 2.13 van de nieuwe richtsnoeren (dat algemeen verwijst naar iedere tekortkoming ten aanzien van de verplichtingen verbonden met de toekenning van capaciteit) en artikel 6.2 van Verordening 1228/2003 de schadevergoeding met uitsluiting van enkel de indirecte schade. Deze bepalingen laten dus niet toe om de aansprakelijkheid voor rechtstreekse schade te beperken. Het argument dat stelt dat het voorzien van clausules inzake aansprakelijkheidsbeperking in een contract van dienstverlening waarmee de deelnemer overigens vrij kon instemmen, 38/42 gebruikelijk en volstrekt geldig is, is ter zake niet overtuigend. Dit argument houdt immers geen rekening met de beperkingen opgelegd door het sectorspecifieke recht (van openbare orde) die hiervoor werden vermeld, noch met de bijzonderheid van de wettelijke monopoliesituatie van de TNB’s. 99. Tot slot wenst de CREG te vernemen wat het laatste lid van artikel 5.02 precies viseert. Indien Elia meent dat de TNB’s en het GV ter zake geen enkele verplichting hebben, ziet de CREG het nut van een dergelijke clausule niet goed in. In het andere geval lijkt deze aansprakelijkheidsbeperking haar buitensporig en zou deze dus moeten worden geschrapt. 100. Bijgevolg meent de CREG dat Elia haar industrieel risico ten nadele van dat van de overige marktdeelnemers overdreven beperkt. 101. Om de redenen aangehaald onder de voorgaande paragrafen kan de CREG artikel 5.02 van de IFB Regels niet goedkeuren en verzoekt zij Elia zo vlug mogelijk een nieuw voorstel in te dienen dat aan de bezwaren van de CREG tegemoetkomt. De CREG onderzoekt in dit verband overigens de opportuniteit om de procedure voor het opleggen van administratieve boetes bepaald door artikel 31 van de elektriciteitswet toe te passen. Artikel 6.04 102. De CREG dringt er wat het derde lid betreft op aan dat het GV in geval van annulering van een veiling de redenen daarvoor zo vlug mogelijk op zijn website zou publiceren, om een grotere transparantie te verzekeren. 103. De CREG dringt er wat het tweede lid betreft op aan dat het Gemeenschappelijke Veilingbureau (hierna: GV), overeenkomstig artikel 5.5.(
- h)van de nieuwe richtsnoeren, in geval van capaciteitsvermindering, zo vlug mogelijk de publicatie op zijn website van de redenen voor deze vermindering zou mogelijk maken. De huidige regels bepalen enkel dat deze publicatiemogelijkheid wordt uitgeoefend op een datum die aan de deelnemers wordt meegedeeld. 104. Deze publicatie moet zo snel mogelijk en overeenkomstig de voorschriften van het 39/42 transparantierapport van de regulatoren van de regio Centrum-West dat in het kader van het gewestelijk initiatief voor de elektriciteit werd gepubliceerd, gebeuren 40/42 BESLISSING In toepassing van de artikelen 180, §2, en 183, §2 van het technisch reglement beslist de CREG om voorgaande redenen het voorstel van Elia houdende de methoden voor congestiebeheer en voor de toekenning van beschikbare capaciteit aan de toegangsverantwoordelijken van energie-uitwisselingen met buitenlandse netten, zoals gewijzigd, niet goed te keuren. Omdat het voorstel van Elia geen verbetering van de vroegere versie van de regels (zie paragraaf 72 van deze beslissing) inhoudt en om voorgaande redenen, kan de CREG de invoering ervan niet toelaten. De CREG vraagt Elia om haar zo snel mogelijk een nieuw voorstel over te maken dat beantwoordt aan haar verzoeken onder meer geformuleerd onder bovenstaande paragrafen 72, 85 en 101. Zoals vermeld onder de paragrafen 72, 85 en 101 van deze beslissing onderzoekt de CREG overigens de opportuniteit om de procedure voor het opleggen van administratieve boetes bepaald door artikel 31 van de elektriciteitswet toe te passen. Bovendien zal de CREG in geval van vertraging bij “netting” van de capaciteiten per 1 juli 2008, zoals aangegeven onder paragraaf 61 van voorliggende beslissing, de opportuniteit onderzoeken om de procedure voor het opleggen van administratieve boetes bepaald door artikel 31 van de elektriciteitswet toe te passen. 41/42 Règles d’Allocation des Capacités sur l’Interconnexion France-Belgique (Règles IFB) Version 1.4 [01/01/08] 1/62 SOMMAIRE CHAPITRE 1 : DISPOSITIONS COMMUNES ......................................................................... 6 Section I. Introduction...................................................................................................6 Article 1.01 Valeur de l’introduction ................................................................................. 6 Article 1.02 Contexte général ..........................................................................................6 Article 1.03 L’Opérateur d’Enchères Conjoint ................................................................. 6 Article 1.04 Les Règles IFB ............................................................................................. 6 Article 1.05 Les Enchères................................................................................................ 7 Article 1.06 Les Allocations Infra journalières.................................................................. 7 Article 1.07 Limitation de capacité...................................................................................7 Article 1.08 Recouvrement des paiements...................................................................... 7 Article 1.09 Entrée en vigueur des Règles IFB................................................................ 7 Section II. Généralités ...................................................................................................8 Article 2.01 Définitions et interprétation........................................................................... 8 (
