(B)1891 7 februari 2019 Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van NV ELIA SYSTEM OPERATOR voor de aanpassing aan de day-ahead marktkoppeling in de regio Central West Europe naar aanleiding van de toepassing van een Franse importbeperking gedurende de periode winter 2018-2019 in het geval van voorspelde systeemveiligheidsrisico’s op het Zwitserse elektriciteitsnet. Genomen met toepassing van artikel 15.2 van Verordening (EG) nr. 714/2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit, van artikel 5.2 van Bijlage 1 van Verordening (EG) nr.714/2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en de artikelen 176, §2, en 180, §2, van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 – F + 32 2 289 76 09 – info@creg.be – www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 Nationaal wettelijk kader ........................................................................................................ 4 Europees wettelijk kader ......................................................................................................... 4 1.2.1. Verordening (EG) 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreft de voorwaarden voor de toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit ...................................................................................................................................... 4 1.2.2. Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie van 24 juli 2015 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer ............................................ 6 2. ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 7 Historiek .................................................................................................................................. 7 Scope van de beslissing ........................................................................................................... 8 Raadpleging ............................................................................................................................. 9 3. 4. ANALYSE VAN HET VOORSTEL ....................................................................................................... 10 3.1.1. Samenvatting van de wijzigingen .................................................................................. 10 3.1.2. Evaluatie ........................................................................................................................ 11 BESLISSING..................................................................................................................................... 13 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 14 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 15 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 16 BIJLAGE 4 ............................................................................................................................................... 17 BIJLAGE 5 ............................................................................................................................................... 18 Niet-vertrouwelijk 2/18 INLEIDING De COMMISSIE VOOR REGULERING VAN ELEKTRICITEIT (hierna: “de CREG”) onderzoekt hierna, op basis van artikel 15, §2 van Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad (hierna “de Verordening (EG) 714/2009”) van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit, van artikel 23, §2, 38° en 40° van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: “de elektriciteitswet”) en van artikelen 176, §2 en 180, §2 van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang hiertoe (hierna: “het technisch reglement”), het voorstel van NV Elia System Operator (hierna “Elia”) voor de aanpassing aan de day-ahead marktkoppeling in de regio Central West Europe (hierna: “CWE”) naar aanleiding van de toepassing van een Franse importbeperking gedurende de periode winter 2018-2019 in het geval van voorspelde systeemveiligheidsrisico’s op het Zwitserse elektriciteitsnet (hierna: “het voorstel”). Het voorstel voor de aanpassing aan de marktkoppeling werd door alle CWE transmissienetbeheerders (hierna: “de CWE TSB’s”) ter kennis gebracht per mail ontvangen op 17 december 2018. Het betreft de Engelstalige versies van de geactualiseerde “approval package”, een extra annex over de implementatie van de Franse externe beperking voor winter 2018-2019, genummerd annex 15.29 (hierna: “de toegevoegde annex”) en een gezamenlijke communicatie van de CWE TSB’s en een versie met een overzicht van de context en aanduiding van de geïntroduceerde wijzigingen in de geactualiseerde “approval package”. De CREG ontving bij dit schrijven van Elia nog geen versie in één van de landstalen. Omdat CWE regulatoren met de Zwitserse stakeholders overeengekomen zijn om de nationale beslissing over het voorstel zo snel mogelijk te doen, bij voorkeur voor 1 februari 2018, heeft de CREG zich genoodzaakt gezien de ontwerpbeslissing te consulteren met de