(B)1712 25 januari 2018 Beslissing over het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR voor een methodologie voor het gebruik van Dynamic Line Rating in de capaciteitsberekening Genomen met toepassing van artikel 23, §2, 36°, 38°, 40° en 41° van de Wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 – F + 32 2 289 76 09 – info@creg.be – www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 1.1. Wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt ....................... 4 1.2. Verordening (EG) 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit .......................................................................................................................................... 6 1.3. Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie van 24 juli 2015 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer ................................................ 6 2. 3. 4. ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 7 2.1. Algemeen................................................................................................................................. 7 2.2. Raadpleging ............................................................................................................................. 8 ANALYSE VAN HET VOORSTEL ....................................................................................................... 10 3.1. Analyse van het oorspronkelijke DLR voorstel ...................................................................... 10 3.2. Wijzigingen ten opzichte van het oorspronkelijke DLR voorstel ........................................... 11 3.3. Impact van het DLR voorstel ................................................................................................. 13 3.4. Implementatie van het DLR voorstel ..................................................................................... 13 BESLISSING..................................................................................................................................... 14 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 15 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 16 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 17 Niet-vertrouwelijk 2/17 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna: “CREG”) onderzoekt hierna de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR (hierna: “Elia”) voor een methodologie voor het gebruik van Dynamic Line Rating (DLR) in de capaciteitsberekening (hierna: “het DLR Voorstel”). Dit gebeurt op basis van artikel 23, tweede lid, 36° van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: “de Elektriciteitswet”). De CREG ontving het DLR Voorstel van Elia op 6 december 2017 per brief, in het Nederlands. Deze beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijk kader. In het tweede deel worden de antecedenten van deze beslissing toegelicht, alsook de openbare raadpleging van de ontwerpbeslissing die eraan voorafging. In het derde deel ontleedt de CREG de voorgestelde methodologie en het vierde deel, ten slotte, bevat de eigenlijke beslissing. De onderhavige beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd op de vergadering van 25 januari 2018. Niet-vertrouwelijk 3/17 1. WETTELIJK KADER Dit hoofdstuk bepaalt het wettelijk kader dat toepasselijk is op Elia’s voorstel en dat de basis vormt van deze beslissing. Het wettelijk kader bestaat uit Belgische en Europese wetgeving. WET VAN 29 APRIL 1999 BETREFFENDE DE ORGANISATIE VAN DE ELEKTRICITEITSMARKT In Artikel 8 van de Elektriciteitswet worden aan Elia een aantal taken toegewezen, in het bijzonder met betrekking tot de berekening van de zoneoverschrijdende transmissiecapaciteiten. Art. 8. § 1. Het beheer van het transmissienet wordt waargenomen door één enkele beheerder, aangewezen overeenkomstig artikel 10. De netbeheerder staat in voor de exploitatie, het onderhoud en de ontwikkeling van het transmissienet, met inbegrip van de koppellijnen daarvan naar andere elektriciteitsnetten, teneinde de continuïteit van de voorziening te waarborgen. Hiertoe wordt de netbeheerder onder meer met de volgende taken belast: (…) 11° het publiceren van normen voor het plannen, uitbaten en de veiligheid die worden aangewend, met