Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING (B)111110-CDC-1124 over de ‘aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia System Operator tot wijziging van de methodes voor toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de jaarlijkse en maandelijkse capaciteit die beschikbaar is voor energie-uitwisselingen met het Franse en het Nederlandse net, zoals vastgelegd in het kader van de regionale initiatieven CWE en CSE, evenals met Zwitserland’ genomen met toepassing van de artikelen 180, §2, en 183, §2 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe 10 november 2011 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt hierna, op basis van de artikelen 180, § 2, en 183, §2 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: het technisch reglement), het voorstel van de NV Elia System Operator (hierna: Elia) tot wijziging van de methodes, beschreven in de veilingregels, voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de capaciteit die beschikbaar is voor energie-uitwisselingen met het Franse en het Nederlandse net (hierna: de geharmoniseerde veilingregels), zoals vastgelegd in het kader van de regionale initiatieven voor Centraal West-Europa (hierna: CWE), voor Centraal ZuidEuropa (hierna: CSE) evenals met Zwitserland. Een Engelse versie van de voorgestelde wijzigingen aan de veilingregels werd aanvankelijk bezorgd per drager met ontvangstbewijs op 21 oktober
- Op 31 oktober 2011 legde Elia de conform verklaarde Franse versie van de gewijzigde veilingregels voor. Deze conform verklaarde versie, die als bijlage bij onderhavige beslissing wordt gevoegd, maakte het mogelijk het dossier over de aanvraag tot goedkeuring te vervolledigen. Het nieuwe voorstel is bedoeld ter vervanging van de versie van de veilingregels die het onderwerp vormde van een beslissing van de CREG op 7 oktober
- Deze beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijke kader. In het tweede deel worden de antecedenten van de beslissing toegelicht. Het derde deel ontleedt de voorgestelde gewijzigde methodes voor congestiebeheer en capaciteitstoekenning. Het vierde deel, tenslotte, bevat de eigenlijke beslissing. Op zijn vergadering van 10 november 2011 nam het Directiecomité van de CREG onderhavige beslissing. 2/32 I. WETTELIJK KADER I.
- Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 13 juli 2009 houdende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van richtlijn 2003/54/EG
- Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 houdende de gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van richtlijn 2003/54/EG (hierna: richtlijn 2009/72/EG) bekrachtigt het principe van de niet-discriminerende toegang tot het transmissiesysteem: zo bepaalt artikel 32.1 dat de Lidstaten erop dienen toe te zien dat voor alle in aanmerking komende klanten een systeem van toegang voor derden tot de transmissie- en distributienetten wordt ingevoerd. Dit systeem, gebaseerd op gepubliceerde tarieven, moet objectief en zonder discriminatie tussen de gebruikers van het net worden toegepast.
- Artikel 32.2 van richtlijn 2009/72/EG bepaalt echter dat de transmissienetbeheerder (TNB) de toegang tot zijn net kan weigeren als hij niet over de nodige capaciteit beschikt.
- Artikel 36 van richtlijn 2009/72/EG bepaalt dat de nationale regulerende instanties alle redelijke maatregelen treffen om een aantal algemene doelstellingen te bereiken, onder meer: - het opheffen van alle beperkingen voor handel in elektriciteit tussen de Lidstaten, inclusief de ontwikkeling van afdoende grensoverschrijdende transmissiecapaciteit om aan de vraag te voldoen en de integratie van nationale markten te versterken, hetgeen de elektriciteitsstromen in de Gemeenschap kan faciliteren; - bijdragen tot de ontwikkeling, op de meest kosteneffectieve manier, van veilige, betrouwbare en efficiënte niet-discriminerende systemen die klantgericht zijn en de adequaatheid van systemen bevorderen.
- Artikel 37.1 van richtlijn 2009/72/EG bepaalt dat de regulerende instanties onder 3/32 andere samenwerken in verband met grensoverschrijdende kwesties met de regulerende instantie of instanties van de betrokken lidstaten en met het Agentschap en toezicht houden op de uitvoering van regels betreffende de taken en verantwoordelijkheden van de transmissienetbeheerders overeenkomstig Verordening (EG) nr. 714/
- Artikel 37.6 van de richtlijn bepaalt verder dat de regulerende instanties bevoegd zijn voor de vaststelling of de voldoende ruim aan de inwerkingtreding voorafgaande goedkeuring van ten minste de methoden voor het berekenen of vastleggen van de voorwaarden inzake toegang tot grensoverschrijdende infrastructuur, inclusief de procedures voor de toewijzing van capaciteit en congestiebeheer.
- Artikel 37.9 van richtlijn 2009/72/EG bepaalt ten slotte dat de regulerende instanties het congestiebeheer van de nationale elektriciteitssystemen, inclusief interconnectoren, en de uitvoering van de regels inzake congestiebeheer monitoren en dat hiertoe de transmissiesysteembeheerders of marktdeelnemers hun congestiebeheersprocedures, inclusief de toewijzing van capaciteit, aan de nationale regulerende instanties ter goedkeuring voorleggen. De nationale regulerende instanties mogen verzoeken om wijzigingen in deze procedures. I.
- Verordening (EG) Nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en tot intrekking van verordening (EG) Nr. 1228/2003
- De CREG herinnert eraan dat, krachtens de bepalingen van artikel 249 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, verordening (EG) nr. 714/2009 een algemene draagwijdte heeft, in al zijn elementen bindend is en rechtstreeks van toepassing is in iedere Lidstaat.
- Volgens artikel 2, c) van verordening (EG) 714/2009 is congestie een situatie waarin een interconnectie tussen nationale transmissienetwerken wegens onvoldoende capaciteit van de betrokken interconnectoren en/of nationale transmissiesystemen niet alle fysieke stromen die voortvloeien uit de internationale handel waar de marktpartijen om verzoeken, kan verwerken. 4/32 De methodes voor congestiebeheer beogen bijgevolg, in de zin van voormelde verordening (en van haar bijlage 1, zie verder) elke maatregel die tot doel heeft preventief of a posteriori een potentiële of erkende toestand van congestie te regelen. De methodes voor toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de jaarlijkse en maandelijkse capaciteit die beschikbaar is voor energie-uitwisselingen met het Franse en het Nederlandse hebben dus te maken met het congestiebeheer.
- Artikel 16.1 van verordening (EG) nr. 714/2009 preciseert dat de problemen inzake congestiebeheer worden aangepakt met niet-discriminerende, aan de markt gerelateerde oplossingen waarvan voor de marktdeelnemers en de betrokken transmissiesysteembeheerders efficiënte economische signalen uitgaan. Bovendien bepaalt dit artikel dat de netcongestieproblemen bij voorkeur moeten worden opgelost met van transacties losstaande methodes, d.w.z. methodes waarbij geen keuze moet worden gemaakt tussen de contracten van afzonderlijke marktdeelnemers.
- Artikel 16.2 van verordening (EG) nr. 714/2009 bepaalt dat de procedures om transacties te beperken slechts worden toegepast in noodsituaties, wanneer de transmissiesysteembeheerder snel moet optreden en redispatching of compensatiehandel niet mogelijk is en dat, behoudens in geval van overmacht, marktspelers met een capaciteitstoewijzing voor een eventuele beperking worden vergoed.
- Artikel 16.3 bepaalt dat marktdeelnemers de beschikking krijgen over de maximale capaciteit van de koppelverbindingen en/of de maximale capaciteit van de transmissiesystemen waarmee grensoverschrijdende stromen worden verzorgd, met naleving van de voor een bedrijfszekere exploitatie van het net geldende veiligheidsnormen.
- Volgens artikel 16.4 van dezelfde verordening wordt elke ongebruikte toegekende capaciteit opnieuw aan de markt toegekend volgens een open, transparante en niet discriminerende procedure.
