Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING (B) 131024-CDC-1290 over ‘de wijziging van de algemene voorwaarden van de toegangscontracten en van de algemene voorwaarden van de contracten van toegangsverantwoordelijke, aangeboden door de netbeheerder aan de netgebruikers’ genomen met toepassing van artikel 23, § 2, tweede lid, 9° van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt juncto artikel 6 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe 24 oktober 2013 INHOUDSOPGAVE I. WETTELIJK KADER ............................................................................................. 5 II. DE AANVRAAG TOT WIJZIGING......................................................................... 6 III. BEOORDELING .................................................................................................... 7 III.1 Effectieve raadpleging ............................................................................................. 7 III.2 Voorgestelde wijzigingen van de contracten ............................................................ 8 IV. III.2.1 Driver “Tarieven” .............................................................................................. 8 III.2.2 Driver “Balancing” ............................................................................................ 9 III.2.3 Driver “Operations” ..........................................................................................14 III.2.4 Driver “Cross-border” ......................................................................................16 Beslissing ............................................................................................................ 17 2/17 SAMENVATTING Elia stelt voor om de bepalingen van de contracten voor toegangsverantwoordelijke en deze voor de toegang tot net aan te passen: dat is in hoofdzaak het gevolg van de tariefbeslissing van de CREG over het correctief tariefvoorstel van Elia voor de regulatoire periode 20122015 en van een aantal wijzigingen in de balancingregels. De voorgestelde wijzigingen heeft Elia onderverdeeld over vier zogenaamde ‘drivers’: ‘Tarieven’, ‘Balancing’, ‘Operaties en ‘Cross border’. De CREG heeft de voorgestelde aanpassingen getoetst aan de criteria, voorzien in het Technisch reglement. Daarbij heeft de regulator toepassing gemaakt van artikel 8, § 1, van zijn huishoudelijk reglement: omdat voor een beslissing over het voorliggend voorstel de wet een maximumtermijn van 30 dagen voorziet, heeft de CREG het voorstel van Elia ontvankelijk geacht omdat de netbeheerder zelf een raadpleging erover heeft georganiseerd en daarover de nodige stavingsstukken heeft toegevoegd. De CREG keurt de voorgestelde wijzigingen goed. 3/17 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna de “CREG”) onderzoekt, met toepassing van artikel 23, § 2, tweede lid, 9° van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna de “elektriciteitswet”) juncto artikel 6 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna het “technisch reglement”) vraag tot wijziging van de algemene voorwaarden van het toegangscontract en van het contract van toegangsverantwoordelijke die de netbeheerder, Elia System Operator N.V. (hierna “Elia”), haar voorlegt. Meer bepaald diende Elia per brief van 1 oktober 2013, ontvangen op 4 oktober 2013, bij de CREG een aanvraag in tot goedkeuring van wijzigingen van de algemene voorwaarden van het toegangscontract en van de algemene voorwaarden van het contract van toegangsverantwoordelijke (hierna: het ARP-contract) naar aanleiding van de beslissing van de CREG over het correctief tariefvoorstel 2012-2015, de ontwikkeling van nieuwe balanceringsproducten en de aanpassing van bepaalde administratieve procedures. Voorafgaandelijk aan de indiening van het dossier heeft Elia een consultatie georganiseerd in de schoot van haar Users’ Group (verderop uitgebreid besproken onder punt III.1). Daarnaast heeft Elia tijdens een vergadering van 12 juli 2013 toelichting verstrekt aan de CREG over de toedracht ervan. Na afloop van de consultatieperiode is vervolgens op 26 september 2013 een werkvergadering gehouden tussen Elia, de CREG en de gewestelijke regulatoren. Een kopie van de gewijzigde contracten is als bijlage bij onderhavige beslissing gevoegd. Deze beslissing werd door het Directiecomité tijdens zijn zitting van 24 oktober 2013 aangenomen. 