← België

Beslissing over het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende een wijziging van de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kw

Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 NIET VERTROUWELIJKE VERSIE COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING (B)120906-CDC-1188 over ‘het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende een wijziging van de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten voor 2012, met uitwerking vanaf 1 oktober 2012’ genomen met toepassing van artikel 159, §1, van het technisch reglement van 19 december 2002 voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe 6 september 2012 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt in deze beslissing, met toepassing van artikel 159, §1, van het Koninklijk Besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: het technisch reglement)1, het voorstel van NV ELIA SYSTEM OPERATOR (hierna: Elia) betreffende een wijziging van de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten voor het jaar 2012, goedgekeurd door de CREG in haar beslissingen 11322 en

  1. De CREG ontving dit voorstel van Elia bij brief van 31 augustus
  2. Bij de brief werden tevens twee presentaties gevoegd die aan de CREG werden voorgesteld tijdens vergaderingen op 11 mei 2011 en 19 april
  3. De onderhavige beslissing bestaat uit drie delen. Het eerste deel vat het wettelijke kader samen en het tweede deel geeft een analyse van het voorstel weer. Het derde deel omvat de eigenlijke beslissing. De begeleidende brief van Elia van 31 juni 2012 alsook het voorstel van Elia en de twee presentaties bij deze brief, worden aan deze beslissing toegevoegd. Op 6 september 2012 keurde het Directiecomité van de CREG de onderhavige beslissing goed.  1 Onder voorbehoud van de elementen in deel I hieronder. Beslissing (B)111222-CDC-1132 van de CREG van 22 december 2011 over “het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten voor 2012” 3 Beslissing (B) 120621-CDC-1165 van de CREG van 21 juni 2012 over “het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende een wijziging van de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten voor 2012, met uitwerking vanaf 29 juni 2012” 2 NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 2/19 I.
  4. WETTELIJK KADER Artikel 37

(6), b) van de richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van de richtlijn 2003/54/EG (hierna: richtlijn 2009/72), dat op 3 maart 2011 had moeten omgezet zijn, bepaalt: “de regulerende instanties zijn bevoegd voor de vaststelling of de voldoende ruim aan de inwerkingtreding voorafgaande goedkeuring van ten minste de methoden voor het berekenen of vastleggen van de voorwaarden inzake de verstrekking van balanceringsdiensten, die zo economisch mogelijk worden uitgevoerd en passende stimuleringsmaatregelen bieden voor netwerkgebruikers om hun input en output op elkaar af te stemmen. De balanceringsdiensten worden op billijke en nietdiscriminerende wijze verstrekt en zijn gebaseerd op objectieve criteria.”
  1. Volgens artikel 11 van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: elektriciteitswet) stelt de Koning, na advies van de CREG en in overleg met de netbeheerder een technisch reglement op voor het beheer van het transmissienet en de toegang ertoe. Krachtens deze bepaling bepaalt het technisch reglement inzonderheid: “1° de technische minimumeisen voor de aansluiting op het transmissienet van productie-installaties, distributienetten, uitrusting van direct aangesloten afnemers, koppellijnencircuits en directe lijnen, de aansluitingstermijnen evenals de technische modaliteiten die de netbeheerder toelaten toegang te hebben tot de installaties van de gebruikers en maatregelen te nemen of te laten nemen met betrekking hiertoe indien de veiligheid of de technische betrouwbaarheid van het net dit vereist, alsook de termijnen voor aansluiting; 2° de operationele regels waaraan de netbeheerder onderworpen is bij zijn technisch beheer van de elektriciteitsstromen en bij de maatregelen die hij dient te treffen om het hoofd te bieden aan problemen van overbelasting, technische mankementen en defecten van productie-eenheden; 3° in voorkomend geval, de prioriteit die in de mate van het mogelijke, rekening NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 3/19 houdend met de noodzakelijke continuïteit van de voorziening, moet worden gegeven aan de productie-installaties die gebruik maken van hernieuwbare energiebronnen, of aan eenheden van warmtekrachtkoppeling; 4° de ondersteunende diensten die de netbeheerder moet inrichten; 5° de gegevens die de netgebruikers aan de netbeheerder, de gegevens van het ontwikkelingsplan inbegrepen, moeten verstrekken; 6° de informatie die door de netbeheerder moet worden verstrekt aan de beheerders van andere elektriciteitsnetten waaraan het transmissienet is gekoppeld, teneinde een veilige en efficiënte exploitatie, een gecoördineerde ontwikkeling en de interoperabiliteit van het koppelnet te waarborgen; 7° de bepalingen op het gebied van informatie of van voorafgaande goedkeuring door de commissie van operationele regels, algemene voorwaarden, typeovereenkomsten, formulieren of procedures toepasbaar op de netbeheerder en, in voorkomend geval, op de gebruikers.”