- Artikel 19 van verordening (EG) nr. 714/2009 bepaalt dat de regulerende instanties ervoor zorgen dat deze verordening en haar Bijlage 1 in acht worden genomen. Waar nodig om te voldoen aan de doelstellingen van de verordening, werken de regulerende instanties overeenkomstig hoofdstuk IX van Richtlijn 2009/72/EG samen met elkaar, met de Commissie en met het Agentschap. 5/32 I.
- De Richtsnoeren voor het beheer en de toewijzing van beschikbare overdrachtcapaciteit op interconnecties tussen nationale systemen
- Met toepassing van artikel 8
(4)van verordening nr. 1228/2003 ging de Europese Commissie over tot de wijziging van de bijlage van deze verordening, die betrekking heeft op de richtsnoeren voor het beheer en de toekenning van beschikbare overdrachtscapaciteit op interconnecties (koppelverbindingen) tussen nationale systemen1. Deze Richtsnoeren (hierna: de « richtsnoeren ») vormen voortaan bijlage 1 van verordening (EG) nr. 714/2009. De bepalingen van deze richtsnoeren die relevant zijn voor onderhavige beslissing worden hierna weergegeven. 1. ALGEMEEN […] 1.10. De nationale regelgevende instanties zullen regelmatig de methoden voor congestiebeheer evalueren, waarbij zij met name aandacht zullen besteden aan de naleving van de beginselen en regels die in de verordening en de richtsnoeren zijn vastgelegd en aan de voorwaarden die de regelgevende instanties zelf hebben vastgesteld op basis van die beginselen en regels. In het kader van een dergelijke evaluatie moeten alle marktspelers worden geraadpleegd en moeten gerichte studies worden uitgevoerd. 2. METHODEN VOOR CONGESTIEBEHEER 2.1 Methoden voor congestiebeheer moeten op de markt gebaseerd zijn zodat een efficiënte grensoverschrijdende handel wordt gefaciliteerd. Daarom zal capaciteit alleen worden toegewezen door expliciete (capaciteit) of impliciete (capaciteit en energie) veilingen. Beide methoden mogen worden gebruikt voor een en dezelfde interconnectie. Met betrekking tot 1 Zie beslissing van de Commissie van 9 november 2006 tot wijziging van de bijlage van verordening (EG) nr. 1228/2003 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit, P.B.E.G., nr. L 312 van 11 november 2006, p.59. 6/32 intra-day handel is continuhandel mogelijk. 2.2. Afhankelijk van de concurrentievoorwaarden moeten de mechanismen voor congestiebeheer zowel lange- als kortetermijntoewijzing van transmissiecapaciteit mogelijk maken. 2.3. Bij elke procedure voor capaciteitstoewijzing wordt een voorgeschreven gedeelte van de beschikbare interconnectiecapaciteit toegewezen, alsook de resterende capaciteit die niet eerder is toegewezen en alle capaciteit die is vrijgegeven door de begunstigden van eerdere toewijzingen. 2.4. Transmissiesysteembeheerders maken de door hen op de markt aangeboden transmissiecapaciteit zo zeker mogelijk, rekening houdend met de rechten en plichten van de betrokken transmissiesysteembeheerders en de marktdeelnemers, teneinde daadwerkelijke en doeltreffende mededinging te vergemakkelijken. Een redelijk deel van deze capaciteit mag als minder zeker op de markt worden gebracht, maar de marktdeelnemers worden te allen tijde op de hoogte gebracht van de precieze voorwaarden voor het transport via grensoverschrijdende lijnen. 2.5. De toegangsrechten voor toewijzingen op lange en middellange termijn moeten vaste transmissiecapaciteitsrechten zijn. Voor deze toegangsrechten gelden de beginselen “use-itor-lose-it” of “use-it-or-sell-it” op het ogenblik van de nominering. 2.6. De transmissiesysteembeheerders stellen een passende structuur vast voor de toewijzing van capaciteit tussen verschillende tijdsbestekken. Hierin kan een optie zijn opgenomen om een minimumpercentage aan interconnectiecapaciteit te reserveren voor dagelijkse of “intra-day”-toewijzing. Deze toewijzingsstructuur moet worden beoordeeld door de respectievelijke regelgevende instanties. Bij het opstellen van hun voorstellen houden de transmissiesysteembeheerders rekening met:
- a)de kenmerken van de markten;
- b)de exploitatieomstandigheden, zoals de gevolgen van de vereffening van vaste programma’s;
- c)het niveau van harmonisering van de percentages en tijdsbestekken die zijn goedgekeurd voor de verschillende geldende mechanismen voor de toewijzing van capaciteit. 2.7. Bij de toewijzing van capaciteit mag geen onderscheid worden gemaakt tussen marktdeelnemers die gebruik maken van hun recht om bilaterale leveringscontracten te sluiten en zij die een bod te doen op een energiebeurs. De capaciteit wordt toegewezen aan 7/32 het hoogste bod, ongeacht of het een impliciet of expliciet bod binnen een gegeven tijdsbestek is. […] 2.10. In beginsel mogen alle potentiële marktdeelnemers zonder beperking deelnemen aan het toewijzingsproces. Om te vermijden dat problemen in verband met het mogelijk gebruik van een dominante positie door marktdeelnemers ontstaan of verergeren, mogen de bevoegde regelgevings- en/of mededingingsinstanties om redenen van marktdominantie algemene of ten aanzien van een bedrijf geldende beperkingen opleggen. 2.11. Voor elk tijdsbestek vindt er door de marktdeelnemers vaste nominatie plaats van hun capaciteitsgebruik bij de transmissiesysteembeheerders binnen een vastgestelde uiterste termijn. Deze uiterste termijn wordt zodanig vastgesteld dat de transmissiesysteembeheerders in staat zijn ongebruikte capaciteit opnieuw toe te wijzen voor gebruik in het volgende relevante tijdsbestek, zelfs binnen een en dezelfde dag. 2.12. Capaciteit mag vrij worden verhandeld op secundaire basis voorzover de transmissiesysteembeheerder lang genoeg van tevoren hiervan in kennis wordt gesteld. Wanneer een transmissiesysteembeheerder een secundaire transactie weigert, moet hij dit op duidelijke en transparante wijze meedelen en uitleggen aan alle marktdeelnemers, en moet hij de regelgevende instantie daarvan in kennis stellen. 2.13. De financiële gevolgen van het niet naleven van verplichtingen in verband met de toewijzing van capaciteit komen ten laste van degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Wanneer marktdeelnemers geen gebruik maken van de capaciteit waartoe ze zich verbonden hebben, of, in het geval van expliciet geveilde capaciteit, deze niet verhandelen op secundaire basis of tijdig teruggeven, verliezen ze de rechten op die capaciteit en zijn ze een op de kosten gebaseerde vergoeding verschuldigd. Deze op de kosten gebaseerde vergoedingen voor het niet gebruiken van capaciteit dienen gerechtvaardigd en proportioneel te zijn. Wanneer een transmissiesysteembeheerder zijn verplichting niet nakomt, dient hij de marktdeelnemer te vergoeden voor het verlies van de capaciteitsrechten. Met andere verliezen die het gevolg zijn van het verlies van capaciteitsrechten wordt geen rekening gehouden. De belangrijkste concepten en methoden voor het vaststellen van de aansprakelijkheid voor het niet naleven van de verplichtingen worden van tevoren uiteengezet voor wat de financiële gevolgen betreft, en dienen te worden beoordeeld door de relevante nationale regelgevende instantie(s). […] 8/32 3. COÖRDINATIE […] 3.2. Uiterlijk op 1 januari 2007 moet tussen landen in de volgende gebieden een gemeenschappelijke congestiebeheermethode en -procedure voor toewijzing van capaciteit aan de markt worden opgezet, en dit minstens voor de jaar-, maand- en „day-ahead”toewijzing:
- a)Noord-Europa (Denemarken, Zweden, Finland, Duitsland en Polen),
- b)Noordwest-Europa (Benelux, Duitsland en Frankrijk),
- c)Italië (d.w.z. Italië, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Slovenië en Griekenland),