- a)Définitions.....................................................................................................8 (
- b)Interprétation ..............................................................................................14 Article 2.02 L’Opérateur d’Enchères Conjoint ............................................................... 14 Article 2.03 Enchères Annuelles, Mensuelles et Journalières....................................... 14 Article 2.04 Allocations Infra journalières ...................................................................... 14 Article 2.05 Marché Secondaire de Capacités .............................................................. 14 Article 2.06 Capacités Disponibles ................................................................................15 Article 2.07 Base sur laquelle les Capacités Disponibles sont mises aux Enchères et à la disposition des Allocations Infra journalières ............................................................ 15 Article 2.08 Fermeté des Capacités .............................................................................. 15 (
- a)Capacités acquises via les Enchères et/ou le Marché Secondaire de Capacités.............................................................................................................15 (
- b)Capacités acquises via les Allocations Infra journalières ........................... 16 Article 2.09 Fermeté des Programmes d’Echange........................................................ 16 Article 2.10 Publications ................................................................................................16 Article 2.11 Devise.........................................................................................................17 Section III. Conditions de participation aux Enchères, au Marché Secondaire de Capacités et aux Allocations Infra journalières ......................................................................17 Article 3.01 Enregistrement ...........................................................................................17 (
- a)Accord de participation IFB ........................................................................ 17 (
- b)Engagements du Participant ......................................................................17 Article 3.02 Emission d’une Garantie Bancaire ............................................................. 17 (
- a)Caractère obligatoire de la Garantie Bancaire ........................................... 17 (
- b)Montant de la Garantie Bancaire................................................................ 17 (
- c)Conséquence de l’appel à la Garantie Bancaire ........................................ 18 Article 3.03 Pré requis ...................................................................................................18 2/62 Article 3.04 Habilitation..................................................................................................18 Article 3.05 Suspension et suppression de l’Habilitation ............................................... 19 (
- a)Suspension de l’Habilitation par l’Opérateur d’Enchères Conjoint ............. 19 (
- b)Suppression de l’Habilitation par l’Opérateur d’Enchères Conjoint ............ 19 (
- c)Suppression de l’Habilitation par le Participant .......................................... 19 Section IV. Dispositions financières.............................................................................. 20 Article 4.01 Valorisation................................................................................................. 20 (
- a)Des Capacités Allouées aux Enchères ...................................................... 20 (
- b)Des Réductions de Capacités Détenues.................................................... 20 (
- c)Des Réductions de Programmes d’Echanges en cas de Force Majeure ... 21 (
- d)Des Transferts de Capacité........................................................................21 (
- e)Des Reventes de Capacité......................................................................... 21 (
- f)Des Capacités Allouées à l’horizon infra journalier .................................... 22 Article 4.02 Modalités de facturation et de paiement..................................................... 22 (
- a)Emission de factures ..................................................................................22 (
- b)Réclamation relative à une facture ............................................................. 22 (