inbegrip van een algemeen plan voor de berekening van het totaal transfertvermogen en de betrouwbaarheidsmarge van de transmissie op basis van de elektrische en fysische karakteristieken van het net; (…) 14° het publiceren van een algemene beschrijving van de methode voor het beheer van de congestie die in verschillende omstandigheden wordt toegepast om de capaciteit die op de markt beschikbaar is te maximaliseren, evenals een algemeen plan voor de berekening van de interconnectiecapaciteit op de verschillende vervaldata, gebaseerd op de elektrische en fysische karakteristieken van het net; § 1bis. In het kader van de in § 1 bedoelde taken zet de netbeheerder zich in de eerste plaats in om de marktintegratie te bevorderen. Hiertoe zorgt de netbeheerder voor de nodige coördinatie met de beheerders van de naburige transmissienetten van Noordwest-Europa, namelijk Nederland, Luxemburg, Frankrijk en Duitsland, alsook met andere relevante Europese netbeheerders, met het oog op de inwerkinstelling van een gemeenschappelijke gecoördineerde methode en procedure voor het beheer van de congestie voor de toekenning van capaciteiten die vervallen na een termijn van één jaar, één maand en één dag. De netbeheerder ziet erop toe dat deze coördinatie alle stappen van het proces dekt, vanaf de berekening van de capaciteiten en de optimalisering van de toekenning tot de veilige uitbating van het net, met een precieze verdeling van de verantwoordelijkheden, en dat dit onder meer het volgende omvat: (…) De netbeheerder maakt eveneens alle nuttige gegevens openbaar betreffende de grensoverschrijdende uitwisselingen op basis van de best mogelijke vooruitzichten en van alle nuttige gegevens die door de marktoperatoren worden medegedeeld. De netbeheerder maakt ten minste de volgende gegevens openbaar : (…) Niet-vertrouwelijk 4/17
- d)elke dag : de transmissiecapaciteiten op één dag en gedurende de dag die ter beschikking staan van de markt voor elke tijdseenheid van de markt, rekening houdend met het geheel van de dagreservaties op nettobasis, dagproductieprogramma's, vooruitzichten betreffende de vraag en de planning van onderhoudswerkzaamheden van het net;
- e)de totale capaciteit die reeds werd toegekend per tijdseenheid van de markt, en alle nuttige voorwaarden waarbij deze capaciteit kan worden aangewend (bijvoorbeeld de evenwichtsprijs van de veilingen, de verplichtingen betreffende de modaliteiten voor het gebruik van de capaciteit, enz.) om de eventuele restcapaciteit te bepalen; (…) Artikel 23 van de Elektriciteitswet geeft de bevoegdheid aan de CREG om te oordelen over de regels die de netbeheerder, in casu Elia, hanteert voor congestiebeheer en capaciteitsberekening in van haar transmissienetwerk en de koppellijnen naar andere elektriciteitsnetten. Art. 23. § 2. De commissie is belast met een raadgevende taak ten behoeve van de overheid inzake de organisatie en werking van de elektriciteitsmarkt, enerzijds, en met een algemene taak van toezicht en controle op de toepassing van de betreffende wetten en reglementen, anderzijds. Te dien einde zal de commissie: (…) 36° toezien op het congestiebeheer van het transmissienet, met inbegrip van de interconnecties, en de invoering van de regels voor het congestiebeheer. De commissie brengt de Algemene Directie Energie hiervan op de hoogte. De netbeheerder dient bij de commissie, ten behoeve van dit punt, zijn ontwerp van regels voor congestiebeheer in, met inbegrip van de toewijzing van capaciteit. De commissie kan hem op een met redenen omklede wijze verzoeken om zijn regels te wijzigen, met inachtneming van de congestieregels die werden vastgelegd door de buurlanden waarvan de interconnectie betrokken is en in samenspraak met het ACER; (…) 38° keurt het algemeen plan goed voor de berekening van de totale overdrachtscapaciteit en van de betrouwbaarheidsmarge van de transmissie vanuit elektrische en fysische kenmerken van het net dat gepubliceerd wordt door de netbeheerder met toepassing van artikel 8, §1, derde lid, 11°; (…) 40° voert een beoordeling uit van het algemeen plan voor de berekening van de interconnectiecapaciteit voor de verschillende termijnen, gebaseerd op de elektrische en fysische karakteristieken van het