Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van de gewijzigde bijlagen B, C1, C2, D1, H1 en H2 van het Toegangsreglement voor Opslag alsook het overee

Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING (A)140528-CDC-1335 over “de aanvraag tot goedkeuring van de gewijzigde bijlagen B, C1, C2, D1, H1 en H2 van het Toegangsreglement voor Opslag alsook het overeenkomstig gewijzigde Opslagprogramma en glossarium van definities van de N.V. Fluxys Belgium” genomen met toepassing van artikel 15/14, § 2, 6°, van de wet van 12 april 1965, betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door middel van leidingen 28 mei 2014 INHOUDSOPGAVE EXECUTIVE SUMMARY ....................................................................................................... 3 I. INLEIDING ................................................................................................................... 5 II. WETTELIJK KADER .................................................................................................... 6 III. ANTECEDENTEN ........................................................................................................ 7 IV. ONDERZOEK VAN HET VOORSTEL .........................................................................14 IV.1 Het voorstel van Standaard Opslagcontract ............................................................14 IV.2 Het Voorstel van Toegangsreglement voor Opslag .................................................14 IV.3 Het voorstel van Opslagprogramma........................................................................20 IV.4 Marktraadpleging ....................................................................................................21 V. CONCLUSIE ...............................................................................................................22 2/23 EXECUTIVE SUMMARY Op 11 april 2014 heeft de NV Fluxys Belgium een aanvraag tot goedkeuring van de gewijzigde bijlagen B, C1, C2, D1, H1 en H2 van het Toegangsreglement voor Opslag alsook het overeenkomstig gewijzigde Opslagprogramma en Glossarium van Definities bij de CREG ingediend per drager met ontvangstbewijs. Dit voorstel tot wijziging betreft enerzijds wijzigingen ter vereenvoudiging van de diensttermijnen voor opslag en ter vereenvoudiging van de wijze waarop deze diensten aangeboden en toegewezen worden. Het dienstenaanbod wordt bovendien uitgebreid met de dienst “Gas op Voorraad Overschrijding”. Voor de secundaire markt worden de diensten overgebracht van het Capsquare platform naar een elektronisch bulletin board. In het voorstel worden een aantal technische wijzigingen doorgevoerd die tot doel hebben het nominatie- en hernominatieproces in lijn te brengen met de meest recente EASEE-Gas CBP standaard en terzelfdertijd de nominatiecyclus af te stemmen op de Netwerk Code BAL die zal van toepassing zijn vanaf 1 oktober 2015. Tot slot houden de voorgestelde wijzigingen in dat de nominatieprocedure voor opslag wordt geharmoniseerd met de nominatieprocedure voor vervoer. De wijzigingen in het opslagprogramma bevatten geen nieuwe elementen en hebben enkel tot doel de consistentie met het toegangsreglement voor opslag te waarborgen. Er zijn eveneens enkele aanvullingen en correcties in bijlage 3 van het Standaard contract voor Opslag, namelijk Glossarium van Definities, met als doel te lijst te actualiseren in functie van de voorgestelde wijzigingen van het toegangsreglement. De voorgestelde wijzigingen maakten het voorwerp uit van een raapleging van de marktspelers. In deze beslissing keurt de CREG de door Fluxys Belgium voorgestelde wijzigingen van bijlagen B, C1, C2, D1, H1 en H2 van het Toegangsreglement voor Opslag alsook het overeenkomstig gewijzigde Opslagprogramma en Glossarium van Definities goed en beslist dat zij in werking treden vanaf de datum waarop de NV Fluxys Belgium de goedgekeurde 3/23 belangrijkste voorwaarden voor opslag in een geïntegreerde versie zal publiceren op haar website. Zij worden uitvoerbaar tegenover de opslaggebruikers vanaf de datum van hun bekendmaking op de website van de NV Fluxys Belgium. De NV Fluxys Belgium deelt de datum van de publicatie mee aan de CREG. Wat betreft de wijziging van de dienst Overschrijding van Gas op Voorraad (“GISoverschrijding”) vraagt de CREG aan de NV Fluxys Belgium dat zij het gebruik van deze dienst zou opvolgen en dat zij meer bepaald zou nagaan of het gebruik ervan de effectieve beschikbaarheid van opslagdiensten voor de andere opslaggebruikers, in het kader van de hun toegewezen contractuele rechten, niet negatief zou beïnvloeden. Wat betreft het voorstel om het huidige elektronisch dataplatform voor de verhandeling van opslagdiensten niet te behouden en in de plaats hiervan de secundaire markt te organiseren via een bulletin board zoals besproken in de paragraaf met randnummer 34, kan de CREG het voorstel voorlopig aanvaarden, maar vraagt zij dat de NV Fluxys Belgium de toekomstige ontwikkeling van een alternatief elektronisch platform voor de secundaire markt, bijvoorbeeld via PRISMA, zou opvolgen en haar hierover zou informeren. 