Niet-vertrouwelijk Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: +32 2 289 76 11 Fax: +32 2 289 76 09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS EINDBESLISSING (B)150212-CDC-1402 over “de vraag tot goedkeuring van het voorstel houdende wijzigingen aan de evaluatiemethode voor en aan de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor 2015” genomen met toepassing van artikel 233 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe 12 februari 2015 INLEIDING Met toepassing van artikel 233 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: het technisch reglement), onderzoekt de COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) in deze beslissing het voorstel van de N.V. ELIA SYSTEM OPERATOR (hierna: ELIA) betreffende wijzigingen aan de evaluatiemethode voor en aan de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor 2015 dat bijdraagt tot het waarborgen van de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net in de regelzone. Op 26 januari 2015 ontving de CREG ter goedkeuring het voorstel van ELIA betreffende wijzigingen aan de evaluatiemethode voor en aan de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor 2015 (hierna: het voorstel van ELIA). Het voorstel van ELIA bevat een begeleidende brief en een document met de beschrijving van de voorgestelde wijzigingen van de twee documenten “Méthode d’évaluation de la puissance de réserve primaire, secondaire et tertiaire pour 2015” en “Détermination de la puissance de réserve primaire, secondaire et tertiaire pour 2015”. ELIA heeft eveneens de geconsolideerde versies (met inbegrip van de wijzigingen) van deze twee documenten bijgevoegd, een originele versie zonder markering van de wijzigingen en een versie “wijzigingen bijhouden”. De geconsolideerde versies zijn ter informatie bijgevoegd. Deze beslissing bestaat uit vier delen. Het eerste deel betreft het wettelijke kader. Het tweede deel behandelt de resultaten van de raadpleging en in het derde deel wordt het voorstel van ELIA geanalyseerd. Het vierde deel bevat de beslissing zelf. ELIA's brief van 26 januari 2015 en de bijlage daarbij zijn bij deze beslissing gevoegd. Het Directiecomité van de CREG heeft deze beslissing goedgekeurd tijdens zijn vergadering van 12 februari
- De beslissing spreekt zich niet uit over de prijzen of tariefelementen ter zake die het voorwerp zullen zijn van een aparte tariefbeslissing van de CREG. Niet-vertrouwelijk 2/11 I. WETTELIJK KADER
- Overeenkomstig artikel 233 van het technisch reglement evalueert en bepaalt de netbeheerder het primair, secundair en tertiair reservevermogen dat bijdraagt tot het waarborgen van de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net in de regelzone, en deelt zijn evaluatiemethode en het resultaat ervan aan de CREG ter goedkeuring mee. Artikel 231, § 2, van het technisch reglement voorziet dat de netbeheerder de primaire, secundaire en tertiaire reserves bepaalt, rekening houdend met het hulpvermogen voor de installaties van kwalitatieve warmtekrachtkoppeling van minder dan 20 MW aangesloten op het transmissienet, het lokaal transmissienet of het distributienet. Artikel 231, § 3, van het technisch reglement bepaalt dat de netbeheerder gehouden is de volgende ondersteunende diensten in te richten volgens de bepalingen van hoofdstuk XIII van het technisch reglement (artikelen 231 t/m 266 van het technisch reglement): de primaire regeling van de frequentie, de secundaire regeling van het evenwicht in de Belgische regelzone, de tertiaire reserve, de regeling van de spanning en van het reactief vermogen, het congestiebeheer en de black-start dienst. Artikel 232 van het technisch reglement bepaalt onder meer dat de netbeheerder toeziet op de beschikbaarheid van en, in voorkomend geval, op de inwerkingstelling van de ondersteunende diensten, volgens objectieve, transparante en niet-discriminerende procedures, die berusten op de marktregels, en overeenkomstig de operationele regels voorzien in het technisch reglement. Overigens belast artikel 235, § 1, van het technisch reglement de netbeheerder met de controle van de effectieve terbeschikkingstelling van de primaire, secundaire en tertiaire reserves volgens modaliteiten die hij bepaalt en aan de CREG ter kennis geeft. Ten slotte, overeenkomstig artikelen 236, 244 en 250 van het technisch reglement, is de netbeheerder belast met de bepaling van onder meer de technische specificaties betreffende de beschikbaarheid en de levering van het primair reservevermogen voor de primaire regeling van de frequentie, alsook voor het secundair en tertiair reservevermogen. Om deze technische specificaties te bepalen, houdt de netbeheerder onder meer rekening met de regels en aanbevelingen die de interoperabiliteit van de Europese verbindingsnetten regelen. Niet-vertrouwelijk 3/11 II. RAADPLEGING