net, gepubliceerd door de netbeheerder met toepassing van artikel 8, §1, derde lid, 14°; 41° voert een appreciatie uit van de manier waarop de netbeheerder alle nuttige gegevens openbaar maakt betreffende de grensoverschrijdende uitwisselingen op basis van de best mogelijke vooruitzichten met toepassing van artikel 8, §1bis, derde lid; Niet-vertrouwelijk 5/17 VERORDENING (EG) 714/2009 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN 13 JULI 2009 BETREFFENDE DE VOORWAARDEN VOOR TOEGANG TOT HET NET VOOR GRENSOVERSCHRIJDENDE HANDEL IN ELEKTRICITEIT Artikel 16 van Verordening (EG) 714/2009 stelt de algemene beginselen inzake congestiebeheer vast. Deze beginselen gelden voor alle TSB’s op Unieniveau. Het vierde lid bepaalt dat de TSB verplicht is om de maximale transmissiecapaciteit aan de markt ter beschikking te stellen. Deze verplichting geldt zowel op zoneoverschrijdende lijnen als op interne transmissielijnen waarmee grensoverschrijdende stromen worden verzorgd: Art. 16. 3. Marktspelers krijgen de beschikking over de maximale capaciteit van de interconnecties en/of de maximale capaciteit van de transmissienetwerken waarmee grensoverschrijdende stromen worden verzorgd, zulks in overeenstemming met de voor een bedrijfszekere exploitatie van het netwerk geldende veiligheidsnormen. Als Bijlage 1 aan Verordening (EG) 714/2009 werden een aantal “Richtsnoeren voor congestiebeheer en toewijzing van beschikbare overdrachtcapaciteit van interconnecties tussen nationale systemen” toegevoegd. 1. Algemene bepalingen (…) 1.4. In geval van structurele congestie passen de transmissiesysteembeheerders onmiddellijk de vooraf vastgestelde en overeengekomen methoden en afspraken voor congestiebeheer toe. De congestiebeheermethoden moeten ervoor zorgen dat de fysieke elektriciteitsstromen die gepaard gaan met alle toegewezen transmissiecapaciteit voldoen aan de veiligheidsnormen van het netwerk. (…) 1.10. De nationale regulerende instanties zullen regelmatig de methoden voor congestiebeheer evalueren, waarbij zij met name aandacht zullen besteden aan de naleving van de beginselen en regels die in deze verordening en deze richtsnoeren zijn vastgelegd en aan de voorwaarden die de regulerende instanties zelf hebben vastgesteld op basis van die beginselen en regels. In het kader van een dergelijke evaluatie moeten alle marktspelers worden geraadpleegd en moeten gerichte studies worden uitgevoerd. VERORDENING (EU) 2015/1222 VAN DE COMMISSIE VAN 24 JULI 2015 TOT VASTSTELLING VAN RICHTSNOEREN BETREFFENDE CAPACITEITSTOEWIJZING EN CONGESTIEBEHEER Hoewel het wettelijk kader van Verordening (EU) 2015/1222 (hierna: de “CACM Verordening”) niet van toepassing is op de marktkoppeling van de CWE regio, worden een aantal relevante bepalingen hierna herhaald. De CWE day-ahead marktkoppeling kan immers worden beschouwd als een vrijwillig pilootproject waarop de day-ahead en intraday marktkoppeling in de Core capaciteitsberekeningsregio, in overeenstemming met Artikel 20, lid 2, zal worden gebaseerd. Artikel 21, eerste lid,
- b)van de CACM Verordening beschrijft de elementen die moeten worden beschreven in de capaciteitsberekeningsmethodologie voor elk capaciteitsberekeningstijdsbestek. De gebruikte inputparameters voor de capaciteitsberekening, waaronder Imax en Fmax in een stroomgebaseerde methodologie, dienen aldus in detail te worden beschreven en, voor zover mogelijk, geharmoniseerd tussen alle TSB’s van een capaciteitsberekeningsregio. Niet-vertrouwelijk 6/17 Artikel 21: Methodologie voor capaciteitsberekeningen 1. Het overeenkomstig artikel 20, lid 2, bepaalde voorstel voor een gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie voor een bepaalde capaciteitsberekeningsregio omvat minimaal de volgende elementen voor elk capaciteitsberekeningstijdsbestek:
- a)(…)
- b)Een gedetailleerde beschrijving van de capaciteitsberekeningsaanpak die de volgende aspecten omvat: (
- i)een wiskundige beschrijving van de gebruikte capaciteitsberekeningsaanpak met verschillende capaciteitsberekeningsinputs; (
