(B)1825 12 september 2018 Beslissing over het gemeenschappelijke voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR en alle transmissiesysteembeheerders van de Synchrone zone Continentaal Europa inzake de bepaling van de LFC-blokken Genomen met toepassing van artikel 6, derde lid, g) van Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 – F + 32 2 289 76 09 – info@creg.be – www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3
- WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteits-transmissiesystemen .................................. 4
- ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 6 Raadpleging ............................................................................................................................. 7
- ANALYSE VAN HET VOORSTEL ......................................................................................................... 8 Doel van het voorstel .............................................................................................................. 8 Conformiteit met de algemene beginselen van de SO verordening ....................................... 8
- CONCLUSIE .................................................................................................................................... 10 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 11 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 12 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 13 Niet-vertrouwelijk 2/13 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna: “CREG”) onderzoekt hierna de aanvraag tot goedkeuring van het gemeenschappelijke voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR (hierna: “Elia”) en alle transmissiesysteembeheerders van de synchrone zone Continentaal Europa (hierna: “TSB’s”) inzake de bepaling van de belasting-frequentieregelblok (hierna: LFC-blok) overeenkomstig artikel 141, tweede lid (hierna: “LFC-blok Voorstel”). Dit gebeurt op basis van artikel 141
(2)van de Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen (hierna: “SO Verordening”). De CREG ontving het LFC-blok Voorstel van Elia per brief, in het Engels op 14 juni 2018. Het betrof een gemeenschappelijk voorstel van Elia en alle TSB’s dat bij alle regulerende instanties van de synchrone zone Continentaal Europa (hierna: “EU regulatoren”) ter goedkeuring werd voorgelegd. Aan het LFCblok Voorstel voor de Continentaal Europese synchrone zone (hierna: “EU”) werden drie Annexen en een verklarende nota toegevoegd. Deze Annexen en de verklarende nota dienen ter informatie en vormen niet het onderwerp van de onderhavige beslissing. Conform de afspraken tussen ACER en ENTSO-E enerzijds en tussen de CREG en Elia anderzijds, ontving de CREG op 5 september 2018 een Franstalige versie van het LFC-blok Voorstel. Het is deze Franstalige versie van het LFC-blokken Voorstel waarop de onderhavige ontwerpbeslissing betrekking heeft en die als BIJLAGE 1 aan deze beslissing gevoegd wordt. Deze beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijke kader. In het tweede deel worden de antecedenten van het LFC-blok Voorstel toegelicht. In het derde deel ontleedt de CREG het voorstel en het vierde deel, ten slotte, bevat de eigenlijke beslissing. De onderhavige beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd via schriftelijke procedure op 12 september 2018. Niet-vertrouwelijk 3/13 1. WETTELIJK KADER Dit hoofdstuk bepaalt het wettelijke kader dat toepasselijk is op Elia’s voorstel en dat de basis vormt van deze beslissing. Het wettelijke kader bestaat uit Europese wetgeving, met name de SO Verordening. VERORDENING (EU) 2017/1485 VAN DE COMMISSIE VAN 2 AUGUSTUS 2017 TOT VASTSTELLING VAN RICHTSNOEREN BETREFFENDE HET BEHEER VAN ELEKTRICITEITSTRANSMISSIESYSTEMEN De doelstellingen van de SO Verordening worden in artikel 4 vastgelegd: Met deze verordening worden de volgende doelstellingen nagestreefd:
- a)vaststellen van gemeenschappelijke eisen en beginselen ten aanzien van de operationele veiligheid;
- b)vaststellen van gemeenschappelijke beginselen inzake de planning van geïnterconnecteerde systemen;