- Tijdens de vergadering van het directiecomité van de CREG van 29 januari 2015 heeft de CREG deze beslissing goedgekeurd als een ontwerpbeslissing. Conform haar huishoudelijk reglement heeft de CREG de ontwerpbeslissing met alle nodige documenten aan een openbare raadpleging onderworpen die liep van 3 februari tot en met 8 februari
- De CREG heeft een reactie van FEBEG ontvangen. Deze reactie werd op 8 februari 2015 verstuurd. FEBEG zet in haar reactie twee zaken uiteen. Het eerste punt betreft het raadplegingsproces zelf. FEBEG betreurt dat de duur van de raadpleging werd beperkt tot vijf kalenderdagen, waarvan slechts drie werkdagen. FEBEG stelt vast dat ELIA de wijzigingen die ze voor de selectieregels heeft voorgesteld, al heeft toegepast tijdens de veilingen van januari 2015 voor februari
- FEBEG stelt zich hierbij de vraag of het in deze context echt nodig is om de raadplegingsperiode tot drie werkdagen te beperken. FEBEG vraagt ook aandacht voor de vragen die de voorgestelde wijzigingen oproepen wat betreft het verband (de conformiteit?) tussen de productcombinaties, het sanctiesysteem dat niet dienovereenkomstig werd aangepast en de controle uitgevoerd door ELIA. Ze is van mening dat de raadplegingsperiode te kort is voor een diepgaande analyse van deze vragen. De CREG stelt vast dat de periode van vijf kalenderdagen die werd aangenomen voor de raadpleging overeenstemt met het huishoudelijk reglement. De raadpleging dient bovendien binnen een zeer strakke termijn plaats te vinden, zodat ELIA de nieuwe regels bij de volgende maandelijkse veilingprocedure kan toepassen. Het is juist dat ELIA in de praktijk de versoepelde regels al heeft toegepast voor de veilingprocedure die in januari plaatsvond. Dit procedé mag evenwel niet worden herhaald voor de volgende veilingprocedure voor zover deze praktijk niet in lijn lag met beslissing CREG (B)140626-CDC-1328 van 26 juni
- Om deze reden kon de raadplegingstermijn dus niet worden verlengd. De CREG acht de door ELIA voorgestelde wijzigingen bovendien conform met de ENTSO-Eregels en vindt dat deze tot een lagere systeemkost en dus een lagere prijs voor de eindgebruiker kunnen leiden. De CREG stelt vast dat indien de strakke regels waaraan het optimalisatieproces voor de selectie was onderworpen wat worden versoepeld, zoals ELIA Niet-vertrouwelijk 4/11 voorstelt, dit meer offertecombinaties mogelijk maakt en dat er zo wordt bijgedragen aan de effectieve liquiditeit van de R1- en R2-markten. Bovendien is de CREG van mening dat de spelers die een offerte indienen de facto aanvaarden dat ELIA alle offertecombinaties kan kiezen die aan de selectiecriteria voldoen. De CREG ziet trouwens niet in in welke mate een versoepeling van de selectieregels dient te leiden tot de wijziging van het sanctiesysteem inzake de beschikbaarheid en de activering van de geselecteerde offertes, aangezien elke ingediende offerte kan worden geselecteerd en dat de speler die offertes indient hiermee rekening houdt bij de bepaling van de parameters van de offertes. Zo is het dus moeilijk om in realtime rekening te houden met het verband tussen het selectieproces en de conformiteit van de geselecteerde offertes. Tot slot is het begrip 'controle uitgevoerd door ELIA' niet duidelijk voor de CREG. FEBEG specificeert niet over welke controle het gaat. Het kan bijvoorbeeld gaan om controle van de beschikbaarheid en activering, of van de resultaten van het selectieproces. Bij gebrek aan bijkomende precisering kan de CREG zich niet uitspreken over dit argument. Het tweede punt betreft het houden van een tweede veilingronde. Dit punt heeft geen betrekking op de door ELIA voorgestelde wijzigingen en kan dus niet in het kader van onderhavige beslissing worden geïntegreerd. De CREG onthoudt dit punt echter voor verdere bespreking. Op basis van voorgaande analyse vindt de CREG dat haar ontwerpbeslissing niet dient te worden gewijzigd. III. ANALYSE VAN HET VOORSTEL
- De door ELIA voorgestelde wijzigingen zijn van tweeërlei aard: - de wijzigingen ter verduidelijking van het in 2015 te contracteren primair reservevolume (hierna: R1), - de wijzigingen betreffende de selectieregels van de R1-producten. Niet-vertrouwelijk 5/11 III.1 Verduidelijking van het in 2015 te contracteren R1volume
- Elk jaar dient ELIA voor het volgende jaar een voorstel in betreffende artikel 233 van het technisch reglement. Elia dient dit voorstel in vóór de datum waarop ENTSO-E de verdeling vaststelt van de tussen de regelzones te contracteren R1-volumes, normaliter in de loop van oktober. ELIA’s voorstel betreffende artikel 233 bevat aldus een “richtwaarde” van het voor de Belgische regelzone te contracteren R1-volume die door de in oktober door ENTSO-E meegedeelde waarde moet worden vervangen. De verduidelijking die ELIA opgenomen heeft in haar wijzigingen beoogt de vervanging van “de richtwaarde” voor 2015 die ELIA had ingediend in haar voorstel goedgekeurd door de beslissing van de CREG (B)140626-CDC-1328 van 26 juin 20141 (hierna: het oorspronkelijke voorstel van ELIA) door de door ENTSO-E in oktober 2014 vastgestelde waarde van 83 MW.