- c)Conditions de paiement.............................................................................. 23 Article 4.03 Retard de paiement ....................................................................................23 Section V. Dispositions générales ...............................................................................24 Article 5.01 Notifications ................................................................................................24 Article 5.02 Responsabilité ............................................................................................24 Article 5.03 Cession des droits et obligations................................................................ 24 Article 5.04 Propriété intellectuelle ................................................................................ 24 Article 5.05 Confidentialité.............................................................................................24 Article 5.06 Force Majeure ............................................................................................25 Article 5.07 Droit et langue applicables ......................................................................... 26 Article 5.08 Règlement des différends........................................................................... 26 Article 5.09 Modalités de révision des Règles IFB ........................................................ 26 CHAPITRE 2 : LES ENCHERES ...........................................................................................27 Section VI. Déroulement des Enchères ........................................................................ 27 Article 6.01 Calendrier et déroulement des Enchères ................................................... 27 (
- a)Enchères Annuelles....................................................................................27 (
- b)Enchères Mensuelles .................................................................................27 (
- c)Enchères Journalières................................................................................28 Article 6.02 Soumission d’une Offre .............................................................................. 28 (
- a)Format d’une Offre .....................................................................................28 (
- b)L’Outil d’Enchères et les Soumissionnaires d’Offres.................................. 28 (
- c)Limitation ....................................................................................................28 Article 6.03 Mode Dégradé des Enchères..................................................................... 29 Article 6.04 Annulation d’une Enchère ..........................................................................29 3/62 Section VII. Détermination des Résultats d’Enchères ................................................... 29 Article 7.01 Méthode de détermination des Résultats d'Enchères ................................ 29 Section VIII. Marché Secondaire de Capacités .............................................................. 30 Article 8.01 Transfert de Capacité ................................................................................. 30 (
- a)Caractéristiques de la Capacité objet d’un Transfert.................................. 30 (
- b)Notification du Transfert .............................................................................30 (
- c)Conditions financières ................................................................................ 31 Article 8.02 Revente de Capacité ..................................................................................31 (
- a)Caractéristiques de la Capacité objet d’une Revente................................. 31 (
- b)Notification de la Revente........................................................................... 32 (
- c)Conditions financières ................................................................................ 33 (
- d)Report d’une Enchère Mensuelle ...............................................................33 (
- e)Annulation d’une Enchère ..........................................................................33 Article 8.03 Mandat pour les Transferts et les Reventes............................................... 33 Article 8.04 Contact pour le Marché Secondaire de Capacités ..................................... 33 Article 8.05 Mode Dégradé du Marché Secondaire de Capacités................................. 34 Section IX. Règles d’utilisation des Capacités.............................................................. 34 Article 9.01 Notification des Résultats et des Profils de Capacité annuels et mensuels34 Article 9.02 Notification des Résultats journaliers ......................................................... 34 Article 9.03 Délai de contestation des Résultats ...........................................................35 Article 9.04 Autorisation à Programmer.........................................................................35 (
- a)Capacités annuelles et mensuelles ............................................................ 35 (
- b)Capacités journalières ................................................................................35 Article 9.05 Utilisation des Autorisations à Programmer ............................................... 35 (
- a)Nomination .................................................................................................35 (
- b)Use it or lose it............................................................................................35 Article 9.06 Accès au Système d’Information ................................................................ 36 CHAPITRE 3 : LES ALLOCATIONS INFRA JOURNALIERES ............................................. 36 Section X. Déroulement des Allocations Infra journalières .......................................... 36 Article 10.01 Déroulement des Allocations Infra journalières..................................... 36 Article 10.02 Soumission d’une Demande de Capacité Infra journalière ................... 37 (
