(B)2026 6 december 2019 Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van Elia van de methodologie om, voor elk van de balanceringsdiensten, de balanceringscapaciteit te bepalen die bij de aanbieders van balanceringsdiensten moet worden gereserveerd binnen de onevenwichtszone genomen met toepassing van artikel 228, §3, van het koninklijk besluit van 22 april 2019 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 - F + 32 2 289 76 09 - www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 1.1. Europees recht ........................................................................................................................ 4 1.2. Nationaal recht ........................................................................................................................ 5 2. RAADPLEGING ................................................................................................................................. 6 3. ANALYSE VAN HET VOORSTEL ......................................................................................................... 7 4. 3.1. Openbare raadpleging ............................................................................................................. 7 3.2. Conformiteit met de principes van de EBGL-verordening ...................................................... 7 3.3. Analyse van de inhoud het voorstel ........................................................................................ 8 3.3.1. Analyse van de methodologische inhoud ....................................................................... 8 3.3.2. Tijdschema voor de implementatie ................................................................................. 9 BESLISSING..................................................................................................................................... 10 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 11 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 12 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 13 BIJLAGE 4 ............................................................................................................................................... 14 Niet-vertrouwelijk 2/14 INLEIDING Met toepassing van artikel 228, §3, van het koninklijk besluit van 22 april 2019 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: “het technisch reglement”) onderzoekt de commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (hierna “CREG”) in deze beslissing het voorstel van Elia System Operator nv (hierna: “Elia”) over de methodologie om, voor elk van de balanceringsdiensten, de balanceringscapaciteit te bepalen die bij de aanbieders van balanceringsdiensten moet worden gereserveerd binnen de onevenwichtszone (hierna: “LFC Means”). Op 20 november 2019 ontving de CREG het voorstel van Elia inzake LFC Means ter goedkeuring. Het voorstel van LFC Means van Elia bestaat uit een begeleidende brief (bijlage 4 van deze beslissing), de LFC Means in het Frans, Nederlands en Engels (bijlage 1 van deze beslissing) en: - een verklarende nota in het Engels (bijlage 2 van deze beslissing); het raadplegingsverslag in het Engels (bijlage 3 van deze beslissing). Deze beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijke kader. Het tweede deel gaat over de antecedenten van het voorstel van LFC Means. In het derde deel analyseert de CREG het voorstel. Het vierde deel bevat de eigenlijke beslissing. Deze beslissing werd door het directiecomité van de CREG tijdens de vergadering van 6 december 2019 goedgekeurd. Niet-vertrouwelijk 3/14 1. WETTELIJK KADER 1.1. EUROPEES RECHT 1. Artikel 32.1 van de verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering (hierna: “EBGL-verordening”) bepaalt het volgende: “Regelmatig, en minstens één keer per jaar, toetsen en definiëren alle TSB's van het belastingfrequentieregelblok (LFC-blok) de reservecapaciteitseisen voor het LFC-blok of de programmeringszones van het LFC-blok overeenkomstig de dimensioneringsregels van de artikelen 127, 157 en 160 van Verordening (EU) 2017/14851. Elke TSB maakt een analyse van de optimale terbeschikkingstelling van reservecapaciteit, die erop gericht is de kosten die verband houden met de terbeschikkingstelling van reservecapaciteit tot een minimum te beperken. In deze analyse wordt rekening gehouden met de volgende opties voor de terbeschikkingstelling van reservecapaciteit:
- a)de inkoop van balanceringscapaciteit in de regelzone en de uitwisseling van balanceringscapaciteit met naburige TSB's, voor zover van toepassing;
- b)het delen van reserves, voor zover van toepassing;
- c)het volume van niet-gecontracteerde balanceringsenergiebiedingen die naar verwachting beschikbaar zullen zijn, zowel in hun regelzone als op de Europese platforms, rekening houdende met de beschikbare zoneoverschrijdende capaciteit.” 2. Volgens artikel 3.18 van de verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen (hierna: “SOGL-verordening”) is een LFC-blok of “belasting-frequentieregelblok” een: “deel van een synchrone zone of een complete synchrone zone die fysiek is afgebakend door middel van meetpunten bij interconnectoren naar andere LFC-blokken, bestaande uit één of meer LFC-zones, beheerd door één of meer TSB's, die de verplichtingen van belasting-frequentieregeling vervullen;” 1 Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen (hierna: “SOGL-verordening). Niet-vertrouwelijk 4/14 1.2. NATIONAAL RECHT 3. In overeenstemming met artikel 228, §3, van het koninklijk besluit van 22 april 2019 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: het “FTR”) legt de transmissienetbeheerder gelijktijdig met het voorstel bedoeld in artikel 6.3,