  2. Ingevolge artikel 11 van de elektriciteitswet werd het Koninklijk Besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: technisch reglement) aangenomen.
  3. Artikel 159, §1 van het technisch reglement, bepaalt dat, op voorstel van de netbeheerder, de werkingsregels van de markt bestemd voor de compensatie van de kwartieronevenwichten worden goedgekeurd door de CREG en gepubliceerd door de netbeheerder.
  4. Artikel 2 van het technisch reglement bepaalt dat de netbeheerder de taken en verplichtingen uitvoert die hij dient uit te voeren krachtens de elektriciteitswet teneinde de elektriciteitsuitwisselingen tussen de verschillende op het net aangesloten personen te behouden en te ontwikkelen en het behoud van de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net te bewaken, te handhaven dan wel te herstellen.
  5. Artikel 3, §1 van het technisch reglement bepaalt dat de netbeheerder het technisch beheer van de elektriciteitsstromen op het transmissienet organiseert en zijn taken NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 4/19 waarneemt teneinde met de hem ter beschikking staande middelen een permanent evenwicht tussen de vraag en het aanbod van elektriciteit te bewaken, te handhaven dan wel te herstellen overeenkomstig artikel 8 van de elektriciteitswet. De netbeheerder waakt over de compensatie van het globaal onevenwicht van de regelzone, dat voortvloeit uit de eventuele individuele onevenwichten van de verschillende toegangsverantwoordelijken.
  6. Krachtens artikel 8 van het technisch reglement moet de netbeheerder zich onthouden van elke discriminatie tussen netgebruikers, toegangsverantwoordelijken, leveranciers van ondersteunende diensten of tussen elk andere persoon die op een of andere manier met het net verbonden is in het kader van zijn taken en verplichtingen of uitgevoerde diensten.
  7. Krachtens artikel 157, §2 van het technisch reglement bewaakt, handhaaft dan wel herstelt de netbeheerder op elk moment het evenwicht tussen aanbod en vraag van elektrisch vermogen in de regelzone, onder meer veroorzaakt door de eventuele individuele onevenwichten van de verschillende toegangsverantwoordelijken. Ten dien einde schakelt de netbeheerder tijdens de uitbating van het net, in volgorde de hem ter beschikking zijnde middelen in, onder meer: 1° activering van de primaire regeling van de frequentie overeenkomstig de bepaling bedoeld in Hoofdstuk XIII van Titel IV; 2° de secundaire regeling van het evenwicht in de regelzone overeenkomstig de bepalingen bedoeld in Hoofdstuk XIII van Titel IV; 3° het vermogen ter beschikking gesteld door de producenten conform art. 159, §2; en 4° de aanpassingen aan de dagelijkse toegangsprogramma's van belastingen die door de toegangsverantwoordelijken aan de netbeheerder worden aangeboden. §3 van ditzelfde artikel voegt eraan toe dat indien de modaliteiten, bedoeld in §2, niet volstaan om tot het herstel te leiden van het evenwicht tussen de vraag en het aanbod van actief vermogen in de regelzone, de netbeheerder opdraagt om het tertiaire reservevermogen dat door derden ter beschikking wordt gesteld overeenkomstig de bepalingen bedoeld in Hoofdstuk XIII van Titel IV, te activeren.
  8. Artikel 158 van het technisch reglement bepaalt dat de netbeheerder de hem ter beschikking staande middelen activeert overeenkomstig artikel 157, § 2, met name volgens het criterium van de laagste prijs.
  9. Krachtens artikel 159, §2 van het technisch reglement houden alle producenten van de regelzone waarvan het nominale vermogen voor de toegang tot het net hoger of gelijk is aan NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 5/19 75 MW hun beschikbare vermogen ter beschikking van de netbeheerder overeenkomstig artikelen 222 en
  10. De inschrijving voor dit reservevermogen gaat vergezeld met een prijsofferte. De producenten waarvan het nominale vermogen voor de toegang tot het net lager is dan 75 MW, alsook de producenten actief in een andere regelzone voor zover de operationele regels tussen de betrokken regelzones het toelaten, kunnen eveneens, overeenkomstig door de netbeheerder bepaalde objectieve en transparante modaliteiten, hun beschikbaar kwartiervermogen ter beschikking stellen.