- a)Format d’une Demande de Capacités Infra journalière.............................. 37 (
- b)Mandat pour la soumission de Demande de Capacités Infra journalières . 37 (
- c)Limitation ....................................................................................................37 Article 10.03 Mode Dégradé des Allocations Infra journalières et suppression de Guichet 38 (
- a)Indisponibilité programmée ........................................................................ 38 (
- b)Indisponibilité non programmée ................................................................. 38 Section XI. Détermination des Capacités Allouées....................................................... 38 Article 11.01 Méthode de détermination des Capacités Allouées.............................. 38 Section XII. Règles d’utilisation des Capacités.............................................................. 39 4/62 Article 12.01 Autorisation d’Accès Infra journalière.................................................... 39 Article 12.02 Utilisation des Autorisations d’Accès Infra journalière. ......................... 39 (
- a)Nomination .................................................................................................39 (
- b)Use it or lose it............................................................................................39 Article 12.03 Accès au Système d’Information........................................................... 39 ANNEXE 1 Accord de Participation aux Règles d’Allocation des Capacités sur l’Interconnexion France-Belgique (Règles IFB)......................................................................40 ANNEXE 2 Modèle de garantie bancaire ...................................................................... 43 ANNEXE 3 Déclaration des Soumissionnaires d’Offres................................................ 45 ANNEXE 4 Mode Dégradé des Enchères..................................................................... 47 ANNEXE 5 Liste des applications de l’Opérateur d’Enchères Conjoint utilisées pour l’exécution des Règles IFB.....................................................................................................48 ANNEXE 6 Description de l’Outil d’Enchères................................................................49 ANNEXE 7 Formats des fichiers d’Offres et des fichiers Résultats .............................. 50 ANNEXE 8 Demande de suppression de l’Habilitation sur l’Interconnexion FranceBelgique 51 ANNEXE 9 Conditions relatives au mandat donné par un Participant à un autre Participant pour la Notification de Transfert et de Revente de Capacité................................52 ANNEXE 10 Format de fichier de Notification de Transfert et Revente .......................... 53 ANNEXE 11 Format de Notification d’un Transfert de Capacité en Mode Dégradé du Marché Secondaire de Capacités .......................................................................................... 54 ANNEXE 12 Format de Notification d’une Revente de Capacité à une Enchère Mensuelle en Mode Dégradé du Marché Secondaire de Capacités ......................................57 ANNEXE 13 Format de Notification d’une Revente de Capacités à une allocation Journalière en Mode Dégradé du Marché Secondaire de Capacités..................................... 59 ANNEXE 14 Format d’une demande d’annulation d’un Transfert de Capacités............. 62 5/62 CHAPITRE 1 : DISPOSITIONS COMMUNES Section I. Introduction Article 1.01 Valeur de l’introduction La présente introduction fait partie intégrante des Règles IFB. Article 1.02 Contexte général Conformément au Règlement n° 1228/2003 du Parlement européen et du Conseil du 26 juin 2003 sur les conditions d’accès au réseau pour les échanges transfrontaliers d’électricité ainsi qu’à la Décision de la Commission n°2006/770/CE du 9 novembre 2006 modifiant l’annexe du Règlement et établissant des orientations pour la gestion et l’attribution de la capacité de transfert disponible des interconnexions entre réseaux nationaux, les Règles IFB contiennent les termes et conditions de l’Allocation de la Capacité Disponible dans les deux sens de l’Interconnexion France-Belgique. Ces mécanismes d’Allocation par Enchères et par Allocations Infra journalières ne sont pas motivés par un intérêt commercial mais visent à fournir une méthode de gestion des congestions basée sur des mécanismes de marché. L’Allocation de la Capacité Disponible peut se faire aux horizons annuel, mensuel et journalier, ainsi qu’à l’horizon infra journalier. La Capacité Disponible aux horizons annuel, mensuel et, le cas échéant, journalier, est mise aux Enchères conjointement par les Gestionnaires de Réseaux de Transport d’électricité (GRTs) français et belge, respectivement RTE-EDF Transport SA (RTE) et Elia System Operator SA (ELIA) sous la forme de droits physiques de transport (Physical Transmission Rights ou PTRs) d’énergie électrique. La Capacité Disponible à l’horizon infra journalier est Allouée conjointement par RTE et ELIA au prorata des Demandes de Capacité Infra journalière, sous la forme de droits