- c)vaststellen van gemeenschappelijke belasting-frequentieregelprocessen en -structuren;
- d)voorzien in de voorwaarden voor het handhaven van de operationele veiligheid in de gehele Unie;
- e)voorzien in de voorwaarden voor het handhaven van een zeker frequentiekwaliteitsniveau in alle synchrone zones van de Unie;
- f)bevorderen van de coördinatie tussen systeembeheer en operationele planning;
- g)waarborgen en versterken van de transparantie en betrouwbaarheid van informatie over het beheer van transmissiesystemen;
- h)bijdragen tot de efficiënte exploitatie en ontwikkeling van het elektriciteitstransmissiesysteem en de elektriciteitssector in de Unie. Artikel 6, derde lid,
- g)van de SO Verordening verplicht alle TSB’s van een synchrone zone gezamenlijk tot het indienen van een gemeenschappelijk voorstel tot vaststelling van de LFC-blok overeenkomstig artikel 141, tweede lid. Conform de bepalingen in artikel 141, tweede lid, dient dit voorstel te voldoen aan de volgende vereisten:
- a)een monitoringzone komt overeen met of is onderdeel van niet meer dan één LFC-zone;
- b)een LFC-zone komt overeen met of is onderdeel van niet meer dan één LFC-blok;
- c)een LFC-blok komt overeen met of is onderdeel van niet meer dan één synchrone zone, en
- d)elk netelement is onderdeel van slechts één monitoringzone, niet meer dan één LFC-zone en slechts één LFC-blok. Niet-vertrouwelijk 4/13 Overeenkomstig artikel 5, eerste lid en artikel 6, derde lid, wordt het LFC-blok Voorstel ter goedkeuring voorgelegd aan alle reguleringsinstanties instanties van de betrokken regio, in dit geval de EU-lidstaten van de EU synchrone zone: 3.De voorstellen voor de volgende voorwaarden of methodologieën, waarover een lidstaat advies kan uitbrengen aan de betrokken reguleringsinstantie, worden ter goedkeuring voorgelegd aan alle reguleringsinstanties van de betrokken regio: (…)
- g)gemeenschappelijk voorstel per synchrone zone tot vaststelling van LFC-blokken overeenkomstig artikel 141, lid 2. Volgend op artikel 6, zesde lid moeten alle voorstellen en methodologieën, waaronder het LFCblok Voorstel, een tijdschema voor de tenuitvoerlegging en een beschrijving van hun verwacht effect op de doelstellingen van de SO Verordening (beschreven in artikel 4) omvatten: 6. Het voorstel voor de voorwaarden of methodologieën omvat een voorgesteld tijdschema voor de tenuitvoerlegging ervan en een beschrijving van het verwachte effect ervan op de doelstellingen van deze verordening. Voorstellen betreffende voorwaarden of methodologieën die ter goedkeuring aan verschillende of aan alle reguleringsinstanties moeten worden voorgelegd, worden bij het Agentschap ingediend op hetzelfde tijdstip als dat van indiening bij de reguleringsinstanties. Op verzoek van de bevoegde reguleringsinstanties brengt het Agentschap binnen een termijn van drie maanden advies uit over de voorstellen voor voorwaarden of methodologieën. Artikel 6, zevende lid, bepaalt dat de betrokken regulerende instanties, in dit geval de CREG en alle regulerende instanties van de EU synchrone zone, binnen een termijn van zes maanden na ontvangst van de voorwaarden of methodologieën een besluit nemen. 7.Wanneer de vaststelling van de voorwaarden of methodologieën een besluit van meer dan één reguleringsinstantie vergt, raadplegen de bevoegde reguleringsinstanties elkaar en werken zij in nauw overleg samen met het oog op het bereiken van overeenstemming. Wanneer het Agentschap advies uitbrengt, dienen de bevoegde reguleringsinstanties dat advies in aanmerking te nemen. De reguleringsinstanties nemen besluiten betreffende de ingediende voorwaarden of methodologieën overeenkomstig de leden 2 en 3 binnen een termijn van zes maanden na de ontvangst van de voorwaarden of methodologieën door de reguleringsinstantie of, indien van toepassing, door de laatste betrokken reguleringsinstantie. Niet-vertrouwelijk 5/13 2. ANTECEDENTEN Op 2 augustus 2017 werd de SO Verordening gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie, voor inwerkingtreding op 22 augustus 2017. Deze verordening heeft tot doel het