- ii)(…) (…) 4. Alle TSB’s in elke capaciteitsberekeningsregio gebruiken voor zover mogelijk geharmoniseerde capaciteitsberekeningsinputs. (…) 2. ANTECEDENTEN ALGEMEEN Op 21 april 2017 diende Elia een goedkeuringsaanvraag voor een methodologie voor het gebruik van Dynamic Line Rating in de capaciteitsberekening in bij de CREG (hierna: “het oorspronkelijke DLR Voorstel”). Dit volgde uit een aantal informele besprekingen en de formele vraag van de CREG om hiervoor een formele methodologie te ontwikkelen en ter goedkeuring voor te leggen. De CREG besliste op 5 oktober 2017 via haar Beslissing (B) 16361 om het oorspronkelijke DLR Voorstel van Elia niet goed te keuren. Deze beslissing was gebaseerd op een ontwerpbeslissing, die tussen 26 juli en 6 september 2017 aan alle belanghebbenden ter consultatie werd voorgelegd. Tijdens de openbare raadpleging ontving de CREG verscheidene antwoorden, die in detail worden besproken in punt 2.2 van de genoemde beslissing. De redenen voor het niet goedkeuren van het oorspronkelijke DLR werden door de CREG uiteengezet in punt 3.4.2 van Beslissing (B) 1636. In essentie gaf de CREG aan niet akkoord te gaan met de keuzes die door Elia werden gemaakt in de evenwichtsoefening tussen de operationele veiligheid van het netwerk en de maximalisering van de aan de marktkoppeling ter beschikking gestelde transmissiecapaciteit. Elia stelde immers, in het oorspronkelijke DLR Voorstel, voor om de Forecast Horizons toe te passen maar deze te limiteren op 105% van de statische, conservatievere seizoenslimieten.2 De CREG was van mening dat het risico op een overschrijding van de Forecast 1h door de Forecast Horizons ook op andere wijzen kon worden beheerst. Hiervoor vroeg ze aan Elia om te onderzoeken wat de impact op het risico en de bijkomende transmissiecapaciteit zou zijn van het toepassen van de Forecast Horizons (zonder bovengrens), al dan niet gecorrigeerd met een bijkomende veiligheidsmarge. 1 Beslissing (B) 1636 van 5 oktober 2017 over het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR voor een methodologie voor het gebruik van Dynamic Line Rating in de capaciteitsberekening 2 Deze limiet wordt verhoogd tot 110% van de seizoenslimiet in geval van een koudegolf. Bovendien werd, als ondergrens voor de Forecast Horizon, voorgesteld om de relevante seizoenslimiet te blijven toepassen. Niet-vertrouwelijk 7/17 In de feitelijke beslissing vroeg de CREG aan Elia om, binnen de 60 dagen na ontvangst van de Beslissing (B) 1636, een nieuw voorstel voor het gebruik van DLR in te dienen, rekening houdend met de opmerkingen van de CREG in randnummers 54 tot en met 58 en 65. In de maanden oktober en november hebben Elia en de CREG bij meerdere gelegenheden samengewerkt om het oorspronkelijke DLR Voorstel en Beslissing (B) 1636 te bespreken en tot een overeenkomst te komen. Hiertoe werden de gebruikte datasets en analyses tussen beide partijen gedeeld en bediscussieerd. Het ter goedkeuring voorliggende DLR Voorstel, dat door Elia werd ingediend op 5 december 2017 en dat als BIJLAGE 1 aan de onderhavige beslissing wordt toegevoegd, is het resultaat van dit bilateraal overleg. Op 14 december 2017 besliste het Directiecomité om de Ontwerpbeslissing (B) 1712 goed te keuren en een openbare raadpleging te organiseren met betrekking tot deze ontwerpbeslissing. Deze openbare raadpleging liep van 20 december 2017 tot en met 17 januari 2018 en gaf alle belanghebbenden de mogelijkheden om opmerkingen te geven aangaande het DLR Voorstel en de ontwerpbeslissing van de CREG. Een overzicht van de antwoorden ontvangen tijdens de openbare raadpleging is te vinden in deel 2.2 van deze beslissing. RAADPLEGING De relevante Belgische en Europese wetgeving verplicht Elia niet expliciet tot het organiseren van een openbare raadpleging over het DLR Voorstel. De Belgische marktpartijen werden aldus niet geconsulteerd bij de ontwikkeling van dit voorstel. Het Directiecomité van de CREG besliste, op grond van artikel 23, §1 van haar huishoudelijk reglement om, in het kader van haar Ontwerpbeslissing (B) 1712, een openbare raadpleging te organiseren op de website van de CREG van 20 december 2017 tot en met 17 januari 2018. Tijdens de openbare raadpleging ontving de CREG één antwoord: van FEBEG. Dit antwoord is te vinden in BIJLAGE 3 van deze beslissing en de gemaakte opmerkingen worden hieronder samengevat, telkens gevolgd door het antwoord van de CREG.