4/17 I. WETTELIJK KADER 1. Krachtens artikel 23, § 2, tweede lid, 9° van de elektriciteitswet is de CREG onder meer belast met het goedkeuren van de documenten die door het technisch reglement worden beoogd, waaronder de voorwaarden voor de aansluiting op en de toegang tot het transmissienet alsook voor de evenwichtsverantwoordelijkheid van de regelzone. 2. Artikel 6, § 1 van het technisch reglement bepaalt onder meer dat de algemene voorwaarden van de aansluitingscontracten, de contracten van toegangsverantwoordelijke en de toegangscontracten evenals alle wijzigingen die hieraan worden aangebracht, aan de goedkeuring van de CREG worden onderworpen volgens de procedure voorzien in § 2 van dit artikel. De inhoudelijke criteria waaraan de algemene voorwaarden getoetst worden door de CREG zijn dat ze (
- i)de toegang tot het net niet belemmeren, (
- ii)de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net niet in gevaar brengen, en (iii) conform het algemeen belang zijn. 3. Het is de betrachting van Elia om dezelfde contracten te kunnen gebruiken voor alle toegangspunten tot haar netten, ongeacht hun spanningsniveau en het daarmee samenhangende bevoegdheidsniveau. In dit verband wenst de CREG op te merken dat ze de voorgestelde wijzingen van de algemene voorwaarden van het toegangscontract en van het contract van toegangsverantwoordelijke enkel beoordeelt vanuit haar federale bevoegdheid en dat dit geenszins een oordeel inhoudt over de compatibiliteit van de gewijzigde contracten met de gewestelijke regelgeving. 5/17 II. DE AANVRAAG TOT WIJZIGING 4. De wijzigingen van de algemene voorwaarden van het toegangscontract en van de algemene voorwaarden van het ARP-contract worden gedreven door ontwikkelingen op een viertal gebieden (“drivers”): tarieven, balancering, operationele & administratieve procedures, en grensoverschrijdende uitwisseling. 5. Op het gebied van tarieven wenst Elia de contracten in overeenstemming te brengen met de nettarieven die voorgesteld werden in het correctief tariefvoorstel voor de regulatoire periode 2012-2015 en die de CREG heeft goedgekeurd.1 Voorts heeft Elia van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aantal actualiseringen en vereenvoudigingen door te voeren. Qua balancing stelt Elia voor om twee aanpassingen aan het ARP-contract door te voeren. Ten eerste wil Elia een bepaling invoeren die de ARP toelaat om bij het vervullen van zijn evenwichtsverplichting in real time rekening te houden met het evenwicht van de regelzone. Een tweede reeks wijzigingen beoogt de gevolgen van de invoering van het nieuwe R3DPproduct op het vlak van evenwichtsverantwoordelijkheid te regelen.2 Op operationeel gebied worden een drietal procedures herschreven: de opschorting en beëindiging van het ARP-contract; de facturatie aan en waarborg door toegangshouders en toegangsverantwoordelijken; en twee punctuele wijzigingen inzake contact voor meetdiensten en geschillenbeslechting. Voor grensoverschrijdende uitwisselingen wordt het ARP-contract bijgewerkt in functie van de nieuwe nomenclatuur in de veilingregels van CASC-EU en de verfijning van de nominaties op de zuidgrens. 1 Beslissing (B)130516-CDC-658E/26 van 16 mei 2013. 2 Het gaat om de tertiaire reserve “dynamisch profiel”, goedgekeurd voor een beperkte periode bij beslissing (B)130704-CDC-1252. 