(B)1878 18 december 2018 Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel voor de vrijstelling van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR voor de vrijstelling van de betrokken transmissiesysteembeheerders om aanbieders van balanceringsdiensten toestemming te geven hun verplichtingen om balanceringscapaciteit ter beschikking te stellen, over te dragen Genomen met toepassing van de artikelen 5.3, d), 32 en 34.1 van Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 – F + 32 2 289 76 09 – info@creg.be – www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 1.1. Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering ........................................................................................ 4 2. ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 7 2.1. Algemeen................................................................................................................................. 7 2.2. Shadow opinion van 19 februari 2018 .................................................................................... 8 2.3. Position paper van 25 september 2018 .................................................................................. 8 2.4. Raadpleging ............................................................................................................................. 9 2.4.1. 3. 4. Advies van de lidstaat over het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling................................ 10 Analyse van het voorstel ............................................................................................................... 11 3.1. Doel van het voorstel ............................................................................................................ 11 3.2. Vrijstelling van de overdracht van balanceringscapaciteit .................................................... 11 Beslissing ....................................................................................................................................... 12 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 13 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 14 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 15 Niet-vertrouwelijk 2/15 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna: “CREG”) onderzoekt hierna de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR (hierna: “Elia”) voor de vrijstelling van de betrokken transmissiesysteembeheerders om aanbieders van balanceringsdiensten (hierna: BSP’
- s)toestemming te geven hun verplichtingen om balanceringscapaciteit ter beschikking te stellen, over te dragen (hierna: “het Voorstel tot vrijstelling”). Dit gebeurt op basis van de artikelen 5.3, d), 32 en 34.1, van Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering (hierna: “de EBGL”). Per brief van 26 april 2018 wordt het Voorstel tot vrijstelling, opgesteld in de Engelse taal door Elia per drager met ontvangstbewijs bij de CREG ingediend voor goedkeuring. In bijlage bij dit Voorstel tot vrijstelling werd een consultatieverslag met een geaggregeerde samenvatting van de ontvangen antwoorden van de belanghebbenden, in het Engels toegevoegd. Met toepassing van de wet van 18 juli 1966 op het gebruik van de talen in bestuurszaken wordt het Voorstel tot vrijstelling per brief van 8 juni 2018, opgesteld in het de Franse taal door Elia per drager met ontvangstbewijs bij de CREG ingediend voor goedkeuring. In uitvoering van het door het Energy Regulatory Forum (hierna: ‘ERF’) op 25 september 2018 goedgekeurd verzoek tot wijziging van het Voorstel tot vrijstelling, heeft de CREG per brief van 26 september 2018 aan Elia gevraagd om haar Voorstel tot vrijstelling, ingediend bij de CREG op 8 juni 2018 te wijzigen overeenkomst het verzoek tot wijziging Per brief van 18 oktober 2018 wordt een gewijzigd Voorstel tot vrijstelling, opgesteld in de Engelse en Franse taal, door Elia per drager met ontvangstbewijs bij de CREG ingediend voor goedkeuring. Het is de Franstalige versie van het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling dat het voorwerp uitmaakt van onderzoek in huidige beslissing en dat bij deze beslissing is gevoegd in BIJLAGE 1. Op 28 november 2018 hebben de relevante regulerende instanties van de regio een overeenstemming bereikt over het gewijzigde Voorstel tot vrijstelling en vastgesteld dat