Engelstalige versie van het voorstel. De Engelstalige versie van het voorstel, van annex 15.29 en van de gezamenlijke communicatie van CWE TSB’s zijn in BIJLAGE 1, BIJLAGE 2 en BIJLAGE 3 van deze beslissing opgenomen. In bijlage van de eindbeslissing over het voorstel zullen de versies in één van de landstalen opgenomen worden. Deze beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijke kader. In het tweede deel worden de antecedenten van de beslissing toegelicht. Het derde deel gaat over de beoordeling van de voorgestelde wijzigingen en het vierde deel, ten slotte, bevat de eigenlijke beslissing. De regulerende instanties van de CWE regio werken in nauwe coördinatie samen bij de beoordeling van dit voorstel. Naar aanleiding hiervan zal een gezamenlijke position paper worden opgesteld. Deze wordt in BIJLAGE 4 van de beslissing opgenomen. De onderhavige beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd op de vergadering van 7 februari 2019. Niet-vertrouwelijk 3/18 1. WETTELIJK KADER 1. De aanvraag van Elia tot goedkeuring van het voorstel betreft een wijziging van de congestiebeheersprocedure voor de periode winter 2018-2019. In dit hoofdstuk beschrijft de CREG de bepalingen die gezamenlijk het wettelijk kader vormen voor dit besluit. Het betreft zowel nationale als Europese wetgeving. NATIONAAL WETTELIJK KADER 2. Artikel 8 §1 van de Elektriciteitswet schrijft voor dat de netwerkbeheerder belast is met de taak van het publiceren van de normen voor het plannen, uitbaten en de veiligheid die worden aangewend, met inbegrip van een algemeen plan voor de berekening van het totale transfertvermogen en de betrouwbaarheidsmarges van de transmissie op basis van de elektrische en fysische karakteristieken van het net. 3. Artikel 23, §2, 36° van de Elektriciteitswet bepaalt dat de CREG moet toezien op het congestiebeheer van het transmissienet, met inbegrip van de interconnecties, en de invoering van de regels voor het congestiebeheer. Artikel 23, §2, 38° bepaalt dat de CREG het algemeen plan goedkeurt voor de berekening van de totale overdrachtscapaciteit en van de betrouwbaarheidsmarge van de transmissie vanuit elektrische en fysische kenmerken van het net dat gepubliceerd wordt door de netbeheerder met toepassing van artikel 8, §1, derde lid, 11°. 4. Artikel 176 §1 van het Technische Reglement specificeert dat de netbeheerders de methodes bepaalt die hij toepast tijdens de evaluatie van de transmissiecapaciteit die hij aan de toegangsverantwoordelijken voor hun energie-uitwisseling met de buitenlandse netten ter beschikking kan stellen. Artikel 176 §2 schrijft voor dat de netbeheerder de methodes bedoeld in §1 door de netbeheerder worden gepubliceerd overeenkomstig artikel 26 van dit besluit en ter kennis van de commissie gebracht. Artikel 180, §2 van het Technische Reglement preciseert dat de methodes voor congestiebeheer, alsook de veiligheidsregels, ter goedkeuring aan de CREG ter kennis gebracht moten worden en gepubliceerd moeten worden overeenkomstig artikel 26. 5. Artikel 177 bepaalt : §1. De methodes, bedoeld in artikel 176, hebben tot doel, een zo groot mogelijke capaciteit van verbindingen ter beschikking stellen en dit op een transparante en niet discriminerende wijze, en waarbij de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van het net worden gewaarborgd. (…) EUROPEES WETTELIJK KADER 1.2.1. Verordening (EG) 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreft de voorwaarden voor de toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit 6. De implementatie van Flow Based marktkoppeling in Day-ahead in Centraal-West-Europa (hierna “CWE DA FBMC”), startte op basis van de Annex discussies eind 2006 van Verordening (EG) 1228/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 26 Juni 2003 handelend over de voorwaarden voor toegang tot het netwerk voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit, later vervangen door Verordening (EG) 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreft de voorwaarden voor de toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en tot intrekking van Verordening (EG) 1228/2003 (hierna: Verordening (EG) 714/2009). De realisatie van een Niet-vertrouwelijk 4/18 eenheidsmarkt in elektriciteit in day-ahead en in intraday is essentieel in het behalen van de Europese doelstellingen inzake competitiviteit, bevoorradingszekerheid en betaalbaarheid van elektriciteit, zoals beschreven in de Verordening (EG) 2015/1222 van 24 juli 2015 die een richtlijn vastlegt voor de allocatie van capaciteit en voor congestiebeheer of “Capacity Allocation and Congestion Management” (hierna: CACM richtlijn). 7. Artikel 15, eerste en tweede lid, van Verordening (EG) 714/2009 luiden: 1. De transmissiesysteembeheerders voorzien in mechanismen voor coördinatie en uitwisseling van informatie teneinde in het kader van congestiebeheer in te staan voor de zekerheid van de netwerken. 