6/17 III. BEOORDELING III.1 Effectieve raadpleging 6. Met toepassing van artikel 8, § 1 van het huishoudelijk reglement van de CREG3 zorgt het directiecomité van de CREG ervoor dat alle betrokken elektriciteits- en/of aardgasondernemingen de mogelijkheid hebben hun opmerkingen mee te delen vooraleer een beslissing wordt aangenomen. In de regel wordt deze verplichting nageleefd door de betrokken ondernemingen te raadplegen over het ontwerp van beslissing overwogen door het directiecomité. Wanneer de wetgeving echter aan de CREG oplegt om binnen een maximumtermijn van dertig kalenderdagen een uitspraak te doen, acht de CREG, rekening houdend met het feit dat het niet mogelijk is om binnen een dergelijke termijn een effectieve raadpleging te organiseren, het goed te keuren voorstel slechts ontvankelijk indien de auteur ervan aantoont dat hij, vooraleer hij het voorstel heeft ingediend, zelf de betrokken ondernemingen heeft geraadpleegd en hij alle documenten en informatie hieromtrent bij dit voorstel voegt (artikel 8, § 1, vierde lid, tweede zin van het huishoudelijk reglement van de CREG). In casu beschikt de CREG met toepassing van artikel 6, § 2 van het technisch reglement over een maximumtermijn van dertig kalenderdagen om een uitspraak te doen, en stond het dus aan de auteur van de voorgestelde wijzigingen om een raadpleging te organiseren en de CREG erover in te lichten. 7. Elia heeft ten aanzien van de CREG aangetoond dat zij de betrokken elektriciteitsondernemingen uitvoerig heeft geraadpleegd over de thans voorgestelde wijzigingen in de Users’ Group. Eerst is er, specifiek voor de aanpassingen ten behoeve van het R3DP-product, een consensus met de stakeholders bereikt binnen de werkgroep “Balancing” (eerste semester van 2013). Midden juli heeft Elia dan het geheel van de voorgestelde aanpassingen via haar website beschikbaar gesteld voor consultatie, vergezeld van een verklarende nota. Op 18 juli 2013 werd een vergadering gehouden waarop Elia de wijzigingen heeft toegelicht aan de leden van de Users’ Group. Deze hebben tot 31 augustus 2013 de mogelijkheid gehad om hun opmerkingen aan Elia mee te delen en te bespreken. 3 http://www.creg.info/pdf/Diversen/Z1213NL.pdf 7/17 Vervolgens heeft Elia haar voorstellen aangepast in het licht van de gegrond bevonden opmerkingen. Het zijn de aldus aangepaste wijzigingen die thans aan de CREG ter goedkeuring worden voorgelegd. Tevens heeft Elia de schriftelijke reacties van de geraadpleegde partijen overgemaakt (FEBEG, Anode Energie), evenals een overzicht per artikel van alle ontvangen reacties en van de wijze waarop daar al dan niet rekening mee is gehouden. Niettemin is de strekking van de opmerkingen op zich duidelijk. In het licht van deze elementen acht de CREG de door Elia voorgelegde wijzigingen ontvankelijk. III.2 Voorgestelde wijzigingen van de contracten 8. In haar verklarende nota’s heeft Elia de voorgestelde wijzigingen ingedeeld volgens vier drivers (zie randnummer 4 hierboven). In de hierna volgende bespreking zal de CREG dezelfde indeling aanhouden. III.2.1 Driver “Tarieven” 9. In artikel 2 van het ARP-contract en 1.2 van het toegangscontract wordt gestipuleerd dat de tarieven zoals gedefinieerd in artikel 1 voorrang hebben op het contract in geval van interpretatieconflict of afwijkingen. FEBEG stelt dat dit enkel aanvaardbaar is voor tarieven waartegen geen beroep is ingesteld. De CREG kan dit standpunt niet bijtreden. Het instellen van beroep zoals voorzien in artikel 29bis van de elektriciteitswet heeft geen schorsende werking en kan dus geen afbreuk doen aan de rechtskracht van de goedgekeurde tarieven. Het staat aan de rechter om desgevallend de schorsing of vernietiging van een tariefbeslissing uit te spreken. Zolang dit niet is gebeurd, zijn de betrokken tarieven bindend en raken ze zelfs de openbare orde. 10. In artikel 14.2 van het toegangscontract over de onderschrijving van vermogen wordt de verwijzing naar injectie weggelaten. FEBEG en BOP maken daartegen bezwaar omdat het injectietarief op nul en gesteld en dus in se niet is afgeschaft. Dit laatste wordt door Elia niet betwist, maar zij wijst erop dat de verwijzing niet noodzakelijk is in een artikel dat louter betrekking heeft op het onderschrijven van vermogen. 8/17 De CREG kan zich vinden in de nuancering die Elia aan het artikel heeft aangebracht om rekening te houden met deze opmerking. 