het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling voldoet aan de vereisten van artikel 34.1, van de EBGL. De relevante regulerende instanties van de regio zijn daarom overeengekomen om hun nationale beslissingen op basis van deze overeenkomst vóór 19 december 2018 te nemen. Deze beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijk kader. Het tweede deel licht de antecedenten en openbare raadpleging van het Voorstel tot vrijstelling toe. De CREG ontleedt in het derde deel de voorgestelde vrijstelling. Tot slot, bevat het vierde deel de eigenlijke beslissing. De onderhavige beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd op 18 december 2018. Niet-vertrouwelijk 3/15 1. WETTELIJK KADER 1. Dit hoofdstuk bepaalt het wettelijke kader dat toepasselijk is op Elia’s Voorstel tot vrijstelling en dat de basis vormt voor deze beslissing. Het wettelijk kader bestaat uit Europese wetgeving, met in het bijzonder de EBGL. 2. Op 23 november 2017 werd de EBGL gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie en trad deze in werking op 18 december 2017. 3. Met betrekking tot de artikelen 14, 16, 17, 28, 32, 34, 35, 36, 44 tot en met 49, en 54 tot en met 57, wordt de EBGL één jaar na de inwerkingtreding ervan van toepassing (artikel 65, van de EBGL), hetzij 18 december 2018. 4. Artikel 32, van de EBGL, waarnaar artikel 34.1, van de EBGL verwijst, treedt overeenkomstig artikel 65, van de EBGL pas in werking één jaar na de inwerkingtreding van de EBGL, hetzij op 18 december 2018. 5. Aangezien overeenkomstig artikel 33, van de EBGL, het FCR Voorstel de eisen zoals vermeldt in artikel 32, van de EBGL, in acht moet nemen, kan het FCR Voorstel opgesteld op grond van artikel 33.1, van de EBGL en goedgekeurd door de relevante regulerende instantie pas in werking treden op 18 december 2018. 1.1. 6. VERORDENING (EU) 2017/2195 VAN DE COMMISSIE VAN 23 NOVEMBER 2017 TOT VASTSTELLING VAN RICHTSNOEREN VOOR ELEKTRICITEITSBALANCERING De doelstellingen van EBGL worden in artikel 3 vastgelegd: 1. Met deze verordening worden de volgende doelstellingen nagestreefd:
- a)effectieve mededinging, non-discriminatie en transparantie op de balanceringsmarkten bevorderen;
- b)de efficiëntie van balancering en van de Europese en nationale balanceringsmarkten verbeteren;
- c)de balanceringsmarkten integreren en de mogelijkheden voor de uitwisseling van balanceringsdiensten bevorderen, en tegelijk bijdragen tot de operationele veiligheid;
- d)bijdragen tot de efficiënte langetermijnexploitatie en -ontwikkeling van het elektriciteitstransmissiesysteem en de elektriciteitssector in de Unie, en tegelijk de efficiënte en consistente werking van day-aheadmarkten, intradaymarkten en balanceringsmarkten vergemakkelijken;
- e)ervoor zorgen dat de inkoop van balanceringsdiensten eerlijk, objectief, transparant en marktgebaseerd is, dat geen ongeoorloofde belemmeringen voor nieuwe marktdeelnemers worden gecreëerd, dat de liquiditeit van balanceringsmarkten wordt bevorderd en dat ongeoorloofde verstoringen op de interne markt voor elektriciteit worden voorkomen;
- f)de deelname van vraagrespons vergemakkelijken, met inbegrip van aggregatiefaciliteiten en energieopslag, en er tegelijk voor zorgen dat zij concurreren met andere balanceringsdiensten op een gelijk speelveld en, voor zover nodig, onafhankelijk optreden als ze één verbruikersinstallatie bedienen; Niet-vertrouwelijk 4/15
- g)de deelname van hernieuwbare energiebronnen vergemakkelijken en bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstelling van de Europese Unie betreffende de doorbraak van hernieuwbare energiebronnen. 7. Artikel 34, van EBGL bepaalt verder dat: 1. In het geografische gebied waarin de inkoop van balanceringscapaciteit heeft plaatsgevonden, geven TSB's de BSP's toestemming om hun verplichtingen om balanceringscapaciteit ter beschikking te stellen, over te dragen. De betrokken TSB's mogen een vrijstelling vragen als de perioden voor het sluiten van overeenkomsten voor balanceringscapaciteit overeenkomstig artikel 32, lid 2, onder b), minder dan één week bedragen. 2. De overdracht van balanceringscapaciteit wordt toegestaan tot minstens één uur vóór de start van de dag van levering. 3. De overdracht van balanceringscapaciteit wordt toegestaan mits de volgende voorwaarden zijn vervuld:
- a)de ontvangende BSP is geslaagd in het kwalificatieproces voor de balanceringscapaciteit waarvoor de overdracht wordt aangevraagd;