- d)Centraal Oost-Europa (Duitsland, Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Oostenrijk en Slovenië),
- e)Zuidwest-Europa (Spanje, Portugal en Frankrijk),
- f)VK, Ierland en Frankrijk,
- g)de Baltische staten (Estland, Letland en Litouwen). In geval van een interconnectie waarbij tot meerdere gebieden behorende landen betrokken zijn mag een andere congestiebeheermethode worden gebruikt ter verzekering van verenigbaarheid met de methoden die worden toegepast in de andere gebieden waartoe genoemde landen behoren. In dat geval stellen de betreffende transmissiesysteembeheerders de methode voor die ter beoordeling aan de betreffende regelgevende instanties zal worden voorgelegd. […] 3.4. In de zeven bovenvermelde gebieden worden verenigbare congestiebeheerprocedures vastgesteld om een volledig geïntegreerde interne Europese elektriciteitsmarkt tot stand te brengen. De marktpartijen mogen niet worden geconfronteerd met onverenigbare regionale systemen. 3.5. Ter bevordering van eerlijke en doeltreffende mededinging en grensoverschrijdende handel, dient de in punt 2 beschreven coördinatie tussen de transmissiesysteembeheerders binnen de gebieden alle stappen te bestrijken, gaande van capaciteitsberekening en optimalisering van toewijzing tot veilige exploitatie van het netwerk, en worden de verantwoordelijkheden duidelijk verdeeld. Deze coördinatie heeft met name betrekking op:
- a)het gebruik van een gemeenschappelijk transmissiemodel dat doeltreffend omspringt met fysieke loop-flows en rekening houdt met de verschillen tussen fysieke en commerciële stromen;
- b)de toewijzing en nominering van capaciteit om doeltreffend om te springen met onderling afhankelijke fysieke loop-flows;
- c)het gelijktrekken van de verplichtingen van capaciteithouders om informatie te verstrekken 9/32 over het geplande gebruik van de capaciteit, d.w.z. de nominering van capaciteit (voor expliciete veilingen);
- d)identieke tijdsbestekken en sluitingstijden;
- e)identieke structuren voor de toewijzing van capaciteit tussen verschillende tijdsbestekken (bv. 1 dag, 3 uren, 1 week enz.) en in termen van verkochte capaciteitsblokken (hoeveelheid elektriciteit in MW, MWh enz.);
- f)consequentheid wat het kader voor contracten met marktdeelnemers betreft;
- g)de verificatie van de stromen om te voldoen aan de eisen inzake netwerkbeveiliging voor operationele planning en real-time exploitatie;
- h)de verrekening en de uitvoering van maatregelen inzake congestiebeheer. […] 4. TIJDSCHEMA VOOR MARKTOPERATIES 4.1. De toewijzing van de beschikbare transmissiecapaciteit dient voldoende lang van tevoren plaats te vinden. Vóór elke toewijzing maken de betrokken transmissiesysteembeheerders samen de toe te wijzen capaciteit bekend, indien nodig rekening houdend met de capaciteit die vrijkomt uit zekere transmissierechten en, voorzover relevant, de daarmee gepaard gaande vereffende nomineringen; ook het tijdsbestek waarbinnen beperkte of geen capaciteit beschikbaar zal zijn (bijvoorbeeld wegens onderhoud) wordt bekendgemaakt. 4.2. De nominering van transmissierechten dient, met volle aandacht voor de netwerkveiligheid, lang genoeg van tevoren plaats te vinden, en wel vóór de “day-ahead”sessies van alle relevante georganiseerde markten en vóór de bekendmaking van de capaciteit die zal worden toegewezen op basis van het “day-ahead”- of het “intra-day”toewijzingsmechanisme. Om doeltreffend gebruik te maken van de interconnectie worden nomineringen van transmissierechten in de omgekeerde richting vereffend. […] 5. TRANSPARANTIE 5.1. Transmissiesysteembeheerders publiceren alle relevante gegevens met betrekking tot de beschikbaarheid van het netwerk, de netwerktoegang en het netwerkgebruik, inclusief een verslag waarin wordt nagegaan waar en waarom er sprake is van congestie, welke methoden worden toegepast om de congestie te beheren en welke plannen er bestaan voor congestiebeheer in de toekomst. 10/32 5.2. Transmissiesysteembeheerders publiceren een algemene beschrijving van de congestiebeheermethoden die in diverse omstandigheden worden toegepast om zoveel mogelijk capaciteit ter beschikking te stellen van de markt, alsook een algemeen systeem voor de berekening van de interconnectiecapaciteit voor de verschillende tijdsbestekken, gebaseerd op de werkelijke elektrische en fysieke toestand van het netwerk. Een dergelijk systeem moet door de regelgevende instanties van de betrokken lidstaat worden beoordeeld. 5.3. De toegepaste procedures voor congestiebeheer en capaciteitstoewijzing, de tijdstippen en procedures voor het aanvragen van capaciteit, een beschrijving van de aangeboden producten en de rechten en plichten van transmissiesysteembeheerders en van de partijen die de capaciteit verkrijgen, inclusief de aansprakelijkheid bij niet-naleving van deze plichten, moeten nauwkeurig door de transmissiesysteembeheerders worden beschreven en op transparante wijze aan alle potentiële netwerkgebruikers worden meegedeeld. […] 5.5. De transmissiesysteembeheerders dienen alle relevante gegevens betreffende grensoverschrijdende handel te publiceren op basis van de best mogelijke voorspelling. De betrokken marktdeelnemers verschaffen de transmissiesysteembeheerders de nodige informatie, zodat die aan hun verplichting kunnen voldoen. De wijze waarop deze informatie wordt gepubliceerd moet ter beoordeling aan de regelgevende instanties worden voorgelegd. De transmissiesysteembeheerders moeten minstens de volgende gegevens publiceren:
- a)jaarlijks: informatie over de langetermijnevolutie van de transmissie-infrastructuur en het effect ervan op de grensoverschrijdende transmissiecapaciteit;
- b)maandelijks: maand- en jaarvoorspellingen van de voor de markt beschikbare transmissiecapaciteit, rekening houdend met alle relevante informatie waarover de transmissiesysteembeheerder beschikt op het ogenblik van de berekening van de voorspelling (bv. de gevolgen van zomer en winter op de capaciteit van de lijnen, onderhoud aan het net, beschikbaarheid van productie-eenheden enz.);
- c)wekelijks: voorspellingen van de voor de markt beschikbare transmissiecapaciteit voor de komende week, rekening houdend met alle informatie waarover de transmissiesysteembeheerder beschikt op het ogenblik van de berekening van de voorspelling, zoals de weersvoorspelling, gepland onderhoud aan het net, beschikbaarheid van productie-eenheden enz.;
- d)dagelijks: voor de markt beschikbare “day-ahead”- en “intra-day”-transmissiecapaciteit voor elke tijdseenheid van de markt, rekening houdend met alle vereffende “day-ahead”11/32 nomineringen, “day-ahead”-productieschema’s, vraagprognoses en gepland onderhoud aan het net;
- e)totale reeds toegewezen capaciteit per tijdseenheid van de markt en alle relevante omstandigheden waarin deze capaciteit kan worden gebruikt (bv. de toewijzingsprijs op de veiling, de verplichtingen inzake de wijze waarop de capaciteit moet worden gebruikt enz.) teneinde alle resterende capaciteit te identificeren;
- f)de toegewezen capaciteit, zo snel mogelijk na elke toewijzing, en een indicatie van de betaalde prijs;
- g)de totale gebruikte capaciteit, per tijdseenheid van de markt, onmiddellijk na de nominering;
- h)zo dicht mogelijk bij de werkelijke tijd: verzamelde informatie over gerealiseerde commerciële en fysieke stromen, per tijdseenheid van de markt, inclusief een beschrijving van de effecten van eventuele corrigerende maatregelen (zoals beperking) die door de transmissiesysteembeheerders zijn genomen om problemen met het systeem of netwerk op te lossen;