4/23 I. INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt hierna, op grond van artikel 15/14, § 2, 6°, van de wet van 12 april 1965, betreffende het vervoer van gasachtige produkten en andere door middel van leidingen (hierna : gaswet), de aanvraag tot goedkeuring van de gewijzigde bijlagen B, C1, C2, D1, H1 en H2 van het Toegangsreglement voor Opslag alsook het overeenkomstig gewijzigde Opslagprogramma en glossarium van definities van de N.V. Fluxys Belgium. Voornoemde documenten werden door de N.V. Fluxys Belgium op 11 april 2014 bij de CREG per drager met ontvangstbewijs ingediend in de vorm van vier onderscheiden documenten, te weten : - de begeleidende brief bij de aanvraag; - het herziene Toegangsreglement voor Opslag, en meer bepaald de bijlagen B, C1, C2, D1, H1 en H2; - het herziene Opslagprogramma; - het herziene Opslagcontract, en meer bepaald bijlage 3, glossarium van definities; De onderstaande beslissing is, de inleiding buiten beschouwing gelaten, ingedeeld in vier delen. Het eerste deel gaat over het wettelijke kader. In het tweede deel worden de antecedenten van de onderhavige beslissing uiteengezet. In het derde deel wordt onderzocht of de aanvraag de voorschriften van de Verordening (EG) 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten en tot intrekking van verordening (EG) 1775/2005, van artikel 15/11, van de gaswet en van de artikelen 169, 170 en 171 van het koninklijk besluit van 23 december 2010 betreffende de gedragscode van 23 december 2010 inzake de toegang tot het aardgasvervoersnet, de opslaginstallatie voor aardgas en de LNG-installatie en tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 juni 2001 betreffende de algemene voorwaarden voor de levering van aardgas en de toekenningsvoorwaarden van de leveringsvergunningen voor aardgas (hierna: gedragscode) naleeft. Het vierde deel, tenslotte, bevat het besluit. Deze beslissing werd goedgekeurd door het Directiecomité van de CREG op zijn vergadering van 28 mei 2014.  5/23 II. WETTELIJK KADER 1. Voor het wettelijk kader verwijst de CREG naar haar beslissingen 1120 en 1127 van respectievelijk 27 oktober 20111 en 24 november 20112 . 2. Artikel 29, § 3, van het koninklijk besluit van 23 december 2010 betreffende de gedragscode inzake de toegang tot het aardgasvervoersnet, de opslaginstallatie voor aardgas en de LNG-installatie (hierna: de Gedragscode) bepaalt dat het voorstel van toegangsreglement voor opslag alsook de voorstellen van wijzigingen ervan door de beheerder, in casu de N.V. Fluxys Belgium, opgesteld worden na raadpleging door deze laatste van de netgebruikers in het kader van de overlegstructuur bedoeld in artikel 108, van de Gedragscode. 3. Verder bepaalt artikel 29, §4, van de Gedragscode dat voorstellen van wijzigingen van het toegangsreglement voor opslag onderworpen zijn aan de goedkeuring van de CREG alvorens zij bekend kunnen worden gemaakt overeenkomstig artikel 107, van de Gedragscode. Volledigheidshalve, deelt de N.V. Fluxys Belgium de goedgekeurde wijziging ook mede aan de partijen met wie zij reeds een standaardcontract voor opslag ondertekend hebben. 4. Tot slot, treedt de goedgekeurde wijziging pas in werking op de datum bepaald door de CREG. 1 Beslissing (B)111027-CDC-1120 : Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het Standaard Opslagcontract, het Toegangsreglement voor Opslag en het Opslagprogramma van de N.V. Fluxys 2 Beslissing (B)11124-CDC-1127 : Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het Standaard Opslagcontract, het Toegangsreglement voor Opslag en het Opslagprogramma van de N.V. Fluxys 6/23 III. ANTECEDENTEN 5. In haar beslissing (B)111124-CDC-1127 van 24 november 2011 heeft de CREG het Standaard Opslagcontract, het Toegangsreglement voor Opslag en het Opslagprogramma van de N.V. Fluxys Belgium ingediend bij de CREG per drager met ontvangstbewijs op 8 november 2011 en het bijhorende errratum ingediend op 21 november 2011, goedgekeurd. 6. In haar beslissing (B)120920-CDC-1194 van 20 september 2012 heeft de CREG de aanvraag van de N.V. Fluxys Belgium ingediend op 10 juli 2012 onder de vorm van twee documenten, met name de begeleidende brief en de herziene bijlage H2 Elektronisch Data Platform die deel uitmaakt van de belangrijkste voorwaarden voor opslag, goedgekeurd. Aanbod Opslagdiensten vanaf het opslagseizoen 2012 – 2013: looptijden, hoeveelheden en allocatieprocedures 7. In het nieuwe opslagmodel, zoals goedgekeurd in beslissing (B)111124-CDC-1127 van 24 november 2011, wordt rekening gehouden met de vraag van zowel de opslagbeheerder als de netgebruikers en de eindklanten om opslagcapaciteit ook voor langere termijn te kunnen reserveren. Na raadpleging van de markt werd de volgende indeling weerhouden:  Lange Termijn Opslag: het beschikbaar volume bedraagt 400 Mm³(n), de looptijd van de dienst ligt tussen 4 en 10 jaar  Middellange Termijn Opslag: het beschikbaar volume bedraagt 100 Mm³(n), de looptijd van de dienst ligt tussen 2 en 3 jaar  Jaarlijkse Termijn Opslag: het beschikbaar volume bedraagt 180 Mm³(n), de looptijd van de dienst bedraagt 1 jaar Ongeacht de duur is de begindatum van de dienst 15 april van het jaar Y en de einddatum 14 april van het jaar Y+n, waarbij n een natuurlijk getal is begrepen tussen 1 en 10. De opslagdiensten worden toegewezen via de volgende allocatieprocedure:  De lange- en middellangetermijndiensten worden toegewezen via een onderschrijvingsvenster (Subscription Window), waarvan de specifieke kenmerken die slechts van toepassing zijn op het betreffende venster vermeld worden in een specifiek document (zogenaamde Terms and Conditions), te weten TWSC.  De jaarlijkse opslagdiensten worden aan de geïnteresseerde opslaggebruikers toegewezen via een veiling (Veilingvenster of Auctioning Window). De specifieke kenmerken die slechts van toepassing zijn op het betreffende venster, waaronder 7/23 het type van de veiling en de veilingprocedure worden beschreven in een specifiek document (zogenaamde Terms and Conditions), te weten TWAC. 8. Om alle potentiële gebruikers, netgebruikers en eindklanten, de gelegenheid te geven zich voor te bereiden op de inschrijvingsprocedure via een onderschrijvingsvenster, werd in overleg met de markt bepaald dat de middellangetermijndiensten pas aan de markt aangeboden zouden worden vanaf het opslagjaar 2013 – 2014. In afwachting van de organisatie van een aangepast intekenvenster voor middellangetermijndiensten werd de hiervoor voorziene capaciteit voorlopig, en voor de duur van 1 (opslag)jaar, toegevoegd aan de capaciteit die ter beschikking gesteld werd voor de jaarlijkse termijn. Het dienstenaanbod voor 2012 -- 2013 voorzag bijgevolg een volume van 400 Mm³(