- b)naar verwachting zal de overdracht van balanceringscapaciteit de operationele veiligheid niet in gevaar brengen;
- c)de overdracht van balanceringscapaciteit overschrijdt de in de hoofdstukken 1 en 2 van deel IV, titel VIII, van Verordening (EU) 2017/1485 vastgestelde operationele grenzen niet. 4. In het geval zoneoverschrijdende capaciteit nodig is voor de overdracht van balanceringscapaciteit, wordt die overdracht alleen toegestaan als:
- a)de zoneoverschrijdende capaciteit die nodig is voor de overdracht al beschikbaar is uit eerdere toewijzingsprocessen overeenkomstig hoofdstuk 2 van titel IV;
- b)de zoneoverschrijdende capaciteit beschikbaar is overeenkomstig de methodologie voor de berekening van de waarschijnlijkheid van beschikbare zoneoverschrijdende capaciteit na de gate-sluitingstijd van de zoneoverschrijdende intradaymarkt overeenkomstig artikel 33, lid 6. 5. Als een TSB de overdracht van balanceringscapaciteit niet toestaat, verstrekt de betrokken TSB de reden voor de afwijzing aan de betrokken BSP's. 8. In artikel 18, van de EBGL worden de modaliteiten van de door de transmissiesysteembeheerders (hierna: TSB’
- s)op te stellen voorwaarden en methodologieën beschreven. 1. De TSB's ontwikkelen de bij deze verordening vereiste voorwaarden of methodologieën en dienen die ter goedkeuring in bij de relevante regulerende instanties overeenkomstig artikel 37 van Richtlijn 2009/72/EG, binnen de bij deze verordening vastgestelde termijnen. 2. Wanneer een voorstel voor de voorwaarden of methodologieën overeenkomstig deze verordening door meer dan één TSB moet worden opgesteld en overeengekomen, werken de desbetreffende TSB's nauw samen. Met de assistentie van het ENTSO-E stellen de TSB's de relevante regulerende instanties en het Agentschap op gezette tijden in kennis van de voortgang bij de opstelling van deze voorwaarden of methodologieën. 9. Overeenkomstig artikel 5.3, b), van de EBGL wordt het Voorstel tot vrijstelling ter goedkeuring voorgelegd aan alle relevante regulerende instanties van de betrokken regio. De lidstaten kunnen een advies over het Voorstel tot vrijstelling indienen bij hun regulerende instantie. Niet-vertrouwelijk 5/15 10. Vervolgens bepaalt artikel 5.5, van de EBGL dat alle voorstellen voor de voorwaarden en methodologieën, waaronder het Voorstel tot vrijstelling, een tijdschema voor de tenuitvoerlegging en een beschrijving van hun verwacht effect op de doelstellingen van de EBGL beschreven in artikel 3, van de EBGL. Artikel 5.3, van de EBGL bepaalt ook dat: 5. …. De implementatietermijn mag niet langer zijn dan twaalf maanden na de goedkeuring door de relevante regulerende instanties, behalve als alle regulerende instanties overeenkomen om de implementatietermijn te verlengen of als andere termijnen worden voorgeschreven in deze verordening. Voorstellen betreffende voorwaarden of methodologieën die ter goedkeuring aan verschillende of aan alle regulerende instanties moeten worden voorgelegd, worden bij het Agentschap ingediend op hetzelfde tijdstip als dat van indiening bij de regulerende instanties. Op verzoek van de relevante regulerende instanties brengt het Agentschap binnen een termijn van drie maanden advies uit over de voorstellen voor voorwaarden of methodologieën. 11. Artikel 5.6, van de EBGL bepaalt verder dat: 6. Wanneer de vaststelling van de voorwaarden of methodologieën een besluit van meer dan één regulerende instantie vergt, raadplegen de relevante regulerende instanties elkaar en werken zij in nauw overleg samen teneinde overeenstemming te bereiken. Wanneer het Agentschap advies uitbrengt, dienen de relevante regulerende instanties dat advies in aanmerking te nemen. De regulerende instanties nemen besluiten betreffende de overeenkomstig de leden 2 en 3 ingediende voorwaarden of methodologieën binnen een termijn van zes maanden na de ontvangst van de voorwaarden of methodologieën door de relevante regulerende instantie of, indien van toepassing, door de laatste betrokken relevante regulerende instantie. 