physiques de transport d’énergie électrique. Le Participant qui a obtenu de la Capacité est responsable de l’acheminement de l’énergie électrique. Article 1.03 L’Opérateur d’Enchères Conjoint Les GRTs désignent un Opérateur d’Enchères Conjoint chargé d’Allouer, par Enchères, la Capacité Disponible aux horizons annuel, mensuel et, le cas échéant, journalier, telle que calculée par les GRTs. L’Opérateur d’Enchères Conjoint est également chargé des Allocations Infra journalières et de la gestion du Marché Secondaire de Capacités. Dans un premier temps, RTE est désigné conjointement par les GRTs comme Opérateur d’Enchères Conjoint. Article 1.04 Les Règles IFB Les Règles IFB décrivent notamment les différents types d’Allocations (par Enchères ou via le mécanisme d’Allocation Infra journalière), les conditions de participation, les procédures respectives, l’attribution des Capacités Allouées, leurs conditions d’utilisation et le Marché Secondaire de Capacités. Les Règles IFB sont applicables pour les Allocations de Capacité annuelles, mensuelles, le cas échéant journalières et infra journalières. Les présentes Règles IFB annulent et remplacent l’ensemble des mécanismes précédents d’allocation dans les deux sens de l’Interconnexion FranceBelgique. L’allocation des Capacités journalières est réalisée par le biais du Couplage des marchés qui réalise simultanément une allocation implicite de droits physiques de transport journalier et un clearing des offres-demandes en énergie. Si le Couplage des marchés n’a pas eu lieu avant 12H00 (midi), il est réputé indisponible. Dans ce cas, des Enchères Journalières sont organisées conformément aux présentes Règles IFB. 6/62 Article 1.05 Les Enchères Les Enchères ne portent que sur la Capacité Disponible aux horizons annuel, mensuel et, le cas échéant, journalier. Il s’agit d’Enchères explicites fermées, à un seul tour. Le paiement des Enchères s’effectue selon un Prix Marginal. Une Offre retenue à la suite d’une Enchère engage à la fois les GRTs et le Participant : les GRTs sont tenus de mettre à la disposition du Participant la Capacité correspondant à la Capacité Allouée conformément à l’Article 2.08 et à l’Article 2.09 et le Participant est tenu de payer le montant résultant de l’Enchère. Le Participant acquiert ainsi un droit physique de transport d’énergie électrique dans les conditions des présentes Règles IFB qu’il pourra exercer auprès des GRTs selon les modalités de Nomination des Règles I/E et du Contrat ARP. Les Articles spécifiques aux Enchères sont repris dans le Chapitre 2. Article 1.06 Les Allocations Infra journalières Les Allocations Infra journalières ne portent que sur la Capacité Disponible à l’horizon infra journalier. La Capacité est Allouée proportionnellement au nombre de Participants à un Guichet donné et à la Demande de Capacité Infra journalière, selon un algorithme itératif favorisant les petites Demandes de Capacité Infra journalière. Cet algorithme est défini à la Section XI. Les GRTs sont tenus de mettre à la disposition du Participant la Capacité correspondant à la Capacité Allouée conformément à l’Article 2.08 et à l’Article 2.09. Le Participant acquiert ainsi un droit physique de transport d’énergie électrique dans les conditions des Règles IFB qu’il pourra utiliser auprès des GRTs selon les modalités de Nomination des Règles I/E et du Contrat ARP. Les Articles spécifiques aux Allocations Infra journalières sont repris dans le Chapitre 3. Article 1.07 Limitation de capacité Conformément à la décision de la CREG (B)051201-CDC-494, la somme des Offres soumises par un Participant dans le sens France-Belgique ne peut excéder 325 MW pour l’Enchère Annuelle et 325 MW pour chaque Enchère Mensuelle. Les Offres ne respectant pas cette limitation sont automatiquement rejetées conformément à l’Article 6.02(c). Les GRTs et l’Opérateur d’Enchères Conjoint, individuellement ou conjointement, n’assument aucune autre responsabilité que celle de l’application du rejet énoncé ci-dessus quant au respect de ces limitations de capacité par les Participants. Article 1.08 Recouvrement des paiements L’importance des interconnexions pour l’ouverture du marché de l’électricité en Europe nécessite en outre la mise en place de règles strictes, et notamment l’établissement d’une sûreté financière en cas de défaillance de paiement. L’Opérateur d’Enchères Conjoint est mandaté par les deux GRTs pour recouvrer le paiement des Enchères et des Allocations Infra journalières. Si un tel paiement est dû, le Participant n’est valablement dégagé de ses obligations que lorsqu’il a fait parvenir son paiement à l’Opérateur d’Enchères Conjoint. Aucune compensation entre les montants dus par/aux GRTs et par/à l’Opérateur d’Enchères Conjoint n’est possible. Article 1.09 Entrée en vigueur des Règles IFB La version 1.4 des Règles IFB est applicable pour les Allocations de Capacité portant sur une période ultérieure au 31 décembre 2007. Pour le démarrage et jusqu’à une date qui sera Notifiée aux Participants, le Marché Secondaire de Capacités est mis en œuvre selon le Mode Dégradé tel que prévu à l’Article 8.05. 7/62 Lors du démarrage, six
(6)Guichets seront disponibles. A une date qui sera Notifiée aux Participants, les douze