  11. Hoofdstuk XIII van Titel IV van het technisch reglement heeft betrekking op de ondersteunende diensten. Artikel 233 van het technisch reglement bepaalt dat de netbeheerder het primair, secundair en tertiair reservevermogen dat bijdraagt tot het waarborgen van de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net in de regelzone evalueert en bepaalt. Hij deelt zijn evaluatiemethode en het resultaat aan de commissie mee ter goedkeuring. Artikel 243 van het technisch reglement bepaalt in §1 dat de netbeheerder het reservevermogen voor de secundaire regeling koopt via een mededingingsprocedure en/of aanbesteding. De netbeheerder bepaalt de technische specificaties betreffende de terbeschikkingstelling en de levering van dit vermogen. §2 van dit artikel bepaalt dat de leverancier van deze dienst het secundaire reservevermogen activeert op aanvraag van de netbeheerder. Krachtens artikel 249, §1 van het technisch reglement koopt de netbeheerder het reservevermogen voor de tertiaire regeling via een mededingingsprocedure en/of aanbesteding. De netbeheerder bepaalt de technische specificaties betreffende de terbeschikkingstelling en de levering van dit vermogen. §2 van dit artikel bepaalt dat de leverancier van deze dienst het tertiaire reservevermogen activeert op aanvraag van de netbeheerder. Tot slot bepaalt artikel 256 van het technisch reglement dat de netbeheerder de middelen waarover hij beschikt, aanwendt overeenkomstig het technisch reglement, teneinde de afwijkingen tussen het daadwerkelijk uitgewisseld actief vermogen en het geprogrammeerd actief vermogen met de buitenlandse regelzones te beperken. Deze afwijkingen worden eveneens kwartieronevenwichten genoemd.
  12. Krachtens artikel 159, §4 van het technisch reglement publiceert de netbeheerder ten NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 6/19 minste elke dag de prijzen voor de onevenwichten van de voorgaande dag. Artikel 244, §1 van het technisch reglement stelt dat de netbeheerder, overeenkomstig artikel 26, de benodigde hoeveelheden alsmede de technische specificaties betreffende de beschikbaarheid en levering van actief vermogen aan het net voor de secundaire regeling bepaalt en publiceert. Artikel 250, §1 van het technisch reglement voegt eraan toe dat de netbeheerder, overeenkomstig artikel 26, de benodigde hoeveelheden alsmede de technische specificaties betreffende de beschikbaarheid en levering van actief vermogen aan het net voor de tertiaire regeling bepaalt en publiceert.
  13. Rekening houdende met richtlijn 2009/72 die op 3 september 2009 in werking is getreden en de versterkte bevoegdheden die ze toekent aan de nationale regelgevende instanties waaronder het vastleggen en/of de goedkeuring van de voorwaarden voor aansluiting op en toegang tot de nationale netten, maakt de CREG voorbehoud bij de formele juridische geldigheid van het technisch reglement dat werd aangenomen op advies van de CREG. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 7/19 II.
  14. ANALYSE VAN HET VOORSTEL Het voorstel tot wijziging wordt door Elia voor het jaar 2012 voorgelegd, om vanaf 1 oktober 2012 te worden toegepast. Deze beslissing heeft dus slechts vanaf voormelde datum betrekking op de toepassing van de marktregels voor de compensatie van de kwartieronevenwichten gedurende het jaar
  15. II.
  16. In overweging genomen beoordelingselementen
  17. Op grond van de wetteksten weergegeven in deel I werden een aantal beoordelingselementen in overweging genomen voor het uitwerken van deze beslissing. Deze beoordelingselementen worden hierna ontleed.
  18. Het mechanisme voor de compensatie van kwartieronevenwichten is voor de netbeheerder een belangrijk middel om het evenwicht van de Belgische regelzone te verzekeren. In zijn bedrijfshandboek en bijhorende procedures stelt ENTSO-E de regeling van het evenwicht van de regelzones voor als een belangrijke schakel voor de veiligheid van het hele elektriciteitsnet in continentaal Europa. Het is dus uiterst belangrijk dat het mechanisme voor de compensatie van de onevenwichten in de regelzone de netbeheerder de middelen biedt om de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net te behouden en, in voorkomend geval, te herstellen.