1. n)voor de langetermijndiensten en 280 Mm³(
2. n)voor de jaarlijkse diensten. Onderschrijvingsvenster en toewijzing langetermijndiensten vanaf 2012 9. Bij het onderschrijvingsvenster voor de langetermijndiensten, dat liep van 21 november tot 16 december 2011, was de vraag naar lange termijn opslag bijzonder groot. Bij de toewijzing bleek dat de vraag het aanbod overtrof en dit voor de maximaal toegestane diensttijd, zodat alle beschikbare LT capaciteit voor de maximumperiode van 10 jaar kon toegewezen worden. De betreffende marktpartijen zijn leveranciers die een vooraanstaande rol spelen bij de bevoorrading van de Noordwest-Europese markt voor aardgas. Veilingvenster en toewijzing jaarlijkse diensten 2012 10. In afwachting van de organisatie van een aangepast intekenvenster voor middellangetermijndiensten werd de capaciteit die voorzien is voor onderschrijving op middellange termijn voorlopig, en voor de duur van 1 (opslag)jaar, toegevoegd aan de capaciteit die gebruikelijk ter beschikking gesteld wordt voor de korte termijn. Op 25 januari 2012 heeft Fluxys Belgium een veiling georganiseerd voor het aanbieden van haar jaarlijkse opslagdiensten inclusief de capaciteit die voorzien is voor onderschrijving op middellange termijn. Het betrof hier een primeur voor de NV Fluxys Belgium voor het aanbieden en toewijzen van (een deel van) haar diensten. In totaal werd 280 Mm³(
3. n)aangeboden, verdeeld over 120 689 standaard bundels (SBU). Fluxys Belgium is er in geslaagd de jaardiensten voor het opslagseizoen 2012-2013 succesvol aan de man te brengen en de beschikbare capaciteit volledig toe te wijzen aan het gereguleerd tarief. 8/23 Aanbod Opslagdiensten vanaf het opslagseizoen 2013 – 2014 en allocatieprocedure. Onderschrijvingsvenster en toewijzing middellangetermijndiensten vanaf 2013 11. Vanaf het opslagseizoen 2013 – 2014 voorzag het opslagmodel, goedgekeurd in beslissing (B)111124-CDC-1127 van 24 november 2011, dat middellangetermijndiensten aangeboden werden aan de opslaggebruikers via een onderschrijvingsvenster. Het onderschrijvingsvenster voor de middellangetermijnopslagdiensten liep van 19 oktober tot 9 november 2012. Tijdens dit onderschrijvingsvenster heeft Fluxys Belgium met succes alle opslagcapaciteit op middellange termijn verkocht. In totaal waren 100 Mm³(
4. n)opslagvolume aangevuld met injectiecapaciteit en uitzendcapaciteit beschikbaar voor contracten met een looptijd van 2 tot 3 jaar, vanaf 15 april 2013. De volledige capaciteit kon toegewezen worden voor de maximaal toegestane diensttijd, dwz voor 3 jaar. Veilingvenster en toewijzing jaarlijkse diensten 2013 12. Aansluitend bij de succesvolle onderschrijving van middellangetermijndiensten en analoog als bij het aanbieden en toewijzen van de jaarlijkse opslagcapaciteit voor het opslagseizoen 2012 – 2013, heeft Fluxys Belgium op 28 november 2012 een veiling georganiseerd voor de toewijzing van de jaarlijkse opslagcapaciteit voor het seizoen 2013 2014. Fluxys Belgium is er bij deze gelegenheid niet in geslaagd de beschikbare capaciteit succesvol toe te wijzen: slechts 48% van de beschikbare capaciteit kon toegewezen worden. Naar aanleiding van dit ongunstig resultaat was een evaluatie van het veilingproces gewenst. Als onderliggende redenen voor de onvolledige toewijzing van haar diensten heeft Fluxys Belgium zelf verwezen naar de rechtstreekse concurrentie met andere fysische opslagoperatoren in de buurlanden. Daarnaast beweerde Fluxys Belgium een additionele commerciële druk te ondervinden ten gevolge van virtuele flex contracten die door verschillende partijen onder verschillende vormen aangeboden werden. 13. Als gevolg van de onvolledige verkoop van de jaarlijkse opslagdiensten dreigde Fluxys Belgium inkomsten te verliezen. Op basis van het door de CREG goedgekeurd tarief kon de omvang van het verlies begroot worden op ongeveer M€ 5,9 . De juiste berekening en de budgettaire impact op de rekeningen vallen volledig buiten het bestek van voorliggende beslissing. Het feit dat een aanzienlijk deel van de jaarlijkse opslagcapaciteit niet kon toegewezen worden, heeft niet alleen gevolgen op financieel vlak. Het was een aanwijzing dat aanbod en vraag van diensten met betrekking tot het gebruik van het aardgasvervoersnet, en de vervoersinstallaties in het algemeen, technisch-commercieel niet volledig op elkaar afgestemd waren. 9/23 14. Uit berichten in de vakpers is gebleken dat sinds 2012 de omstandigheden op de West-Europese aardgasmarkt (zowel Nederland, Frankrijk als Duitsland) voor het aanbieden van opslagdiensten in het geheel niet gunstig zijn. Reden hiervoor is de aanhoudend kleine marge (spread) tussen de winter- en zomerprijzen voor aardgas als commodity, waardoor het voor leveranciers niet mogelijk is de kosten voor opslag te valoriseren in de prijs voor het eindproduct. 15. De NV Fluxys Belgium heeft in overleg en in samenwerking met de CREG onderzocht welke korte termijn alternatieven konden ontwikkeld worden. In het voorstel van Fluxys Belgium werden de middellangetermijnopslagdiensten met een looptijd van 2 tot 3 jaar niet langer aangeboden als een aparte dienst via een apart onderschrijvingsvenster, maar werden zij geïntegreerd in het pakket langetermijndiensten. Een andere vernieuwing had betrekking op het vastleggen van de beschikbare capaciteit voor de respectieve looptijden: het voorstel voorzag dat de hoeveelheden niet op voorhand vastgelegd worden in het opslagprogramma, maar dat de opdeling van de capaciteit, afhankelijk van de marktomstandigheden van het moment en in overleg met de betrokken partijen, kan bepaald worden via specifieke voorwaarden vastgelegd in de bijzondere voorwaarden (zogenaamde Terms and Conditions) die de onderschrijvingsvensters en de veilingvensters begeleiden. 