2. De door de transmissiesysteembeheerders gehanteerde veiligheids-, operationele en planningsnormen worden openbaar gemaakt. Dit omvat tevens een algemeen model voor de berekening van de totale overdrachtcapaciteit en de transmissiebetrouwbaarheidsmarge, een en ander gebaseerd op de elektrische en fysieke eigenschappen van het netwerk. Dergelijke modellen moeten door de regulerende instanties worden goedgekeurd. (…) 8. Artikel 16, eerste, tweede en derde lid, van Verordening (EG) 714/2009 luiden: 1. Congestieproblemen van het netwerk worden aangepakt met niet-discriminerende, aan de markt gerelateerde oplossingen waarvan voor de marktspelers en de betrokken transmissiesysteembeheerders efficiënte economische signalen uitgaan. Bij voorkeur dienen netcongestieproblemen te worden opgelost met van transacties losstaande methoden, d.w.z. methoden waarbij geen keuze tussen de contracten van afzonderlijke marktspelers behoeft te worden gemaakt. 2. Procedures om transacties te beperken worden slechts toegepast in noodsituaties, wanneer de transmissiesysteembeheerder snel moet optreden en redispatching of compensatiehandel niet mogelijk is. Dergelijke procedures worden op niet-discriminerende wijze toegepast. Behoudens in geval van overmacht worden marktspelers met een capaciteitstoewijzing voor een eventuele beperking vergoed. 3. Marktspelers krijgen de beschikking over de maximale capaciteit van de interconnecties en/of de maximale capaciteit van de transmissienetwerken waarmee grensoverschrijdende stromen worden verzorgd, zulks in overeenstemming met de voor een bedrijfszekere exploitatie van het netwerk geldende veiligheidsnormen. (...)” 9. Bijlage 1 bij Verordening (EG) 714/2009 bepaalt onder meer het volgende: Artikel 1.7 : Bij het definiëren van passende netwerkgebieden waarop en waartussen congestiebeheer van toepassing is, moeten de transmissiesysteembeheerders zich laten leiden door de beginselen van rendabiliteit en minimalisering van de negatieve gevolgen voor de interne markt voor elektriciteit. Met name mogen transmissiesysteembeheerders de interconnectiecapaciteit niet beperken om congestie binnen hun eigen controlegebied op te lossen, behalve om de hierboven vermelde redenen en redenen van operationele veiligheid en moeten de transmissiesysteembeheerders ze beschrijven en alle systeemgebruikers hiervan op transparante wijze in kennis stellen. Een dergelijke situatie wordt alleen getolereerd zolang geen oplossing op lange termijn is gevonden. De methoden en projecten waarmee zo’n oplossing kan worden bereikt, worden door de transmissiesysteembeheerders beschreven en op transparante wijze aan de systeemgebruikers gepresenteerd.” (...) Artikel 3.5: Ter bevordering van eerlijke en doeltreffende mededinging en grensoverschrijdende handel, dient de in punt 3.2 beschreven coördinatie tussen de transmissiesysteembeheerders binnen Niet-vertrouwelijk 5/18 de gebieden alle stappen te bestrijken, gaande van capaciteitsberekening en optimalisering van toewijzing tot veilige exploitatie van het netwerk, en worden de verantwoordelijkheden duidelijk verdeeld. Deze coördinatie heeft met name betrekking op:
- a)het gebruik van een gemeenschappelijk transmissiemodel dat doeltreffend omspringt met fysieke loop-flows en rekening houdt met de verschillen tussen fysieke en commerciële stromen;
- b)de toewijzing en nominering van capaciteit om doeltreffend om te springen met onderling afhankelijke fysieke loop-flows; (...)
- g)de verificatie van de stromen om te voldoen aan de eisen inzake netwerkbeveiliging voor operationele planning en realtime-exploitatie; (...).” Artikel 5.2: Transmissiesysteembeheerders publiceren een algemene beschrijving van de congestiebeheermethoden die in diverse omstandigheden worden toegepast om zoveel mogelijk capaciteit ter beschikking te stellen van de markt, alsook een algemeen systeem voor de berekening van de interconnectiecapaciteit voor de verschillende tijdsbestekken, gebaseerd op de werkelijke elektrische en fysische toestand van het netwerk. Een dergelijk systeem moet door de regulerende instanties van de lidstaten worden beoordeeld. 1.2.2. Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie van 24 juli 2015 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer 10. Artikel 18, lid 3,