- a)De antwoorden die FEBEG gaf tijdens de openbare raadpleging van Ontwerpbeslissing (B) 1636 blijven geldig. In het bijzonder wordt de regionale samenwerking met andere transmissiesysteembeheerders benadrukt: de implementatie van Dynamic Line Rating op een zoneoverschrijdende transmissielijn heeft geen zin wanneer de maximale ampaciteit van deze lijn aan de andere kant van de biedzonegrens statisch bepaald wordt door een andere transmissiesysteembeheerder en bijgevolg het minimum van beide waarden genomen wordt. Antwoord CREG: De CREG gaat akkoord met deze stelling en heeft Elia er op gewezen dat de toepassing van Dynamic Line Rating gezien dient te worden als best practices in de stroomgebaseerde marktkoppeling. De CREG ijvert er bovendien voor om haar collegaregulatoren binnen de CWE en in de Core capaciteitsberekeningsregio ertoe aan te zetten de nodige stappen te ondernemen om hun transmissiesysteembeheerders te doen overschakelen op een dynamischer berekeningswijze van de Imax en Fmax parameters.
- b)In haar antwoord stelt FEBEG bovendien de bijkomende vragen: - Niet-vertrouwelijk Wat zijn de achterliggende argumenten om de stijging van de aanvaardbare operationele risico’s vast te leggen op 1 % (in plaats van de ongeveer 9 uren per jaar). 8/17 Antwoord CREG: De stijging van het aanvaardbare operationele risico bedraagt 0,1% en niet, zoals gesteld, 1%. Concreet komt dit overeen met ongeveer 9 uren op jaarbasis. De CREG spreekt zich in deze beslissing bewust niet uit over dit percentage, daar dit aan de bevoegdheid en expertise van de transmissiesysteembeheerder toekomt. - De opsplitsing tussen piek- en daluren laat Elia toe om te optimaliseren zodat er een maximale toename van de capaciteit – vooral in de daluren – wordt gerealiseerd. Leidt dit er dan niet toe dat de mogelijke capaciteitswinsten tijdens de piekuren worden verminderd omdat de indicator van 0,1 operationele risico’s moet gerespecteerd worden? Zijn de daluren wel de meest interessante uren om Dynamic Line Rating in te zetten, en dan de capaciteiten te verhogen? Antwoord CREG: De gekozen aanpak met een aanvaardbare verhoging van het operationele risico met 0,1 % geldt individueel zowel voor de piek- als de daluren. Een verhoging van de capaciteit in de daluren dient niet te worden gecompenseerd tijdens de piekuren. De relatieve capaciteitswinst in de piekuren zal inderdaad lager liggen dan tijdens de daluren maar de begrenzing van de seizoenslimiet wordt, zowel in de piek- als in de daluren, bepaald overeenkomstig het risico van 0,1%. - Zou het ook niet interessant zijn om back testing te doen – het is immers geen goed idee om te investeren in een verhoogde capaciteit als die niet wordt gebruikt – in die zin dat wordt nagegaan voor dezelfde testperiode hoeveel uren de verhoogde capaciteit effectief zou gebruikt zijn? Antwoord CREG: Hoewel theoretisch een zéér interessante oefening, is het praktisch nut van een back testing van de toepassing van Dynamic Line Rating eerder beperkt. De CREG wijst er op dat de toepassing van de voorgestelde methodologie een no regrets-optie is, waar relatief weinig investeringskosten mee gepaard gaan. Het gaat louter om een meer efficiënt gebruik van het transmissienet op basis van betere voorspellingen van de ampaciteit van hoogspanningslijnen. Het is de taak van de transmissiesysteembeheerder om deze efficiëntie-oefening zo goed mogelijk uit te voeren, ongeacht of de markt deze capaciteit