16. Via een marktraadpleging die liep van 8 januari 2013 tot en met 18 januari 2013 heeft de NV Fluxys Belgium de marktpartijen uitgenodigd de voorstellen te bestuderen en hun opmerkingen dienaangaande kenbaar te maken. Op 24 januari 2013 heeft de N.V. Fluxys Belgium per drager met ontvangstbewijs een aanvraag tot goedkeuring van de update van het Toegangsreglement voor Opslag (i.e. bijlagen B, C1, C2, H1, H2 en Main), het Opslagprogramma en het Standaard Opslagcontract (i.e. bijlagen Main en 3) die deel uitmaken van de belangrijkste voorwaarden voor opslag bij de CREG ingediend. In haar beslissing (B)130221-CDC-1232 heeft de CREG beslist de aanvraag door de N.V. Fluxys Belgium goed te keuren. Context: Europese markt voor opslagdiensten in 2014 In paragraaf 14 werd reeds gewezen op de problemen op de markt voor opslagdiensten in de naburige landen. Als hoofdprobleem werd de aanhoudend kleine spread tussen de winter- en zomerprijzen voor aardgas genoemd. Vandaag stelt men vast dat dit probleem persistent is. Bovendien zijn er ook geen signalen dat op korte termijn een terugkeer naar de vroegere marktomstandigheden (met grotere verschillen tussen de prijs voor aardgas in het zomer- en winterseizoen) mag verwacht worden. 10/23 Een andere vaststelling betreft de dynamiek in de ontwikkeling van de markt voor flexibiliteitsdiensten voor aardgas. De reeds sterk gegroeide en zich nog steeds ontwikkelende handelsactiviteit op beurzen en handelsplatformen in de regio NW-Europa heeft geleid tot de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten waarop marktpartijen een beroep kunnen doen om hun portfolio in evenwicht te houden. Een gevolg van de gegroeide activiteit op de beurzen is namelijk de sterk gestegen liquiditeit van de aangeboden diensten, waardoor zich stabiele (dwz min of meer voorspelbare) en betrouwbare prijsreferenties voor aardgas en aardgasderivaten ontwikkeld hebben. Met name de visibiliteit van deze indices is van enorm belang voor contracterende partijen. Marktpartijen hoeven in deze context niet noodzakelijk contracten af te sluiten die verplichtingen inhouden op middellange of lange termijn, maar kunnen op ieder ogenblik een afweging maken tussen valabele en vlot verhandelbare alternatieven die op korte termijn beschikbaar zijn, waardoor zij volop kunnen beroep doen op flexibiliteitsinstrumenten zonder te moeten beschikken over contractuele rechten op de onderliggende assets. Een aanvullende ontwikkeling op de markt, die eveneens gekoppeld is aan de opkomst van vrij toegankelijke handelsplaatsen, is dat producenten op deze platformen nadrukkelijk aanwezig zijn als marktpartij. Daarbij beschikken deze producenten over de mogelijkheid om niet enkel aanbieder te zijn van commodity (aardgas), maar kunnen zij zelf rechtstreeks producten aanbieden die tegemoet komen aan de behoeften van de markt. Hierbij staat de rol van de traditionele midstream-partijen als herverdeler en bemiddelaar tussen producent en reseller onder druk vermits de producent rechtstreeks negocieert met de reseller. Producenten bieden diensten aan die een alternatief vormen voor de traditionele flexibiliteitsproducten gebaseerd op opslag. Omdat deze producten aangeboden worden zonder een beroep te doen op vast toegewezen fysische assets worden ze dikwijls omschreven als virtuele producten (virtual storage). Voor de eindgebruiker is er geen enkel onderscheid tussen de virtuele en de fysische producten, noch op het vlak van zekerheid, noch op het vlak van prijs. Op deze wijze hebben aardgasproducenten zich ontpopt tot concurrenten voor aanbieders van traditionele opslagdiensten. Door het feit dat de prijs van de commodity voor een groot deel bepaald wordt door de markt en niet noodzakelijk de productiekosten reflecteert beschikken producenten over de mogelijkheid producten te ontwikkelen die een competitief voordeel hebben tegenover aanbieders van opslag. Een overzicht van de marktomstandigheden voor opslag kan niet voorbijgaan aan het regulatoir regime waaraan opslag van aardgas in België onderworpen is. De Belgische wet kent aan de opslag van aardgas een wettelijk monopolie toe en heeft de NV Fluxys Belgium aangesteld tot beheerder van de opslaginstallatie. België behoort hiermee tot een beperkte 11/23 groep van landen in de EU die de onderschrijving van opslagdiensten voor aardgas onderworpen hebben aan een regime van gereguleerde toegang (rTPA), op basis van gereguleerde tarieven. In de meeste landen van de EU valt opslag onder een regime van onderhandelde toegang (nTPA) met meerdere aanbieders, waarbij zowel de contractuele voorwaarden als de tarieven deel uitmaken van onderhandelingen tussen de opslaggebruiker en de beheerder van de opslaginstallatie. Het regulatoir regime dat in België van toepassing is, bepaalt verder dat de opslagdiensten dienen aangeboden te worden volgens een Cost+ principe. Dit legt aan de opslagbeheerder beperkingen op wat betreft de mogelijkheden om een echt op de markt afgestemd commercieel beleid te voeren. Uitwerken van een voorstel tot aanpassing van het opslagmodel en indienen van het voorstel Uit wat voorafgaat blijkt dat het beperkte succes van de veiling voor de toewijzing van de jaarlijkse opslagcapaciteit voor het seizoen 2013/2014 die Fluxys Belgium op 28 november 2012 georganiseerd heeft, geen alleenstaand feit is. De onvolledige toewijzing van diensten en het hieruit voortvloeiende gemis aan inkomsten vormt, met het oog op het verzekeren van de continuïteit van de dienstverlening, een probleem voor de beheerder van de opslaginstallatie. Omdat het wettelijk kader van de gaswet slechts in beperkte mate toelaat om het dienstaanbod te differentiëren op het vlak van tariefzetting, dient een oplossing gezocht te worden in een verdere flexibilisering van het dienstenaanbod: uitbreiding van de diensttermijnen, versoepeling van de