Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van de herziene Bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer van de N.V. Fluxys B

Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tél. : 02/289.76.11 Fax : 02/289.76.39 NIET VERTROUWELIJKE VERSIE COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING (B)121122-CDC-1205 over ‘de aanvraag tot goedkeuring van de herziene Bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer van de N.V. Fluxys Belgium’ genomen met toepassing van artikel 15/14, § 2, 6°, van de wet van 12 april 1965, betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door middel van leidingen 22 november 2012 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt hierna, op grond van artikel 15/14, § 2, 6°, van de wet van 12 april 1965, betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door middel van leidingen (hierna : gaswet), de aanvraag tot goedkeuring van de herziene bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer dat deel uitmaakt van de belangrijkste voorwaarden voor vervoer van de N.V. Fluxys Belgium. Voornoemde bijlage werd door de N.V. Fluxys Belgium op 31 oktober 2012 bij de CREG per drager met ontvangstbewijs ingediend in de vorm van twee onderscheiden documenten, te weten: - de begeleidende brief bij de aanvraag; - de herziene bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer. De onderstaande beslissing is ingedeeld in vier delen. Het eerste deel gaat over het wettelijke kader. In het tweede deel worden de antecedenten van de onderhavige beslissing uiteengezet. In het derde deel wordt onderzocht of de aanvraag de voorschriften van de Verordening (EG) 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten en tot intrekking van verordening (EG) 1775/2005, van artikel 15/11, van de gaswet en van de artikelen 109, 111 en 112 van het koninklijk besluit van 23 december 2010 betreffende de gedragscode van 23 december 2010 inzake de toegang tot het aardgasvervoersnet, de opslaginstallatie voor aardgas en de LNG-installatie en tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 juni 2001 betreffende de algemene voorwaarden voor de levering van aardgas en de toekenningsvoorwaarden van de leveringsvergunningen voor aardgas naleeft. Het vierde deel, tenslotte, bevat het besluit. Deze beslissing werd goedgekeurd door het Directiecomité van de CREG op zijn vergadering van 22 november

1.  NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 2/9 I. WETTELIJK KADER
2. Voor het wettelijk kader verwijst de CREG naar haar beslissingen 1149 en 1155 van respectievelijk 19 april 20121 en 10 mei
4. Artikel 29, § 3, van het koninklijk besluit van 23 december 2010 betreffende de gedragscode inzake de toegang tot het aardgasvervoersnet, de opslaginstallatie voor aardgas en de LNG-installatie (hierna: de gedragscode) bepaalt dat het voorstel van toegangsreglement voor aardgasvervoer alsook de voorstellen van wijzigingen ervan door de beheerder van het aardgasvervoersnet, in casu de N.V. Fluxys Belgium, opgesteld worden na raadpleging door deze laatste van de netgebruikers in het kader van de overlegstructuur bedoeld in artikel 108, van de Gedragscode.
5. Verder bepaalt artikel 29, §4, van de gedragscode dat voorstellen van wijzigingen van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer onderworpen zijn aan de goedkeuring van de CREG alvorens zij bekend kunnen worden gemaakt overeenkomstig artikel 107, van de gedragscode. Volledigheidshalve, deelt de N.V. Fluxys Belgium de goedgekeurde wijziging ook mee aan de partijen met wie zij reeds een standaard aardgasvervoerscontract ondertekend heeft.
6. Tot slot treedt de goedgekeurde wijziging in werking op de datum bepaald door de CREG. 1 Beslissing (B)120419-CDC-1149 : Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het Standaard Aardgasvervoerscontract, het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer en het Aardgasvervoersprogramma van de N.V. Fluxys. 2 Beslissing (B)120510-CDC-1155 : Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het Standaard Aardgasvervoerscontract, het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer en het Aardgasvervoersprogramma van de N.V. Fluxys. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 3/9 II. ANTECEDENTEN
7. In haar beslissing (B)120510-CDC-1155 van 10 mei 2012 heeft de CREG de belangrijkste voorwaarden voor vervoer van de N.V. Fluxys Belgium ingediend op 27 april 2012 onder de vorm van drie documenten, Aardgasvervoerscontract, het Toegangsreglement voor met name het Aardgasvervoer Standaard en het Aardgasvervoersprogramma, goedgekeurd.
8. Bijlage A Vervoersmodel dat deel uitmaakt van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer, behandelt onder meer de verplichtingen van de netgebruikers met betrekking tot het in stand houden van het netevenwicht en de door de beheerder van het aardgasvervoersnet te nemen maatregelen om dit evenwicht te verzekeren.
9. Na de succesvolle start van het nieuwe vervoersmodel op 1 oktober 2012 heeft de beheerder van het aardgasvervoersnet vastgesteld dat sommige bepalingen met betrekking tot de regeling van de individuele positie van de netgebruikers en de daaraan verbonden financiële afhandeling, zoals voorzien in de goedgekeurde versie van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer, aanleiding konden geven tot ongewenste en voor bepaalde netgebruikers nadelige effecten.
