Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING (B)160622-CDC-1537 over “de wijzigingen van de algemene voorwaarden van de contracten van toegangsverantwoordelijke, voorgesteld door de netbeheerder” genomen met toepassing van artikel 6 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe 22 juni 2016 INHOUDSOPGAVE INLEIDING ............................................................................................................................ 3 I. WETTELIJK KADER .................................................................................................... 4 II. ANTECEDENTEN ........................................................................................................ 4 III. II.1 Algemeen ................................................................................................................ 4 II.2 Raadpleging ............................................................................................................ 5 DE VOORGESTELDE WIJZIGINGEN.......................................................................... 6 III.1 De wijziging in verband met de afschaffing van de perimetercorrectie voor de R1producten ................................................................................................................ 7 III.1.1 Argumentatie van Elia ....................................................................................... 7 III.1.2 Opmerkingen van de marktpartijen ................................................................... 7 III.1.3 Reactie van de CREG ....................................................................................... 9 III.2 De wijziging in verband met de CACM-verordening ................................................10 III.2.1 Argumentatie van Elia ......................................................................................10 III.2.2 Opmerkingen van de marktpartijen ..................................................................12 III.2.3 Reactie van de CREG ......................................................................................14 III.3 De wijziging in verband met het invoeren van de elektronische handtekening en facturatie .................................................................................................................15 III.3.1 Argumentatie van Elia ......................................................................................15 III.3.2 Opmerkingen van de marktpartijen ..................................................................17 III.3.3 Reactie van de CREG ......................................................................................17 IV. BESLISSING ...............................................................................................................18 BIJLAGEN ............................................................................................................................19 2/19 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna de “CREG”) onderzoekt, met toepassing van artikel 6 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna het “technisch reglement”), de wijzigingen van de algemene voorwaarden van de contracten van toegangsverantwoordelijke die de netbeheerder, Elia System Operator NV (hierna “Elia”) voorstelt. Bij brief van 24 mei 2016, ontvangen op 27 mei 2016, legde Elia de CREG onder meer een aanvraag voor tot goedkeuring van de wijzigingen aan de contracten van toegangsverantwoordelijke (verder ook ARP-contract genoemd). De door Elia voorgestelde wijzigingen aan het ARP-contract hebben betrekking op twee belangrijke thema's. Allereerst de afschaffing van de perimetercorrectie voor de primairereserveproducten. Deze wijziging laat toe om alle R1-producten toegankelijk te maken voor alle Belgische marktspelers en de integratie van nieuwe technologieën te faciliteren. Een tweede thema is de verdere implementatie van de CACM-netwerkcode. De voorgestelde wijzingen hebben als doel om het ARP-contract in lijn te brengen met bepaalde specifieke punten gedefinieerd in de CACM-verordening. In aanvulling op deze twee thema's heeft Elia ook voorstellen geformuleerd om de elektronische handtekening alsook de elektronische facturatie mogelijk te maken. Onderhavige beslissing bestaat uit vier hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk schetst het wettelijk kader. Het tweede hoofdstuk haalt de antecedenten aan. Het derde hoofdstuk behandelt de voorgestelde wijzigingen aan het contract van toegangsverantwoordelijke. Het laatste hoofdstuk heeft de eigenlijke beslissing als voorwerp. Deze beslissing werd door het directiecomité van de CREG genomen op 22 juni 2016. 3/19 I. WETTELIJK KADER 1. Overeenkomstig artikel 6 van het technisch reglement, dienen de algemene voorwaarden van het contract van toegangsverantwoordelijke, alsook de wijzigingen ervan, ter goedkeuring worden voorgelegd aan de CREG. Volgens de bepalingen van dit artikel dient de CREG na te gaan of deze algemene voorwaarden:
- a)de toegang tot het net niet belemmeren;
- b)de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net niet in gevaar brengen;
- c)conform het algemeen belang zijn. Uiterlijk 30 dagen na de kennisgeving van de algemene voorwaarden van de contracten door de netbeheerder aan de CREG, dient de CREG zijn beslissing te formuleren van goedkeuring, van vragen om bepaalde clausules te herzien of van het weigeren van goedkeuring. Het ontbreken van opmerkingen van de CREG binnen een termijn van 30 dagen komt overeen met een stilzwijgende goedkeuring van de ter kennis gebrachte algemene voorwaarden. II. ANTECEDENTEN II.1 Algemeen 2. Op 27 januari 2016 werden de voorgestelde wijziging betreffende R1 besproken op de ad hoc werkgroep Balancing van de Users’ Group van Elia en op 1 februari 2016 op de vergadering van de werkgroep Belgian Grid van de Users’ Group van Elia. 3. Op 9 maart 2016, tijdens een vergadering van de werkgroep “Elektriciteit” van FORBEG, waaraan vertegenwoordigers van de CREG, de VREG, BRUGEL en CWaPE deelnamen, hebben vertegenwoordigers van Elia de voorgestelde wijzigingen toegelicht. 4. De voorgestelde wijzigingen van dit contract werden door Elia via een openbare raadpleging aan de marktspelers voorgelegd. Deze raadpleging liep van 15 maart 2016 tot 4/19 8 april 2016. Alle informatie omtrent deze openbare raadpleging kan teruggevonden worden op de website van Elia1. 5. Op 25 maart 2016 werden de bepalingen met betrekking tot de elektronische handtekening en de elektronische facturatie besproken op de vergadering van de werkgroep Belgian Grid van de Users’ Group van Elia. 6. Op 19 mei 2016 gaf Elia feedback over der ontvangen reacties tijdens de openbare raadpleging aan de leden van de Users’ Group van Elia op de vergadering van de werkgroep Belgian Grid. 7. Op 27 mei 2016 ontving de CREG van Elia een aangetekend schrijven, gedateerd op 24 mei 2016, met de vraag tot goedkeurig van een aangepast voorstel tot wijziging van het contract van toegangsverantwoordelijke. II.2 Raadpleging 8. Het directiecomité van de CREG besliste, op grond van artikel 23, § 1, van zijn huishoudelijk reglement, in het kader van de onderhavige beslissing, om, met toepassing van artikel 40, 2°, van zijn huishoudelijk reglement geen raadpleging te organiseren, omdat Elia al een openbare raadpleging van 15 maart 2016 tot 8 april 2016 heeft georganiseerd over de in haar brief van 24 mei 2016 voorgestelde wijzigingen aan het contract van toegangsverantwoordelijke. Deze raadpleging wordt door de CREG als een effectieve openbare raadpleging beschouwd aangezien deze raadpleging op de website van Elia plaatsvond, gemakkelijk toegankelijk was vanuit de startpagina van deze website en voldoende gedocumenteerd was. Bovendien werd er door Elia onverwijld een mailing gestuurd aan alle op hun website geregistreerde personen. De duur van de consultatie bedroeg ruim drie weken. Rekening houdend met de aard van de voorgestelde wijzigingen en de vooropgestelde timing is de CREG van oordeel dat de duur van de consultatie voldoende lang was. 1 http://www.elia.be/nl/users-group/archief/Publieke%20consultaties/Wijzigingen-ARP-contract-en- Toegangscontract 5/19 III. DE VOORGESTELDE WIJZIGINGEN 9. De wijzigingen van het contract van toegangsverantwoordelijke (of ARP-contract), voorgesteld door Elia, dienen om rekening te houden met twee evoluties: 1) de uitbreiding van de mogelijkheden om deel te nemen aan de primaire reserves welke een impact heeft op het design van de primaire reserves; 2) de integratie van bepaalde elementen gerelateerd aan de CACM-verordening. Daarnaast maakt Elia van de gelegenheid gebruik om het ARP-contract aan te vullen met de mogelijkheid tot elektronisch handtekenen en de regels aangaande de elektronische facturatie tot te voegen. Elia wenst immers rekening te houden met de technologische evolutie en de digitalisering van documenten om modernere contractuele procedures aan haar cliënteel aan te bieden. 10. Elia heeft een analyse gemaakt van de tijdens de consultatie ontvangen reacties van de marktpartijen (zie bijlage 5 van deze beslissing). In deze analyse geeft Elia een overzicht van de verschillende opmerkingen die volgens de artikels van het ARP-contract gerangschikt werden. Elia geeft tevens per opmerking haar reactie waarin ze aangeeft of ze al dan niet is ingegaan op de opmerking van de marktpartij. 11. Een aantal opmerkingen houden suggesties in die buiten de aspecten vallen waarover geconsulteerd is en die indien ze nuttige wijzigingen suggereren, het voorwerp moeten uitmaken van latere wijzigingen. Deze voorstellen, die los staan van de wijzigingen die nu ter goedkeuring voorliggen, worden hier dan ook niet behandeld. Voor de reactie op deze opmerkingen verwijzen we naar de antwoorden die Elia hierover verstrekte in het consultatieverslag (zie bijlage 5 van deze beslissing). 