effectief benut. Niet-vertrouwelijk 9/17 3. ANALYSE VAN HET VOORSTEL Het DLR Voorstel van Elia omvat drie documenten: de eigenlijke methodologie (in het Nederlands, BIJLAGE 1), een verklarende nota en een overzicht van de roll-out van de licenties voor ADR Horizon op verschillende hoogspanningslijnen (in het Engels, BIJLAGE 2). De eigenlijke methodologie is het onderwerp van deze beslissing. De verklarende nota en het overzicht van de hoogspanningslijnen zijn ter informatie aan het dossier toegevoegd maar vormen niet het onderwerp van deze beslissing. De CREG vraagt echter dat, volgend op de goedkeuring van de methodologie, alle documenten door Elia in alle transparantie voor de belanghebbenden worden gepubliceerd. ANALYSE VAN HET OORSPRONKELIJKE DLR VOORSTEL Het oorspronkelijke DLR Voorstel beschreef op welke manier en op basis van welke data Elia voorzag een dynamische verhoging van de Imax te bewerkstelligen. In de beoordeling die Elia maakt om de dynamische ampaciteit te kunnen bepalen, zijn verschillende datareeksen van belang, die door Ampacimon’s ADR Horizon verschaft worden: - De voorspelling van de maximale ampaciteit voor het komende uur (“Forecast 1h”) - De voorspellingen van de maximale ampaciteit voor de komende twee dagen (“Forecast Horizon 60h” tot en met “Forecast Horizon 6h”). - De statische seizoenslimieten In het oorspronkelijke DLR Voorstel gaf Elia aan dat het de meest relevante voorspellingen van de maximale ampaciteit zou gebruiken in de D2CF, DACF en IDCF bestanden voor de stroomgebaseerde marktkoppeling. Deze Forecast Horizons zouden echter worden begrensd tot maximaal 105% bovenop de statische seizoenslimieten, teneinde het risico op overschrijding van de Forecast 1h te beperken. Als ondergrens werd voorgesteld om de statische seizoenslimieten te blijven hanteren. Bovendien worden deze statische seizoenslimieten verhoogd respectievelijk verlaagd tijdens significant koudere of warmere dagen. De hierboven beschreven regel kan grafisch worden weergegeven in onderstaande Figuur 1, voor een willekeurige lijn op een willekeurige datum (380.11 op 28 maart 2017). De geel gearceerde lijn geeft aan hoe, volgens het oorspronkelijke DLR Voorstel, de D2CF input zou bepaald worden aan de hand van de verhoudingen tussen de seizoenslimiet, de Forecast Horizon 48h en de grens bovenop de seizoenslimiet van 105%. Zoals valt te zien op de figuur, wordt het risico dat de Forecast Horizon 48h de Forecast 1h overschrijdt, beperkt door de implementatie van de begrenzing tot 105% van de seizoenslimiet. In haar Beslissing (B) 1636 gaf de CREG aan dat, hoewel het risico op deze manier inderdaad voldoende werd beperkt, deze methode ten koste ging van bijkomende capaciteit. De CREG merkte op dat het verschil tussen wat effectief aan de marktkoppeling wordt gegeven (i.e. de gele lijn op onderstaande Figuur 1) een sterke onderschatting van de voorspellingen van de ampaciteit op lange (i.e. de groene lijn, Forecast Horizon 48h) en korte termijn (i.e. de blauwe lijn, Forecast 1h) inhoudt. Als gevolg van deze constatatie en zoals uiteengezet in punt 3.4.2 van de Beslissing (B) 1636, vroeg de CREG aan Elia om te onderzoeken of deze ampaciteitswinsten, bij een vergelijkbaar risicoprofiel, niet op een andere wijze konden worden gemaximaliseerd. Niet-vertrouwelijk 10/17 380.11 Herderen - Van Eyck (28.03.2017) 1.800 MVA 1.700 1.600 1.500 1.400 1.300 Forecast 1h Seizoenslimiet Forecast Horizon 48h