vaststellen van gedetailleerde en geharmoniseerde regels inzake het beheer van de elektriciteitstransmissiesystemen. Deze harmonisering dient plaats te vinden op Europees en regionaal niveau. Binnen de vier maanden na inwerkingtreding, op 22 januari 2018, dienden alle TSB’s op niveau van de EU synchrone zone een voorstel in te dienen voor de vaststelling van het LFC-blok. Voorafgaand het indienen van het LFC-blok voorstel dienden alle TSB’s van de EU zone, conform de bepalingen in artikel 11, eerste lid, van de SO Verordening, alle belanghebbenden te raadplegen, met inbegrip van de relevante autoriteiten gedurende ten minste één maand. Hiertoe werd door ENTSO-E in opdracht van alle CE TSB’s een publieke raadpleging georganiseerd die liep van 29 november 2017 tot en met 29 december 2017. Tijdens deze raadpleging werden geen opmerkingen door de belanghebbenden geformuleerd. Op 12 januari 2018 ontving de CREG van Elia de Engelstalige versie van het LFC-blokken Voorstel en een verklarende nota, gedateerd op 3 januari 2018. Op 15 juni 2017 ontving de CREG van Elia de Franstalige versie van het LFC-blokken Voorstel. Het LFC-blokken Voorstel bevat een beschrijving van de monitoringzones, de LFC-zones en de LFC-blokken, in lijn met artikel 141
(2)van de SO Verordening, alsook de tijdsschaal voor de implementatie en de verwachte impact op de doelstelling op de SO Verordening, in lijn met artikel 6
(6). Conform artikel 6
(7)van de SO Verordening moeten de regulatoren over het LFC-blokken Voorstel elkaar raadplegen en in nauw overleg samenwerken met het oog op het bereiken van overeenstemming. De regulatoren nemen hun besluit binnen een termijn van zes maanden na ontvangst van de methodologie door de laatste betrokken reguleringsinstantie. De datum waarop de laatste regulator het LFC-blokken voorstel heeft ontvangen, was op 28 februari
- Na onderling overleg kwamen de regulatoren op 27 april 2018 tot de overeenstemming om een wijzigingsverzoek van het LFC-blokken Voorstel aan te vragen met de volgende specifieke punten: - Het verbeteren van de kwaliteit en coherentie van het voorstel voor de vaststelling van de CE LFC-blokken, - Het preciseren van de scope van het voorstel voor de vaststelling van de CE LFC-blokken, - Het verwijderen van de niet-EU landen uit de beschrijving van de zones en blokken uit het voorstel voor de vaststelling van de CE LFC-blokken, en de beschrijving van de situatie met third countries opnemen in een annex (niet ter goedkeuring), - Het opnemen van de lijst met meetpunten van het vermogen aan elke grens tussen zones of blokken voor frequentieregeling in een annex (niet ter goedkeuring) om de duidelijkheid en transparantie te verbeteren, - Het verkorten van de voorgestelde tijdslijn voor implementatie. Een uitgebreidere argumentatie en beschrijving van de beoogde oplossing werd opgenomen in de door regulatoren gezamenlijk opgestelde Wijzingingsverzoek, gedateerd 27 april 2018 (BIJLAGE 2 van onderhavige beslissing). Omwille van de afhankelijkheid van de operationele overeenkomsten op LFC-blok niveau, LFCzone niveau en monitoringzone niveau overeenkomstig respectievelijk artikelen 119, 120 en 121 van de SO Verordening, werd door de betrokken regulatoren overeengekomen om de nationale Niet-vertrouwelijk 6/13 beslissingen over het LFC-blokken Voorstel sneller te nemen dan strikt wettelijk toegestaan met het oog op een mogelijke goedkeuring van een gewijzigd LFC-blokken voorstel vóór de deadline van de indiening van de operationele overeenkomsten volgens Artikelen 119, 120 en 121 van de SO Verordening, zijnde 15 september
- De CREG bracht Elia op de hoogte van het besluit tot wijzigingsverzoek per brief op 14 juni
- Volgend op het Wijzigingsverzoek, hebben TSB’s volgens artikel 7
(1)van de SO Verordening twee maanden de tijd om een gewijzigd voorstel ter goedkeuring in te dienen. Vervolgens dienen de bevoegde reguleringsinstanties binnen de twee maanden een besluit over het gewijzigd voorstel te nemen. De CREG ontving van Elia de goedkeuringsaanvraag voor het gewijzigd LFC-blokken voorstel, gedateerd van 15 juli (hierna: het LFC-blokken Voorstel), op 17 juli