- i)informatie vooraf over geplande uitval en verzamelde informatie achteraf over geplande en niet-geplande uitval die de vorige dag heeft plaatsgevonden in opwekkingseenheden van meer dan 100 MW. 5.6. De markt moet tijdig over alle relevante informatie beschikken om over alle transacties te kunnen onderhandelen (industriële klanten moeten bijvoorbeeld tijdig kunnen onderhandelen over jaarcontracten en biedingen moeten tijdig naar georganiseerde markten worden gestuurd). 5.7. De transmissiesysteembeheerder moet de relevante informatie over de voorspelde vraag en opwekking publiceren volgens de in de punten 5.5 en 5.6 vermelde tijdschema’s. De transmissiesysteembeheerder moet ook de relevante informatie publiceren die nodig is voor de grensoverschrijdende vereffeningsmarkt. 5.8. Wanneer de voorspellingen zijn gepubliceerd, moeten ook de ex-post gerealiseerde waarden voor de informatie over de voorspelling worden gepubliceerd in de tijdsperiode die volgt op die waarop de voorspelling betrekking heeft of ten laatste op de volgende dag (D+1). 5.9. Alle door de transmissiesysteembeheerders gepubliceerde informatie moet gratis ter beschikking worden gesteld in een gemakkelijk toegankelijk formaat. Het moet ook mogelijk zijn om via adequate en genormaliseerde middelen voor informatie-uitwisseling, die in nauwe samenwerking met de marktpartijen worden vastgesteld, toegang te krijgen tot alle 12/32 gegevens. De gegevens omvatten informatie over voorbije tijdsperiodes, en minstens over de voorbije twee jaar, zodat nieuwe marktdeelnemers ook toegang hebben tot dergelijke gegevens. […] 6. HET GEBRUIK VAN INKOMSTEN UIT CONGESTIE […] 6.3. De inkomsten uit congestie worden onder de betrokken transmissiesysteembeheerders verdeeld overeenkomstig criteria die zijn overeengekomen tussen de betrokken transmissiesysteembeheerders en beoordeeld door de respectievelijke regelgevende instanties. […] I.4. De wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt 15. Artikel 2, 7° van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: elektriciteitswet) verstaat onder “transmissienet” het nationaal transmissienet voor elektriciteit, dat de bovengrondse lijnen, ondergrondse kabels en installaties omvat die dienen voor het vervoer van elektriciteit van land tot land en naar rechtstreekse afnemers van de producenten en naar distributeurs gevestigd in België, alsook voor de koppeling tussen elektrische centrales en tussen elektriciteitsnetten. 16. Volgens artikel 11 van de elektriciteitswet bepaalt het technisch reglement voor het beheer van het transmissienet en de toegang ertoe in het bijzonder de operationele regels waaraan de netbeheerder is onderworpen bij zijn technisch beheer van de elektriciteitsstromen en bij de acties die hij moet ondernemen om, onder meer, de congestieproblemen te verhelpen. 17. Artikel 15, §1 van dezelfde wet bepaalt dat de in aanmerking komende afnemers een recht van toegang tot het transmissienet hebben tegen de tarieven vastgesteld overeenkomstig artikel 12 en dat de netbeheerder de toegang alleen kan weigeren wanneer hij niet over de nodige capaciteit beschikt, of wanneer de aanvrager niet voldoet aan de technische voorschriften bepaald in het technisch reglement. 13/32 I.5. 18. Het technisch reglement Artikel 180, §1, van het technische reglement bepaalt dat de netbeheerder op niet- discriminerende en transparante wijze de door hem toegepaste congestiebeheermethodes moet bepalen. Artikel 180, §2, preciseert dat de methodes voor congestiebeheer en de veiligheidsregels ter goedkeuring aan de CREG ter kennis gebracht moeten worden en gepubliceerd moeten worden overeenkomstig artikel 26. 19. Overeenkomstig artikel 180, §3, van het technisch reglement moet de netbeheerder er, bij de uitvaardiging en de inwerkingstelling van deze methodes, inzonderheid op toezien om: 1° zoveel mogelijk rekening te houden met de richting van de elektriciteitsstromen, en in het bijzonder wanneer de energie-uitwisselingen effectief de congestie doen verminderen; 2° zoveel mogelijk betekenisvolle invloeden te vermijden op de elektriciteitsstromen in andere netten; 3° problemen van congestie op het net op te lossen bij voorkeur met methodes die geen selectie tussen de energie-uitwisselingen van de verschillende toegangsverantwoordelijken inhouden; 4° geschikte economische signalen te geven aan de betrokken netgebruikers. Overeenkomstig artikel 180, §4, van het technisch reglement moeten deze methodes van congestiebeheer onder meer gebaseerd zijn op: 1° procedures voor het in mededinging stellen van de beschikbare capaciteit; 2° de coördinatie van de inschakeling van productie-eenheden aangesloten op de regelzone en/of, middels akkoord met de buitenlandse netbeheerder(s), door de gecoördineerde inschakeling van productie-eenheden aangesloten op de betrokken buitenlandse regelzone(s). 20. Krachtens artikel 181, §1, van het technische reglement hebben de methodes voor congestiebeheer bepaald in artikel 180 onder meer als doel om: 14/32 1° elke beschikbare capaciteit aan de markt ter beschikking te stellen volgens transparante en niet-discriminerende methodes via, in voorkomend geval, veilingen waarin de capaciteiten kunnen worden verkocht met verschillende duurtijden en met verschillende karakteristieken (bijvoorbeeld wat betreft de verwachte betrouwbaarheid van de betreffende beschikbare capaciteit); 2° de beschikbare capaciteit in een serie verkopen aan te bieden die op verschillende tijdsbasis gehouden kunnen worden; 3° bij elk van deze veilingen een bepaald gedeelte van de beschikbare capaciteit aan te bieden, met inbegrip van alle overblijvende capaciteiten die niet toegekend werden bij de vorige verkopen; 4° de commercialisering van de aangeboden capaciteit toe te laten. 21. Artikel 181, §2, bepaalt dat de methodes voor congestiebeheer, in noodsituaties, een beroep kunnen doen op de onderbreking van grensoverschrijdende energie-uitwisselingen, overeenkomstig vooraf vastgestelde prioriteitsregels die de CREG ter kennis zijn gebracht en gepubliceerd zijn overeenkomstig artikel 26 van dit besluit. Zijn paragraaf 3 preciseert dat, wat de uitvaardiging en de inwerkingstelling van de methodes voor congestiebeheer betreft, de netbeheerder overleg dient te plegen met de netbeheerders van de betrokken buitenlandse regelzones. 22. Artikel 183, §1, van het technische reglement bepaalt dat de netbeheerder waakt over de uitvoering van een of meer methodes voor de toekenning van beschikbare capaciteit aan de toegangsverantwoordelijken van energie-uitwisselingen met buitenlandse netten. Volgens artikel 183, §2, van het technisch reglement, zijn deze methodes transparant en niet-discriminerend. Ze worden aan de CREG ter goedkeuring voorgelegd en gepubliceerd overeenkomstig artikel 26 van het technisch reglement. Ten slotte preciseert artikel 183, §3, van het technisch reglement dat deze methodes tot doel hebben het gebruik van de capaciteit van het net te optimaliseren overeenkomstig artikel 179. 15/32 23. Overeenkomstig artikel 184 van het technische reglement beogen de methodes van toekenning van capaciteit onder meer: 1° in de mate van het mogelijke elk verschil in behandeling te minimaliseren tussen de verschillende soorten van grensoverschrijdende energie-uitwisselingen door fysieke wederkerige overeenkomsten of aanbiedingen op georganiseerde buitenlandse markten; 2° elke ongebruikte capaciteit aan andere marktdeelnemers ter beschikking te stellen; 3° de precieze voorwaarden van de garantiegraad van de aan de marktdeelnemers ter beschikking gestelde capaciteit te bepalen. 16/32 I.6. 24. De « Kaderrichtsnoeren inzake congestiebeheer voor elektriciteit » capaciteitstoekenning en Op 29 juli 2011 keurde ACER de « Kaderrichtsnoeren inzake capaciteitstoekenning en congestiebeheer voor elektriciteit » (hierna : de « Framework Guidelines ») goed die, overeenkomstig artikel 6.2. van verordening (EG) nr. 714/2009, duidelijke en objectieve principes voor het opstellen van de netwerkcodes door ENTSO-E bevatten. Weliswaar zijn deze Framework Guidelines niet dwingend. Toch dient vastgesteld dat de transmissienetbeheerders van de regio CWE de verbintenis hebben aangegaan om zich vanaf het vierde kwartaal 2011 eraan te conformeren. 25. De Framework Guidelines bepalen onder meer het volgende: « 4.1. Capacity allocation methods for the forward market PTR shall be defined as options and subject to UIOSI. The CACM Network Code(