Seizoenslimiet * 105% 23:00 22:00 21:00 20:00 19:00 18:00 17:00 16:00 15:00 14:00 13:00 12:00 11:00 10:00 09:00 08:00 07:00 06:00 05:00 04:00 03:00 02:00 01:00 00:00 1.200 Oorspronkelijke DLR Voorstel: D2CF input Figuur 1 Bepaling van de D2CF input voor lijn 380.11 op 23 maart 2017, volgens het oorspronkelijke DLR Voorstel Bron: gegevens Elia, berekening CREG WIJZIGINGEN TEN OPZICHTE VAN HET OORSPRONKELIJKE DLR VOORSTEL De bovenstaande Figuur 1 geeft reeds een indicatie dat de verhoging van de maximale ampaciteit in de regel hoger kan zijn in de daluren dan in de piekuren. In het DLR Voorstel geeft Elia aan dat de daluren gedefinieerd zijn als zijnde de uren tussen 0u en 8u en tussen 21u en 24u, terwijl de piekuren de uren omvat tussen 9u en 20u. In Figuur 1 en Figuur 2 worden de daluren tegen een grijze achtergrond weergegeven. Tijdens het overleg tussen Elia en de CREG, beschreven in randnummer 12, werd overeengekomen dat als basisprincipe de operationele veiligheid van het transmissienetwerk dient te worden gewaarborgd. Concreet leidt dit tot het huidige voorstel van Elia, waar aan de hand van een vooraf gedefinieerde verhoging van het operationele risico (i.e. 0,1% of ongeveer 9u op jaarbasis waarin de Forecast Horizon de Forecast 1h overschrijdt) het percentage van de seizoenslimiet voor de begrenzing van de toepassing van de Forecast Horizon, bepaald wordt. De link tussen de begrenzingspercentages van de seizoenslimieten en het operationele risico word, globaal en geaggregeerd over alle lijnen, in Tabel 1 (Tabel 3 uit de verklarende nota van Elia die als BIJLAGE 2 aan de onderhavige beslissing wordt toegevoegd) gekwantificeerd. De keuze voor de afkappingsregel in het oorspronkelijke DLR Voorstel wordt aangeduid in stippellijnen, de bepaling van deze percentages in het gewijzigde DLR Voorstel gebeurt via de volle rechthoeken. Het verschil in de bepaling van de input voor de D2CF bestanden wordt, voor dezelfde dag als hierboven, hieronder in Figuur 2 met behulp van de gele lijn weergegeven. Tijdens de daluren wordt de begrenzing van de Forecast Horizon 48h tot 109% van de seizoenslimiet verhoogd ten opzichte van de 105% tijdens de piekuren. Niet-vertrouwelijk 11/17 380.11 Herderen - Van Eyck (28.03.2017) 1.800 MVA 1.700 1.600 1.500 1.400 1.300 Forecast 1h Forecast Horizon 48h Gewijzigde DLR Voorstel: D2CF input 23:00 22:00 21:00 20:00 19:00 18:00 17:00 16:00 15:00 14:00 13:00 12:00 11:00 10:00 09:00 08:00 07:00 06:00 05:00 04:00 03:00 02:00 01:00 00:00 1.200 Seizoenslimiet Seizoenslimiet dal * 109% / Seizoenslimiet piek * 105% Figuur 2 Bepaling van de D2CF input voor lijn 380.11 op 23 maart 2017, volgens het gewijzigde DLR Voorstel Bron: gegevens Elia, berekening CREG Tabel 1 Link tussen het operationele risico, de begrenzing van de seizoenslimiet en de gemiddelde ampaciteitswinst Bron: Explanatory Note on the Elia proposal for a ‘Methodology fr the use of Dynamic Line Rating in the capacity calculation’ Niet-vertrouwelijk 12/17 IMPACT VAN HET DLR VOORSTEL Zoals blijkt uit Tabel 1 blijft het risico dat de gebruikte waarden voor de input in de D2CF bestanden van de stroomgebaseerde marktkoppeling, ongeveer begrensd op 0,1% bij toepassing van het gewijzigde DLR Voorstel. Het verschil tussen het oorspronkelijke en het gewijzigde DLR Voorstel situeert zich, door het differentiëren van de begrenzing van de Forecast Horizon naargelang de dal- of piekuren, in de gemiddelde ampaciteitswinst. De