12. Alle betrokken regulerende instanties kunnen samen beslissen om de TSB’s te verzoeken de voorgestelde voorwaarden en methodologieën te wijzigen, overeenkomstig artikel 6.1, van de EBGL. Wanneer dit gebeurt, moeten de betrokken TSB’s binnen de twee maanden na ontvangst van dit wijzigingsverzoek een voorstel voor gewijzigde voorwaarden of methodologieën indienen bij de regulerende instantie voor goedkeuring. De relevante regulerende instanties nemen een besluit over de gewijzigde voorwaarden of methodologieën binnen een termijn van twee maanden na indiening ervan. Niet-vertrouwelijk 6/15 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 13. De TSB’s die verantwoordelijk zijn voor het indienen van een Voorstel tot vrijstelling of voor de wijziging daarvan moeten alle belanghebbenden, inclusief de relevante autoriteiten van elke lidstaat over de ontwerpvoorstellen raadplegen gedurende ten minste één maand (artikel 10, van de EBGL). Hiertoe werd door ENTSO-E in opdracht van alle betrokken TSB’s van de regio een publieke raadpleging georganiseerd over het ontwerpvoorstel tot vrijstelling die liep van 15 januari 2018 tot en met 15 februari 2018. De regulerende instanties van de regio hebben naar aanleiding van deze openbare raadpleging een gemeenschappelijke positie over verschillende punten van het ontwerpvoorstel tot vrijstelling uitgewerkt. Deze gemeenschappelijke positie werd aan ENTSO-E overgemaakt onder de vorm van een informele shadow opinion, goedgekeurd door de relevante leden van de Electricity Balancing Task Force, op 19 februari 2018. De concrete standpunten van de regulerende instanties van de regio worden besproken in deel 2.2 van deze beslissing. 14. Op 26 april 2018 per drager met ontvangstbewijs ontving de CREG van Elia de Engelstalige versie van het Voorstel tot vrijstelling samen met het consultatierapport opgesteld naar aanleiding van de openbare raadpleging gehouden van 15 januari 2018 tot 15 februari 2018. Op 8 juni 2018 ontving de CREG de Franstalige versie van het Voorstel tot vrijstelling. 15. De datum waarop de laatste relevante regulerende instantie van de regio het FCR Voorstel voor goedkeuring van zijn TSB heeft ontvangen, was 14 juni 2018. De dag na 14 juni 2018 is dan ook de dag waarop de zes maand bedoeld in artikel 5.6, van EBGL start. De uiterlijke datum voor goedkeuring van het FCR Voorstel is dan ook 14 december 2018 (artikel 5.6, van de EBGL). 16. Het onderling overleg tussen de regulerende instanties van de regio leidde tot het goedkeuren door alle regulerende instanties van de regio van een gezamenlijke position paper dat een verzoek inhoudt naar alle betrokken TSB’s om hun ingediend gezamenlijk Voorstel tot vrijstelling op een aantal punten te wijzigen en dit overeenkomstig artikel 6.3, van de EBGL. 17. Het verzoek tot wijziging van het gezamenlijk ingediend Voorstel tot vrijstelling werd goedgekeurd op het ERF van 25 september 2018. 18. Aangezien de werkingsregels van het ERF stellen dat de beslissingen van het ERF (goedkeuring of verzoek tot wijziging) niet bindend zijn heeft de CREG per brief van 26 september 2018 Elia uitgenodigd om het door haar bij de CREG ingediende FCR Voorstel van 8 juni 2018 te wijzigen overeenkomstig de position paper zoals goedgekeurd door het ERF op 25 september 2018. Het wijzigingsverzoek van het ERF werd in bijlage aan de brief van de CREG gevoegd. De brief van de CREG en de ERF position paper wordt aan deze beslissing toegevoegd in BIJLAGE 2. 19. In de twee maanden volgend op de ontvangst door alle betrokken TSB’s van het ERF de wijzigingsverzoek hebben alle betrokken TSB’s onderling en samen met de regulerende instanties van de regio via de Electricity Balancing Coordination Group, over de gevraagde wijzigingen overleg gepleegd. 20. Op 18 oktober 2018 ontving de CREG, binnen de termijn van 2 maanden na ontvangst van het ERF wijzigingsverzoek, en zoals voorzien in artikel 6.1, van de EBGL, een aanvraag van Elia voor goedkeuring van het gewijzigde Voorstel tot vrijstelling, in het Engels en in het Frans. Het is de Franstalige versie van dit gewijzigde Voorstel tot vrijstelling waarop onderhavige beslissing betrekking heeft en die als BIJLAGE 1 aan deze beslissing wordt toegevoegd. Niet-vertrouwelijk 7/15 21. Na nauw te hebben samengewerkt en overleg te hebben gepleegd, hebben de relevante regulerende instanties van de regio een overeenstemming bereikt over het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling en hebben zij vastgesteld dat dit gewijzigd Voorstel tot vrijstelling voldoet aan de vereisten van de EBGL. 22. De relevante regulerende instanties van de regio zijn daarom overeengekomen om hun nationale beslissingen op basis van deze overeenkomst vóór 19 december 2018 te nemen (BIJLAGE 3). 