11. In artikel 15.1 van het toegangscontract en 16.1 van het ARP-contract worden de gevolgen van een rechterlijke vernietiging van tarieven ondervangen. In essentie wordt gestipuleerd dat in zulk geval tijdelijk toch wordt teruggevallen op de voordien geldende tarieven. De CREG heeft geen principieel bezwaar tegen deze clausules, met dien verstande dat ze zullen moeten wijken mocht de rechter zelf in zijn vernietigingsarrest op één of andere manier – expliciet of impliciet – voorzien in een overgangsregeling. Voor het overige verwijst de CREG naar haar zienswijze, zoals vermeld in de randnummers 35 tot en met 69 van haar beslissing van 16 mei 2013. III.2.2 Driver “Balancing” 12. Wat de balancing betreft, heeft het voorstel van Elia betrekking op het ARP-contract en het bevat twee luiken, respectievelijk met betrekking tot het mechanisme in real time ter ondersteuning van het behoud van evenwicht in de regelzone en het R3-product van de diensten tot profielaanpassing4. III.2.2.1 Real time evenwichtsmechanisme ter ondersteuning van het behoud van evenwicht in de regelzone - Artikel 10 13. Elia brengt een wijziging aan aan artikel 10 van het contract dat vereist is om het aan te passen aan bepaalde wijzigingen aan artikel 16, en hernoemt dit artikel "10.1". 14. Bovendien is Elia van mening dat het originele artikel 10 dat de algemene evenwichtsverplichtingen van de ARP beschrijft, moet worden aangevuld met een beschrijving van het mechanisme waardoor de ARP op vrijwillige basis kan deelnemen aan de doelstelling van behoud van het evenwicht van de regelzone, door in real time af te wijken van het evenwicht van zijn perimeter, voor zover hij op elk ogenblik terug kan keren naar evenwicht in real time. Bijgevolg voegt Elia een deel - 10.2 - toe met betrekking tot het evenwichtsmechanisme in real time ter ondersteuning van het behoud van het evenwicht in de regelzone. Hij beschrijft de voorwaarden voor de werking van het mechanisme en de aansprakelijkheidsregeling voor de ARP die beslist eraan deel te nemen. 4 Eveneens "R3 dynamic profile" of "R3 DP". 9/17 Het principe van het mechanisme is de ARP toe te laten in real time af te wijken van het evenwicht van zijn portefeuille, onder de voorwaarde dat hij op vraag van Elia op elk moment terug in evenwicht kan komen. Elia vestigt de aandacht op het feit dat de deelname van de ARP aan het mechanisme het gevolg is van de keuze van de ARP en de bijzondere gevoeligheid ervan. In dat opzicht is Elia van mening dat het niet gepast zou zijn om de ARP die deelneemt aan het mechanisme te ontheffen van alle aansprakelijkheid of de aansprakelijkheid ervan te beperken wat de negatieve gevolgen van zijn onevenwicht betreft, aangezien dat zou neerkomen op de beperking van de draagwijdte van zijn fundamentele evenwichtsverplichtingen. Aangezien de deelname in real time gebeurt, is het noodzakelijk dat de ARP zijn evenwicht in day ahead en intraday behoudt. Deze nominaties gebeuren vóór elke beslissing door de ARP om deel te nemen aan de regeling van de zone door de evenwichtsperimeter ervan te wijzigen. Elia stelt vast dat artikel 157, §1 van het federaal technisch reglement (hierna TR) ongenuanceerd voorziet dat de ARP verplicht is het evenwicht van zijn portefeuille op kwartierbasis te behouden. Elia pleit voor een interpretatie van het TR in de context van de periode waarin het werd opgesteld
(2001)en in het bijzonder rekening houdend met de lijst van instrumenten die toen gekend waren om het globale evenwicht van de regelzone te verzekeren. Bovendien voert Elia aan dat de Europese netwerkcode over de balancing bepaalt dat een BRP5 het systeem kan helpen om het globale evenwicht te herstellen. Elia beschouwt deze netwerkcode die is geïnspireerd op de "balancing-richtlijnen" van ACER en die na officiële goedkeuring voorrang zal hebben op het TR als een goede referentie om het TR te interpreteren en aan te vullen met de punten die het niet voorziet. 