  19. Het mechanisme voor de compensatie van de kwartieronevenwichten vormt een belangrijk element voor de werking van de Belgische elektriciteitsmarkt. Het is dus van essentieel belang om rekening te houden met de structuur en de opbouw van de markt waarvoor het bestemd is. Zo moet het rekening houden met de volgende elementen: het aantal lokale producenten dat diensten voor de compensatie van de kwartieronevenwichten kan aanbieden, is beperkt, om nieuwe marktspelers aan te trekken die in staat zijn op de Belgische markt diensten voor de compensatie van de kwartieronevenwichten aan te bieden, dient een evenwicht gevonden te worden tussen een redelijke vergoeding van deze NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 8/19 diensten en een regulering van de aanbiedingen, die gezien de beperkte mededinging noodzakelijk is.
  20. Zo is het belangrijk dat het mechanisme voldoende flexibel is om de deelneming toe te laten van een zo groot mogelijk aantal spelers op de markt van de levering van diensten bestemd voor de compensatie van de kwartieronevenwichten. Met het oog hierop mag de structuur van het mechanisme niet de deur sluiten voor toekomstige evoluties die het mogelijk maken deze richting uit te gaan.
  21. Verder is het ook noodzakelijk dat het mechanisme een adequate transparantie biedt op het vlak van de aanbiedingen en hun activering. Deze transparantie brengt een merkbare zichtbaarheid mee in termen van informatie aan de marktspelers over de aanbiedingen met betrekking tot de compensatie van de kwartieronevenwichten en draagt er aldus toe bij om potentieel abusief gedrag te ontmoedigen. Bovendien is het belangrijk dat het mechanisme de producenten die wensen deel te nemen aan de levering van diensten voor de compensatie van de kwartieronevenwichten duidelijke signalen geeft met betrekking tot de kosten en inkomsten die zij van hun deelneming aan deze diensten kunnen verwachten.
  22. Omwille van de reservevolumes waarover Elia beschikt, zou het echter gevaarlijk zijn mochten de toegangsverantwoordelijken (Acces Responsible Parties, hierna: ARP) de compensatie van de kwartieronevenwichten in België kunnen beschouwen als een hulpmiddel dat hen ter beschikking staat om hun verplichting tot evenwicht na te komen. Het mechanisme voor de compensatie van de kwartieronevenwichten moet onder de huidige omstandigheden een hulpmiddel blijven dat ter beschikking van de TNB wordt gesteld om het evenwicht van de Belgische regelzone te verzekeren en het is belangrijk dat het een hulpmiddel als laatste toevlucht voor de ARP in onevenwicht blijft. Het mechanisme moet gebaseerd zijn op de marktregels en tevens toch zoveel mogelijk gaming door arbitrage met de spotmarkt of met de intraday markt voorkomen. Dit aspect wordt hoofdzakelijk verzekerd via het tarief voor de compensatie van de kwartieronevenwichten. De goedkeuring ervan behoort bij de goedkeuring van de tarieven van de netbeheerder en valt buiten het kader van deze beslissing.
  23. Bovendien moeten het mechanisme voor de compensatie van de kwartieronevenwichten en het eraan verbonden tarief een minimalisering van de kosten voor NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 9/19 de compensatie van de kwartieronevenwichten voor de ARP beogen en hen toereikende prijssignalen geven op kritieke momenten.
  24. Tot slot is het van primordiaal belang dat het mechanisme voor de compensatie van de kwartieronevenwichten geen hinderpaal vormt voor de oprichting van een centraal WestEuropese regionale markt. De integratie van de nationale markten is immers noodzakelijk om tot mededinging op nationaal niveau te komen. Het is dus belangrijk dat het mechanisme voor de compensatie van de kwartieronevenwichten zonder al te grote moeilijkheden met die van de buurlanden kan geïntegreerd worden. II.
  25. Context voorstel
  26. en beschrijving van het In het kader van de Grid Control Cooperation (hierna “GCC”) werken Duitse TNB’s nauw samen met elkaar. Deze samenwerking heeft als doel de levering en de activering van de automatische secundaire regeling te optimaliseren. Ze berust op de vaststelling dat de regelingen van de verschillende Duitse regelzones vaak in tegengestelde richtingen handelen. Ze tracht tussen deze regelzones de inzet van reserves die in tegengestelde richting handelen, te balanceren, op voorwaarde dat de energiestromen die eruit voortvloeien de toegang tot het net niet belemmeren en de veiligheid van het net niet in gevaar brengen. De GCC bestaat uit vier modules: Module 1: Vermindering van het in tegengestelde richting inzetten van reserve; Module 2: Onderlinge steun in geval van een tekort aan secundaire reserve; Module 3: Technische coördinatie op het vlak van prekwalificatie van een eenheid; Module 4: Gemeenschappelijke oproeplijst voor de Duitse regelzones. Er werd besloten om aan andere regelzones de mogelijkheid te geven om deel te nemen aan module 1, gekend onder de naam International Grid Control Cooperation (hierna “IGCC”). Deze beperkte compensatie van de onevenwichten in tegengestelde richting draagt bij tot een verdere integratie van de Europese markten. De IGCC dient niet om het automatisch secundair regelvermogen te verminderen dat de TNBs moeten verwerven, noch om een gemeenschappelijke dimensionering van deze regelvermogens te bevorderen. Het gaat om een wederzijdse, niet-gewaarborgde terbeschikkingstelling op het vlak van de NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 10/19 activering van deze regelvermogens, in de zin dat de activering van het regelvermogen voor elke regelzone wordt verminderd.