- b)van Verordening (EG) 714/2009 voorziet in de ontwikkeling en implementatie van gedetailleerde richtsnoeren om de handel in elektriciteit in de biedzones van de Europese Unie te harmoniseren. Hiertoe werd, op 24 juli 2015, de CACM Verordening gepubliceerd voor inwerkingtreding op 14 augustus 2015. 11. De CACM Verordening voorziet in minimale harmonisatieregels voor capaciteitstoewijzing, congestiebeheer en handel in elektriciteit voor de day-ahead en intradaymarkten van de Unie. Hiertoe dienen de TSB’s van een capaciteitsberekeningsregio, onder meer, op geharmoniseerde wijze de beschikbare interconnectiecapaciteiten te berekenen. Dit dient te gebeuren volgens de regels uiteengezet in Afdeling 3 en Afdeling 4 (ofwel Artikel 20 tot en met 30) van de CACM Verordening. 12. Het voorstel van Elia tot wijziging van de CWE DA FB methodologie volgt uit de voorwaardelijke goedkeuring1 van het oorspronkelijke CWE DA FB voorstel in 2015 en de goedkeuring2 van de aanpassingen van het gewijzigde CWE DA FB voorstel in 2018. De samenwerking tussen de TSB’s en de regulerende instanties van de CWE regio ging de inwerkingtreding van de CACM Verordening vooraf en de huidige ontwikkelingen binnen de CWE regio dienen dan ook niet te worden beschouwd als een implementatie van de capaciteitsberekeningsmethodologie volgens de CACM Verordening. Hiertoe werkt Elia momenteel samen met de TSB’s van de Core capaciteitsberekeningsregio, net zoals de CREG samenwerkt met de betrokken regulerende instanties en ACER. De beslissing over het huidige voorstel van Elia gebeurt dan ook zonder voorafname aan de beslissing van de Core regulerende instanties en ACER over de methodologieën voor capaciteitsberekening voor het day-ahead en intraday tijdsbestek in de Core regio. 1 Zie Eindbeslissing (B) 150423-CDC-1410 over “de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia System Operator betreffende de implementatie van de koppeling van de dagmarkten gebaseerd op de stromen in de regio CWE (CentraalWest Europa). 2 Zie Eindbeslissing (B) 180830-CDC-1814 over “de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia System Operator voor de aanpassing aan de marktkoppeling in de regio Centraal West Europe naar aanleiding van de integratie van de DuitsOostenrijkse biedzonegrens en de integratie van de 20% minimum RAM regel. Niet-vertrouwelijk 6/18 2. ANTECEDENTEN HISTORIEK 13. Sinds 2007 zijn de elektriciteitsmarkten in de CWE regio, bestaande uit de grenzen tussen België, Nederland, Frankrijk en de toenmalige biedzone Duitsland/Luxemburg/Oostenrijk, met elkaar gekoppeld. De berekening van de beschikbare capaciteit voor marktkoppeling vormt een fundamenteel element in het beheer van het transmissienetsysteem. Onder de beperking van het respecteren van de netveiligheid, dienen de waarden van de berekende capaciteiten die beschikbaar gesteld worden aan de markt, te worden gemaximaliseerd. 14. Sinds 21 mei 2015 gebeurt de berekening en de allocatie van de transmissiecapaciteit voor de day-ahead marktkoppeling in de CWE-regio op basis van de flow-based marktkoppeling (FB MC). Hierbij worden rechtstreeks de net-exportposities van de betrokken biedzones geoptimaliseerd in functie van de gegenereerde welvaartswinst, rekening houdende met de beschikbare transmissiecapaciteit op de door transmissienetwerkbeheerders aangeduide relevante netwerkelementen. De methodologie voor de CWE DA FBMC wordt in maart 2015 door de CWE transmissienetbeheerders ter goedkeuring aan de CWE regulatoren voorgesteld. De implementatie van CWE DA FBMC wordt goedgekeurd via Eindbeslissing (B) 1410, conditioneel aan voorwaarden waaronder 15 punten die opgenomen zijn in een gemeenschappelijke positie paper van de CWE Regulatoren (“Position paper of CWE NRA’s on Flow-Based Market Coupling”, maart 2015). 15. Naar aanleiding van de integratie van de Duits-Oostenrijkse biedzonegrens op 1 oktober 2018 en de invoering van de 20% minRAM maatregel op 27 april 2018, ontwikkelen de CWE TSB’s een gezamenlijk voorstel voor een aanpassing van de CWE FB MC methodologie en leggen deze ter goedkeuring aan de betrokken regulerende instanties voor. In overleg met alle CWE regulerende instanties keurt de CREG op 30 augustus 2018 de aanpassingen goed onder voorwaarden zoals opgenomen in de gezamenlijke position paper. 16. De invoering van CWE DA FB MC in 2015 heeft tot hogere maximale uitwisselingen in de CWEregio geleid. Omdat het elektriciteitsnetwerk in West-Europa sterk geconnecteerd is, hebben deze verhoogde maximale uitwisselingen ook invloed op de naburige netwerken. In het bijzonder Zwitserse stakeholders (TSB, nationale regulator en het afgevaardigden van het Ministerie) hebben aangegeven dat de elektriciteitsstromen op het Zwitserse net sinds de invoering van CWE FBMC merkbaar zijn gestegen. CWE DA FBMC zou dus, volgens hun analyse, hebben bijgedragen tot de toename van waargenomen kritische toestanden voor netwerkveiligheid in Zwitserland. Deze boodschap wordt aan de leden van het Pentalateral Energy Forum (hierna: PLEF) voorgelegd op 9 juli 2018, samen met de vraag voor een gezamenlijke en dringende oplossing voor dit probleem. CWE TSB’s en CWE regulatoren engageren er zich ertoe om samen met de Zwiterse TSB, Swissgrid, en met de Zwitserse regulator, Elcom, een oplossing uit te werken om de impact van CWE uitwisselingen op het Zwitserse netwerk tijdens kritische situaties te mitigeren. 