samenstelling van de diensten, optimalisering van de operationele mogelijkheden door betere kennis van de geologie van de ondergrond. In werkgroep vergaderingen die hebben plaatsgevonden beginnend in december 2013 en verderlopend tot maart 2014 heeft Fluxys Belgium aan de vertegenwoordigers van de CREG voorstellen voorgelegd waarin de hoger genoemde principes uitgewerkt werden. Deze werkgroep vergaderingen hebben geleid tot het beter op elkaar afstemmen van de maatregelen die noodzakelijk zijn om het dienstenaanbod voor opslag te optimaliseren vanuit de marktwerking enerzijds en anderzijds vanuit de inpassing van de voorstellen in het wettelijk regelgevend kader anderzijds. Finaal werden voorstellen weerhouden die zich concentreren op het marktpotentieel voor commodity-based alternatieven voor opslag en short term products. Een bijzonder uitgangspunt bij de overweging van alternatieven is dat de waarde van bestaande gecontracteerde SBUs behouden moet blijven. De doelstelling hierbij is tweeërlei, namelijk het veilig stellen van de huidige marktwaarde van de assets op zichzelf en het verzekeren 12/23 van de continuïteit (van de marktwaarde) van de lopende contracten (vooral het gedeelte LT contracten) in het bijzonder. In dit kader is het namelijk geen optie om denksporen te overwegen die kunnen leiden tot algemene tariefverlaging. Verder wordt de bedenking meegenomen dat producten die gebaseerd zijn op de zomer/winter spread (S/W spread) de waarde van de gecontracteerde SBU in gevaar zouden kunnen brengen. Diensten die het mogelijk maken opslag aan te bieden op innovatieve wijze en met een korte looptijd genieten daarom de voorkeur. Een verdere reductie van het kussengas, gepaard gaande met een voorstel voor gecombineerde verkoop van kussengas en uitzendcapaciteit zou eveneens tot de mogelijkheden kunnen behoren. Een aantrekkelijk aspect van dit product is dat de opslaggebruiker autonoom bepaalt op welke wijze hij wil gebruikmaken van de mogelijkheden die dit product biedt op het vlak van modulatie. De NV Fluxys Belgium heeft haar voorstellen toegelicht en via een marktraadpleging, die liep van 10 februari 2014 tot en met 26 februari 2014, de marktpartijen uitgenodigd de voorstellen te bestuderen en hun opmerkingen dienaangaande kenbaar te maken. Aansluitend heeft zij de opmerkingen van de gebruikers onderzocht en waar nodig het voorstel aangepast. Op 11 april 2014 heeft de N.V. Fluxys Belgium per drager met ontvangstbewijs een aanvraag tot goedkeuring van de gewijzigde bijlagen B, C1, C2, D1, H1 en H2 van het Toegangsreglement voor Opslag alsook het overeenkomstig gewijzigde Opslagprogramma en glossarium van definities die deel uitmaken van de belangrijkste voorwaarden voor opslag bij de CREG ingediend voor goedkeuring. Het is deze versie van de genoemde documenten die wordt aangeduid als ‘het voorstel’ en die hiernavolgend wordt onderzocht. 13/23 IV. ONDERZOEK VAN HET VOORSTEL 17. Hierna wordt nagegaan of de wijzigingen die door de N.V. Fluxys Belgium voorgesteld worden voor het Toegangsreglement voor Opslag (meer specifiek de gewijzigde bijlagen B, C1, C2, D1, H1), het Opslagprogramma en het Standaard Opslagcontract (meer specifiek het glossarium van definities), ingediend bij de CREG op 11 april 2014 zoals vermeld in de paragraaf met randnummer 16, redelijk, billijk, evenwichtig en proportioneel zijn en dus overeenstemmen met het algemeen belang. 18. Tenzij anders vermeld, is de hiernavolgende analyse opgebouwd in overeenstemming met de opeenvolgende delen, bijlagen, hoofdstukken en titels van het voorstel. 19. Het ontbreken van opmerkingen over een bepaald punt van het voorstel betekent dat de CREG er zich vandaag niet tegen verzet, maar houdt geenszins een voorafgaande goedkeuring van dit punt in indien het opnieuw op identieke wijze wordt ingediend op een later tijdstip voor dezelfde activiteit. 20. Indien het geval zich voordoet dat verschillende elementen van het voorstel betrekking hebben op een overkoepelend onderwerp, dan behoudt de CREG zich het recht voor deze elementen gezamenlijk te bespreken, in plaats van punt per punt. Waar nodig houdt de CREG rekening met het bijzonder karakter van de voorgestelde wijzigingen en geeft zij puntsgewijze commentaar. IV.1 Het voorstel van Standaard Opslagcontract 21. De CREG heeft geen opmerkingen bij de aanpassingen uitgevoerd aan bijlage 3 glossarium van definities van het standaard opslagcontract. IV.2 Het Voorstel van Toegangsreglement voor Opslag Bijlage B – Vergoedingen voor Diensten 22. Aan de lijst met vergoedingen voor diensten werd een sectie toegevoegd met betrekking tot de Maandelijkse Vergoeding voor Diensten voor overschrijding van Gas op Voorraad (GIS-overschrijding). De betreffende dienst is nieuw en wordt door de 14/23 NV Fluxys Belgium bijkomend aangeboden. De toevoeging aan de lijst met vergoedingen voor diensten is een direct gevolg van het invoeren van de dienst. Het invoeren van de dienst kan gebeuren zonder wijzigingen aan de tariefcomponenten. De CREG heeft hierover geen opmerkingen; specifiek commentaar wordt gegeven in de bespreking van de dienst zelf in paragraaf 25. Bijlage C1 – ONDERSCHRIJVING EN TOEWIJZING VAN DIENSTEN – algemeen 23. Er wordt een bijkomende diensttermijn toegevoegd, namelijk de Korte Termijn Opslagdiensten (STS), met een looptijd van minder dan 1 jaar. De bijkomende korte diensttijd past in het kader van de inspanningen van de NV Fluxys Belgium om zijn dienstenaanbod flexibeler te maken. Diensten met een korte looptijd sluiten beter aan bij de recente tendens waarbij langetermijnverbintenissen aan belang verliezen als instrument om klanten te beleveren. De CREG is daarom van oordeel dat het aanbieden van kortetermijndiensten moet aangemoedigd worden 24. De overdracht van Gas op Voorraad (“GIS-overdracht”) wordt uitgebreid voor diensten die niet werden onderschreven als SBU. De CREG is van mening dat een veralgemening van de mogelijkheid diensten over te dragen tussen opslaggebruikers kan bijdragen tot een versoepeling van de werking van de aardgasmarkt en van de flexibiliteitsinstrumenten in het bijzonder en zij steunt daarom het voorstel. 