  27. Tijdens een eerste vergadering van vertegenwoordigers van de CREG en Elia op 11 mei 2011 heeft Elia aan de CREG de basisbeginselen van de GCC voorgesteld zoals deze van toepassing waren en heeft ze meegedeeld dat zij van plan is om de deelname van Elia aan dit project4 te bestuderen. Tijdens een tweede vergadering van vertegenwoordigers van de CREG en Elia op 19 april 2012 heeft Elia een voorstel van model voor de deelname van Elia aan de IGCCpool aan de CREG uiteengezet, waarin onder meer het principe voor de berekening van de kosten en opbrengsten alsook de impact op de evenwichtstarieven5 beschreven wordt. Op dit ogenblik is het bestaan van een gemeenschappelijke elektrische grens tussen de kandidaat-regelzone en ten minste één Duitse regelzone, echter een voorwaarde om aan de IGCC te kunnen deelnemen. Dit is niet het geval voor de Belgische regelzone. Bijgevolg zal de deelname van Elia tijdelijk6 plaatsvinden door middel van een samenwerking met de Nederlandse TNB TenneT. Een derde vergadering tussen vertegenwoordigers van de CREG, NMa, TenneT Nederland en Elia vond op 12 juli 2012 plaats in de lokalen van de CREG. TenneT heeft de eerste resultaten van haar deelname aan de IGCC voorgesteld. Elia is van plan om vanaf 1 oktober deel te nemen aan de IGCC als de voorafgaande testen die in september 2012 gedurende één maand worden gehouden, goed verlopen. Elia en TenneT zijn meer gedetailleerd ingegaan op de modaliteiten van de overeenkomst tussen Elia en TenneT, die op dit ogenblik nodig is zodat Elia aan de IGCC-pool kan deelnemen. Naar aanleiding van deze uiteenzettingen hebben de aanwezige partijen het volgende besloten, mits goedkeuring door de respectievelijke beslissingsinstanties van de twee regulatoren: Elia zal deelnemen aan module 1 van de IGCC via het netwerk van TenneT indien de voorafgaande testen van september 2012 goed verlopen, [ VERTROUWELIJK 7 4 Zie bijlage 2 van de brief van Elia Zie bijlage 3 van de brief van Elia 6 De ontwikkelingen van de software van de IGCC-module zullen in de toekomst een deelname zonder fysieke grens toelaten. 7 [ VERTROUWELIJK ] 5 NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 11/19 ] In een brief van 22 augustus 2012 heeft de CREG van NMa een kopie ontvangen van de brief die zij naar TenneT heeft gestuurd in verband met de deelname van Elia aan de IGCC via het netwerk van TenneT. NMa herinnert eraan dat zij, ook wat betreft Elia, positief staat over de mogelijkheden die de IGCC biedt om het systeembeheer te optimaliseren. Ze herinnert TenneT aan en bevestigt wat tijdens voormelde vergadering van 12 juli 2012 werd afgesproken.