12. Hieronder worden per thema de door Elia voorgestelde wijzigingen en de belangrijkste opmerkingen van de marktpartijen behandeld. 6/19 III.1 De wijziging in verband met de afschaffing van de perimetercorrectie voor de R1-producten III.1.1 Argumentatie van Elia2 13. De voorgestelde wijzigingen maakten deel uit van de presentaties gegeven tijdens de Users' Group TF Balancing van 27 januari 2016 en de Belgian Grid van 1 februari 2016. Er werd aan de marktspelers uitgelegd waarom Elia voorstelt om de correctie van de ARPperimeter wenst af te schaffen voor R1 100 & 200 mHz. De tekstuele voorstellen werden ook besproken. 14. Het afschaffen van de perimetercorrectie voor R1-producten in het ARP-contract laat toe om alle R1-producten toegankelijk te maken voor alle Belgische marktspelers (BSP, BRP...) en de integratie van nieuwe technologieën, die vandaag deze dienst al kunnen leveren (batterijen, PV, elektrische voertuigen) te faciliteren. Dit maakt deel uit van de wil om ondersteunende diensten technologieneutraal te maken en een volgende stap te zetten in het harmonisatieproces met de naburige TSO's (creatie van een level playing field om R1 aan te kopen in het buitenland). De afschaffing van de perimetercorrectie voor R1 zal geen precedent vormen voor andere ondersteunende diensten. De contractuele impact beperkt zich tot artikel 11.1.2 van het ARP-contract. Elia stelt voor om dit artikel aan te vullen met een uitzondering voor de correctie van de perimeter van de betrokken toegangshouder voor de levering van deze dienst. III.1.2 Opmerkingen van de marktpartijen 15. Een aantal marktpartijen hebben geen opmerkingen of zijn voorstander van de voorgestelde wijziging. 16. Een andere marktpartij vraagt naar verduidelijkingen over een alternatieve mogelijkheid voor perimetercorrectie die Elia behandeld heeft tijdens een werkgroep maar die tenslotte niet gekozen heeft en over de vergelijking van de financiële impact voor een BRP tussen de gekozen optie en de alternatieve optie. 2 Zie bijlage 2 van deze beslissing. 7/19 Elia heeft drie mogelijke opties geanalyseerd en heeft besloten dat de nu voorgestelde optie (afschaffen van de perimetercorrectie) de meest toepasbare was. Elia heeft ook een analyse gemaakt van de periode 2012-2015 om de financiële impact van de gekozen optie op de onevenwichtsfactuur van de BRP te bepalen. Daarbij werden 2 scenario's bekeken: - De BRP is perfect in evenwicht op het moment waarop de R1 geactiveerd wordt. In dit geval komt het onevenwicht van de BRP overeen met het geactiveerde R1volume. - De BRP is in onevenwicht op het moment waarop de R1 geactiveerd wordt. In dit geval kan het onevenwicht positief of negatief beïnvloed worden door het geactiveerde volume, afhankelijk van de richting van het onevenwicht. De resultaten tonen aan dat de financiële impact van de gekozen optie voor een BRP gemiddeld gezien neutraal is. Ten slotte vraagt deze marktpartij zich af hoe er zal omgegaan worden met de positie van een ARP, in geval van een R1 levering vanuit een productie-unit of afname-eenheid die zich op een gesloten distributienet (CDS) bevindt? Elia licht toe dat er niets verandert aan de situatie van toegangsverantwoordelijken die actief zijn in een CDS, omdat de perimeter van de toegangsverantwoordelijke in dat geval niet gecorrigeerd wordt bij activering van R1. 17. Nog een andere marktpartij bedankt Elia voor de bijkomende historische en meer gedetailleerde analyses van de potentiële impact van de afschaffing van de perimetercorrectie voor de R1-producten op de BRP’s die Elia heeft gemaakt. Deze analyses laten de BRP’s toe om zich een beter beeld te vormen en te anticiperen op de risico’s die verband houden met de afschaffing van de perimetercorrectie voor R1. Deze marktpartij steunt het proces van de verdere Europese integratie van de balanceringsmarkten. Dit schept volgens haar immers zowel voor de netbeheerders als voor de marktdeelnemers de mogelijkheid om toegang te krijgen tot een grotere markt, tenminste voor zover deze integratie gebeurt op een faire manier voor alle betrokken partijen. Om deze reden is het voor deze partij essentieel dat een level playing field met de buurlanden wordt gecreëerd vooraleer bijkomende stappen worden gezet op het vlak van integratie van de balancingmarkten. Ze is echter van mening dat Elia haar inspanningen om een level playing field te creëren niet mag beperken tot productdesign – wat Elia toelaat om op korte termijn te starten met het aankopen van R1 in het buitenland – maar moet verder 8/19 ijveren voor een gelijke toegang tot de markt voor alle marktpartijen en een level playing field tussen alle marktspelers wat essentieel is voor een goede werking van de markt. Deze voorwaarden voor deze marktpartij zijn evenwel nog niet vervuld: - Op dit ogenblik kunnen Franse markpartijen