- s)shall define the nature of FTR in terms of options or obligations. Hybrid solutions, mixing PTR and FTR on the same border, shall not be permitted. The CACM Network Code(
- s)shall also foresee a harmonised set of rules for borders where PTRs with UIOSI are applied and a harmonised set of rules for borders where FTRs are applied. The CACM Network Code(
- s)shall require that the TSOs provide a single platform (single point of contact) for the allocation of long-term transmission rights (PTR and FTR) at European level. As a transitional arrangement, regional platforms may operate, as long as this does not hamper the improvement and harmonisation of allocation rules. The CACM Network Code(
- s)shall also foresee greater harmonisation of the nomination rules, deadlines and processes.2 2 Vrije vertaling: « 4.1. Methodes voor toekenning van capaciteit voor de forward markt Fysieke transmissierechten (« PTR ») moeten worden gedefinieerd als opties en onderworpen aan de regel « use-it-or-sell-it » (UIOSI »). Het CACM netwerkreglement zal de aard van de financiële transmissierechten (« FTR ») moeten bepalen in termen van opties of obligaties. Hybride oplossingen, 17/32 4.2. Time frames, volumes and secondary market with relevance for PTR and FTR The CACM Network Code(
- s)shall require that PTR are subject to the UIOSI requirement at the time of nomination (or equivalent market allocation process), which means, as a default, the resale of non-nominated capacity rights. TSOs shall give the total financial resale value of capacity (in the case of an explicit auction this is equal to the clearing price of the auction in which the capacity is resold; in the case of an implicit auction this is equal to the dayahead price differential between the two zones) back to the market participants who owned the PTR.3 […] 6.4. Capacity products co-existence and firmness Capacities shall be firm. After the nomination deadline, physical firmness is the preferred approach, but financial firmness may be accepted in case of explicit auctions. The CACM Network Code(
- s)shall require that, except in the case of force majeure, capacity holders shall be compensated for any curtailment. Compensation shall generally be equal to the price difference between the concerned zones in the relevant time frame. waarbij PTR en FTR vermengd worden op dezelfde grens, zullen niet toegelaten zijn. Het CACM netwerkreglement zal tevens een aantal geharmoniseerde regels vastleggen voor de grenzen waar de PTR onderworpen aan UIOSI van toepassing zijn, evenals een aantal geharmoniseerde regels voor de grenzen waar de FTR van toepassing zijn. Het CACM netwerkreglement zal bepalen dat de transmissienetbeheerders zullen voorzien in een enkel platform (uniek contactpunt) voor de toekenning van transmissierechten op lange termijn (PTR of FTR) op Europees vlak. Als overgangsmaatregel kunnen regionale platforms in werking treden, op voorwaarde dat dit de verbetering en harmonisering van de toekenningsregels niet vertraagt. Het CACM netwerkreglement zal tevens voorzien in een grotere harmonisering van de nominatieregels, de termijnen en de procedures. » 3 Vrije vertaling : « 4.2. Termijnen, volumes en secundaire markt van toepassing voor de PTR en de FTR Het CACM netwerkreglement zal bepalen dat de PTR onderworpen zijn aan de UIOSI regel op het ogenblik van de nominatie (of een gelijkwaardige toekenningsprocedure van de markt), wat bij gebrek aan nominatie de doorverkoop van de de niet genomineerde capaciteitsrechten inhoudt. De TNBs zullen de totale doorverkoopwaarde van de capaciteit terugbetalen aan de deelnemer aan wie de PTR toebehoorde (in geval van expliciete veiling komt dat overeen met de clearingprijs van de veiling tegen dewelke de capaciteit wordt doorverkocht; in geval van impliciete veiling komt dat overeen met het day-ahead prijsverschil tussen de twee zones). » 18/32 As a derogation to the general compensation rule, on some borders and subject to approval by the relevant NRAs, caps on the compensation may be introduced: - in the case of curtailment announced before the nomination deadline; - in the case of curtailment announced before a reasonable lead-time defined by theconcerned NRAs, taking into the account the liquidity of the relevant markets and the possibility for grid users to adjust their cross-border positions; - 4 for curtailments of long duration.”4 Vrije vertaling : « 6.4. Naast elkaar bestaan van capaciteitsproducten en standvastigheid […] De capaciteiten zullen vast zijn. Eens de nominatieperiode voorbij vormt fysieke standvastigheid een te verkiezen aanpak, maar financiële standvastigheid kan aanvaard worden in geval van expliciete veiling. Het netwerkreglement CACM zal bepalen dat, tenzij in geval van overmacht, de capaciteitshouders voor elke vermindering zullen vergoed worden. In de regel zal de vergoeding overeenstemmen met het prijsverschil tussen de betrokken zones op het beschouwde ogenblik. In afwijking van de algemene compensatieregel zullen voor sommige grenzen caps kunnen ingesteld worden, mits goedkeuring door de betrokken nationale regulerende instanties : In geval van vóór de nominatie aangekondigde vermindering; In geval van vóór een redelijke termijn aangekondigde vermindering, redelijke termijn die wordt vastgesteld door de betrokken nationale regulerende instanties, rekening houdend met de liquiditeit van de markt en de mogelijkheid voor de netgebruikers om hun posities aan te passen; Voor langdurige verminderingen. » 19/32 II. ANTECEDENTEN 26. De harmonisering en verbetering van de expliciete veilingregels in de CWE regio was één van de prioritaire thema’s van het actieplan dat de CWE regulatoren op 12 februari 2007 publiceerden: « Volgens het regionaal coördinatiecomité vormen een harmonisering en verbetering, in de hele CWE regio, van de regels inzake de veiling van grensoverschrijdende transmissiecapaciteit een belangrijke stap naar de regionale marktintegratie. De marktspelers onderstreepten het belang van de standvastigheid van de capaciteit, om in staat te zijn de transmissieprijs te bepalen in het kader van een grensoverschrijdende mededinging. Ze vroegen tevens een duidelijke en gemeenschappelijke definitie van overmacht. Een doeltreffende en praktische manier om tot geharmoniseerde veilingregels te komen zou erin kunnen bestaan van één enkel veilingplatform voor de regio op te richten ». 27. Indertijd bestonden er drie verschillende stellen expliciete veilingregels naast elkaar in de CWE regio : - die welke de Nederlandse koppelverbindingen met België en Duitsland regelden (TSO auction BV-regels); - die welke de Frans-Belgische koppelverbindingen regelden (IFB-regels) ; - die welke de Frans-Duitse koppelverbindingen regelden (IFD-regels) ; Deze regels regelden de toewijzing van capaciteit op lange termijn aan de binnengrenzen van de CWE evenals de toewijzing van dagcapaciteit aan de grenzen die Duitsland gemeen heeft met Frankrijk en Nederland. 