25. Zoals reeds aangegeven in paragraaf 22 wordt het dienstenaanbod uitgebreid met de dienst Overschrijding van Gas op Voorraad (“GIS-overschrijding”). Doel van de dienst is het verschaffen van extra flexibiliteit aan de opslaggebruikers door deze toe te laten het toegewezen opslagvolume tijdelijk te overschrijden. Concreet houdt het voorstel in dat aan opslaggebruikers de mogelijkheid geboden wordt het hun toegewezen energievolume te overschrijden tot een maximumwaarde van 105%, en dit gebaseerd op een calorische waarde van het opgeslagen gas van 11,69 kWh/m³(n). Deze overschrijding wordt aan specifieke operationele regels onderworpen, zoals uitgewerkt in bijlage D1 van het toegangsreglement. Deze operationele beperkingen impliceren dat zowel de beheerder van de opslaginstallatie als de andere opslaggebruikers steeds verzekerd blijven van de goede werking van de opslaginstallatie. In het bijzonder kunnen de opslaggebruikers die niet in overschrijding zijn, steeds gebruik maken van de door hen gecontracteerde diensten. De CREG is van oordeel dat de supplementair ingebouwde regels volstaan om de contractuele rechten van alle opslaggebruikers te waarborgen en zij steunt het voorstel. Wel vraagt zij aan de NV Fluxys Belgium dat zij het gebruik van deze dienst zou opvolgen en dat zij meer bepaald zou nagaan of het gebruik ervan de effectieve beschikbaarheid van opslagdiensten 15/23 voor de andere opslaggebruikers, in het kader van de hun toegewezen contractuele rechten, niet negatief zou beïnvloeden. Het gebruik van deze dienst houdt in dat de opslaggebruiker hiervoor een vergoeding betaalt op basis van maandelijkse facturen. Een wijziging van de tarieven is hiervoor niet vereist. 26. De procedures voor het onderschrijven van opslagdiensten werden niet meer behouden. De CREG is van mening dat deze procedures niet thuishoren bij de algemene principes en zij gaat akkoord met deze weglating. Bijlage C2 – ONDERSCHRIJVING EN TOEWIJZING VAN DIENSTEN – PRIMAIRE MARKT 2.1. Dienst toewijzingsproces en kalender 27. De sectie ‘2.1. Dienst toewijzingsproces en kalender’ wordt herzien. De wijzigingen hebben tot doel de strikte opsplitsing tussen de verschillende diensttermijnen op te heffen. Dit gebeurt zonder aan de opsplitsing zelf te raken, d.w.z. de langetermijndiensten en de jaarlijksetermijndiensten blijven als dusdanig behouden. De onderschrijvingsvensters die toelaten op deze diensten in te tekenen worden georganiseerd in functie van de behoeften van de markt, in plaats van via een op voorhand vastgelegd chronologisch schema. De loskoppeling van de onderschrijvingsvensters en een vaste kalender past in het streven van de beheerder van de opslaginstallatie om zijn diensten flexibeler te maken, zowel wat betreft de indeling van de diensten volgens looptijd als wat betreft de hoeveelheden die voor elke diensttermijn voorzien worden. Het voorstel voorziet expliciet de mogelijkheid om na het afsluiten van een onderschrijvingsvenster en onder de voorwaarde dat niet alle diensten werden toegewezen, aan de opslaggebruikers de gelegenheid te geven bijkomend diensten te onderschrijven volgens het principe ‘First Come First Served (FCFS)’. De CREG heeft in het verleden meermaals aangegeven dat zij geen grote voorstander is van FCFS als allocatiemethodologie. Indien echter, na het afsluiten van een onderschrijvingsvenster waarbij marktpartijen uitgebreid de gelegenheid gehad hebben hun interesse voor de aangeboden diensten te tonen, blijkt dat er nog diensten zijn die niet konden toegewezen worden, dan verzet de CREG er zich niet tegen dat deze diensten alsnog aan de markt aangeboden worden. FCFS is in voorkomend geval voor de CREG aanvaardbaar als toewijzingsregel. 16/23 28. Deze sectie bevat eveneens enkele wijzigingen aan het berichtenverkeer tussen de beheerder van de opslaginstallatie en de opslaggebruiker. De CREG heeft hierbij geen opmerkingen. 2.2. Regels en organisatie van een onderschrijvingsvenster 29. In de sectie 2.2. ‘Regels en organisatie van een onderschrijvingsvenster’ worden enkele wijzigingen voorgesteld die aan de beheerder van de opslaginstallatie ruimere mogelijkheden toestaan om een onderschrijvingsvenster te organiseren. De CREG is van mening dat de nieuwe werkwijze verloopt volgens transparante criteria en dat deze billijk is. 2.4. Regels en organisatie onder het FCFS principe 30. In sectie 2.4. ‘Regels en organisatie onder het FCFS principe’ worden de regels voor het aanbieden en toewijzen van diensten volgens FCFS beschreven. Het betreft eigenlijk een herschikking van regels die in vorige versies beschreven werden als additionele diensten. Er zijn geen specifieke bemerkingen. De tekst voor de niet-bindende aanvragen werd in overeenstemming gebracht met de aanpassingen aan het berichtenverkeer tussen de opslagbeheerder en de opslaggebruiker. Waar nodig zal commentaar gegeven worden bij de bespreking van de wijzigingen aan bijlage D1. Bijlage D1 – OPERATING PROCEDURES 31. De sectie 2.2. ‘Algemene Bepalingen’ wordt geactualiseerd zodat de bepalingen in deze sectie aangepast worden aan de nieuwe Edig@s standaard. De CREG heeft geen bemerkingen. 