reeds deelnemen aan de Belgische aanbestedingen voor R1 terwijl de Franse markt gesloten blijft voor Belgische marktspelers. Dit benadeelt de Belgische aanbieders van R1. - Elia zal in de nabije toekomst starten met het aankopen van R1 in het buitenland door deel te nemen aan het gemeenschappelijke DACH/NL-platform. De deelname aan een dergelijke gemeenschappelijk platform vereist een level playing field tussen alle deelnemers. De marktpartij is van mening dat verschillende elementen de Belgische marktspelers benadelen. Het injectietarief is het belangrijkste productiecapaciteit voorbeeld: duurder het waardoor injectietarief die maakt benadeeld de Belgische wordt in de gemeenschappelijke veiling. Volgens deze marktpartij is het door Elia voorgestelde productdesign voor R1 aanbieders ook voordeliger voor vraagbeheer dan voor productie-eenheden omdat productie-eenheden zijn onderworpen aan een injectietarief wat hen benadeelt ten opzichte van vraagbeheer voor het aanbieden van R1 en omdat derde partijen – veelal vraagbeheer – die als onafhankelijke BSP R1 aanbieden aan Elia geen onbalansrisico dragen, meer zelfs: dit onbalansrisico blijft bij de BRP die geïmpacteerd wordt, terwijl de BRP, die als BSP R1 aanbiedt aan Elia, wel rekening zal houden met de onbalansrisico’s in zijn perimeter. III.1.3 Reactie van de CREG 18. De CREG stelt vast dat Elia tijdens de consultatie geen inhoudelijke opmerkingen heeft ontvangen over de voorgestelde wijziging betreffende de afschaffing van de perimetercorrectie voor de R1-producten. Naast positieve reacties en vragen naar verduidelijking, merkt een marktpartij, die de voorgestelde wijziging ziet in het kader van de verdere Europese integratie van de balanceringsmarkten, een proces dat ze ondersteunt, evenwel op dat Elia haar inspanningen om een level playing field tussen de marktpartijen te creëren niet mag beperken tot productdesign maar moet verder ijveren voor een gelijke toegang tot de markt voor alle marktpartijen en dat ze van mening is dat het door Elia voorgestelde productdesign voor R1aanbieders voordeliger is voor vraagbeheer dan voor productie-eenheden. 9/19 Wat de deelname van de Franse R1-middelen aan de Belgische markt zonder dat de Belgische R1-middelen aan de Franse markt kunnen deelnemen betreft, heeft ELIA aan de CREG bevestigd dat het contract met RTE voor de R1 200 mHz tot eind 2016 loopt en dat het contract na deze datum waarschijnlijk niet meer van toepassing zal zijn en dat RTE eveneens deelneemt aan de regionale samenwerking TSO-TSO voor de R1. De CREG is van mening dat de regels voor een zo korte periode wijzigen, gelet op het belang van andere zaken waarmee ELIA geconfronteerd wordt, niet gegrond is. Wat betreft het productdesign voor R1-aanbieders dat voordeliger zou zijn voor vraagbeheer (meestal onafhankelijke BSP’
- s)dan voor productie-eenheden (meestal BRP-BSP’s), merkt de CREG op dat de evenwichtsperimeter niet wordt gecorrigeerd voor alle BRP's die geconfronteerd worden met activeringen van R1 door derde BSP's in hun portefeuille. Een commerciële speler kan tegelijkertijd verschillende functies op zich nemen, waaronder de functie van BRP en BSP. Als hij de functie van BRP op zich neemt, zal hij zoals alle BRP's worden behandeld en als hij de functie van BSP opneemt, zal hij zoals alle BSP's worden behandeld. De CREG is van mening dat het begrip level playing field slaat op de functies en de technologieën en niet op de commerciële spelers. Daarnaast moet het injectietarief niet worden toegepast volgens de regels van de markt voor de compensatie van de kwartieronevenwichten, maar volgens de tariefstructuur, een dossier waarvoor de CREG bovendien ruim heeft geconsulteerd. Ten slotte, met betrekking tot de risico’s van de onevenwichten die in het nadeel van de BRP’s zouden zijn, kan de CREG enkel herhalen wat ze hierboven heeft gesteld, namelijk dat ze van mening is dat het level playing field slaat op de functies en technologieën en niet op de commerciële spelers en dat alle BRP's3 op die manier op gelijke voet behandeld worden als ze de functie van BRP uitoefenen. Ook de BSP's worden op gelijke voet behandeld, of ze nu de functie van BRP al dan niet uitoefenen. III.2 De wijziging in verband met de CACM-verordening III.2.1 Argumentatie van Elia4 19. De voorgestelde wijzigingen hebben als doel het ARP-contract in lijn te brengen met bepaalde specifieke punten gedefinieerd in de CACM-verordening. Het betreft hier de 3 In tegenstelling tot de BSP's bieden de BRP's geen reservediensten aan de TSO aan als ze de functie van BRP uitoefenen. 4 Zie bijlage 2 van deze beslissing. 10/19 definiëring van bepaalde marktspelers in het ARP-contract: de Shipping Agent, de Centrale Tegenpartij en de Marktbeheerder. Elia wenst deze concepten die van toepassing zijn in het kader van de Europese markt, te integreren of aan te passen in het ARP-contract.