17. Op de PLEF-vergadering van 9 juli 2018 worden drie opties geïdentificeerd voor verdere analyse. De eerst optie betreft het versterken van de coördinatie tussen CWE TSB’s en Swissgrid tijdens de validatiefase van de CWE FB DA capaciteitsberekening in D-2. Bij identificatie van kritische situaties zouden de maximale CWE uitwisselingen beperkt kunnen worden en dan voornamelijk de Duits-Franse uitwisselingen, die het Zwitsers net het sterkst beïnvloeden. De tweede optie betreft het expliciet in rekening brengen van de beperkingen op Zwitserse netwerkelementen als Critical Branches – Critical Outages (hierna: “CBCO”) in het flow-based domein. De derde optie, tenslotte, betreft het op punt stellen van een trilaterale redispatching overeenkomst tussen Zwitserse, Franse en Duitse TSB’s. Terwijl de eerste twee opties de risico’s voor netveiligheid trachten te mitigeren via het ex-ante Niet-vertrouwelijk 7/18 beperken van de CWE uitwisselingen, beoogt de derde optie het garanderen van de netveiligheid via de gecoördineerde processen voor systeemveiligheid eens alle resultaten van de day-ahead marktkoppeling gekend zijn. 18. Op de PLEF-vergadering van 18 september 2018 stellen de CWE TSB’s en Swissgrid hun geprefereerde oplossing voor, zijnde de introductie van een externe beperking op de Franse importpositie (hierna: Franse importbeperking) die zou worden toegepast gedurende specifieke periodes, typisch winterperiode, en wanneer risico’s voor de Zwitserse netveiligheid worden gedetecteerd. Deze oplossing zou de maximale export naar Frankrijk vanuit de CWE regio beperken wanneer het originele flow-based domein tot overbelasting op Noord-West-Zwitserse netwerkelementen zou kunnen leiden die Swissgrid niet zou kunnen wegwerken met de beschikbare remediërende acties, zoals verandering van de tapposities van phase shift transformatoren of interne redispatching. 19. CWE regulatoren vragen CWE TSB’s en Swissgrid om meer informatie over de voorgestelde oplossing en over de criteria op basis waarvan de TSB’s deze oplossing als geprefereerde oplossing motiveren. Bovendien geven CWE regulatoren aan dat om deze maatregel te kunnen toepassen, een aanpassing nodig is van de CWE DA FB MC methodologie, gezien de versie 2.0 door de CREG goedgekeurd op 30 augustus 2018, geen mogelijkheid laat voor het invoeren van een Franse importbeperking. SCOPE VAN DE BESLISSING De onderhavige beslissing van de CREG is van toepassing op de volgende aspecten van de CWE FB MC: - De mogelijkheid om een Franse importbeperking in te voeren, toegevoegd in de CWE FB DA approval package, Sectie 4.1.9, pagina 58. - Het proces en de voorwaarden waarbij deze Franse importbeperking kan worden toegepast, beschreven in Annex 15.29. 20. Via deze beslissing oordeelt de CREG echter expliciet niet over, onder meer maar niet uitsluitend, de volgende elementen. Deze worden vermeld omdat de CREG haar beslissingsbevoegdheid over deze elementen in afzonderlijke, later te nemen beslissingen zal uitvoeren. - De evaluatie van de implementatie van de voorwaarden waaronder CWE DA FBMC conditioneel werd goedgekeurd door de CREG in Eindbeslissing (B) 1410, waaronder 15 punten die opgenomen zijn in een gemeenschappelijke positie paper van de CWE Regulatoren (“Position paper of CWE NRA’s on Flow-Based Market Coupling”, maart 2015). - De evaluatie van de implementatie van de voorwaarden waaronder de gewijzigde CWE DA FBMC naar aanleiding van de integratie van de Duits-Oostenrijkse biedzonegrens en de integratie van de 20% minimum RAM regel werd goedgekeurd door de CREG in Eindbeslissing (B)1814, waaronder de punten die opgenomen zijn in een gemeenschappelijke positie paper van de CWE Regulatoren (“Position paper of CWE NRA’s on the update of Flow-Based Market Coupling methodology”, augustus 2018). - De volumes aan langetermijnrechten die, vanaf 1 oktober 2018, op de biedzonegrens DE/LU-AT gealloceerd worden, ook al hebben deze via het systeem van LTA-inclusie (LongTerm Allocation) een impact op de beschikbare capaciteiten in de day-ahead en intradaykoppeling. Niet-vertrouwelijk 8/18 - Het aspect van loop flows, over dewelke discussies gevoerd worden in de Core regio en meer bepaald in het kader van het gemeenschappelijk netwerkmodel en de capaciteitberekeningsmethodologie in navolging van Artikel 18
(3)en Artikel 21
(1)(b)(
- ii)van de CACM Richtlijn. RAADPLEGING 21. De relevante Belgische en Europese wetgeving verplicht Elia en de CWE TSB’s niet expliciet tot het organiseren van een openbare raadpleging over het gewijzigd CWE FBMC Voorstel. De Belgische marktpartijen werden aldus niet geconsulteerd bij de ontwikkeling van deze gewijzigde versie. Het Directiecomité van de CREG beslist, op grond van artikel 23, §1 van haar huishoudelijk reglement om, in het kader van deze eindbeslissing, een openbare raadpleging te organiseren over dit gewijzigd voorstel op de website van de CREG van 11 januari tot 1 februari 2019 (Consult. 1891). 22. De CREG heeft een antwoord van Febeliec ontvangen op haar raadpleging. Dit antwoord werd toegevoegd onder BIJLAGE 5 van deze beslissing. De voornaamste opmerkingen van Febeliec worden hieronder weergegeven, gevolgd door het antwoord van de CREG.