15. Aangezien de voorgestelde maatregel Elia helpt om het evenwicht van de regelzone te behouden of te herstellen, is de CREG van mening dat de voorgestelde wijzigingen de veilige exploitatie van het systeem bevorderen, des te meer aangezien de ARP de mogelijkheid moet behouden om zijn portefeuille op vraag van Elia terug in evenwicht te brengen. De voorgestelde maatregel is eveneens conform het algemeen belang, want ze maakt het mogelijk dat de ARP's op het laatste moment op vrijwillige basis bijdragen aan het evenwicht van de regelzone door hun eigen middelen te gebruiken en wil op die manier het door Elia 5 "Balance responsible party" of "evenwichtsverantwoordelijke" in de Europese netwerkcode balancing. 10/17 geactiveerde volume energie en dus het tarief dat wordt toegepast voor de individuele onevenwichten van de ARP's verminderen. De CREG is bovendien van mening dat deze wijzigingen de toegang tot het net niet in het gedrang brengen. 16. Elia heeft geen rekening gehouden met een opmerking die tijdens de raadpleging werd geformuleerd over de kwaliteit van de prijssignalen of de parameters over het globale evenwicht van de zone die Elia op zijn website heeft gepubliceerd en met de vraag om deze prijzen na publicatie niet meer aan te passen. Elia geeft als argument dat de getoonde prijs niet het onevenwichtstarief is, maar een nietgevalideerde indicator in real time van het toekomstige onevenwichtstarief. Elia werkt aan een permanente verbetering van deze indicatoren, maar kan niet garanderen dat ze 100% correct zijn. Bovendien is ze van mening dat de ARP's hun beslissing om af te wijken van hun evenwicht in real time niet enkel baseren op hun eigen indicatoren of de indicatoren die Elia heeft ontwikkeld, maar eveneens op de hypothesen betreffende hun positie. 17. De CREG is het eens met het standpunt van Elia, want ze is van mening dat het voor de markt belangrijker is om vlug te beschikken over indicatoren die over het algemeen correct zijn, maar niet gevalideerd, dan na de nodige tijd voor de validering te beschikken over betere waarden. Ze moedigt Elia echter aan om te blijven werken aan de continue verbetering van de kwaliteit van deze indicatoren, aangezien een goede kwaliteit van deze indicatoren eveneens een noodzakelijke voorwaarde is om te zorgen dat de bijdrage van de ARP's in real time een goed middel is om Elia te helpen bij haar taak om het evenwicht te behouden en te herstellen. III.2.2.2 R3-product van de diensten voor profielaanpassing - Artikels 11 en 15 18. Elia stelt voor het ARP-contract aan te passen om de invoering van het R3-product voor diensten tot profielaanpassing (hierna “R3 DP”) vanaf 1 januari 2014 in rekening te brengen. Dit nieuwe product maakte al voorwerp uit van een voorstel van Elia dat de CREG heeft goedgekeurd in haar beslissing 12526. In artikel 11.1.2 stelt Elia voor om een punt
- c)in te voegen dat de gevolgen van de activering van het nieuwe product voor de ARP beschrijft. 6 Beslissing (B)130704-CDC-1252 van 4 juli 2013 over het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR betreffende de werkingsregels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten – Gedeeltelijke inwerkingtreding op 1 oktober 2013 en volledige inwerkingtreding op 1 januari 2014. 11/17 De drie toegevoegde alinea's betreffen respectievelijk de niet-compensatie van de evenwichtsperimeter van de ARP, de informatie op korte termijn die Elia aan de ARP heeft gegeven over de impact van de activering van de R3 van de diensten tot profielaanpassing op het evenwicht van zijn portefeuille en de beperking van de aansprakelijkheid van de ARP in de zin van artikel 10 van het contract over het strikte onevenwicht als gevolg van de activering van de R3 DP. 19. Het ontbreken van een correctie van de evenwichtsperimeter van de ARP ten gevolge van de activering van R3 DP door Elia vormt het basisprincipe voor de remuneratie van de ARP / leverancier voor de geïnjecteerde en niet gemeten, want niet door de klant geconsumeerde, energie. Bijgevolg bewijst Elia de noodzaak om zo snel mogelijk en in elk geval binnen het kwartier volgend op een activering, de ARP de meest correcte informatie te bieden over de impact van de R3 DP activering op het evenwicht van zijn portefeuille, indien men wenst dat de ARP in staat is de activering door Elia niet binnen zijn portefeuille te compenseren en dat hij de impact van deze