5 Verder organiseerden drie veilingplatforms deze expliciete veilingregels voor de toewijzing van grensoverschrijdende capaciteit : - het platform TSO auction BV voor de Nederlandse koppelverbindingen met België en Duitsland; 5 Sinds november 2006 worden de grenzen tussen België enderzijds en Frankrijk en Nederland anderzijds beheerd door imlpiciete veilingen (trilateral marktkoppeling) voor wat betreft de dagcapaciteit. 20/32 - het platform van RTE voor de Frans-Belgische koppelverbindingen en de capaciteit die van Frankrijk naar Duitsland ging; - 28. een platform van RWE voor de capaciteit die van Duitsland naar Frankrijk ging. Op verzoek van de regulatoren stelden de TNB’s op 20 april 2007 de basisprincipes voor waarop de expliciete veilingregels op lange termijn steunen. Dit voorstel van de TNB’s werd door de marktdeelnemers en de regulatoren echter onvoldoende geacht. Bij die gelegenheid werd gewezen op het belang van de harmonisering van de veilingregels binnen de CWE regio om het marktvertrouwen versterken. Er werd overeengekomen dat op zijn minst alle thema’s die niet rechtstreeks verband houden met de informaticasystemen tegen 1 januari 2008 volledig geharmoniseerd dienden te zijn. 29. Om het proces te versnellen stelden de regulatoren eind april 2007 een document voor dat een beschrijving gaf en een vergelijking maakte van de algemene principes die ten grondslag liggen van elk van de bestaande veilingmechanismen in de CWE regio. Dit document gaf bovendien de eerste visie weer van de regulatoren op de wijze waarop elk vermeld thema diende geharmoniseerd te worden. Een in mei 2007 gestarte openbare raadpleging vroeg de marktdeelnemers naar hun mening, met betrekking tot elk thema in het bijzonder, over de weg die de harmonisering van deze stellen regels moest volgen. Daarnaast werden ze verzocht elk ontbrekend thema mee te delen. Verder werd op 22 mei 2007 door de regulatoren een technische ad hoc workshop georganiseerd dat, door de TNB’s en de voornaamste vertegenwoordigers van de marktdeelnemers erbij te betrekken, de roeping had om de manier te bespreken waarop de drie stellen veilingregels dienden geharmoniseerd te worden. 30. In december 2007 kondigden de TNB’s van de CWE regio aan dat ze het eens geworden waren over de oprichting van een gemeenschappelijke vennootschap voor grensoverschrijdende diensten, de CASC-CWE (Capacity Allocation Service Company for Central Western Europe), hierna CASC genoemd. De CASC zou dienst doen als dienstenonderneming die voor rekening van de betrokken TNB’s de uitvoering en levering van diensten in verband met het in veiling brengen van grensoverschrijdende capaciteit binnen de CWE regio zou centraliseren. 31. In juni 2008 legden de TNB’s van de CWE regio de regulatoren één enkel stel regels voor. De TNB’s stelden de volgende kalender voor : 21/32 - Eind september 2008 : eerste cyclus jaarlijkse veilingen georganiseerd door TSO auction BV conform de TSO auction BV-regels ; - November/december 2008 : volgende cyclus jaarlijkse veilingen georganiseerd door de CASC-CWE conform de bestaande regels (IFB, IFG en TSO auction BV-regels) ; - Lente 2009 : toepassing van het enige stelsel van regels en in werking stellen van alle functionaliteiten van de CASC. 32. In juli 2008 deelden de regulatoren de TNB’s hun opmerkingen in verband met het door deze laatste gedane voorstel mee. Vervolgens verzochten ze hen hun voorstel in het licht van deze opmerkingen te herzien. In oktober 2008 brachten de TNB’s bepaalde wijzigingen aan die rekening hielden met de opmerkingen van de regulatoren. 33. Al deze documenten werden opengesteld voor de openbare raadpleging in de loop van het najaar 2008. Na afloop van deze raadpleging werden intense debatten gevoerd tussen de TNB’s en de regulatoren. 34. Op 6 april 2009 legde Elia een nieuwe versie van de veilingregels ter goedkeuring aan de CREG voor. De CREG bestudeerde aandachtig de nieuwe versie van de regels en stuurde, in gezamenlijk overleg met de overige CWE regulatoren, haar resterende opmerkingen en bedenkingen op 13 mei 2009 naar Elia. Verschillende gesprekken en vergaderingen tussen de netbeheerders en de regulatoren vonden hierna plaats. 35. Naar aanleiding van deze besprekingen legde Elia einde juli 2009 aan de CREG de definitieve versie van de veilingregels voor de CWE regio ter goedkeuring voor. In haar brief van 24 juli 2009 deelde Elia tevens mee dat de in juli 2009 ter goedkeuring voorgelegde veilingregels de op 6 april 2009 ingediende versie vervangt. 36. Op 3 september 2009 nam de CREG beslissing (B)090903-CDC-896 waarin ze de veilingregels goedkeurde, met uitzondering van artikel 3.04 (
- a)en artikel 4.01 (b). In haar beslissing vermelde ze tevens dat een passage van artikel 4.01 (c), die betrekking had op de koppelverbindingen met Duitsland, door de betreffende regulatoren bekritiseerd werd. 37. Op 8 september 2009 diende Elia een nieuwe versie in van de veilingregels, waarin een bepaald aantal artikels aangepast werden. Elia kondigde in haar brief aan dat de overblijvende opmerkingen van de CREG (namelijk deze met betrekking tot artikel 3.04 (
- a)22/32 en artikel 4.01 (b)) zouden in aanmerking genomen worden in het kader van een latere aanpassing van de veilingregels. Op 17 september 2009 nam de CREG beslissing (B)090917-CDC-899, waarin de licht gewijzigde versie van de veilingregels goedgekeurd werd, met uitzondering van artikel 3.04 (
- a)en artikel 4.01 (b). Op 17 september 2009, ten slotte, voegde de CREG nog een erratum aan deze beslissing toe. 38. In het raam van de regionale marktkoppeling met Duitsland bleek een aanpassing van de veilingregels noodzakelijk. Begin 2010 werd deze koppeling verwacht tegen de maand mei van hetzelfde jaar. Na herhaalde malen te zijn uitgesteld in de loop van 2010, werd de startdatum van de marktkoppeling vastgelegd op 9 november 2010. 39. In februari 2010 werden de marktspelers en de regulatoren van de CWE regio gecontacteerd in verband met een nieuwe versie van de veilingregels. Van 2 tot 17 februari 2010 organiseerden de netbeheerders van de CWE regio een marktraadpleging over de nieuwe versie van de veilingregels. Op 3 februari 2010 ontving de CREG van Elia, op informele wijze, een wijzigingsontwerp van de veilingregels. Op 8 februari 2010, ten slotte, werd een ad hoc User’s Forum in verband met de nieuwe veilingregels georganiseerd. 40. Op 28 maart 2010 belegden de regulators van de regio’s CWE en CSE een vergadering in Brussel. Deze vergadering draaide in hoofdzaak rond twee onderwerpen. Het eerste was een bespreking van het « Memorandum of Understanding » (MoU) dat moest ondertekend worden tussen de TNBs van de regio’s CWE en CSE, evenals Swissgrid en CASC-CWE. Het tweede onderwerp van de vergadering bestond uit een voorstelling en een vergelijking van de bestaande veilingregels van de regio’s CWE en CSE. 41. Nadat nog andere wijzigingen aan de veilingregels werden aangebracht, ontving de CREG op 1 april 2010, op formele wijze, een Engelse versie van de voorgestelde wijzigingen aan de veilingregels. 42. Op 6 mei 2010 legde Elia een nieuwe versie van de veilingregels ter goedkeuring voor. 43. Op 19 mei 2010 ondertekenden de vertegenwoordigers van de TNBs van de regio’s 23/32 CWE en CSE evenals Swissgrid en CASC-CWE een MoU met het doel vanaf januari 2011 op alle betrokken grenzen expliciete veilingen door CASC te houden volgens de op dat ogenblik geldende regels, tegen januari 2012 geharmoniseerde regels met betrekking tot de expliciete veilingen te implementeren en in 2011 de gemeenschappelijke regels aan de respectieve regulators voor te stellen. 