- a)“As already indicated in many consultations in the past, Febeliec is not in favour of any (artificial) external constraints that are introduced in the flow-based market coupling algorithm, as they arbitrarily reduce the volumes that are given to the market… In conclusion, Febeliec takes note of the approval by the CREG of the proposal, but urges the CREG (as well as all other concerned parties, both NRAs and TSOs as well as all other stakeholders) to remain very cautious with the road that is chosen and to be very careful that this precedent does not lead to a slippery slope effect, which could in the end result in substantial reductions of the cross-border capacity given to the market, to the detriment of all grid users in Europe.” Antwoord van de CREG : De CREG deelt het standpunt van Febeliec op het gebied van de artificiële beperkingen van de uitwisselingscapaciteiten tussen zones, en zal hier in de toekomst bijzonder aandachtig voor blijven opdat deze artificiële beperking een uitzondering blijft. De CREG stelt niettemin vast dat op dit bijzonder punt, gezien de geografische en politieke positie van Zwitserland, vernieuwende oplossingen moeten worden gevonden die de impact van de operationele veiligheid van het Zwitserse systeem op de markt Central West Europe zo veel mogelijk verkleinen.
- b)“For Febeliec, the preferred approach would be to include Switzerland and its interconnectors in the market coupling, as it would give a (more) correct representation of the impact of flows on individual identified critical cross-border grid elements.” Antwoord van de CREG : Vanuit een technisch oogpunt deelt de CREG dit standpunt. De CREG stelt niettemin vast dat deze oplossing slechts geïmplementeerd kan worden op het moment dat aan alle politieke voorwaarden verbonden aan deze integratie, kan worden voldaan.
- c)“Whereas Febeliec can only support the limitation of the application of the proposed external constraint, it remains strange that an apparent critical issue (non-respect of grid security in Switzerland, for example by non-respect of N-1 criterion or other safety parameters) will be solved by this external constraint for (maximum) 100 hours, after which 100 hours, if this issue would still occur, TSOs could still find other solutions to cope with it.” Antwoord van de CREG : Het respect voor de N-1 critieria kan ondermeer worden bekomen door de dispatch van de productie-eenheden te wijzigen. In Zwitserland gebeurt dit namelijk aan de hand van hydro-elektrische productie-eenheden die afhankelijk zijn van de aanwezigheid van water in de reservoirs. Het maximum aantal uren voor de toepassing van de externe beperking komt ongeveer Niet-vertrouwelijk 9/18 overeen met het voorziene aantal uren waarvoor het Zwitserse systeem niet over voldoende water zou kunnen beschikken om zijn productiedispatch te corrigeren. 3. ANALYSE VAN HET VOORSTEL 3.1.1. Samenvatting van de wijzigingen 23. Ten opzichte van de versie van de CWE DA FBMC methodologie dat het onderwerp vormde van de CREG Eindbeslissing (B)1481, bevat de aangepaste CWE DA FBMC methodologie dat het onderwerp vormt van de huidige beslissing, uitsluitend de aanpassingen nodig om de implementatie van de voorgestelde oplossing besproken in randnummer 18 van deze beslissing, mogelijk te maken. Het betreft twee aanpassingen, met name een extra paragraaf in Sectie 4.1.9 handelend over de specifieke beperkingen die niet met kritische netwerkelementen geassocieerd zijn (externe beperkingen) en een extra annex (annex 15.29) met de beschrijving van het proces en voorwaarden. 24. In Sectie 4.1.9 over specifieke beperkingen die niet met kritische netwerkelementen geassocieerd zijn (externe beperkingen), wordt de bepaling voorzien dat de Franse TSB, RTE, een importbeperking kan toepassen voor de periode winter 2018-2019 tot en met 30 april 2019 indien problemen met netveiligheid in Zwitserland worden voorzien en dit voor een beperkt aantal uren zoals uitgewerkt in annex 15.29. 25. Volgens de beschrijving in annex 15.29 kan de import van Frankrijk van uit de CWE regio beperkt worden met een volume van maximaal 1000 MW. Als bijvoorbeeld het originele CWE flow-based domein een maximale import naar Frankrijk van 7 GW toelaat, kan de maximale Franse import tussen 6 GW en 7 GW bedragen. 