- a)Voorgestelde wijzigingen aangaande de Shipping Agent 20. De notie “Shipping Agent” is momenteel te limitatief opgenomen in het ARP-contract (artikel1). Bovendien is deze niet in lijn met de definitie van de CACM-verordening. De huidige rol van de “Shipping Agent” is gelimiteerd tot de Day-Ahead markt (door de referentie aan de “Marktkoppeling”). Elia stelt voor om deze definitie te herzien en zich te baseren op de definitie van “Shipping Agent” die wordt toegepast in de CACM-verordening (art. 2, nr. 43). Elia stelt eveneens voor om “Marktkoppeling” door “grensoverschrijdende transacties” (artikel 11 van het ARP-contract) te vervangen. Dit is een correctere weerspiegeling van de nominaties die door de Shipping Agent gerealiseerd kunnen worden. Ten slotte, de voorgestelde aanpassing in bijlage 8, punt 1.2 van het ARP-contract, laat toe om de regel aan te vullen voor de financiële verdeling van het tarief voor externe inconsistentie voor de Shipping Agent, in geval van inconsistentie tussen de nominaties van de Shipping Agent en een Centrale Tegenpartij (CCP).
- b)Voorgestelde wijzigingen betreffende de notie van Centrale Tegenpartij 21. Elia stelt voor om het begrip “Centrale Tegenpartij” of CCP toe te voegen in het ARP-contract. De CACM-verordening (art. 2, nr. 42) stelt dat een centrale tegenpartij de entiteit of entiteiten is/zijn belast met de taken om contracten af te sluiten met marktdeelnemers, door vernieuwing van de uit het matchingproces resulterende contracten, en om de overdracht van netto-posities te organiseren die resulteren uit de capaciteitstoewijzing met andere centrale tegenpartijen of shipping agents. Vandaag hebben reeds meerdere CCPs het ARP-statuut maar deze hebben echter nog geen specifieke activiteiten die zouden moeten vermeld worden in het ARP-contract. Gelet op het feit dat de definitie voor Shipping Agent werd ingevoerd, stelt Elia voor om dan ook de CCP te definiëren in artikel 1 van het ARP-contract. De voorgestelde definitie is deze van de CACM-verordening. 11/19 Het begrip CCP wordt eveneens gebruikt in het voorstel van specifieke regels voor de verdeling van het tarief voor externe inconsistentie tussen een Shipping Agent en een CCP (bijlage 8, punt 1.2 van het ARP-contract).
- c)Voorgestelde wijzigingen aangaande de Marktbeheerder 22. De CACM-verordening voorziet dat meerdere elektriciteitsmarktbeheerders (hierna ook NEMO's genoemd) actief mogen zijn in een regelzone voor de cross-border-, dayahead- en/of intraday-markt. Dit impliceert dat het niet langer noodzakelijk is om over een licentie te beschikken zoals bepaald in het koninklijk besluit van 20 oktober 2005 met betrekking tot de oprichting en organisatie van een Belgische markt voor de uitwisseling van energieblokken (hierna: koninklijk besluit van 20 oktober 2005). De TSO's en de elektriciteitsbeurzen dienen samen te werken om de organisatie van deze platformen te verzekeren en dit op een niet-discriminatoire basis en met toepassing van de regels bepaald in de CACM-verordening. In België werden op 5 februari 2016 twee NEMO's (Belpex en NordPool) officieel aangeduid. In de toekomst kunnen ook nog andere NEMO's in de Belgische regelzone operationeel worden. Volgens de CACM-verordening (art. 2 nr. 23), is een NEMO een entiteit die door de bevoegde autoriteit werd aangewezen om taken uit te voeren met betrekking tot eenvormige day-ahead- en intraday-koppelingen uit te voeren. De actuele definitie van “Marktbeheerder” dient dan ook uitgebreid worden opdat alle marktoperatoren omvat worden alsook deze aangesteld, zoals bepaald in de CACM, als NEMO. In dit stadium en rekening houdend met de onzekerheid met betrekking tot de toepassing van het koninklijk besluit van 20 oktober 2005 op de NEMO's, wenst Elia “Marktbeheerder” zo ruim mogelijk te definiëren opdat deze alle aangestelde operatoren dekt dus zowel deze aangesteld door het koninklijk besluit van 20 oktober 2005 als door de CACM-verordening. Elia stelt voor om de definitie “Marktbeheerder” aan te vullen in deze zin (artikel 1 van het ARP-contract). In aanvulling worden alle artikels met betrekking tot “Marktbeheerder” uitgebreid om rekening te houden met de aanduiding van de NEMO's op basis van de CACM-verordening. Deze aanpassingen van het ARP-contract worden voorgesteld in de artikels 11.6, 12.3.5 (c), 12.3.6 (