(12)Guichets prévus à l’Article 10.01 seront disponibles. En outre, certaines stipulations des Article 2.06, Article 2.08, Article 2.09 et Article 6.04, conformément à ce qui est précisé dans les Articles concernés, n’entreront en vigueur qu’à une date ultérieure qui sera Notifiée aux Participants. Section II. Généralités Article 2.01 Définitions et interprétation (
- a)Définitions Les termes utilisés dans les Règles IFB, en ce compris ses Annexes, dont la première lettre est une majuscule, sont définis ci-dessous : Accord de Participation aux Règles L’accord conclu par RTE et un Participant par lequel ce dernier s’engage à respecter les Règles I/E, telles que figurant I/E : sur le site Internet de RTE. Accord de Participation IFB : La déclaration par laquelle une personne morale s’engage à respecter les Règles IFB. Le formulaire standard de déclaration est repris à l’ANNEXE 1. Accusé de Réception Fonctionnel : Un message électronique envoyé par l’Outil d’Enchères signifiant la réception correcte du fichier d’Offres. Administrateur d’Enchères : La société opérant l’Outil d’Enchères. Agent de Nomination : La personne morale autorisée à Nominer un Programme d’Echange auprès de l’un des deux GRTs au titre de l’Autorisation à Programmer ou de l’Autorisation d’Accès Infra journalière Notifiée au Participant. Le Participant et les Agents de Nomination sont une seule entité juridique. Allocation ou Allouer : Les processus par lequel l’Opérateur d’Enchères Conjoint attribue de la Capacité au Participant en réponse à une Offre Notifiée par le Participant ou à une Demande de Capacité Infra journalière. Il existe plusieurs Allocations à différentes échéances temporelles. Allocation Infra journalière ou Allocations Infra journalières: La ou les Allocations, à l’horizon infra journalier, par l’Opérateur d’Enchères Conjoint de Capacité sur une Journée donnée ou sur une partie d’une Journée donnée, telle que décrites dans le Chapitre 3. Annexe : Une annexe aux Règles IFB. Article : Un article des Règles IFB. 8/62 Autorisation à Programmer : Le total, pour une Journée donnée, par Pas Horaire, des Capacités acquises aux Enchères Annuelles, ou aux Enchères Mensuelles, ou aux Enchères Journalières et/ou échangées via le Marché Secondaire de Capacités et tenant compte des Réductions éventuelles opérées sur les Capacités Détenues. Autorisation d’Accès Infra journalière : L’acte par lequel l’Opérateur d’Enchères Conjoint, suite à une Demande de Capacité Infra journalière du Participant, lui Notifie la Capacité Allouée. Bénéficiaire : Un Participant à qui un autre Participant Transfère de la Capacité, selon le mécanisme décrit à l’Article 8.01. Bloc : Une quantité de Mégawatts mise aux Enchères sur une plage de Pas Horaires et/ou une plage de Jours. Bloc Horaire : Une quantité de Mégawatts sur un Pas Horaire donné. Capacité : Un droit physique de transport d’électricité, défini par une valeur exprimée en nombre entier de Mégawatts, sur l’Interconnexion France-Belgique, soit en provenance de la France vers la Belgique, soit en provenance de la Belgique vers la France. Capacité Allouée : La Capacité acquise suite à une Enchère ou à une Allocation Infra journalière. Capacité Détenue : Le solde, pour un Produit donné, à un moment donné, entre les Capacités acquises aux Enchères et/ou via le Marché Secondaire de Capacités et les Capacités cédées via le Marché Secondaire de Capacités. Capacité Disponible : La Capacité calculée et mise à disposition conjointement par les GRTs pour une Enchère ou pour une Allocation Infra journalière et qui est garantie par ceux-ci dans les conditions des Règles IFB. Chapitre : Un chapitre des Règles IFB. Code EIC : Code d’identification ETSO (European Transmission System Operators), connu de l’Opérateur d’Enchères Conjoint et des deux GRTs. Commission de Régulation de l’Energie ou CRE : L’autorité de régulation française dont la composition et les attributions sont fixées au titre VI (articles 28 à 43) de la Loi N°2000-108. Commission de Régulation de L’autorité de régulation belge dont la composition et les 9/62 l’Electricité et du Gaz ou CREG : attributions sont fixées au chapitre VI (articles 23 à 29) de la loi du 29 avril 1999 relative à l'organisation du marché de l'électricité. Contrat ARP : Le contrat conclu entre ELIA et le responsable d’accès (Access Responsible Party – ARP) qui détermine les droits et obligations d’ELIA et du responsable d’accès relatifs à l’équilibre sur le réseau ELIA. Couplage des marchés : Le couplage des marchés journaliers belge (Belpex), hollandais (APX) et français (Powernext) qui réalise simultanément une allocation implicite de droits physiques de transport journalier et un clearing des offres-demandes en énergie. Demande de Capacité Infra journalière : La demande de Capacité adressée à l’Opérateur d’Enchères Conjoint, conformément à l’Article 10.02. Enchères Annuelles : La mise aux Enchères par l’Opérateur d’Enchères Conjoint de Capacité sur une Période allant du premier Jour au dernier Jour d’une année. Enchères Journalières : La mise aux Enchères par l’Opérateur d’Enchères Conjoint de Capacité par Pas Horaire pour une Journée donnée. Enchères Mensuelles : La mise aux Enchères par l’Opérateur d’Enchères Conjoint de Capacité sur une Période allant du premier Jour au dernier Jour d’un mois. Enchère : Le mécanisme d’Allocation de Capacité par le biais d’Enchères Annuelles, et/ou d’Enchères Mensuelles et/ou d’Enchères Journalières explicites, tel que décrit au Chapitre 2. Garantie Bancaire : La garantie bancaire appelable à première demande délivrée par un établissement de crédit, exigée de tout Participant qui souhaite prendre part aux Enchères, au Marché Secondaire de Capacités et/ou aux Allocations Infra journalières. La Garantie Bancaire doit être établie conformément à l’Article 3.02 ainsi qu’au formulaire repris en ANNEXE 2. Gestionnaire(