activering niet in rekening brengt voor de ex post analyses in het gemiddelde profiel van zijn portefeuille. In termen van de evenwichtsaansprakelijkheid van de ARP, behoudt Elia de aansprakelijkheid in de zin van artikel 12.1, maar beperkt ze deze aansprakelijkheid in real time door er de aansprakelijkheid van het gedeelte van het onevenwicht in de portefeuille van de ARP die resulteert uit de real time activering van R3 DP door Elia uit te sluiten. Als antwoord op de kritiek van een ARP tijdens de raadpleging, motiveert Elia het aansprakelijkheidsregime van de ARP in het kader van dit product door enkele argumenten, waaronder: De rechtstreekse schade die de ARP en de leverancier van de R3 DP mogelijk lijden, wordt respectievelijk gedekt door artikel 20 van het ARP contract tussen Elia en de ARP en door het R3 DP contract tussen Elia en de leverancier van de R3 DP. De onrechtstreekse schade die de ARP mogelijk lijdt is niet gedekt maar wel beperkt, gezien de informatie die Elia naar de ARP stuurt zo snel mogelijk na de activatering. In het geval van een belangrijk onevenwichtsprobleem in de regelzone wordt de ARP van elke aansprakelijkheid ontheven door artikel 3.1 van het Ministerieel Besluit van 2005 en door artikel 8 van het ARP contract. De door artikels 10.2 en 11.1.2
- c)gedefinieerde aansprakelijkheidsregimes van de ARP kunnen parallel toegepast worden zodat ze zowel de real time impact van R3 DP activatie op het evenwicht van de ARP portefeuille als de rest van zijn onevenwicht regelen. 12/17 Wanneer de zin van het onevenwicht in de regelzone wijzigt, behoudt de ARP de mogelijkheid om terug te keren naar het evenwicht van zijn portefeuille. Elia laat bovendien opmerken dat de CREG dit product voor 2014 en 2015 reeds heeft goedgekeurd in het kader van haar beslissing 12527. De clausules met betrekking tot dit door Elia aangeboden product zullen dus van toepassing zijn gedurende de levensduur van dit product, zoals door de CREG vastgelegd. 20. De CREG is van mening dat dit product bijdraagt aan de verhoging van de liquiditeit van de R3 markt en bijgevolg aan de ter beschikking van Elia zijnde flexibiliteit voor het regelen van het onevenwicht in de regelzone. Ze is tevens van mening dat de door Elia voorgestelde clausules evenwichtig zijn inzake aansprakelijkheid, in de mate waarin ze de verplichting tot evenwichtsaansprakelijkheid voor de ARP behouden in day ahead, in intraday en in real time, met uitzondering van het gedeelte van het ARP onevenwicht voortvloeiend uit de activatie van R3 DP. Bovendien is de levensduur van de geldigheid van deze toevoeging beperkt tot de levensduur van het door de CREG goedgekeurde product. Hierdoor vrijwaart dit product in zijn hoedanigheid van “pilootproject” op grote schaal de toegang tot het net, bevordert het de veiligheid en de doeltreffendheid van het net, en is het conform het algemeen belang. De door Elia voorgestelde clausules zijn er het directe bewijs van. De CREG is niettegenstaande van mening dat Elia over de nodige gegevens moet beschikken om op korte termijn (binnen de minuten na activering) aan de ARPs een kwalitatieve informatie te verstrekken over de impact van de R3 DP activeringen op het evenwicht van hun portefeuille. Deze informatie is voor meerdere redenen van belang, zowel voor de business van de ARP als voor de doeltreffendheid van de activeringen van het R3 DP product. Zelfs al is de huidige oplossing aanvaardbaar als compromisoplossing voor de huidige levensduur van het product, is het aangeraden reeds nu te denken over een oplossing op langere termijn die de rol van de ARP respecteert terwijl het de nodige vertrouwelijkheid van de gegevens met betrekking tot de contracten tussen leveranciers van R3 DP diensten en hun klanten, en tot de activeringen die eruit voortvloeien, respecteert. 7 Cf. supra. 13/17 III.2.3 Driver “Operations” 21. In artikel 5.3 van het ARP-contract behoudt Elia zich het recht voor om terugbetaling te eisen van onterecht betaalde sommen, onder andere bij fraude of bewust en bewezen verzuim. FEBEG meent dat Elia zich daarmee eenzijdig kan onttrekken aan de normale aansprakelijkheidsregels. De CREG is het daar niet mee eens: zowel het aantonen van fout, schade en oorzakelijk verband als de bewijslast worden door het beding onverlet gelaten. 22. Het nieuwe artikel 9.1.2 (