- In haar voornoemde beslissing van 26 juni 2014 heeft de CREG deze werkwijze goedgekeurd. Dit soort wijzigingen opgenomen in dit voorstel zijn dus een bijwerking overeenkomstig een al eerder door de CREG goedgekeurde werkwijze. III.2 Selectieregels van de R1-producten
- Volgens ELIA zijn de in haar oorspronkelijk voorstel opgenomen selectieregels van de R1-producten strenger dan de regels van ENTSO-E opgenomen in Beleid 1 van zijn “Operational Handbook” en bijlage. Deze selectieregels leiden tot een louter lineaire evolutie van de waarde van de regelenergie (“Network Power Frequency Characteristics”) binnen de band van de frequentieafwijkingen van ±200 mHz rond de richtfrequentie van het systeem, wat de regels van ENTSO-E niet uitdrukkelijk bepalen. In haar voorstel legt ELIA uit dat de strikte toepassing van de regels die zij in haar oorspronkelijk voorstel had ingediend niet voldoende soepel zijn en ertoe kunnen leiden dat Elia bij de veilingen een groot deel van de R1-productcombinaties die de ENTSO-E-regels respecteren, zou moeten weigeren, met inbegrip van de offertecombinatie die economisch voordelig zijn voor de netgebruikers. Bijgevolg neemt ELIA in haar voorstel wijzigingen op aan de selectieregels van de R1 om op een meer flexibele wijze R1-volumes te kunnen contracteren en uit te baten met inachtneming van de geldende regels van ENTSO-E, die Elia in de praktijk al toepast. 1 Beslissing (B)140626-CDC-1328 over de vraag tot goedkeuring van de evaluatiemethode voor en de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor
- Niet-vertrouwelijk 6/11 Deze wijzigingen beogen om niet langer de strikte gelijkheid te eisen van de gecontracteerde volumes voor de drie producten R1 symmetrisch 100 mHz, R1 asymmetrisch upward met een reactie vanaf een frequentieafwijking van -100 mHz en R1 asymmetrisch downward met een reactie vanaf een frequentieafwijking van +100 mHz. De afschaffing van deze eis gaat gepaard met de toevoeging van drie verplichtingen betreffende de activering van de R1 voor frequentieafwijkingen van respectievelijk ±100 mHz en ±200 mHz: - voor een frequentieafwijking van ±200 mHz, wordt minimaal 100% van het R1volume geactiveerd; - voor een frequentieafwijking van ±100 mHz, wordt minimaal 50% van het R1volume geactiveerd; - voor een frequentieafwijking van ±100 mHz, wordt maximaal 58% geactiveerd van het volume dat overeenstemt met het volume geactiveerd in geval van een frequentieafwijking van ±200 mHz. Het “R1-volume” waarnaar hierboven wordt verwezen, betreft het volume dat ELIA met toepassing van artikel 233 van het technisch reglement ter goedkeuring aan de CREG heeft voorgelegd en dat de CREG heeft goedgekeurd.
- Volgens ELIA laten de eerste en tweede verplichting de inachtneming toe van de regels van ENTSO-E betreffende de activering van het R1-volume. De derde verplichting betreft de regelenergieconstante en laat ELIA toe om een R1-volume te contracteren met inachtneming van de regels van ENTSO-E maar met een zekere flexibiliteit in de combinatie van de verschillende producten.