10. De beheerder van het aardgasvervoersnet koopt of verkoopt aardgas op de anonieme aardgasmarkt APX-ENDEX (hierna: Zeebrugge Trading Point afgekort ZTP) op D+1 om het tekort of teveel aan aardgas op het einde van gasdag D te compenseren (dagbalancering met einde-van-de-dag cash-out). De prijs van deze transacties op ZTP D+1 vormen de referentie die wordt gebruikt om het teveel of tekort van individuele netgebruikers op het einde van dag D af of aan te rekenen. De beheerder van het aardgasvervoersnet heeft vastgesteld dat sommige netgebruikers, in functie van hun positie op het einde van de gasdag D, op dag D+1 aardgas kunnen aanbieden aan of aardgas kunnen aankopen van de N.V. Fluxys Belgium op ZTP en hierbij prijzen hanteren die niet marktconform zijn.
11. De N.V. Fluxys Belgium heeft de CREG hiervan op de hoogte gebracht en onmiddellijk een voorstel tot wijziging van de daartoe voorziene bepalingen in de Bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer via een formele marktbevraging op haar website ter consultatie aan de netgebruikers voorgelegd en alle marktpartijen uitgenodigd opmerkingen en/of suggesties omtrent de voorgestelde wijzigingen mee te delen. Deze marktbevraging liep tussen 13 oktober 2012 en 26 oktober
12. Door het organiseren van deze raadpleging voldoet de N.V. Fluxys Belgium aan de bepalingen die NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 4/9 dienaangaande zijn voorzien in de gedragscode. De N.V. Fluxys Belgium heeft van de netgebruikers geen opmerkingen en/of suggesties ontvangen.
13. Om hoger genoemde redenen heeft de beheerder van het aardgasvervoersnet geoordeeld dat een aanpassing van de betreffende secties van Bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer noodzakelijk was en heeft hij een voorstel ter goedkeuring voorgelegd waarin voor de vermelde nadelen een oplossing werd uitgewerkt. De op 31 oktober 2012 aan de CREG ter goedkeuring voorgelegde Bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer wordt hierna onderzocht. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 5/9 III. ONDERZOEK VAN HET VOORSTEL
14. De ter goedkeuring voorgelegde Bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer omvat achtereenvolgend een definitielijst van de termen specifiek van toepassing voor deze bijlage, de operationele regels van toepassing voor het gebruik van de verschillende vervoersdiensten, de operationele regels betreffende het netevenwicht en de regels inzake facturatie.
15. Deze bijlage omvat tevens de operationele regels voor het netevenwicht. Het balanceersysteem respecteert volgende basisprincipes: - de rol van de beheerder van het aardgasvervoersnet beperkt zich tot het handhaven van de systeemintegriteit en de restbalancering; - de netgebruiker is verantwoordelijk voor het evenwicht tussen zijn ingaande en uitgaande gasstromen; - er zijn geen uurbeperkingen binnen de dag; - aanbod van flexibiliteit door de beheerder van het aardgasvervoersnet binnen de dag wordt beperkt door marktbalanceringsgrenzen; - er is dagbalancering met cash-out op einde van de dag; - één enkele balanceringszone voor H-gas en één voor L-gas met identieke regels; - de beheerder van het aardgasvervoersnet zorgt voor uurlijkse informatie over de individuele positie van elke shipper en de positie van het globale vervoersnet; - de beheerder van het aardgasvervoersnet beschikt over voldoende middelen om binnen de dag de onevenwichten op te vangen; - de beheerder van het aardgasvervoersnet stelt een deel van de beschikbare flexibiliteit ter beschikking van de marktpartijen die profielklanten bevoorraden; - de netgebruikers hebben toegang tot een aardgasbeurs (anonieme beurs en/of OTC) en kunnen op eenvoudige wijze hun onevenwicht bijsturen door aardgas te kopen of te verkopen; - de beheerder van het aardgasvervoersnet koopt en verkoopt gas voor balanceerdoeleinden op de aardgasbeurs; - de balanceeractiviteiten van de beheerder van het aardgasvervoersnet zijn kosten neutraal; - een transparant systeem van stimulansen spoort de netgebruiker aan om onevenwichten te vermijden. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 6/9
16. Het door de N.V. Fluxys Belgium voorgestelde dagbalanceringssyteem is een marktgestuurd systeem dat op basis van uurlijkse informatie over de systeempositie en de individuele positie van elke netgebruiker afzonderlijk, de deelnemende marktpartijen aanstuurt om het netevenwicht te verzekeren. Indien de N.V. Fluxys Belgium tussenkomt bij overschrijding van de marktbalanceringsgrenzen en op het einde van de dag, zal dit gebeuren op transparante en niet-discriminerende wijze door aankopen of verkopen van aardgas op de aardgasbeurs.