- c)evenals in bijlage 5, punt 1.4. III.2.2 Opmerkingen van de marktpartijen 23. De meeste marktpartijen maken geen opmerkingen over de voorgestelde wijziging. 12/19 24. Twee marktpartijen stellen voor om de definitie van Centrale Tegenpartij te verruimen en niet te beperken tot de definitie die opgenomen is de CACM-verordening. Elia neemt akte van het voorstel van de marktpartijen om de definitie te verruimen. Eén van beide marktpartijen stelt een definitie voor. De voorgestelde definitie lijkt echter te vaag om te garanderen dat het belang van de marktspelers voldoende wordt beschermd. Op zijn minst moet de uitbreiding van het principe van de prioritaire behandeling van de nominaties vandaag van toepassing voor de Marktbeheerder deel uitmaken van een consultatie alvorens Elia dit kan opnemen. Elia stelt voor om in dit stadium geen rekening te houden met het voorstel van deze marktpartijen en om een dergelijke wijziging opnieuw te bekijken in een latere aanpassing van het ARP-contract. 25. Eén van beide marktpartijen wenst artikel 11.6 over interne energieoverdrachten van het ARP-contract aan te passen zodat die niet enkel uitgebreid wordt voor NEMO’s maar ook voor Centrale Tegenpartijen en stelt hiervoor aanpassingen voor. Elia noteert de wens van deze marktpartij om de regels voor de nominaties die toegepast worden op een Marktbeheerder uit te breiden tot een Centrale Tegenpartij. Het is echter nodig om een duidelijker beeld te krijgen van de wettelijke vereisten die van toepassing zijn op de beurzen alvorens het ARP-contract op dit punt aangepast kan worden. Gelet op de ambiguïteit van de huidige wetgeving is het niet zeker dat een Centrale Tegenpartij in eigen naam nominaties kan indienen in het kader van transacties op een platform dat beheerd wordt door een Marktbeheerder. Ook moeten de potentiële technische veranderingen die hiermee gepaard kunnen gaan geïdentificeerd worden. Tot slot moeten dergelijke voorgestelde wijzigingen voorgelegd worden in een publieke consultatie alvorens ze in het ARP-contract opgenomen kunnen worden. Elia stelt voor om in dit stadium geen rekening te houden met het voorstel van deze marktpartij en om een dergelijke wijziging opnieuw te bekijken in een latere aanpassing van het ARP-contract. 26. Dezelfde marktpartijen stellen voor om de regels voor “clearing” en “settlement” bij beurstransacties voor energieblokken uit te breiden tot een Centrale Tegenpartij door deze in artikelen 12.3.5 en 12.3.6 van het ARP-contract op dezelfde voet te zetten als een Marktbeheerder. Elia noteert de wens van deze marktpartijen om de regels voor “clearing” en “settlement” bij beurstransacties voor energieblokken uit te breiden tot een Centrale Tegenpartij. Het is echter nodig om een duidelijker beeld te krijgen van de wettelijke vereisten die van toepassing zijn op de beurzen alvorens het ARP-contract op dit punt aangepast kan worden. Gelet op de ambiguïteit van de huidige wetgeving is het niet zeker dat een Centrale 13/19 Tegenpartij in eigen naam nominaties kan indienen in het kader van transacties op een platform dat beheerd wordt door een Market Operator. Ook moeten de potentiële technische veranderingen die hiermee gepaard kunnen gaan geïdentificeerd worden. Tot slot moeten dergelijke voorgestelde wijzigingen voorgelegd worden in een publieke consultatie alvorens ze in het ARP-contract opgenomen kunnen worden. Elia stelt voor om in dit stadium geen rekening te houden met het voorstel van deze marktpartijen en om een dergelijke wijziging opnieuw te bekijken in een latere aanpassing van het ARP-contract. 27. Dezelfde marktpartijen stellen voor om artikel 17.1 van het ARP-contract te wijzigen om de Marktbeheerder en de Centrale Tegenpartij (voorstel van één van beide marktpartijen) of enkel de Centrale Tegenpartij (voorstel van de andere marktpartij) vrij te stellen van het bezorgen van een waarborg aan Elia. Een Centrale Tegenpartij zou immers van een prioritaire nominatierecht kunnen genieten. Wat betreft de vraag om vrijgesteld te worden van de financiële waarborg vastgelegd in artikel 17 van het ARP-contract is Elia van mening dat er niet op dit verzoek kan worden ingegaan. Enerzijds lijkt deze vraag prematuur gezien het prioritaire nominatierecht tot nog toe niet toegekend werd aan de Centrale Tegenpartij. Anderzijds, zelfs als ze van dit recht zouden genieten, zou een vrijstelling van financiële waarborg, een essentieel onderdeel van het ARP-contract, discriminerend kunnen lijken ten opzichte van de andere ARP's. Hoewel de nominatieprocessen van de Centrale Tegenpartijen verondersteld worden solide te zijn, bewijst niets dat ze ook onfeilbaar zouden zijn. Als er zich in het kader van de nominaties van een Centrale Tegenpartij een probleem zou voordoen, bestaat het risico dat dit ook een groot probleem zou zijn en Elia moet gedekt zijn voor dit financiële risico. 