- s)de Réseau de Transport ou GRT(
- s): ELIA et/ou RTE. Guichet : L’Heure limite de dépôt des Demandes de Capacité Infra journalières à partir de laquelle l’Opérateur d’Enchères Conjoint examine celles-ci. Habilitation ou Habilité : Le droit de participer aux Enchères et/ou aux Allocations Infra journalières et/ou au Marché Secondaire de Capacités dans les conditions de l’Article 3.04. 10/62 Heure ou H : L'heure légale française ou une durée de 60 minutes. Interconnexion France-Belgique : Un ensemble de lignes électriques interconnectant les réseaux de transport belge et français. Jour ou Journée ou J : Un jour calendaire d’une période de 24 Heures, débutant à 0H00min00s et se terminant à 23H59min59s. Les Jours de changement d’Heure légale comptent soit 23 Heures soit 25 Heures ; ils sont définis par arrêté publié au Journal Officiel de la République Française. Marché Secondaire de Capacités : Les mécanismes de Transfert et de Revente permettant à un Participant d’acquérir ou de céder de la Capacité qui a initialement fait l’objet d’une Enchère. Mégawatt ou MW : L’unité de puissance électrique exprimée en mégawatts. Mode Dégradé : Le processus mis en place si le Système d’Information ou l’Outil d’Enchères ne peut remplir correctement ses fonctions, en particulier lors d’une interruption ou d’une indisponibilité, pour quelque cause que ce soit, de l’Outil d’Enchères. Nomination ou Nominer : La Notification par un Agent de Nomination de son (ses) Programme(
- s)d’Echange portant sur la puissance, exprimée en MW, qu’il veut utiliser au sein d’une Autorisation à programmer ou d’une Autorisation d’Accès Infra journalière. Notification ou Notifier : La transmission d’informations entre le Participant et l’Opérateur d’Enchères Conjoint ou l’Administrateur d’Enchères dans les conditions de l’Article 5.01. Offre : Un couple (Capacité, Prix de l’Offre) proposé par un Participant pour un Bloc. Opérateur d’Enchères Conjoint ou OEC : L’entité chargée d’Allouer la Capacité Disponible telle que calculée par les GRTs et de gérer le Marché Secondaire de Capacités. Outil d’Enchères : Le système informatique, géré par l’Administrateur d’Enchères, permettant la réception des Offres des Participants, leur traitement et la restitution des Résultats. Un descriptif de l’Outil d’Enchères est fourni en ANNEXE 6. Participant : La personne morale Habilitée et signataire de l’Accord de Participation IFB. Partie(
- s): Désigne l’Opérateur d’Enchères Conjoint et/ou un Participant. 11/62 Pas Horaire : Une période d’une Heure, la première de chaque Jour débutant à 0H00min00s. Période : Une durée temporelle. Période de Livraison : La Période de la Journée à laquelle s’applique une Nomination. Prix de l’Offre : La partie financière de l’Offre faite par le Participant, exprimée en euros/MWh. Prix Marginal : Le Prix de l’Offre la moins chère retenue pour un Bloc dans une Enchère. Produit Annuel : Le Bloc vendu de 0H00min00s à 23H59min59s du premier Jour au dernier Jour d’une année. Produit Journalier : Un ensemble de vingt-quatre
(24)Blocs Horaires vendus à l’horizon journalier pour une Journée donnée. Produit Mensuel : Le Bloc vendu de 0H00min00s à 23H59min59s du premier Jour au dernier Jour d’un mois. Produit : Un Bloc ou un ensemble de Blocs vendus par Enchère. Profil de Capacité: La Capacité acquise par chaque Participant dans le cadre d’Enchères Annuelles ou Mensuelles, le Prix Marginal, l’énergie Allouée et le montant valorisé pour chaque Bloc de l’Enchère. Programme d’Echange : Une déclaration d’échange établie par un Agent de Nomination conformément à l’Autorisation à Programmer ou à l’Autorisation d’Accès Infra journalière qui précise la puissance, exprimée en nombre entier de Mégawatts par Pas Horaire, échangée sur l’Interconnexion France-Belgique dans le sens France-Belgique ou Belgique-France. Réduction ou Réduire : La diminution des Capacités Détenues ou des Programmes d’Echange telle que visée à l’Article 2.08 et à l’Article 2.
- Règles I/E : Les règles d’accès au réseau public de transport français pour des importations et des exportations telles que figurant sur le site Internet de RTE. Règles IFB : Les présentes Règles d’Allocation des l’Interconnexion France-Belgique. 12/62 Capacités sur Règles SI : Les règles relatives à l’accès au Système d’Information et à l’utilisation des applications de l’Opérateur d’Enchères Conjoint, y compris leurs annexes et leurs définitions telles que publiées sur le Site Internet de l’Opérateur d’Enchères Conjoint. Résultat : La Capacité retenue par Bloc mis aux Enchères et le Prix Marginal de chaque Bloc. Revendeur : Le Participant qui met en œuvre la faculté de Revente. Revente ou Revendre : Le mécanisme suivant lequel un Participant cède de la Capacité via l’Opérateur d’Enchères pour la mettre à disposition lors d’une nouvelle Enchère ou du Couplage des marchés, conformément à l’Article 8.