- De Franstalige versie werd verzonden op 4 september
- Het overleg tussen de regulatoren leidde tot het ontwikkelen van een voorstel tot goedkeuring van het LFC-blokken Voorstel, gedateerd van 15 juli 2018, gericht aan de leden van het Energy Regulators Forum (hierna: het “ERF”) die deel uit maken van de CE synchrone zone (BIJLAGE 3 van onderhavige beslissing). De 14 CE regulatoren (ACM, AGEN, ANRE, ARERA, BNetzA, CRE, CREG, DKER, DUR, ERU, HERA, ILR, URE, Roni) stelden via een elektronische stemprocedure op 24 augustus 2018, voor om unaniem het LFC-blokken Voorstel goed te keuren. Hierbij werd overeengekomen om de bijhorende beslissing op nationaal niveau te nemen vóór 14 september 2018 en dit om de tijdelijke indiening van de operationele overeenkomsten voor LFC-blokken, LFC-zones en monitoringzones in lijn met respectievelijk Artikel 119, 120 en 121 van de SO Verordening niet in het gedrang te brengen. RAADPLEGING Artikel 11, eerste lid, van de SO Verordening verplichten Elia en alle CE TSB’s formeel tot het organiseren van een openbare raadpleging met betrekking tot het LFC-blokken Voorstel. Hiertoe organiseerde ENTSO-E, in opdracht van alle TSB’s, een openbare raadpleging die liep van 29 november 2017 tot en met 29 december
- Elia informeerde de Belgische belanghebbenden van de mogelijkheid tot reageren op deze raadpleging, via een nieuwsbericht op 22 november
- De ontvangen antwoorden werden in het consultatieverslag besproken en door de TSB’s aan de regulerende instanties overgemaakt bij de indiening van het CGMM Voorstel. Artikel 40, tweede lid van het Huishoudelijk Reglement van de CREG bepaalt dat, wanneer de betrokken TSB’s reeds een effectieve openbare raadpleging organiseerde, de CREG geen openbare raadpleging dient te organiseren. Het Directiecomité van de CREG beslist dus, gezien de openbare raadpleging vermeld in randnummer 17, geen openbare raadpleging met betrekking tot de onderhavige beslissing te organiseren. Niet-vertrouwelijk 7/13
- ANALYSE VAN HET VOORSTEL Het LFC-blokken Voorstel van Elia omvat drie delen: het eigenlijke voorstel, drie annexen en een verklarende nota. Er is geen verslag van de openbare raadpleging bijgevoegd gezien tijdens deze raadpleging werden geen opmerkingen door de belanghebbenden geformuleerd. Enkel het eigenlijk voorstel is het voorwerp van deze beslissing. DOEL VAN HET VOORSTEL Alle TSB’s van een synchrone zone dienen de spanningskwaliteit te verzekeren via de operationele processen. De hiertoe noodzakelijke operationele overeenkomsten worden op verschillende niveaus vastgelegd, met name op niveau van de synchrone zone, van een LFC-blok, van een LFC-zone en tenslotte van een monitoringzone. Het LFC-blokken Voorstel dient om de structuur van de LFC-blokken, LF-zones en monitoringzones vast te stellen. Dit gebeurt volgens artikel 141
(2)van de SO Verordening. CONFORMITEIT MET DE ALGEMENE BEGINSELEN VAN DE SO VERORDENING Artikel 141
(2)van de SO Verordening, bepaalt: Binnen vier maanden na de inwerkingtreding van deze verordening ontwikkelen alle TSB's van een synchrone zone gezamenlijk een gemeenschappelijk voorstel inzake de bepaling van de LFCblokken dat voldoet aan de volgende vereisten:
- a)een monitoringzone komt overeen met of is onderdeel van niet meer dan één LFC-zone;
- b)een LFC-zone komt overeen met of is onderdeel van niet meer dan één LFC-blok;
- c)een LFC-blok komt overeen met of is onderdeel van niet meer dan één synchrone zone, en
- d)elk netelement is onderdeel van slechts één monitoringzone, niet meer dan één LFC-zone en slechts één LFC-blok. In artikel 3 van het LFC-blokken Voorstel geven de CE TSB’s in een tabel een overzicht van de monitoring zones, de LFC zones en de LFC blokken met aanduiding van de betrokken TSB’s en lidstaten. In het voorstel van de TSB’s valt een monitoringzone telkens samen met precies één LFC-zone. De meeste LFC-zones vormen een LFC-blok op zich. De enige uitzondering hierop vormen de vier LFCzones van Duitsland die samen met de LFC-zone van Denemarken-West samen één LFC-blok vormen. Voor België komt het voorstel overeen met de huidige situatie. Hierbij vormt België één monitoring zone met Elia als transmissiesysteembeheerder. De Belgische monitoringzone, LFC-zone en LFC-blok vallen samen. Op basis van het overzicht, is de CREG van mening dat artikel 3 van het LFC-blokken Voorstel conform is aan Artikel 141