28. Ten slotte vraagt één van beide partijen zich nog af waarom in bijlage 5 van het ARP-contract een specifieke referentie is naar de Belgische beurs in plaats van enkel te refereren naar de definitie van Marktbeheerder. Elia begrijpt deze opmerking niet omdat de door haar voorgestelde wijziging precies dit beoogt. III.2.3 Reactie van de CREG 29. De CREG is het eens met het standpunt van Elia voor wat het voorstel van de marktpartijen betreft om de definitie van Centrale Tegenpartij te verruimen en niet te beperken tot de definitie die opgenomen is de CACM-verordening. Dergelijke afwijking moet 14/19 immers weloverwogen gebeuren en dient deel uit te maken van een consultatie alvorens Elia dit kan opnemen. Wat betreft de opmerkingen van beide marktpartijen die een aantal aanpassingen suggereren om een Centrale Marktpartij op dezelfde voet te zetten als een Marktbeheerder is de CREG het eens met Elia dat het nodig is om eerst een duidelijker beeld te krijgen van de wettelijke vereisten die van toepassing zijn op de Centrale Tegenpartijen in de Belgische context alvorens het ARP-contract op dit punt aangepast kan worden. Deze vereisten worden op dit ogenblik nog onderzocht. In elk geval moeten de potentiële technische veranderingen die hiermee gepaard kunnen gaan eerst geanalyseerd worden en weloverwogen gebeuren. Dergelijke wijzigingen dienen eerst voorgelegd te worden in een openbare consultatie alvorens ze in het ARP-contract opgenomen kunnen worden. De vraag van de marktpartijen om de Marktbeheerder en/of de Centrale Tegenpartij vrij te stellen van het bezorgen van een waarborg aan Elia, valt buiten de strekking van de voorgestelde aanpassingen die ter consultatie voorlagen. Ten slotte begrijpt de CREG evenmin als Elia de opmerking van de marktpartij betreffende bijlage 5 van het ARP-contract omdat de door Elia voorgestelde wijziging precies het gevraagde bewerkstelligt. III.3 De wijziging in verband met het invoeren van de elektronische handtekening en facturatie III.3.1 Argumentatie van Elia5 30. Elia wenst gebruik te maken van de technologische evoluties om vereenvoudigde contractuele procedures voor te stellen aan de toegangsverantwoordelijken en dit door het goedkeuringsproces van bepaalde contractuele documenten te digitaliseren. Dit zal toelaten efficiënter, sneller en moderner te werken en meer bepaald door het beperken/afschaffen van de vele documenten die vandaag nog per post uitgewisseld worden tussen Elia en de betrokken partijen. In het bijzonder de vernieuwing van de aanduiding van de toegangsverantwoordelijken. Om de goede werking van het veilige portaal te verzekeren waar zich de contractuele documenten zich bevinden is het noodzakelijk de authenticiteit van de betrokken partijen te 5 Zie bijlage 2 van deze beslissing. 15/19 verzekeren (ARP, toegangshouders en netgebruikers). Dit zal gebeuren door uitsluitend gebruik te maken van “geavanceerde digitale handtekeningen”, gelijkgesteld als juridisch bewijs aan een schriftelijke handtekening. In de praktijk, betreft het hier een elektronische handtekening die de authenticiteit waarborgt door middel van een gekwalificeerd certificaat (afgeleverd door een dienstverlener van bewijzen die voldoet aan de voorwaarden voorzien door de wet van 9 juli 20016) dat gecreëerd wordt door een beveiligd systeem (handtekening gerealiseerd door middel van een asymmetrische cryptografie). Elia stelt voor om de “elektronische handtekening” toe te voegen in het ARP-contract. Zo kan ook de toegangsverantwoordelijke van de voordelen genieten. Elia stelt voor om in het ARPcontract één zin op te nemen in artikel 21.2. 31. Wat de elektronische facturatie betreft, wenst Elia eveneens gebruik te maken van de technologische evolutie en stelt daarom voor om de facturen met betrekking tot onevenwicht, elektronisch te versturen in plaats van per post. Deze manier van werken zal verschillende voordelen hebben zoals het realiseren van efficiëntiewinsten in de gekende procedures en een kleinere milieu-impact. De elektronische facturatie is onderworpen aan dezelfde regels als bij de gewone "papieren" facturatie. De klant moet zich expliciet akkoord verklaren om de facturen in elektronische vorm te ontvangen op een e-mailadres bepaald door de toegangsverantwoordelijke. In praktijk zal Elia de authenticiteit, de integriteit van de inhoud en de