32. De sectie 2.3. ‘Nomination Procedures’ werd grondig herwerkt. De wijzigingen houden in dat de procedures voor nominaties en hernominaties afgestemd worden op de overeenkomstige procedures die van toepassing zijn voor vervoer. Het betreft technische wijzigingen die als doel hebben compatibiliteit te verzekeren met de meest recente versie van de EASEE- Gas CBP, inclusief de wijziging betreffende de eerste nominatie cyclus. Deze wijzigingen zijn nodig om de compatibiliteit te verzekeren met de Netwerkcode Balancing die van toepassing is vanaf 1 oktober 2015. Een tweede reeks aanpassingen heeft betrekking op het verzekeren van conformiteit van de nominatiecyclus voor opslag met de nominatiecyclus voor vervoer die gebaseerd is op de behoeften van een Entry/Exit systeem. Deze procedures van de nominatiecyclus voor vervoer werden laatst gewijzigd in het voorstel van de NV Fluxys Belgium met betrekking tot de voorgestelde wijzigingen van het Aardgasvervoersprogramma en van bijlagen A, B, C1, C3 en G en van het Toegangsreglement voor Aardgasvervoer, zoals op 11 april 2014 bij de CREG per drager 17/23 met ontvangstbewijs ingediend. In haar beslissing (B)140515-CDC-1326 van 15 mei 2014 heeft de CREG dit voorstel goedgekeurd. De CREG noteert dat de wijzigingen van de procedures i.v.m. de opslagactiviteiten in het voorstel conform zijn met de wijzigingen voor vervoer zoals goedgekeurd in voornoemde beslissing en zij heeft hierbij geen verdere opmerkingen. De procedure en de regels voor nominatie en hernominatie aan het commodity transfer punt (CTP) werden afgestemd op de procedures en regels voor vervoer. Analoog werden de procedures en regels voor nominatie en hernominatie voor de DAM/NNS diensten conform met deze voor vervoer gemaakt. De CREG heeft hierbij geen opmerkingen. De procedures voor de nominatiebevestiging werd herzien en aangepast aan de procedures van toepassing voor vervoer. De CREG heeft hierbij geen opmerkingen. Een verdere aanpassing heeft betrekking op het invoeren van een vaste waarde voor de calorische waarde van het opgeslagen gas. In het voorstel wordt een standaardwaarde van 11,3 kWh/m³(
5. n)gehanteerd. Deze waarde is in overeenstemming met de gemiddelde calorische waarde van het vervoerde gas op het H-gas vervoersnet. De opslaggebruiker dient uitsluitend de energiehoeveelheden te nomineren. De CREG heeft hierbij geen opmerkingen. De afstemming van de nominatieprocedure voor opslag op de nominatieprocedure voor vervoer laat ook toe de nominatiecyclus te vereenvoudigen: het voorstel houdt in dat het voor opslaggebruikers niet langer noodzakelijk is te nomineren voor zowel de opslaginstallatie als voor het vervoersnet. In de toekomst zal de entrynominatie voor de opslaginstallatie standaard gebruikt worden als exit-nominatie voor het vervoersnet en analoog zal de exitnominatie voor de opslaginstallatie standaard gebruikt worden als entrynominatie voor het vervoersnet. Vermits de wijzigingen in bijlage D technische wijzigingen aangaande operationele regels betreffen, is de CREG van oordeel dat het commentaar van de opslaggebruikers die dagelijks deze regels toepassen van groot belang is bij de evaluatie. De CREG stelt vast dat uit het consultatieverslag blijkt dat de opslaggebruikers geen opmerkingen gemaakt hebben betreffende de voorgestelde wijzigingen van de nominatiecyclus en van de bijhorende procedures. 18/23 Bijlage H1 – FORMULIEREN 33. Bijlage H1 bevat de formulieren voor het onderschrijven van opslagdiensten en voor het gebruik van de secundaire markt. De NV Fluxys Belgium heeft de formulieren aangepast om conformiteit te verzekeren met de formulieren voor het onderschrijven van vervoersdiensten. Het betreft aanpassingen aan de vorm; inhoudelijk werden geen wijzigingen aangebracht. De CREG heeft hierbij geen opmerkingen. Bijlage H2 – DATA PLATFORMEN 34. Bijlage H2 beschrijft de voorwaarden voor toegang en gebruik van het elektronisch data platform voor opslag. De NV Fluxys Belgium heeft deze bijlage herwerkt in functie van de ontwikkelingen op de markt voor vervoersdiensten. De NV Fluxys Belgium heeft in het kader van de invoering in 2011 van een nieuw opslagmodel en in 2012 van een nieuw vervoersmodel en in overeenstemming met artikel 70 van de gedragscode, een elektronisch platform ontwikkeld (ARS). Dit platform laat aan de netgebruiker toe via elektronische weg diensten te onderschrijven en het gebruik van deze diensten op te volgen. Het platform laat eveneens toe diensten te verhandelen op de secundaire markt. Door de invoering op Europees niveau van een gemeenschappelijk elektronisch platform voor het onderschrijven van diensten (PRISMA) en de gevolgen hiervan voor het beheer van vervoersdiensten door de Europese vervoersnetbeheerders, waaronder NV Fluxys Belgium, was NV Fluxys Belgium verplicht het gebruik en de functionaliteit van zijn elektronisch platform te evalueren en af te stemmen op de functionaliteit van het gemeenschappelijk platform. NV Fluxys Belgium heeft in het kader van het rationeel beheer van zijn middelen, de verhandeling van vervoersdiensten op de secundaire markt overgebracht naar het PRISMA platform, waardoor de functionaliteit van het bestaande platform (capsquare) overbodig wordt. De NV Fluxys Belgium heeft aansluitend de dienstverlening via capsquare op 1 april 2014 beëindigd. Het bestaande platform (capsquare) werd ook gebruikt voor de verhandeling van opslagdiensten op de secundaire markt. Het aantal transacties op de secundaire markt voor opslagdiensten is zeer laag. Dit houdt verband met de geringe belangstelling voor opslagdiensten op de primaire markt in West-Europa. Meer concreet was er in het voorbije opslagjaar geen enkele transactie op de secundaire markt voor opslagdiensten in België. De NV Fluxys Belgium heeft daarom in zijn voorstel het huidige elektronisch dataplatform voor de verhandeling van opslagdiensten niet behouden. In de plaats hiervan stelt de NV Fluxys Belgium voor de secundaire markt te organiseren via een bulletin board. 