44. Op 23 juni 2010 ontving de CREG een brief van Elia, gedateerd 21 juni 2010, met daarin de conform verklaarde Franse versie van de gewijzigde veilingregels. 45. Op 28 september 2010 belegden de regulators van de regio’s CWE en CSE, evenals de Zwitserse regulator, een vergadering in Milaan. Daar werd de balans opgemaakt van de ontwikkelingen betreffende de integratie van de elektriciteitsmarkt in de regio’s CWE en CSE en in Zwitserland. 46. Op 7 oktober 2010 nam de CREG beslissing (B)101007-CDC-993 over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia System Operator tot wijziging van de methodes voor congestiebeheer en de methodes voor de toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de capaciteit die beschikbaar is voor energie-uitwisselingen met het Franse en het Nederlandse net, zoals vastgelegd in het kader van het Centraal West-Europees regionaal initiatief’ (hierna: « beslissing 993 »). In deze beslissing keurde de CREG de in juni 2010 ingediende nieuwe veilingregels goed, met uitzondering van artikel 4.01 (
- b)(i). De CREG verzocht tevens om de harmonisering van de toekenningsregels via de uitbreiding van het CASC platform voor de toekenning van capaciteit in de regio CentrumZuid (Italië, Frankrijk, Slovenië, Oostenrijk, Zwitserland, Griekenland, Duitsland). Tot slot verzocht de CREG Elia om haar een nieuw voorstel in verband met artikel 4.01 (
- b)(
- i)te doen dat rekening houdt met haar bezwaren. 47. Op 9 november 2010 werd de CWE marktkoppeling ingehuldigd. 48. Op 4 en 5 februari 2011 zet de voorspelling van een zeer hoge windenergieproductie in Duitsland het systeem voor gecoördineerde vermindering van de interconnectiecapaciteit in werking, zoals voorzien in de CWE marktkoppelingsoperatie. Dit leidt tot toestanden waarbij de aangeboden dagcapaciteit lager komt te liggen dan de programmatievergunningen (“programming authorization”) van niet genomineerde jaarlijkse en maandelijkse capaciteit. 24/32 49. Op 8 februari 2011 beleggen de regulators van de regio’s CWE en CSE, evenals de Zwitserse regulator, in Parijs een vergadering over de hamonisering van de veilingregels op lange termijn. Tijdens deze vergadering verbinden de regulators van de regio’s CWE en CSE en de Zwitserse regulator zich ertoe een gemeenschappelijk standpunt over de geharmoniseerde veilingregels uit te werken. Dit gemeenschappelijk standpunt, met de titel « Harmonisation of auction rules for CSE, CWE and Swiss borders from 2012 – Common position of regulators », werd op 30 maart 2011 per e-mail naar de vertegenwoordigers van de TNBs verzonden. 50. In april 2011 vat ACER de voorbereiding van pan-Europese actieplannen voor 2014 aan op verzoek van de Europese Commissie, waarvan het doel erin bestaat tot een volop werkende Europese energiemarkt te komen die volkomen geïnterconnecteerd en geïntegreerd is. Een van de pan-Europese actieplannen voor 2014 betreft de transmissierechten op lange termijn die onder andere over de toekenningsregels op lange termijn handelen. 51. Op 1 juli 2011 nemen de TNBs en de regulators van de regio’s CWE en CSE, evenals de Zwitserse TNB en regulator, deel aan een gemeenschappelijke vergadering waarop de TNBs de huidige stand van het project van geharmoniseerde veilingregels uiteenzetten. 52. Op 12 juli 2011 nemen vertegenwoordigers van de regulators van de regio’s CWE en CSE en van de Zwitserse regulator deel aan een telefonische vergadering. Als gevolg daarvan sturen de betrokken regulators op 20 juli 2011 de TNBs een e-mail met een lijst van bekommernissen. Die houden onder andere verband met het compensatieschema in geval van verminderingen vóór de nominering. 53. Op 29 juli 2011 publiceert ACER de « Framework Guidelines on Capacity Allocation and Congestion Management for Electricity ». 54. De TNBs van de regio’s CWE en CSE, evenals de Zwitserse regulator, publiceren de geharmoniseerde regels voor toekenning van capaciteit via expliciete veilingen ter openbare raadpleging op 13 september 2011. De marktconsultatie heeft plaats van 13 september 2011 tot 4 oktober 2011. 25/32 55. Op 22 september 2011 nemen vertegenwoordigers van de TNBs en van de regulatoren van de regio CWE deel aan een telefonische vergadering die tot doel heeft de standpunten over de UIOSI (« Use It Or Sell It ») betalingen in geval van gecoördineerde capaciteitsvermindering6 en over het compensatieschema bij vermindering van toegekende capaciteit voor te stellen. 56. Op 26 september 2011 organiseren de TNBs en de regulators van de regio’s CWE en CSE, evenals de Zwitserse TNB en regulator een seminarie om de marktdeelnemers te informeren over de geharmoniseerde veilingregels en andere ontwikkelingen in het raam van de transmissierechten op lange termijn. 57. Op 17 oktober gemeenschappelijk 2011 standpunt versturen met de regulators van tot UIOSI betrekking de de regio CWE betalingen hun en het compensatieschema bij vermindering van toegekende capaciteit. 58. Op 21 oktober 2011 legt Elia de CREG een Engelse versie van de geharmoniseerde veilingregels7 ter goedkeuring voor. 59. Op 3 november 2011 ontvangt de CREG van Elia een brief van 31 oktober 2011 met de conform verklaarde Franse versie van de geharmoniseerde veilingregels. Met deze conform verklaarde vertaling, die als bijlage bij onderhavige beslissing wordt toegevoegd, is het dossier van de goedkeuringsaanvraag compleet. 6 Het specifieke geval van aangeboden dagcapaciteit die lager is dan de programmatievergunningen van jaarlijkse en maandelijkse niet genomineerde capaciteit. 7 « Rules for Capacity Allocation by Explicit Auctions. Version 1.0; within Central West Europe Region (CWE), Central South Europe Region (CSE) and Switzerland. 26/32 III. 60. ANALYSE VAN HET VOORSTEL TOT WIJZIGING VAN DE METHODES VOOR CONGESTIEBEHEER EN CAPACITEITSTOEKENNING AAN DE GRENZEN MET FRANKRIJK EN NEDERLAND De CREG onderzoekt hierna de belangrijkste voorgestelde wijzigingen aan de bestaande veilingregels. III.1. Compensatie in geval van vermindering van de aangehouden capaciteit 61. In haar beslissing 993 van 7 oktober 2010 wees de CREG het voorstel tot wijziging van de methodes voor toekenning aan de toegangsverantwoordelijken van de jaarlijkse en maandelijkse capaciteit die beschikbaar is voor energie-uitwisselingen met het Franse en het Nederlandse net; toch liet ze de toepassing ervan uitzonderlijk toe om de verbeteringen die de nieuwe veilingregels en de regionale harmonisering van de veilingregels inhielden niet in gevaar te brengen. In essentie was de CREG van mening dat de compensatieregeling voor de marktspelers in geval van vermindering van de aangehouden capaciteiten (« held capacities ») aan de Belgisch-Nederlandse grens niet kon aanvaard worden. Artikel 4.01(b)(
- i)van de veilingregels voorzag immers in een vergoeding van 110 % in geval van vermindering omwille van de veiligheid van het systeem. Deze forfaitaire vergoeding was volgens beslissing 993 strijdig met artikel 6 van EG-verordening nr. 1228/2003 en met paragraaf 2.13 van de richtsnoeren, die voorzag in de verplichting voor de transmissienetbeheerders om de marktdeelnemers te vergoeden voor het verlies van de capaciteitsgebruiksrechten. Bovendien was deze beperking van de vergoeding volgens de CREG strijdig met het verbintenissenrecht. De CREG verzocht Elia een nieuw voorstel in te dienen waarbij de compensatie van de marktdeelnemers in geval van capaciteitsvermindering aan de Belgisch-Nederlandse grens 27/32 die gebaseerd is op het prijsverschil van de beurzen (« at market spread »). 62. Het voorstel van geharmoniseerde veilingregels omvat één enkele compensatieregeling voor alle grenzen van de regio CWE in geval van vermindering van de aangehouden capaciteiten (artikel 9.01(b)(ii)) : voortaan worden de marktdeelnemers vergoed volgens het prijsverschil van de spotprijzen op de day-ahead markt (« at market spead »). 63. Artikel 9.01(b)(