leesbaarheid van de elektronische factuur waarborgen. Diegene die de transactie zal uitvoeren, zal geïdentificeerd worden (authenticiteit), de inhoud van de factuur zal niet aangepast kunnen worden na verzending (integriteit) en de gegevens op de factuur zullen duidelijk zijn, en zonder ambiguïteit en dit gedurende de volledige periode dat het document behouden wordt (duidelijkheid). Elia stelt voor om een verwijzing naar de elektronische facturatie toe te voegen aan het ARPcontract. Elia stelt voor om het artikel betreffende de facturatie- en betalingsvoorwaarden (artikel 5.1 van het ARP-contract) aan te vullen met de bepaling die stelt dat een expliciet akkoord van de toegangsverantwoordelijke noodzakelijk is alvorens over te gaan tot elektronische 6 Zie artikel 4, § 4, van de wet van 9 juli 2001 houdende vaststelling van bepaalde regels in verband met het juridisch kader voor elektronische handtekeningen en certificatiediensten. 16/19 facturatie. Voor de bijlage m.b.t. administratieve gegevens wordt voorgesteld om deze aan te vullen met de referentie naar het e-mailadres waarnaar de elektronische facturen verstuurd kunnen worden. III.3.2 Opmerkingen van de marktpartijen 32. In het algemeen verwelkomen en ondersteunen de marktpartijen ten volle de inspanningen van Elia om de elektronische handtekening en facturatie in te voeren. 33. In navolging van besprekingen binnen de werkgroep Belgian Grid van de Users’ Group van Elia van 25 maart 2016, stelt Elia voor om artikel 4, § 4, van de wet van 9 juli 2001 houdende vaststelling van bepaalde regels in verband met het juridisch kader voor elektronische handtekeningen en certificatiediensten, niet meer te vermelden. In haar consultatieverslag (zie bijlage 5 van deze beslissing), verduidelijkt Elia dat het voorstel dat ter consultatie werd voorgelegd door de vermelding naar artikel 4, § 4, van de wet van 9 juli 2001 onrechtstreeks naar een gecertificeerd elektronisch ondertekeningsproces verwijst. Elia stelt (na analyse) dan ook voor om gebruik te maken van geavanceerde digitale handtekeningen voor de vernieuwing van de bijlagen van het ARP-contract, wat op administratief gebied minder belastend is omdat er geen beroep moet worden gedaan op een extern certificeringsorganisme. Het systeem van de geavanceerde digitale handtekening is voldoende beveiligd voor de behoeften van Elia en van de klanten (beperkte en beveiligde toegang tot het platform Customer Hub voor contractueel vastgelegde of gevolmachtigde contactpersonen, uniek password & user ID,…). III.3.3 Reactie van de CREG 34. De CREG heeft geen bezwaar tegen een herformulering van artikel 21.2 van het ARP-contract, aangezien dit artikel blijft verwijzen naar de voormelde wet van 9 juli 2001 waardoor de naleving van de criteria voor de juridische validatie elektronische handtekening gewaarborgd blijft. 17/19 IV. BESLISSING 35. Overwegende dat Elia van 15 maart 2016 tot 8 april 2016 een effectieve openbare raadpleging heeft georganiseerd over de in haar brief van 24 mei 2016 voorgestelde wijzigingen aan het contract van toegangsverantwoordelijke; Overwegende dat Elia volgens de analyse van de CREG, in voldoende mate rekening heeft gehouden met de opmerkingen van de marktpartijen; Overwegende dat de voorgestelde wijzigingen de toegang tot het net niet belemmeren, de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net niet in gevaar brengen en conform het algemeen belang zijn; Beslist de CREG met toepassing van artikel 6 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe, en rekening houdende met wat voorafgaat, om de wijzigingen aan het contract van toegangsverantwoordelijke die Elia System Operator NV in haar brief van 24 mei 2016 voorgestelde, goed te keuren. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Marie-Pierre FAUCONNIER Voorzitster van het Directiecomité 18/19 BIJLAGEN 1) Het contract van toegangsverantwoordelijke zoals goedgekeurd door de CREG op 22 juni 2016 (met de aangebrachte wijzigingen in track change). 2) Toelichtingsnota van Elia over de voorgestelde wijzigingen aan het contract van toegangsverantwoordelijke die ter consultatie werden voorgelegd. 3) Presentatie door Elia geven op 9 maart 2016 aan de leden van de Werkgroep Elektriciteit van FORBEG onder meer over de voorgestelde wijzigingen. 4) Antwoorden van de marktpartijen op de consultatie die door Elia georganiseerd werd van 15 maart 2016 tot 8 april 2016. - Belpex - Febeg - ECC - Energy Pool - BASF - Next Kraftwerke - Febeliec 5) Consultatieverslag van Elia. 19/19