- b)van het ARP-contract laat Elia toe om tot onmiddellijke opschorting over te gaan in geval van betalingsverzuim van de toegangsverantwoordelijke. FEBEG maakt bezwaar tegen deze bepaling voor zover ze zou toelaten om een ARP te schorsen die rechtmatige redenen heeft om betaling te weigeren. De CREG meent dat deze lezing niet verenigbaar is met de tekst van de bepaling. Bij rechtmatige niet-betaling is er geen sprake van een verzuim en heeft Elia dus ook geen schorsingsrecht. Voorts heeft FEBEG ook bedenkingen bij de praktische gevolgen van de opschorting, aangezien de afnemers in de perimeter van de geschorste ARP niet onmiddellijk kunnen worden overgenomen. De CREG deelt deze bezorgdheid, maar acht de toepassingsvoorwaarden voldoende streng omschreven om de regeling te rechtvaardigen. 23. Het nieuwe artikel 9.2.3 van het ARP-contract (beëindiging van het contract door beide partijen) neemt volgens FEBEG het nut weg van de uitdrukkelijke beëindigingsgronden in artikel 9.2.2 (beëindiging van het contract door Elia) en zou bovendien een loutere herhaling vormen van artikel 1184 van het Burgerlijk Wetboek. In de ogen van de CREG blijft het nuttig om een aantal specifieke gronden voor beëindiging nader te omschrijven, ook al valt het conceptueel te betreuren dat foutieve en niet-foutieve gronden op gelijke voet worden geplaatst in de opsomming van artikel 9.2.2. Bovendien is er een verschillend mechanisme tussen beide bepalingen, daar een beroep op artikel 9.2.2 geen rechterlijke machtiging vereist maar dat op artikel 9.2.3 wel.8 8 N.B.: noch artikel 9.2.2, noch artikel 9.2.3 doen overigens afbreuk aan de vereiste van een voorafgaande ingebrekestelling door de partij die zich op een tekortkoming wenst te beroepen om het contract buitengerechtelijk te ontbinden. Eventueel kan deze ingebrekestelling samenvallen met eerdere aanmaningen in het kader van de opschortingsprocedure, voor zover er in hoofde van de tekortkomende partij geen twijfel kan bestaan over het feit dat niet-nakoming dreigt te leiden tot het definitieve einde van het contract. 14/17 Weliswaar is het eerste streepje van artikel 9.2.3 een duplicering van art. 1184 B.W., doch op zich is dit geen dwingende reden om het dan maar weg te laten. 24. Met betrekking tot het exoneratiebeding dat als eerste lid in artikel 9.3 van het ARP- contract wordt ingevoegd, stelt FEBEG dat het mogelijk moet blijven voor de toegangsverantwoordelijke om schadevergoeding te eisen ingeval Elia fouten begaat bij het schorsen of beëindigen van de overeenkomst. Naar aanleiding van deze opmerking heeft Elia gepreciseerd dat het beding geen afbreuk doet aan de aansprakelijkheidsregeling van artikel 20 (volledige vergoeding van directe schade – uitsluiting van indirecte schade en gevolgschade). De CREG is van oordeel dat deze aanpassing afdoende is. 25. In artikel 19 van het ARP-contract (pooling tussen meerdere ARP’
- s)was in het oorspronkelijke voorstel de invoering van een hoofdelijke aansprakelijkheid voorzien tussen de leden van de pool ten aanzien van Elia. Op vraag van Anode is deze bepaling verwijderd en vervangen door een clausule die verduidelijkt dat betalingen door de leden van de pool aan het hoofd van de pool niet bevrijdend zijn tegenover Elia. De CREG meent dat de aldus aangepaste tekst (inclusief de toevoeging aan bijlage 7) een correct evenwicht schept tussen de rechten en plichten van de onderscheiden partijen. 26. Met betrekking tot artikel 4.2 van het toegangscontract, vragen Febeliec, FEBEG en Anode om de betalingstermijn van 15+3 dagen gelijk te schakelen aan deze van het ARPcontract (30+3 dagen). De CREG volgt evenwel het standpunt van Elia dat de het controleren van de onevenwichtsprijzen een complexere aangelegenheid is die een langere betalingstermijn rechtvaardigt. 