23. Het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling, zoals ingediend door Elia bij de CREG op 18 oktober 2018, werd door de CREG met toepassing van artikel 5.3, laatste lid, van de EBGL, aan de minister per mail van 10 december 2018 meegedeeld voor een advies. 24. In de twee maanden volgend op de ontvangst door alle regulerende instanties van de regio van het gewijzigde Voorstel tot vrijstelling, werd intensief overleg gepleegd tussen deze regulerende instanties, met als doel het ontwikkelen van een gemeenschappelijk standpunt over het gewijzigde Voorstel tot vrijstelling. 25. Dit overleg leidde op 28 november 2018 tot het goedkeuren door alle regulerende instanties van de regio in de schoot van het ERF van een gezamenlijke position paper tot goedkeuring van het gewijzigde Voorstel tot vrijstelling. 2.2. SHADOW OPINION VAN 19 FEBRUARI 2018 26. De TSB’s die verantwoordelijk zijn voor het ontwikkelen van een Voorstel tot vrijstelling moeten alle belanghebbende, inclusief de relevante autoriteiten van elke lidstaat over de ontwerpvoorstellen raadplegen gedurende ten minste één maand (artikel 10, van de EBGL). 27. De shadow opinion goedgekeurd door de relevante leden van de Electricity Balancing Task Force, op 19 februari 2018 werd op dezelfde dag aan de betrokken TSB’s toegestuurd. 28. In de shadow opinion van 19 februari 2018 over het ontwerpvoorstel tot vrijstelling drukten alle relevante regulerende instanties van de regio de wens uit opdat de TSB’s de juridische vorm van hun Voorstel tot vrijstelling op een aantal van punten zouden verbeteren. Deze punten betroffen de verwijdering van rechtvaardigingen en interpretaties uit het FCR Voorstel en de verplaatsing ervan naar de verklarende nota. Daarenboven ontbraken randnummers in de tekst. Deze aanpassingen waren nodig om de voorgestelde methodologie direct af te dwingen in de betrokken lidstaat. 29. Er mag worden aangenomen dat alle TSB’s deze opmerkingen in grote mate in overweging hebben genomen bij de uitwerking van hun Voorstel tot vrijstelling zoals ingediend bij hun respectievelijke regulerende instantie voor goedkeuring. 2.3. POSITION PAPER VAN 25 SEPTEMBER 2018 30. Op 25 september 2018 werd door ERF een wijzigingsverzoek over het Voorstel tot vrijstelling goedgekeurd. Dit wijzigingsverzoek werd door de CREG aan Elia bezorgd per brief van 26 september 2018. 31. Aangezien de TSBs niet alle opmerkingen van de belanghebbenden gegeven tijdens de openbare raadpleging op het FCR ontwerpvoorstel in overweging hebben genomen, noch een gerechtvaardigde uitleg hebben verstrekt waarom zij geen rekening konden houden met deze opmerkingen, hebben de regulerende instanties van de regio via een position paper van 25 september 2018 de TSBs verzocht om hun Voorstel tot vrijstelling op het volgende punt te wijzigen. Niet-vertrouwelijk 8/15 32. Regulerende instanties van de regio verzochten TSB’s ten eerste om de datum van de toepassing van de vrijstelling aan te passen van 26 november 2018 naar 1 juli 2019 omdat de periode voor het sluiten van overeenkomsten voor balanceringscapaciteit van minder dan éen week pas mogelijk wordt vanaf 1 juli 2019.. 2.4. RAADPLEGING 33. Met betrekking tot het FCR ontwerpvoorstel werd door ENTSO-E een openbare raadpleging georganiseerd van 15 januari 2018 tot en met 15 februari 2018. De mogelijkheid om te antwoorden op de openbare raadpleging werd aan de Belgische belanghebbenden gecommuniceerd op 15 januari 2018, door Elia via haar website. 34. De relevante regulerende instanties van de regio hebben over dit FCR ontwerpvoorstel een shadow opinion goedgekeurd in de Electricity Balancing Task Force, op 19 februari 2018, dat op dezelfde dag aan de betrokken TSB’s werd toegestuurd. 35. Zo blijkt uit de antwoorden van de openbare raadpleging over het oorspronkelijk ontwerpvoorstel tot vrijstelling leidt de CREG af dat de belanghebbenden de grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves minder tot zelfs niet prioritair aanzien. De voorgestelde evolutie naar een dagelijkse inkoop van producten met kortere looptijd vermindert het belang van een overdracht van balanceringscapaciteit. 