- De CREG meent dat de door ELIA voorgestelde wijzigingen effectief een grotere flexibiliteit toelaten in de selectie van de R1-offertes tijdens de kortetermijnveilingen, wat een keuze van economisch voordeliger offertecombinaties toelaat. Deze werkwijze gaat in de richting van het belang van de netgebruikers door een betere technische en economische efficiëntie van de bronnen van primaire regeling. Bovendien, voor zover de nieuwe regels de regels van ENTSO-E blijven in acht nemen, meent de CREG dat zij eveneens bijdragen tot het waarborgen van de veiligheid van het net. Ten slotte stelt de CREG vast dat zij in overeenstemming zijn met artikel 236, § 2, van het technisch reglement dat onder meer de toepassing betreft van de regels die de interoperabiliteit van de Europese verbindingsnetten regelen. Niet-vertrouwelijk 7/11
- Rekening houdend met de voornoemde elementen, geeft de CREG haar goedkeuring aan de door ELIA voorgestelde wijzigingen. Niet-vertrouwelijk 8/11 IV. BESLISSING Gelet op het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe; Gelet op de beslissing (B)140626-CDC-1328 van de CREG van 26 juni 2014 over de vraag tot goedkeuring van de evaluatiemethode voor en de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor 2015; Gelet op het voorstel betreffende wijzigingen aan de evaluatiemethode voor en aan de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor 2015, dat ELIA op 26 januari 2015 per brief ter goedkeuring aan de CREG heeft gestuurd; Gelet op de resultaten van de raadpleging die de CREG vanaf 26 mei 2014 heeft georganiseerd over haar ontwerpbeslissing. Overwegende dat de NV ELIA SYSTEM OPERATOR haar voorstel heeft ingediend voor het jaar
- Overwegende de analyse van de antwoorden op de raadpleging die door de CREG werd georganiseerd, uitgevoerd onder deel II van onderhavige beslissing. Overwegende dat de voorgestelde wijzigingen betreffende het te contracteren primair reservevolume overeenstemmen met de voornoemde beslissing (B)140626-CDC-1328 van de CREG; Overwegende dat de voorgestelde wijzigingen betreffende de selectieregels van de R1producten gebaseerd zijn op artikel 236, § 2, van het technisch reglement en onder meer op de toepassing van de regels die de interoperabiliteit van de Europese verbindingsnetten regelen, en aanvaardbaar zijn op basis van de elementen toegelicht in de paragrafen 8 en 9; Besluit de CREG, in het kader van de opdracht die haar door artikel 233 van het technisch reglement werd toevertrouwd, om de voorgestelde wijzigingen aan de evaluatiemethode voor het primair, secundair en tertiair reservevermogen en de toepassing ervan voor 2015 goed te keuren. Niet-vertrouwelijk 9/11 De CREG wijst ELIA er echter op dat zij haar documenten en procedures overeenkomstig de beslissingen van de CREG moet aanpassen. Elke latere wijziging van deze procedures is alleen mogelijk met de voorafgaande goedkeuring van de CREG op basis van een voorstel van ELIA. Deze beslissing spreekt zich niet uit over de prijzen of tariefelementen ter zake die het voorwerp zullen zijn van een aparte tariefbeslissing van de CREG. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Marie-Pierre FAUCONNIER Voorzitster van het Directiecomité Niet-vertrouwelijk 10/11 Raadpleging Overeenkomstig haar huishoudelijk reglement, heeft de CREG een raadpleging over een ontwerpbeslissing van de CREG georganiseerd met betrekking tot een voorstel van Elia. Deze ontwerpbeslissing betreft de vraag tot goedkeuring van het voorstel houdende wijzigingen aan de evaluatiemethode voor en aan de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor
- Teksten van de ontwerpbeslissing waarop de raadpleging betrekking had : - De ontwerpbeslissing Het voorstel van Elia waarop de ontwerpbeslissing betrekking had : - De brief van Elia - Wijzigingen aan de evaluatiemethode voor en aan de bepaling van het primair, secundair en tertiair reservevermogen voor 2015 (enkel in het Frans) Bijgevoegde documenten ter informatie: - Evaluatiemethode met wijzigingen in track changes (enkel in het Frans) - Bepaling regelvermogen met wijzigingen in track changes (enkel in het Frans) Ontvangen antwoord: - van FEBEG. Niet-vertrouwelijk 11/11