gemiddelde ampaciteitswinst kan, over alle lijnen bekeken aan de hand van Tabel 1, over een volledige dag berekend worden als (12 * 103,7% + 12 * 108,7%) / 24 - 100 = 6,2%. Dit is een verhoging van de ampaciteitswinst ten opzichte van het oorspronkelijke DLR Voorstel (4,3%) met 1,9 procentpunten of 44,2%. Een verhoging van de ampaciteit met 6,2% op een hoogspanningslijn met een capaciteit van 1.500 MW3 houdt, ceteris paribus, een verhoging van de RAM op dit netwerkelement in met 93 MW in. Indien dit netwerkelement de limiterende CBCO in de stroomgebaseerde marktkoppeling is, zou – uitgaande van een PTDF van 50% - de maximale netto importpositie van de Belgische regelzone met 186 MW kunnen verhogen. Volgens het oorspronkelijke DLR Voorstel zou deze verhoging van de Belgische netto importpositie slechts 129 MW bedragen.4 IMPLEMENTATIE VAN HET DLR VOORSTEL In punt 5 van het DLR Voorstel geeft Elia aan om, binnen de drie maanden na de goedkeuring van dit voorstel door de CREG, de voorgestelde methodologie te implementeren. Bovendien gaf Elia aan om de voorgestelde methodologie transparant te communiceren naar de marktdeelnemers en de naburige transmissiesysteembeheerders. De CREG begrijpt, uit punt 4.2.2 van het DLR Voorstel, dat de voorgestelde afkappingswaarden tijdens de piek- en daluren, die voor 2018 op respectievelijk 105% en 109% van de seizoenslimiet bepaald zijn, jaarlijks zullen worden geëvalueerd. De CREG geeft hier aan dat een opwaartse herziening van deze afkappingswaarden, hoewel door de CREG als een positieve evolutie beschouwd, niet ter goedkeuring dient te worden voorgelegd. 3 4 Bij wijze van voorbeeld – de effectieve capaciteit van een hoogspanningslijn kan hoger of lager zijn. Deze berekening is een ruwe inschatting van de verwachte impact van de implementatie van het DLR Voorstel. Niet-vertrouwelijk 13/17 4. BESLISSING Met toepassing van artikel 23, tweede lid, 36°, 38°, 40° en 41° van de Wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt beslist de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas, om de voorgaande redenen, het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR voor een methodologie voor het gebruik van Dynamic Line Rating in de capaciteitsberekening, goed te keuren. De CREG gaat akkoord met de voorgestelde methodologie en de implementatie ervan, binnen de drie maanden volgend op deze beslissing. De CREG vraagt Elia om deze methodologie, inclusief de verklarende nota, in alle transparantie te publiceren voor de naburige netbeheerders en alle belanghebbenden. De CREG vraagt ten slotte Elia om de goedgekeurde methodologie en de onderliggende assumpties te delen en bespreken met de naburige transmissiesysteembeheerders, teneinde de implementatie van Dynamic Line Rating als best practices in de marktkoppelingsprocessen te bevorderen. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Marie-Pierre FAUCONNIER Voorzitster van het Directiecomité Niet-vertrouwelijk 14/17 BIJLAGE 1 Methodologie voor het gebruik van Dynamic Line Rating in de capaciteitsberekening Nederlandstalige versie – 5 december 2017 Niet-vertrouwelijk 15/17 BIJLAGE 2 Explanatory note on the Elia proposal for a ‘Methodology for the use of Dynamic Line Rating in the capacity calculation’ Engelstalige versie – 5 december 2017 Niet-vertrouwelijk 16/17 BIJLAGE 3 Antwoord van FEBEG ontvangen tijdens de openbare raadpleging Nederlandstalige versie – 17 januari 2018 Niet-vertrouwelijk 17/17