36. Deze belanghebbenden verkiezen de door de TSB’s voorgestelde implementatieperiode aan te houden en zijn gekant tegen een verlenging ervan ten gevolge van de implementatie van grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit. 37. Andere belanghebbenden gaan niet akkoord met het de argumentatie van TSB’s om de vrijstelling aan te vragen. Deze belanghebbenden zijn van mening dat de grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit niet complex moet zijn en dus niet tot een langere implementatieduur moet leiden. Zij zien de grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit als belangrijk voor de ontwikkeling van liquiditeit en concurrentie in de markt voor de inkoop van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves. 38. Met betrekking tot het Voorstel tot vrijstelling van 8 juni 2018 hebben de regulerende instanties van de regio vastgesteld dat het Voorstel tot vrijstelling evenwel niet alle opmerkingen gemaakt door de belanghebbenden tijdens de openbare raadpleging, gehouden van 15 januari 2018 tot en met 15 februari 2018, in overweging werden genomen door de TSBs, noch zij een rechtvaardiging hebben gegeven waarom aan deze opmerkingen geen gevolg kon worden gegeven. 39. Daarom hebben de regulerende instanties van de regio aan de betrokken TSBs via een position paper van 25 september 2018 de TSBs verzocht om hun Voorstel tot vrijstelling op een aantal punten, zoals uiteengezet in randnummers 35, van huidige beslissing te wijzigen. 40. Vermits het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling van 18 oktober 2018 ingediend bij de regulerende instanties van de regio nu wel gevolg geeft aan de door de belanghebbende tijdens de door ENTSO-E georganiseerde raadpleging van 15 januari 2018 tot en met 15 februari 2018, is de CREG van oordeel dat over deze wijzigingen aangebracht aan het Voorstel tot vrijstelling van 8 juni 2018 geen openbare raadpleging meer moet worden georganiseerd. 41. Bijgevolg, hoeft huidige beslissing ook niet aan de markt te worden voorgelegd voor raadpleging, overeenkomstig artikel 40.2, van het Huishoudelijk reglement van het directiecomité van de CREG. Niet-vertrouwelijk 9/15 2.4.1. Advies van de lidstaat over het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling 42. Overeenkomstig artikel 5.4, laatste lid kunnen de lidstaten een advies over het gewijzigd FCR Voorstel indienen bij de regulerende instantie. 43. De CREG heeft per mail van 10 december 2018 aan de minister het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling meegedeeld. 44. De minister diende geen advies in over het Voorstel tot vrijstelling op basis van artikel 32.2 van de EBGL. Niet-vertrouwelijk 10/15 3. ANALYSE VAN HET VOORSTEL 3.1. DOEL VAN HET VOORSTEL 45. In het geografische gebied waarin de inkoop van balanceringscapaciteit plaats vindt, geven de TSB's de aanbieders van balanceringscapaciteit toestemming om hun verplichtingen om balanceringscapaciteit ter beschikking te stellen, over te dragen. De betrokken TSB's mogen een vrijstelling vragen als de perioden voor het sluiten van overeenkomsten voor balanceringscapaciteit minder dan één week bedragen. 46. Het doel van het Voorstel tot vrijstelling is om een vrijstelling te verkrijgen voor de overdracht van de verplichting om balanceringscapaciteit ter beschikking te stellen. Een vrijstelling verhindert aanbieders van balanceringscapaciteit om hun verplichtingen over te dragen naar een andere aanbieder van balanceringscapaciteit. 3.2. VRIJSTELLING VAN BALANCERINGSCAPACITEIT DE OVERDRACHT VAN 47. TSB’s stellen in artikel 3 van het Voorstel tot vrijstelling voor om, vanaf 1 juli 2018, de vrijstelling toe te passen. De CREG stelt vast dat de Engelstalige versie van het voorstel de vrijstelling toepast vanaf 1 juli 2019. Vanaf 1 juli 2019 wordt de inkoop en uitwisseling van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves dagelijks georganiseerd zodat vanaf 1 juli 2019 aan de voorwaarde om de vrijstelling te verkrijgen, is voldaan. De CREG neemt daarom aan dat de vrijstelling pas toegepast wordt op 1 juli 2019 in plaats van 1 juli 2018 zoals voorgesteld het Voorstel tot vrijstelling. Deze aanname van de CREG werd door Elia bevestigd als correct via mail op 17 december 2018. 