  28. Het voorstel van Elia verduidelijkt de volgende principes. Het balancingvermogen dat gemeenschappelijk in de pool kan worden gesteld, is beperkt enerzijds door de capaciteit die beschikbaar is op de grenzen na afronding van de intraday capaciteitstoewijzingen en anderzijds door het volume van secundair regelvermogen gereserveerd door elke TNB. In het geval van de Belgische regelzone, die via de Nederlandse regelzone verbonden is aan de IGCC-regio, zal de capaciteit die na afronding van de intraday toewijzingen beschikbaar is op de grenzen, verminderd worden met een vooraf bepaald volume dat voorbehouden is voor het gebruik van de IGCC-netting van de TNB TenneT. Bovendien kan de deelname van een regelzone aan de IGCC-netting op elk ogenblik worden beperkt of onderbroken indien de veiligheid van het evenwicht van deze zone mogelijk in het gedrang komt. De IGCC-netting wordt om de vijf seconden geüpdate. Voor het gedeelte van het individuele onevenwicht van elke regelzone dat gemeenschappelijk in de IGCC-pool werd gesteld, wordt het globale onevenwicht van de pool als volgt herverdeeld tussen de zones. Aan de zones waarvan het oorspronkelijke individuele onevenwicht dat gemeenschappelijk wordt gesteld, tegengesteld is aan het nettoonevenwicht van de pool, wordt een onevenwicht toegekend dat gelijk is aan nul. Het globale netto-onevenwicht van de pool wordt vervolgens herverdeeld over de andere zones naar NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 12/19 verhouding van het volume dat gemeenschappelijk wordt gesteld. Het onevenwicht dat uiteindelijk voor elke regelzone overblijft, zal dus bestaan uit het aldus toegewezen onevenwicht en het deel van het oorspronkelijke onevenwicht dat niet gemeenschappelijk werd gesteld. Dit overblijvend onevenwicht van elke zone zal door de overeenkomende TNB moeten worden gecompenseerd met de regelmiddelen waarover hij beschikt. Voor de Belgische regelzone zal het overblijvend onevenwicht worden gecompenseerd overeenkomstig de bepalingen voorzien in de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten die het voorwerp uitmaakten van voormelde beslissingen 1132 en
  29. De opportuniteitsprijs voor een gegeven kwartier van een TNB die deelneemt aan de IGCCnetting komt overeen met de kosten (in euro/MWh) die de betrokken TNB zou oplopen door secundair reservevermogen te activeren om het door de IGCC genette deel van het onevenwicht van zijn zone te compenseren. De onevenwichtsvolumes die tussen de TNB’s worden uitgewisseld, worden voor een gegeven kwartier afgerekend tegen een afwikkelingsprijs per MWh van de IGCC-pool, die voor elke regelzone gelijk is, zowel voor de in- als uitgevoerde volumes. Deze prijs is gelijk aan het gemiddelde van de opportuniteitsprijzen van elke TNB, gewogen met de volumes gecompenseerd door de IGCC-netting voor elke TNB. De invoer vanuit de IGCC-pool wordt in de onevenwichtstarieven gevaloriseerd tegen de marginale prijs van de secundaire opregeling, en de uitvoer naar de IGCC-pool wordt tegen de marginale prijs van de secundaire afregeling gevaloriseerd. Elia verdedigt haar voorstel voor de valorisering als volgt. Het volume dat door de Belgische regelzone wordt uitgewisseld met de IGCC-pool draagt bij tot het herstel van het evenwicht in het regelvermogen in die zin dat het principieel het onevenwicht van de regelzone tracht te verminderen. Het vormt dus een bestanddeel van het NRV. Aangezien de IGCC-netting plaatsvindt in het kader van secundaire regelbronnen die gemeenschappelijk worden gesteld, wordt het volume uitgewisseld met de IGCC-pool gecompenseerd door de activering van secundair regelvermogen. De energie die met de pool wordt uitgewisseld, wordt in de onevenwichtstarieven gevaloriseerd tegen de marginale prijs van de secundaire regeling. In tegenstelling tot de waarde van de regeling van de IGCC-netting tussen de verschillende deelnemende TNB’s, worden de tarieven op die manier niet beïnvloed door de opportuniteitsprijzen van de andere TNB’s en weerspiegelen ze de opportuniteitsprijs van de NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 13/19 Belgische regelzone in het kader van de IGCC-netting.
  30. Zoals hierboven vermeld zal de deelname van de Belgische regelzone aan de IGCC in eerste instantie plaatsvinden via de Nederlandse regelzone. Elia en TenneT hebben afgesproken dat de capaciteit die beschikbaar is voor Elia zal worden beperkt zodat TenneT voorrang krijgt in het kader van de toewijzing van de beschikbare capaciteit op de grens tussen Duitsland en Nederland voor de IGCC-netting. Zo zullen de eerste 300 MW die beschikbaar zijn op de grens tussen Duitsland en Nederland aan TenneT worden toegewezen. De rest zal worden toegewezen aan Elia. Deze capaciteit die aan Elia wordt toegekend, kan nog bijkomend worden beperkt in functie van de capaciteit beschikbaar op de grens tussen Nederland en België. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 14/19 II.