27. De nieuwe artikelen 13.3 van het toegangscontract en 17.3 van het ARP-contract laten garanties in contant geld toe, mits Elia deze vooraf aanvaardt. In ter consultatie voorgelegde versies was tevens voorzien dat Elia op elk moment kon vragen om de contante garanties om te zetten in een bankwaarborg. Klaarblijkelijk is deze laatste mogelijkheid weggelaten om tegemoet te komen aan de vraag van FEBEG dat de redenen waarom Elia een contante waarborg kan weigeren, duidelijk zouden worden omschreven. De vereiste van voorafgaandelijke aanvaarding is echter ongewijzigd gebleven. De CREG meent dat de huidige formulering afdoende is. Het lijkt evident noch opportuun om een uitputtende lijst van weigeringsgronden op te geven. In de zienswijze van de CREG is het weigeringsrecht van Elia afdoende omschreven door de gemeenrechtelijke garanties tegen rechtsmisbruik. 15/17 III.2.4 Driver “Cross-border” 28. Het ARP-contract verwijst momenteel naar de veilingregels “Regels voor Allocatie van Capaciteit door Expliciete Veilingen in de Centraal-West-Europese Regio (CWE veilingregels)”. Ondertussen is deze versie vervangen door een nieuwe versie “Rules for Capacity Allocation by Explicit Auctions – Version 1.0 – Within Central West Europe Region (CWE), Central South Europe Region (CSE), and Switzerland”. Deze zal op haar beurt in de loop van 2013 en waarschijnlijk in de komende jaren herzien worden, onder andere om de Frans-Spaanse grens op te nemen. De uiteindelijke bedoeling is te komen tot één enkele set van veilingregels op Europees niveau. Dit wordt uitdrukkelijk gevraagd in de ACER “Crossregional roadmap for Long-Term Transmission Rights” die door ACER en de nationale regulatoren is overeengekomen met het oog op verdere ontwikkeling van de interne energiemarkt in Europa. In die context stelt Elia voor in haar ARP-contract een meer algemene verwijzing te maken naar de Europese veilingregels in plaats van een specifieke titel die telkens zou moeten worden aangepast. Elia stelt voor het concept “Geharmoniseerde Veilingregels” te definiëren, waarna ze ernaar verwijst in haar bijlagen 1 en 2 van het ARP-contract. Gezien de vermelde redenen kan dit voorstel van wijziging van het ARP-contract tevens positief worden beoordeeld. 29. Sinds 1 maart 2013 beschikken marktspelers die op de CWE marktkoppeling actief zijn over de mogelijkheid om producten tot een 0,1 MWh nauwkeurigheid te verhandelen op de elektriciteitsbeurs EPEX Spot in plaats van 1 MWh voordien. De Franse, Belgische en Duitse transmissienetbeheerders hebben hierop hun processen aangepast om toewijzingen met een 0,1 MWh stap op de Frans-Belgische en Frans-Duitse grenzen via de CWE marktkoppeling mogelijk te maken. Ook in het geval van expliciete veilingen van dagcapaciteit (“CWE Shadow Auctions”), wanneer geen capaciteit kan toegewezen worden via marktkoppeling, zijn grensoverschrijdende nominaties met een nauwkeurigheid van 0,1 MW mogelijk in plaats van 1 MW voordien. Dit is in voege sedert 23 april 2013. Bijlage 5 van het ARP-contract is aangepast om met deze wijziging rekening te houden. Dit voorstel van wijziging lijkt evenmin problematisch en kan positief worden beoordeeld. 16/17 IV. BESLISSING 30. Gelet op de effectieve raadpleging door Elia van de betrokken elektriciteits- ondernemingen, acht de CREG de aanvraag tot goedkeuring van de wijzigingen van de algemene voorwaarden van het toegangscontract en van de algemene voorwaarden van het contract van toegangsverantwoordelijke, die Elia per brief van 1 oktober 2013 aan de CREG overmaakte, ontvankelijk met toepassing van artikel 8, § 1, vierde lid, tweede zin van haar huishoudelijk reglement. 31. Gelet op de hiervoor uiteengezette redenen, beslist de CREG bovendien, met toepassing van artikel 23, § 2, tweede lid, 9° van de elektriciteitswet en van artikel 6 van het technisch reglement, deze voorgestelde wijzigingen van de algemene voorwaarden van het toegangscontract en van de algemene voorwaarden van het contract van toegangsverantwoordelijke goed te keuren. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Marie-Pierre FAUCONNIER Voorzitster van het Directiecomité 17/17