48. De CREG is van mening dat een overdracht van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves leidt tot een toename van liquiditeit bij de inkoop en uitwisseling van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves. Het toelaten van een overdracht dekt enkele risico’s af voor aanbieders van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves, zoals het risico op een onverwachte onbeschikbaarheid van een eenheid of voorspellingsfouten betreffende de verwachte inzet van een eenheid. 49. De CREG merkt op dat de evolutie naar korter lopende producten en dagelijkse veilingen dit risico vermindert. Doordat de inkoop van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves dichter bij reële tijd gebeurt, zullen voorspellingsfouten kleiner zijn en zullen aanbieders van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves de effectieve beschikbaarheid en de verwachte inzet van eenheden beter kunnen inschatten. Als gevolg hiervan dalen de baten die aanbieders van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves ondervinden ten gevolge van de invoering van een grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves. 50. De CREG begrijpt uit de argumentatie van TSB’s dat, naast een mogelijke implementatieduurverlenging, de harmonisatie van de regels ook tijd zal vergen. Op basis van de uitleg die belanghebbenden hebben gegeven tijdens de openbare raadpleging dat zij met name niet akkoord waren met de toepassing van de vrijstelling voor grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves, stelt de CREG vast dat er verschillende visies zijn over de praktische invulling van de overdracht van balanceringscapaciteit tussen aanbieders van balanceringscapaciteit. De door belanghebbenden gesuggereerde praktische uitvoering varieert van een first-come-first-serve principe, tot een grensoverschrijdende overdracht van verplichtingen Niet-vertrouwelijk 11/15 tussen twee nationale portfolio’s van eenzelfde aanbieder van balanceringscapaciteit, tot een volwaardige secundaire markt met economische efficiëntie als doel. 51. De CREG is van mening dat de regels voor de grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit geharmoniseerd moeten zijn vooraleer grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves geïmplementeerd kan worden. Daarom is de CREG van mening dat TSB’s de grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves verder moeten bestuderen, en de verschillende mogelijke ontwerpen verder moeten analyseren in samenspraak met belanghebbenden. De CREG begrijpt dat TSB’s deze studies niet kunnen afronden vóór 18 december 2018, datum waarop overeenkomstig artikel 65, van de EBGL artikel 34, 1, van de EBGL van toepassing wordt. De CREG begrijpt ook dat de implementatie van gemeenschappelijke en geharmoniseerde regels en processen voor de uitwisseling en inkoop van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves prioritair zijn voor TSB’s in de voorzienbare toekomst. Nadat BSP’s voldoende ervaring met deze geïmplementeerde regels en processen opgedaan hebben kan de vrijstelling opnieuw geëvalueerd worden. 52. De CREG is daarom van oordeel dat de rechtvaardiging voor een vrijstelling voor de grensoverschrijdende overdracht van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves, gegrond is. 4. BESLISSING Met toepassing van de artikelen 5.3, d), 32 en 34.1, van Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering keurt de CREG, op grond van de redenen uiteengezet in deel 3 van deze beslissing, het gewijzigd Voorstel tot vrijstelling van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR, ingediend per brief, per drager met ontvangstbewijs op 18 oktober 2018 goed. Het goedgekeurde gewijzigd Voorstel tot vrijstelling ingediend bij de CREG op 18 oktober 2018 treedt in werking op 18 december 2018. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Koen LOCQUET Wnd. Voorzitter van het directiecomité Niet-vertrouwelijk 12/15 BIJLAGE 1 Voorstel voor de vrijstelling van de betrokken transmissiesysteembeheerders om BSP’s toestemming te geven hun verplichtingen om balanceringscapaciteit ter beschikking te stellen, over te dragen Niet-vertrouwelijk 13/15 BIJLAGE 2 Verzoek tot wijziging van het voorstel voor de vrijstelling van de betrokken transmissiesysteembeheerders om BSP’s toestemming te geven hun verplichtingen om balanceringscapaciteit ter beschikking te stellen, over te dragen Niet-vertrouwelijk 14/15 BIJLAGE 3 Gezamenlijke position paper tot goedkeuring door alle regulerende instanties van de regio van het gewijzigde FCR Voorstel Niet-vertrouwelijk 15/15