17. In de periode aansluitend op de invoering van het nieuwe vervoersmodel heeft de N.V. Fluxys Belgium vastgesteld dat de oorspronkelijk voorziene bepalingen aanleiding zou kunnen geven tot opportunistisch gedrag door sommige netgebruikers met een einde-vande-dag overschot gaspositie en dit ten koste van alle netgebruikers met een einde-van-dedag tekort gaspositie en omgekeerd. Zoals vermeld onder paragraaf 8 blijkt dat de door de N.V. Fluxys Belgium geuite bezorgdheid terecht is en dat in bepaalde gevallen sprake zou kunnen zijn van opportunistisch gedrag. De N.V. Fluxys Belgium heeft bijgevolg geoordeeld dat het aangewezen is om een aantal bepalingen van de Bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer te wijzigen.
18. Vooreerst stelt de CREG vast dat de N.V. Fluxys Belgium heeft geoordeeld dat het nuttig was om de lijst met definities aan te vullen met enkele nieuwe begrippen (TSPdz en TSPhz) alsook om de betekenis van enkele begrippen (ESPdz , ESPhz , SSPdz en SSPhz) te herdefiniëren. De CREG stelt vast dat de N.V. Fluxys Belgium op deze wijze de facto een bovengrens instelt voor de wijze waarop de prijs van het binnen-de-dag en einde-van-de-dag overschotonevenwicht (ESPhz en ESPdz) worden bepaald (minimum van TSPdz:/hz en GPd). Op analoge wijze wordt voor de prijs van het binnen-de-dag en einde-van-de-dag tekortonevenwichten (SSPhz en SSPdz) een ondergrens (maximum van TSPdz:/hz en GPd) vastgesteld.
19. De CREG herinnert de N.V. Fluxys Belgium aan dat de GPd (GasPrijs voor dag d), welke tot eind 2012 gelijk gesteld wordt aan de ZIG day-ahead, vanaf 1 januari 2013 (06h00) kan vervangen worden door een referentieprijs gelinkt aan de aardgashandel op ZTP. De N.V. Fluxys Belgium zal ten laatste 1 maand op voorhand de markt inlichten en consulteren over de wijze waarop deze referentieprijs zal worden berekend.
20. De CREG herhaalt dat de beheerder van het aardgasvervoersnet jaarlijks, voor het eind van de maand april, de werking van het voorgestelde balanceringsmodel zal evalueren. De beheerder van het aardgasvervoersnet stelt indien nodig en in overleg met de marktpartijen, de nieuwe operationele regels en/of wijzigingen van bestaande regels, vast. NIET VERTROUWELIJKE VERSIE 7/9 Verder zullen op basis van deze evaluatie het productaanbod voor balancering op de anonieme markt, de wijze waarop de kosten worden doorgerekend aan de netgebruikers en de incentives van toepassing bij onbalans, indien nodig, worden aangepast rekening houdend met de implementatie van de Europese netwerkcode voor balancering
22. De CREG is van mening dat elke regel die zou kunnen aanleiding geven tot marktverstoring vermeden dient te worden. Wanneer een bestaande regel een dergelijk risico inhoudt is een aanpassing wenselijk. Daarnaast is de CREG van mening dat de door de N.V. Fluxys Belgium voorgestelde aanpassing eventueel opportunistisch gedrag en de daaruit voortvloeiende marktverstoring zal voorkomen. Bijgevolg komt deze wijziging tegemoet aan bezorgdheid van de CREG dat de marktvoorwaarden billijk en evenwichtig moeten zijn.
23. De CREG wijst erop dat de wijzigingen waarvan sprake in paragraaf 16 en 17 moeten worden opgenomen in het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer en het Aardgasvervoersprogramma die vervolgens na consultatie van de markt, ter goedkeuring worden voorgelegd aan de CREG.
24. De CREG wijst er verder op dat omwille van redenen van transparantie en toegankelijkheid van de aardgasmarkt de wijzigingen op een gecoördineerde wijze moeten worden doorgevoerd en dat hierbij, zoveel als mogelijk, overbodige tussenstadia en overgangsmaatregelen op weg naar een model dat volledig conform is aan de Europese netwerkcode voor balancering, dienen te worden vermeden. 3 Zie website ENSTO-G: ontwerp http://www.entsog.eu/publications/balancing.html NIET VERTROUWELIJKE VERSIE van netwerkcode voor balancering 8/9 IV. BESLUIT
25. Met toepassing van artikel 15/14, §2, 6°, van de gaswet en artikelen 109, 111 en 112, van de gedragscode, gezien de voorgaande analyse, gelet in het bijzonder op de antecedenten in deel II van deze beslissing, het onderzoek van de aanvraag in deel III van deze beslissing, beslist de CREG de aanvraag door de N.V. Fluxys Belgium tot goedkeuring van de herziene Bijlage A Vervoersmodel van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer die deel uitmaakt van de belangrijkste voorwaarden voor vervoer, ingediend bij de CREG per drager met ontvangstbewijs op 31 oktober 2012, goed te keuren.
26. De toepassing van de nieuwe bepalingen door de N.V. Fluxys Belgium zijn van toepassing vanaf 12 oktober
27.  Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas : Dominique WOITRIN Directeur NIET VERTROUWELIJKE VERSIE Christine François VANDERVEEREN POSSEMIERS Voorzitter van het Directiecomité 9/9