19/23 Algemeen is de CREG van oordeel dat de inspanningen van de NV Fluxys Belgium erop gericht zouden moeten zijn de toegangsdrempel tot zijn installaties zo veel mogelijk weg te nemen en de verhandeling van diensten, zowel op de primaire als op de secundaire markt, zo vlot mogelijk te laten verlopen. Het installeren en uitbaten van een performant elektronisch platform maakt deel uit van een modern systeem voor het aanbieden en beheren van diensten voor aardgasvervoer en aardgasopslag. Daarom is de CREG er geen voorstander de dienstverlening via het elektronisch platform terug te schroeven. Het vervangen van een elektronisch boekingsplatform door een bulletin board, althans voor de secundaire markt, houdt in dat de dienstverlening er kwalitatief op achteruit gaat. De CREG stelt evenwel vast dat er, zoals reeds vermeld, in het voorbije jaar geen transacties hebben plaatsgevonden op de secundaire markt voor opslag. In deze omstandigheden is het exploiteren en onderhouden van een apart elektronisch data systeem een zware inspanning voor de beheerder van de installatie. Een bijkomende bedenking is dat verwacht mag worden dat het Europees platform voor boeking en toewijzing van vervoersdiensten (PRISMA) in de toekomst ook activiteiten en producten zal aanbieden voor de verhandeling van opslagdiensten. Op termijn is er bijgevolg een vervanger voorzien voor het elektronisch data platform. In het licht hiervan is de verschuiving van de secundaire markt naar een bulletin board slechts van tijdelijke aard. Indien evenwel zou blijken dat PRISMA de beoogde functionaliteit niet kan overnemen, dan dient de NV Fluxys Belgium alsnog een alternatief te ontwikkelen, om te verzekeren dat het opslagmodel ontwikkeld en ter beschikking gesteld wordt conform de gedragscode. Na aftoetsen van het consultatieverslag stelt de CREG bovendien vast dat de marktpartijen geen opmerkingen gemaakt hebben aangaande de voorgestelde verschuiving naar een bulletin board. Rekening houdend met wat voorafgaat kan de CREG de voorgestelde wijziging voorlopig aanvaarden, maar zij vraagt dat de NV Fluxys Belgium de toekomstige ontwikkeling van een alternatief elektronisch platform voor de secundaire markt , bijvoorbeeld via PRISMA, zou opvolgen en haar hierover zou informeren. IV.3 Het voorstel van Opslagprogramma 35. De wijzigingen die de NV Fluxys Belgium voorstelt met betrekking tot het opslagprogramma hebben tot doel het dienstenaanbod zoals beschreven in het opslagprogramma in lijn te brengen met de inhoudelijke en technische wijzigingen die 20/23 betrekking hebben op het toegangsreglement voor opslag, zoals besproken in III.
6. b)van deze beslissing. Specifiek worden in sectie 3 de diensttermijnen uitgebreid met kortetermijndiensten met een looptijd van minder dan een jaar. In sectie 3.3 wordt de dienstverlening uitgebreid met de dienst Overschrijding van Gas op Voorraad (“GIS-overschrijding”). De CREG is van oordeel dat de voorgestelde wijzigingen geen nieuwe elementen bevatten behalve deze die reeds becommentarieerd waren in het kader van de wijzigingen van het toegangsreglement voor opslag en zij heeft hierbij geen opmerkingen. IV.4 Marktraadpleging 36. De N.V. Fluxys Belgium heeft de voorstellen tot aanpassing toegelicht op een informatiesessie en aansluitend heeft zij de betrokken stakeholders via een formele marktbevraging over de betreffende wijzigingen uitgenodigd hun opmerkingen hieromtrent mee te delen. Deze marktbevraging liep van 10 februari 2014 tot en met 26 februari 2014. De CREG stelt vast dat, door het organiseren van deze raadpleging de N.V. Fluxys Belgium voldoet aan de bepalingen die dienaangaande zijn voorzien in de gedragscode. Volgens de N.V. Fluxys Belgium houdt het voorliggende voorstel rekening met de commentaren die zij van de marktpartijen ontvangen heeft. 21/23 V. CONCLUSIE 38. Met toepassing van artikel 15/14, §2, 6°, van de gaswet en artikelen 169, 170 en 171, van de gedragscode, Gezien de voorgaande analyse, gelet in het bijzonder op de antecedenten in deel III van deze beslissing, het onderzoek van de aanvraag in deel IV van deze beslissing, beslist de CREG de aanvraag door de N.V. Fluxys Belgium tot goedkeuring van bijlagen B, C1, C2, D1, H1 en H2 van het Toegangsreglement voor Opslag alsook het overeenkomstig gewijzigde Opslagprogramma en glossarium van definities die deel uitmaken van de belangrijkste voorwaarden voor opslag ingediend bij de CREG per drager met ontvangstbewijs op 11 april 2014, goed te keuren. Wat betreft de wijziging van de dienst Overschrijding van Gas op Voorraad (“GISoverschrijding”) vraagt de CREG aan de NV Fluxys Belgium, zoals uiteengezet in de paragraaf met randnummer 25, dat zij het gebruik van deze dienst zou opvolgen en dat zij meer bepaald zou nagaan of het gebruik ervan de effectieve beschikbaarheid van opslagdiensten voor de andere opslaggebruikers, in het kader van de hun toegewezen contractuele rechten, niet negatief zou beïnvloeden. Wat betreft het voorstel om het huidige elektronisch dataplatform voor de verhandeling van opslagdiensten niet te behouden en in de plaats hiervan de secundaire markt te organiseren via een bulletin board zoals besproken in de paragraaf met randnummer 34, kan de CREG het voorstel voorlopig aanvaarden, maar vraagt zij dat de NV Fluxys Belgium de toekomstige ontwikkeling van een alternatief elektronisch platform voor de secundaire markt, bijvoorbeeld via PRISMA, zou opvolgen en haar hierover zou informeren. 22/23 39. De door de CREG onderzochte en door haar goedgekeurde wijzigingen van de belangrijkste voorwaarden voor opslag treden overeenkomstig artikel 107 van de gedragscode in werking vanaf de datum waarop de NV Fluxys Belgium de goedgekeurde belangrijkste voorwaarden voor opslag in een geïntegreerde versie zal publiceren op haar website. Zij worden uitvoerbaar tegenover de opslaggebruikers vanaf de datum van hun bekendmaking op de website van de NV Fluxys Belgium. De NV Fluxys Belgium deelt de datum van de publicatie onverwijld mee aan de CREG.  Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Marie-Pierre FAUCONNIER Voorzitster van het Directiecomité 23/23