  31. Toepassing van het wettelijk kader en van de beoordelingselementen op het voorstel
  32. Het voorstel van Elia verandert de basis van het mechanisme voor de compensatie van kwartieronevenwichten van de regelzone niet. Het komt erop neer dat er een regelhulpmiddel bijkomt dat toelaat het onevenwicht van de regelzone, dat moet worden gecompenseerd door het activeren van reserves waarover Elia beschikt, a priori te verminderen. In die mate behoudt het mechanisme de basiskenmerken van het voorstel dat door de CREG werd goedgekeurd in de beslissingen 11328 en
  34. Door het onevenwicht van de regelzone volledig of gedeeltelijk gemeenschappelijk te stellen binnen de IGCC-pool, tracht het voorstel de secundaire regelhulpmiddelen waarover Elia beschikt, uit te breiden, wanneer de gelegenheid zich voordoet, tot de andere regelzones die deelnemen aan de IGCC. Dit gebeurt, afhankelijk van de richting van het onevenwicht van de Belgische regelzone, zowel in de richting van de invoer als van de uitvoer. Zo draagt het bij tot de Europese integratie van de markten van de balancingmiddelen. Bovendien bevordert het mechanisme een globale vermindering van de geactiveerde volumes voor de compensatie van het onevenwicht in de regelzone, wat voor Elia een globale vermindering van de activeringskost van deze hulpmiddelen en, bijgevolg, van de tarieven voor de compensatie van de onevenwichten met zich meebrengt. Een studie van Consentec over de integratie van de Belgische regelzone in de IGCC heeft een groot winstpotentieel aan het licht gebracht. De gebruikte hypothesen en, onder andere, de periode waarop de gegevens betrekking hebben, nopen de CREG echter tot voorzichtigheid betreffende de interpretatie van de resultaten. Gevoeligheidsanalyses uitgevoerd in het kader van deze studie doen de CREG evenwel vermoeden dat de 8 Beslissing (B)111222-CDC-1132 van de CREG van 22 december 2011 over het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten voor
  35. 9 Beslissing (B)120621-CDC-1165 van de CREG van 21 juni 2012 over “het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende een wijziging van de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten voor 2012, met uitwerking vanaf 29 juni 2012”. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 15/19 deelname aan de IGCC tot een beduidende winst zou kunnen leiden. Door de proefperiode van één jaar zal dit nauwkeuriger ingeschat kunnen worden.
  36. Wat transparantie betreft, behoudt het voorstel de informatie die op de site van Elia ter beschikking worden gesteld van de markt. De informatie in verband met de volumes uitgewisseld in het kader van de IGCC-netting en hun impact op de onevenwichtstarieven wordt er aan toegevoegd. De CREG vraagt Elia om op haar website de documenten bij te werken die de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten beschrijven en die als gevolg van deze beslissing zouden moeten worden aangepast. Gezien het uitzonderlijke en ongebruikelijke tijdstip van inwerkingtreding van voorgestelde wijziging, vraagt de CREG aan Elia om erop toe te zien dat elke ARP vóór de datum van inwerkingtreding wordt ingelicht over de wijziging hetzij door hen persoonlijk aan te schrijven, hetzij via een bericht dat rechtstreeks of via een duidelijke link op de homepage van de website wordt gepubliceerd.
  37. Op het vlak van monitoring voegt het voorstel een deel toe over de IGCC. De voorgestelde monitoring wordt opgenomen in het monitoringverslag van het mechanisme voor de compensatie van de kwartieronevenwichten dat maandelijks naar de CREG wordt verstuurd. De voorgestelde monitoring heeft betrekking op de uitgewisselde volumes, de afwikkelingsprijzen van de energie-uitwisselingen en de impact van de uitgewisselde volumes op de componenten van het onevenwichtstarief. Er wordt ook voorgesteld om de kwartiergegevens in verband met de uitgewisselde volumes en de afwikkelingsprijzen op te nemen in de monitoringgegevens van het mechanisme voor de compensatie van de kwartieronevenwichten die maandelijks naar de CREG worden gestuurd. De CREG vraagt dan ook aan Elia om het maandelijkse monitoringverslag en de aanvullende monitoringgegevens in verband met haar deelname aan de IGCC dienovereenkomstig aan te passen vanaf de verzending voor de eerste maand van de deelname van de Belgische regelzone aan het IGCC-mechanisme. In haar begeleidende brief meldt Elia bovendien dat zij na de proefperiode van één jaar een verslag over de werking van de IGCC-netting zal overmaken aan de CREG. De CREG zal dit verslag [ VERTROUWELIJK ] gebruiken om te beslissen in welke mate en onder welke NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 16/19 voorwaarden het aangewezen is om de deelname aan de IGCC verder te zetten na de proefperiode van één jaar, die op 1 oktober 2012 van start gaat.