- ii)voorziet tevens in een cap die zal toegepast worden op de compensaties. Deze cap wordt voor elke maand weergegeven door de som, (
- i)enerzijds van de inkomsten die in de loop van de maand in kwestie worden gegenereerd door de maandelijkse veilingen op de beschouwde grens en (
- ii)anderzijds van een twaalfde deel van de inkomsten van de jaarlijkse veiling op de beschouwde grens. Bovendien bestond er in de veilingregels waarop beslissing 993 betrekking had nog een andere cap, gebaseerd op het prijsverschil, voor de Belgisch-Franse grens. Deze cap maakt geen deel meer uit van de geharmoniseerde veilingregels. 64. Uit wat voorafgaat volgt dat het door Elia ingediende voorstel betreffende de compensatieregeling in geval van vermindering van de aangehouden capaciteiten voldoet aan de principes die in de vorige beslissingen van de CREG voorkwamen8. Het voorstel van compensatieregeling zoals beschreven in artikel 9.01(b)(
- ii)evenals de hierboven vermelde cap kunnen dus door de CREG worden goedgekeurd. De kosten van dit vergoedingsschema zullen door de CREG in rekening genomen worden in de nettoegangtarieven, conform de toegepaste tariefregels. 8 Beslissing(B)090917-CDC-899 van 17 september 2009, nr. 47-58 ; beslissing (B)101007-CDC-993 van 7 oktober 2010, nr. 48-64. 28/32 III.2. Compensatie in geval van vermindering van de dagcapaciteit na nominatie 65. Op verzoek van de regulatoren van de regio’s CWE en CSE9 en van de Zwitserse regulator moesten de geharmoniseerde veilingregels uitdrukkelijk de te volgen procedure beschrijven in het specifieke geval van aangeboden dagcapaciteit die kleiner is dan de niet genomineerde jaar- en maand programmatievergunningen. Dit geval deed zich voor op 4 en 5 februari 2011. 66. In een dergelijke hypothese stellen de geharmoniseerde veilingregels voor dat de marktdeelnemers « at full market spread » zouden vergoed worden, zonder cap (behalve in geval van overmacht). 67. Een dergelijke regeling is conform de Framework Guidelines. Artikel 4.2 bepaalt immers het volgende: « The CACM network Code(
- s)shall require that PTR are subject to the UIOSI requirement at the time of nomination (or equivalent market allocation process), which means, as a default, the resale of non-nominated capacity rights. TSOs shall give the total financial resale value of capacity […] back to the market participants who owned the PTR. »10 Bovendien bepaalt artikel 6.4 van de Framework Guidelines onder meer het volgende: « The CACM Network Code(
- s)shall require that, except in the case of force majeure, capacity holders shall be compensated for any curtailment. Compensation shall generally be equal to the price difference between the concerned zones in the relevant time frame. 9 Zie paragraaf 49 10 Vrije vertaling : « Het CACM netwerkreglement zal bepalen dat de PTR onderworpen zijn aan de UIOSI regel op het ogenblik van de nominatie (of een gelijkwaardige toekenningsprocedure van de markt), wat bij gebrek aan nominatie de doorverkoop van de de niet genomineerde capaciteitsrechten inhoudt. De TNBs zullen de totale doorverkoopwaarde van de capaciteit terugbetalen aan de deelnemer aan wie de PTR toebehoorde (in geval van expliciete veiling komt dat overeen met de clearingprijs van de veiling tegen dewelke de capaciteit wordt doorverkocht; in geval van impliciete veiling komt dat overeen met het day-ahead prijsverschil tussen de twee zones). » 29/32 As a derogation to the general compensation rule, on some borders and subject to approval by the relevant NRAs, caps on the compensation may be introduced: - in the case of curtailment announced before the nomination deadline; - in the case of curtailment announced before a reasonable lead-time defined by the concerned NRAs, taking into the account the liquidity of the relevant markets and the possibility for grid users to adjust their cross-border positions; - for curtailments of long duration. »11 In dit verband dient genoteerd dat de transmissienetbeheerders zich ertoe hebben verbonden de Framework Guidelines in acht te nemen. 68. III.3. Bijgevolg is de CREG van oordeel dat het voorstel kan goedgekeurd worden. Aanbevelingen inzake de toekomstige evolutie van de geharmoniseerde veilingregels 69. De CREG verzoekt Elia om, in samenwerking met de transmissienetbeheerders van de regio’s Centrum-West en Centrum-Zuid en Zwitserland, de inspanningen ter verbetering en ter harmonisering van de mechanismen voor congestiebeheer verder te zetten, met het 11 Vrije vertaling : « Het CACM netwerkreglement zal bepalen dat, tenzij in geval van overmacht, de capaciteitshouders voor elke vermindering zullen vergoed worden. In de regel zal de vergoeding overeenstemmen met het prijsverschil tussen de betrokken zones op het beschouwde ogenblik. In afwijking van de algemene compensatieregel zullen voor sommige grenzen caps kunnen ingesteld worden, mits goedkeuring door de betrokken nationale regulerende instanties : In geval van vóór de nominatie aangekondigde vermindering; In geval van vóór een redelijke termijn aangekondigde vermindering, redelijke termijn die wordt vastgesteld door de betrokken nationale regulerende instanties, rekening houdend met de liquiditeit van de markt en de mogelijkheid voor de netgebruikers om hun posities aan te passen; Voor langdurige verminderingen. » 30/32 oog op: - de verbetering van de mechanismen voor de toekenning van capaciteit in het raam van een eerstvolgende herziening van de regels, door met name de mogelijkheid na te gaan: om meerjarenproducten in te voeren; om financiële transmissierechten (FTR) in te voeren; om een platform bestemd voor de secundaire markt op te richten; om de nadere regels voor een enkel regionaal platform voor de nomineringen te onderzoeken. - de harmonisering van de toekenningsregels via de uitbreiding van het CASC platform voor de toekenning van capaciteit in de Europese geïntegreerde elektriciteitsmarkt. 31/32 BESLISSING Met toepassing van artikelen 180, §2, en 183, §2, van het technisch reglement beslist de CREG, om de voorgaande redenen, het voorstel van Elia betreffende de methodes voor congestiebeheer en de methodes voor de toekenning van de capaciteit die beschikbaar is voor energie-uitwisselingen met het Franse en Nederlandse net goed te keuren. De CREG verzoekt CREG Elia om, in samenwerking met de transmissienetbeheerders van de regio Centrum-West, de inspanningen ter verbetering en ter harmonisering van de mechanismen voor congestiebeheer verder te zetten, met het oog op: - de verbetering van de mechanismen voor de toekenning van capaciteit in het raam van een eerstvolgende herziening van de regels en daarbij de mogelijkheid na te gaan: om meerjarenproducten in te voeren; om financiële transmissierechten (FTR) in te voeren; om een platform bestemd voor de secundaire markt op te richten; om de nadere regels voor een enkel regionaal platform voor de nomineringen te onderzoeken. - de harmonisering van de toekenningsregels via de uitbreiding van het CASC platform voor de toekenning van capaciteit in de geïntegreerde Europese elektriciteitsmarkt. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Dominique WOITRIN Directeur François POSSEMIERS Voorzitter van het Directiecomité 32/32