- Site Internet de l’Opérateur d’Enchères Conjoint ou Site : Le site Internet accessible via les sites suivants : www.elia.be www.rte-france.com et relatif à l’Interconnexion France-Belgique. Soumissionnaire d’Offres : L’entité désignée pour déposer des fichiers d’Offres au nom et pour le compte d’un Participant. Spécifications d’Enchère : Les caractéristiques particulières d’une Enchère, dont notamment le Produit mis aux Enchères, le Jour de l’Enchère, les Heures d’ouverture et de fermeture de la session d’Enchère, les conditions de recevabilité des Offres, les modalités de Notification des Résultats de l’Enchère, les délais de contestation. Sûreté du Système Electrique ou Sûreté : L’aptitude à assurer le fonctionnement normal du réseau, à limiter le nombre des incidents, à éviter les grands incidents et à limiter leurs conséquences lorsqu’ils se produisent. Système d’Information ou SI : L’environnement informatique de l’Opérateur d’Enchères Conjoint accessible au Participant. Système Electrique : Le système constitué par les réseaux électriques, les productions raccordées audits réseaux qui injectent de l’énergie électrique et les consommations raccordées aux réseaux qui y soutirent de l’énergie électrique. Transféreur : Le Participant qui met en œuvre la faculté de Transfert. Transfert ou Transférer : Le mécanisme suivant lequel un Participant cède à un autre Participant de la Capacité conformément à l’Article 8.
- 13/62 (b) Interprétation Les titres et intitulés des présentes Règles IFB sont indiqués pour la facilité des renvois dans les Règles IFB et n’expriment en aucune manière l’intention des Parties. Ils ne seront pas pris en compte pour l’interprétation des stipulations des présentes Règles IFB. La nullité de l'une quelconque des stipulations des Règles IFB, pour quelque cause que ce soit, n'affecte pas la validité des autres stipulations des Règles IFB. Article 2.02 L’Opérateur d’Enchères Conjoint L’organisation des Enchères, des Allocations Infra journalières et du Marché Secondaire de Capacités est mise en œuvre conjointement par les deux GRTs dans les deux sens de l’Interconnexion FranceBelgique. Les GRTs désignent un Opérateur d’Enchères Conjoint chargé d’Allouer : - par Enchères, conformément au Chapitre 2, la Capacité Disponible aux horizons annuel, mensuel et, le cas échéant, journalier, telle que calculée par les GRTs ; - par Allocation Infra journalière, conformément au Chapitre 3, la Capacité Disponible à l’horizon infra journalier, telle que calculée par les GRTs. L’Opérateur d’Enchères Conjoint prépare et conduit les Enchères ainsi que les Allocations Infra journalières, gère le Marché Secondaire de Capacités et fournit toutes les informations nécessaires aux Participants et aux GRTs. Un changement d’Opérateur d’Enchères Conjoint ne remet toutefois pas en cause les droits et les obligations découlant d’une Enchère, d’une Allocation Infra journalière, d’un Transfert ou d’une Revente qui a déjà eu lieu. Article 2.03 Enchères Annuelles, Mensuelles et Journalières Des Enchères distinctes sont mises en place dans le sens France-Belgique et dans le sens BelgiqueFrance, conformément au Chapitre
- Les Enchères suivantes sont opérées : - des Enchères Annuelles pour l’Allocation de Capacités du premier Jour au dernier Jour de chaque année ; - des Enchères Mensuelles pour l’Allocation de Capacités du premier au dernier Jour de chaque mois ; - et, en cas d’indisponibilité du Couplage des marchés, des Enchères Journalières pour l’Allocation de Capacités sur chaque Pas Horaire d’un Jour. Article 2.04 Allocations Infra journalières Des Allocations Infra journalières sont mises en place dans les deux sens de l’Interconnexion FranceBelgique, conformément au Chapitre
- Article 2.05 Marché Secondaire de Capacités Un Marché Secondaire de Capacités est mis en place sur l’Interconnexion France-Belgique. Il permet, d’une part, le Transfert de Capacité Détenue entre Participants et, d’autre part, la Revente de Capacité Détenue à l’Opérateur d’Enchères Conjoint. Le Participant qui a acquis de la Capacité aux Enchères reste tenu de respecter ses obligations financières vis à vis de l’Opérateur d’Enchères Conjoint. A un moment donné, la Capacité Détenue par un Participant est le solde, pour un Produit donné, entre les Capacités acquises par ce Participant aux Enchères et/ou via le Marché Secondaire de Capacités et les Capacités cédées par ce Participant via le Marché Secondaire de Capacités. 14/62 Article 2.06 Capacités Disponibles Les Capacités Disponibles sont déterminées conjointement par les GRTs en tenant compte de l’influence mutuelle des capacités allouées sur l’ensemble du réseau de transport d’électricité européen. Les Capacités Disponibles mises aux Enchères Mensuelles et, le cas échéant, Journalières incluent les Capacités à Revend