26. Deze reductie van de Franse importcapaciteit met maximaal 1000 MW is toegestaan onder de combinatie van volgende voorwaarden. - De maatregel kan uitsluitend ’s nachts tussen 01:00 en 05:00 worden toegepast en op zondag de volledige dag, - wanneer de verwachte import van Frankrijk en België samen vanuit de CWE regio meer dan 7 GW bedraagt en België verwacht wordt te importeren vanuit de CWE regio, - en wanneer Swissgrid geen remediërende acties ter beschikking heeft om de verwachte overbelasting op te lossen. - RTE kan in het geval van risico’s van operationele veiligheid op het Franse net het verzoek van Swissgrid om de importbeperking in te voeren, weigeren. - De importbeperking kan tot in maximaal 100 uren toegepast worden, na dewelke geen beperkingen meer mogen ingevoerd worden. Onder deze voorwaarden, wordt het exacte bedrag van de reductie van de Franse importcapaciteit bepaald op basis van Tabel 1 uit annex 15.29. Niet-vertrouwelijk 10/18 3.1.2. Evaluatie 27. De CREG begrijpt op basis van de uitwisselingen met CWE TSB’s en Swissgrid en de ontvangen informatie van de Zwitserse stakeholders, dat de uitwisselingen in de CWE regio effectief de stromen op het Zwitserse net beïnvloeden. Hierbij zouden vooral de commerciële uitwisselingen tussen Duitsland en Frankrijk de grootste invloed hebben. Gemiddeld zou bij een uitwisseling tussen Duitsland en Frankrijk, 30% van de fysieke stromen doorheen het Zwitsers netwerk vloeien. Een uitwisseling van 1000 MW zou dus gemiddeld een belasting van 300 MW op het Zwitsers net genereren. De problemen voor netveiligheid in Zwitserland zouden zich typisch voordoen tijdens koude winternachten wanneer Frankrijk grote vermogens uit Duitsland importeert. Door de maximale import van Frankrijk vanuit CWE met tot maximaal 1000 MW te beperken, kan de belasting op het Zwitsers net met gemiddeld tot 300 MW gereduceerd worden. Dit bedrag zou voldoende zijn de N-1 veiligheid van het Zwitserse net in de meeste gevallen te waarborgen. 28. De CREG begrijpt op basis van de ontvangen informatie dat in de kritische situaties waarvan sprake, er intern in Zwitserland vaak geen adequate remediërende acties kunnen genomen worden om de verwachte de N-1 netveiligheid van het Zwitserse net te garanderen. De reden hiervoor zou zijn dat in de meeste gevallen alle transformatoren in het noorden van Zwitserland die het 380kV-netwerk met het 220kV-netwerk koppelt, simultaan op hun maximale limiet zitten. Zo zou het inzetten van topologische acties zoals het aanpassen van de tapposities van de dwarsregeltransformatoren de overbelasting om de overbelasting op een deel van transformatoren weg te werken, het probleem op de andere transformatoren verergeren. Om dezelfde reden zou interne redispatching niet volstaan. Gezien de stromen bij die overbelasting van noord naar zuid stromen, zou het opwaarts regelen van de productie intern in Zwitserland een stroom te genereren in de tegengestelde richting en hierdoor de overbelasting op de transformatoren kunnen opheffen. Dit opwaarts geregeld vermogen zou dan echter buiten de Zwitserse regelzone moeten gecompenseerd worden, anders wordt opnieuw extra belasting op de andere transformatoren gecreëerd. De N-1 netveiligheid zou dus niet met louter interne redispatching middelen of topologische acties kunnen worden gegarandeerd. Een gecoördineerde redispatching met de naburige TSB’s is in deze gevallen dus noodzakelijk. 29. Een bijkomend element bij het gebruik van opwaartse redispatching intern in Zwitserland, is dat de productie-eenheden die hiervoor kunnen worden ingezet meestal pompcentrales zijn. Het Zwitsers productiepark bestaat grotendeels uit nucleaire centrales en waterkrachtcentrales. In tegenstelling tot nucleaire centrales zijn deze laatste veel flexibeler en dus geschikt voor snelle vermogensregeling. De waterreservoirs hebben echter een beperkte inhoud en zijn dus niet geschikt voor herhaaldelijke en langdurige redispatching. Een overmatig gebruik van de pompcentrales voor redispatching zou, volgens de bekomen informatie, de bevoorradingszekerheid in het gedrang brengen. Het niveau van de waterreservoirs moet dus in rekening gebracht worden bij het gebruik van pompcentrales voor