(2)a),
- b)en
- c)van de SO Verordening. Het LFC-blokken Voorstel, gedateerd van 15 juli 2018, werd door de TSB’s aangepast om tegemoet te komen aan het wijzigingsverzoek: Niet-vertrouwelijk 8/13 - De kwaliteit van de tekst en de coherentie voor het vaststellen van de CE LFC-blokken is verbeterd. Dit betreft onder meer het correct refereren naar de relevante wettelijke bepalingen en een consequent gebruik van termen en acroniemen. - De impact van het LFC-blokken Voorstel op de objectieven van de SO Verordening is gepreciseerd. In de ‘overwegingen’ van de SO Verordening is beschreven of en waar het LFC-blokken Voorstel een impact heeft op de doelstellingen van de SO Verordening, opgenomen in Artikel 4, eerste lid. - Onder de paragraaf toepassingsgebied en onderwerp van het LFC-blokken Voorstel is expliciet opgenomen dat het een voorstel is van alle TSB’s van de synchrone zone Continentaal Europa, en dit voor het garanderen van duidelijkheid bij de wettelijke handhaving van dit voorstel. - Zoals aangegeven in Artikel 2 van de SO Verordening, is het toepassingsgebied van de SO Verordening beperkt tot de lidstaten van de Europese unie. De beschrijving van de LFCblokken structuur van niet-EU landen, initieel opgenomen in het LFC-blokken Voorstel, is nu opgenomen in de Annex 1. Deze Annex verduidelijkt ook hoe de samenwerkingsovereenkomsten tussen en binnen LFC-blokken bestaande uit EU en nietEU landen, contractueel worden vastgelegd en dat deze conform de Europese wettelijke bepalingen dienen te zijn. - Om duidelijkheid de conformiteit van het LFC-blokken Voorstel ten aanzien van Artikel 141
(2)d van de SO Verordening aan te tonen, zijn twee annexen aan het LFC-blokken Voorstel toegevoegd. Annex 2 verduidelijkt hoe interconnectoren niet als één maar als twee netwerkelementen moeten worden beschouwd en waarbij de twee onderstations en de bijhorende meetpunten aan precies één monitoringzone worden toegekend. Annex 3 geeft de lijst van de netwerkelementen en de onderstations aan elke grens tussen de LFC-blokken en/of LFC-zones. Op basis hiervan is de CREG van mening dat het LFC-blokken voorstel conform is aan Artikel 141
(2)d. - De tijdslijn voor implementatie is verkort tot één maand in plaats van het oorspronkelijke voorstel van 18 maanden gezien de voorgestelde LFC-blokken structuur overeenkomt met de huidige situatie. De CREG is van mening dat de bepalingen in Titel 1, artikel 1 tot en met 5, van het LFC-blokken Voorstel, conform de bepalingen van de SO Verordening zijn en aldus kunnen worden goedgekeurd. Niet-vertrouwelijk 9/13 4. CONCLUSIE Met toepassing van artikel 6, derde lid, g) van Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen beslist de CREG om het gemeenschappelijke voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR inzake de bepaling van de LFC-blokken goed te keuren. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Koen LOCQUET Wnd. Voorzitter van het directiecomité Niet-vertrouwelijk 10/13 BIJLAGE 1 Proposition commune relative à la détermination des blocs RFP pour la zone synchrone Europe Continentale conformément au paragraphe 2 de l’Article 141 du Règlement (UE) 2017/1485 de la Commission du 2 Août 2017 établissant une ligne directrice sur la gestion du transport de l’électricité Franstalige versie – 4 september 2018 Niet-vertrouwelijk 11/13 BIJLAGE 2 Door de regulatoren van de synchrone zone Continentaal Europe gezamenlijk opgestelde voorstel tot wijzigingsverzoek van het LFC-blokken Voorstel. Engelstalige versie – 27 april 2018 Niet-vertrouwelijk 12/13 BIJLAGE 3 Door de regulatoren van de synchrone zone Continentaal Europe gezamenlijk opgestelde voorstel ter goedkeuring van het gewijzigde LFC-blokken Voorstel. Engelstalige versie – 24 augustus 2018 Niet-vertrouwelijk 13/13