  38. De CREG is van mening dat de door Elia voorgestelde wijziging van de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten van de Belgische regelzone een belangrijke gelegenheid is om de hulpmiddelen die momenteel ter beschikking staan van Elia, uit te breiden. In die zin vormt het een belangrijke stap in de richting van de integratie van de Belgische markt van de hulpmiddelen bestemd voor de compensatie van de onevenwichten in een veel bredere markt op Europees niveau. [ VERTROUWELIJK ] Bovendien behoudt het voorstel het transparantieniveau van het oorspronkelijke mechanisme door het op een homogene manier uit te breiden tot het nieuwe mechanisme. Ook zal de monitoring verder worden uitgevoerd op homogene wijze vergeleken met de huidige situatie.
  39. De CREG is van mening dat dit voorstel voldoet aan de beoordelingselementen die er rechtstreeks op van toepassing zijn en de andere kenmerken van het mechanisme dat door de CREG in voormelde beslissingen 1132 en 1165 werd goedgekeurd, behoudt. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 17/19 III. BESLISSING Gelet op het Koninklijk Besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe, onder meer artikel 159, § 1, onder voorbehoud van hetgeen geformuleerd werd in paragraaf 13 van onderhavige beslissing. Gelet op het voorstel tot wijziging van het document “Proposition de règles de fonctionnement du marché relatif à la compensation des déséquilibres quart horaires pour l’année 2012” dat door de CREG werd goedgekeurd in haar beslissing 1132 van 22 december 2011 en in haar beslissing 1165 van 21 juni 2012, overgemaakt door de NV ELIA SYSTEM OPERATOR bij brief van 31 augustus
  40. Gelet op de beslissing van de CREG van 19 mei 2011 over de vraag tot goedkeuring van de evaluatiemethode voor en de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor
  41. Gelet op de beslissing van de CREG van 22 december 2011 over het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten voor
  42. Gelet op de beslissing van de CREG van 21 juni 2012 over het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende een wijziging van de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten voor 2012, met uitwerking vanaf 29 juni
  43. Overwegende dat de NV ELIA SYSTEM OPERATOR haar voorstel tot wijziging voor het jaar 2012 heeft ingediend om vanaf 1 oktober 2012 te worden toegepast. Overwegende dat het voorstel tot wijziging de voorschriften naleeft van de relevante artikelen van het technisch reglement van 2002 weergegeven in deel I van deze beslissing, onder voorbehoud van hetgeen geformuleerd werd in paragraaf 13, en dat het voldoet aan de beoordelingselementen ontwikkeld in deel II.
  44. van deze beslissing. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 18/19 Beslist de CREG, in het raam van de opdracht die haar wordt toevertrouwd door artikel 159, §1, van het technisch reglement, het voorstel tot wijziging van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR voor het jaar 2012 met uitwerking vanaf 1 oktober 2012, goed te keuren. Verder herinnert de CREG aan de noodzaak voor de NV ELIA SYSTEM OPERATOR om over de reserves te beschikken die het onderwerp vormen van de beslissing van de CREG van 19 mei 2011 over de vraag tot goedkeuring van de evaluatiemethode voor en de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor
  45. De CREG beslist tevens dat de NV ELIA SYSTEM OPERATOR zonodig de overeenkomsten verbonden aan de compensatie van de kwartieronevenwichten in overeenstemming dient te brengen met de marktregels die de onderhavige beslissing inhoudt. Verder behoudt de CREG zich het recht voor om op elk ogenblik bijkomende opmerkingen te formuleren, in voorkomend geval in een latere beslissing. Ten slotte vestigt de CREG de aandacht op het feit dat haar aanvaarding van het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR voor 2012 geen afbreuk doet aan haar beslissing over de toepassing van een soortgelijk mechanisme na 2012, meer bepaald na de proefperiode van één jaar na afloop waarvan Elia een verslag over de werking van de IGCCnetting zal overmaken aan de CREG. In dat verband herinnert de CREG Elia eraan dat het nuttig is haar voorstellen voldoende tijd vóór de verhoopte datum van inwerkingtreding van de goedgekeurde voorstellen in te dienen om over een wettelijke basis te beschikken voor de acties die onder meer afhangen van de beslissing van de CREG hierover.  Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Dominique WOITRIN Directeur NIET VERTROUWELIJKE VERSIE François POSSEMIERS Voorzitter van het Directiecomité 19/19

🔗 Vers la source officielle

AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.