redispatching, alsook de efficiëntie van de redispatching actie op basis van de topologische locatie van de pompcentrale ten opzichte van het overbelaste netwerkelement. De N-1 netveiligheid zou in deze situaties idealiter niet door interne redispatching middelen worden gegarandeerd, maar dan wel door trilaterale redispatching. Hierbij zou de Zwitserse TSB bij grote commercieel uitgewisselde vermogens van Duitsland naar Frankrijk, de Duitse TSB’s kunnen vragen om neerwaarts te redispatchen, en de Franse TSB’s om opwaarts te redispatchen. Bij het redispatchen kunnen TSB’s rekening houden met de locatie van de op- en afgeregelde productie-eenheden om de efficiëntie van de redispatching actie te maximaliseren. Op basis van de verkregen informatie van de Zwitserse regulator, bestaan de procedures en voorwaarden voor zo’n trilaterale redispatching tussen Zwitserland, Frankrijk en Duitsland vandaag nog niet. De betrokken partijen hebben aangegeven de optie van trilaterale redispatching te onderzoeken uit te werken als oplossing om de Zwitserse netveiligheid te waarborgen voor de periode na april 2019. Niet-vertrouwelijk 11/18 30. De CREG is van mening dat een trilaterale redispatching waarbij Zwitserse, Franse en Duitse TSB’s de netveiligheid garanderen, een goede oplossing is op lange termijn omdat deze optie toelaat dat TSB’s gebruik maken van de resultaten van de day-ahead marktkoppeling, accurate berekeningen kunnen uitvoeren en op basis van topologische informatie, een zo efficiënt mogelijke redispatching actie te bepalen. 31. De CREG begrijpt echter, op basis van de ontvangen informatie, dat een dergelijke oplossing vandaag nog niet voorhanden is. De CREG is van mening dat de voorgestelde oplossing met de Franse importbeperking in de CWE marktkoppeling, een pragmatische oplossing is om de Zwitserse netveiligheid voor deze winter te garanderen. De voorgestelde oplossing maakt gebruik van bestaande operationele procedures in de validatiefase van de capaciteitsberekening. Bovendien schat de CREG dat de impact van de maatregel op de CWE-uitwisselingen relatief beperkt zal zijn. De maatregel wordt immers enkel toegepast bij relatief hoge uitgewisselde volumes, tijdens de nachturen en is beperkt in tijd. Ook op vlak van systeemveiligheid voorziet de voorgelegde methodologie de mogelijkheid aan de Franse TSB, RTE, om het verzoek tot een Franse importbeperking te weigeren. Niet-vertrouwelijk 12/18 4. BESLISSING Met toepassing van artikel 15.2 van Verordening (EG) nr. 714/2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit, van artikel 5.2 van Bijlage 1 van Verordening (EG) nr. 714/2009 en de artikelen 176, §2, en 180, §2, van het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe beslist de Commissie voor de Regulering van Elektriciteit en Gas, om de voorafgaande redenen, het voorstel van NV ELIA SYSTEM OPERATOR voor de aanpassing aan de day-ahead marktkoppeling in de regio Central West Europe naar aanleiding van de toepassing van een Franse importbeperking gedurende de periode winter 2018-2019 in het geval van voorspelde systeemveiligheidsrisico’s op het Zwitserse elektriciteitsnet, goed te keuren. Deze goedkeuring is beperkt tot de aanpassingen ten opzichte van de CWE FBMC approval package van 30 mei 2018. De voorwaarden die de CREG gesteld bij in haar beslissing (B)1442 en (B)1814 blijven onverminderd van kracht. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Koen LOCQUET Wnd. Voorzitter van het Directiecomité Niet-vertrouwelijk 13/18 BIJLAGE 1 Documentation of the CWE FB MC solution (December 2018 – version 4.0) Engelstalige versie – 15 december 2018 Niet-vertrouwelijk 14/18 BIJLAGE 2 Annexe 15.29: Implémentation de la contrainte externe française pour l’hiver 2018-2019 Franstalige versie – 17 december 2018 Niet-vertrouwelijk 15/18 BIJLAGE 3 Communication to CWE NRAs on the update of the CWE FBMC Approval Package for Swissgrid winter 2018-2019 measures Engelstalige versie – December 2018 Niet-vertrouwelijk 16/18 BIJLAGE 4 Common position paper of CWE NRAs on the update of the Day-Ahead FlowBased Market Coupling methodology submitted on 17 December 2018 Engelse versie -11 januari 2019 Niet-vertrouwelijk 17/18 BIJLAGE 5 Antwoord van Febeliec op de raadpleging Niet-vertrouwelijk 18/18