- e)van de SOGL-verordening de volgende zaken voor ter goedkeuring: “1° na openbare raadpleging, de methodologie om voor elk van de balanceringsdiensten de balanceringscapaciteit te bepalen die bij de aanbieders van balanceringsdiensten moet worden gereserveerd binnen de onevenwichtszone volgens een analyse van de optimale levering zoals beschreven in artikel 32.1 van de Europese richtsnoeren EBGL; en 2° indien de periode van aankoop van balanceringscapaciteit gelijk is aan of langer is dan één jaar, het resultaat van de praktische toepassing van de dimensioneringsregels wordt door de transmissienetbeheerder aan de commissie ter goedkeuring voorgelegd. Voor alle andere periodes van aankoop van balanceringscapaciteit, wordt het resultaat van de praktische toepassing van de dimensioneringsregels door de transmissienetbeheerder onmiddellijk door deze laatste aangemeld bij de commissie.” 4. De term “aanbieder van balanceringsdiensten” of “BSP” (Balancing Service Provider) wordt in artikel 2.6 van de EBGL-verordening gedefinieerd als volgt: “een marktdeelnemer met reserveleverende eenheden of reserveleverende groepen die balanceringsdiensten kan aanbieden aan TSB's ;”. Niet-vertrouwelijk 5/14 2. RAADPLEGING 5. In overeenstemming met artikel 228, §3, van het FTR moet Elia een openbare raadpleging organiseren over haar document LFC Means. 6. Dat document legt de methodologie vast die de balanceringscapaciteiten bepaalt die moeten worden gecontracteerd om te voldoen aan de vereiste aFRR- en mFRR-behoeften. Elia stelt voor dat de nieuwe methodologie tegelijkertijd met de modaliteiten en voorwaarden voor aanbieders van balanceringsdiensten voor de dienst frequentieherstelreserve met manuele activering (hierna: “T&C BSP mFRR”) in werking treedt. 7. De raadpleging gebeurde van 4 oktober tot 4 november 2019. 8. Terzelfdertijd organiseerde Elia een openbare raadpleging over het voorstel van operationele overeenkomst van het LFC-blok (hierna: “LFCBOA”) dat de regels voor de dimensionering van de “frequentieherstelreserves” of “FRR” en de methodes om te voldoen aan de verplichtingen van de belasting-frequentieregeling met toepassing van artikel 228 van het FTR vastlegt. Na de goedkeuring van de CREG wordt voorzien dat de operationele overeenkomst van LFC-blok de vorige versie zal vervangen en tegelijkertijd met de T&C BSP mFRR in werking zal treden. 9. Elia heeft 4 niet-vertrouwelijke antwoorden op de openbare raadpleging ontvangen: - FEBEG; - FEBELIEC; - Belgian Offshore Platform (hierna: “BOP”); - Actility Benelux (hierna: “ACTILITY”). 10. In hun antwoorden op de raadpleging stelden de marktspelers algemene vragen, vragen over de methodologie, namelijk over de dimensionering van de FRR-middelen, vragen over transparantie en tot slot vragen over de Phase out van de mFRR flex. 11. Elia merkt in haar raadplegingsverslag op dat de opmerkingen die ze tijdens de raadpleging heeft ontvangen, hebben geleid tot een wijziging van het initiële voorstel van Elia LFC Means, namelijk artikel 6.6: “De in paragraaf 4 vermelde minimumcapaciteit zal vanaf 1 juli 2020 worden verhoogd tot 640 MW.” 12. Bovendien verduidelijkt Elia in haar verklarende nota dat ze [de evolutie van]2 de liquiditeit van de mFRR-producten zal evalueren vanaf de lancering van het product “mFRR flex”. Deze analyse zal in het eerste kwartaal van 2021 gebeuren en bijgevolg zal Elia een agenda voorstellen voor de volgende fase van het product “mFRR flex”. 13. De CREG merkt op dat ze, als ze het niet eens is met de motivering van Elia om haar voorstel niet te wijzigen naar aanleiding van de antwoorden op de raadpleging, er impliciet op antwoordt in haar analyse van het voorstel in het derde deel van deze beslissing. 14. Artikel 40.2 van het huishoudelijk reglement van de CREG bepaalt dat de CREG geen openbare raadpleging meer moet organiseren als de betrokken TSB reeds een effectieve openbare raadpleging 2 Toevoeging van de CREG Niet-vertrouwelijk 6/14 heeft georganiseerd,. Gezien de openbare raadpleging die door Elia werd georganiseerd en die 4 weken heeft geduurd, beslist het directiecomité van de CREG dus om geen openbare raadpleging te organiseren over deze beslissing. 3. ANALYSE VAN HET VOORSTEL 15. De analyse van het voorstel bevat drie delen. Het eerste deel gaat over de openbare raadpleging. Het tweede deel overloopt de overeenstemming met de principes van de EBGL-verordening. Het derde deel analyseert tot slot de inhoud van het voorstel. 3.1. OPENBARE RAADPLEGING 16. Tijdens de raadplegingsperiode heeft Elia vier antwoorden ontvangen (paragraaf 9 van deze beslissing). 17. De CREG verwijst naar paragraaf 13 van deze beslissing. 3.2. CONFORMITEIT MET DE PRINCIPES VAN DE EBGL-VERORDENING 18. Artikel 228, §3, 1°, van het FTR verwijst naar artikel 32.1 van de EBGL-verordening voor de bepaling van de door Elia te contracteren middelen bij de leveranciers van de FRR-dienst. De CREG stelt vast dat het voorstel een uitvoering van dit artikel 32.1 is en dat ze o.a. de volgende zaken in aanmerking neemt om de te verwerven balanceringscapaciteit in de regelzone te bepalen: - de evaluatie van de behoefte aan reservecapaciteit voor het LFC-blok als gevolg van de toepassing van artikel 127 en 157 van de SOGL-verordening; - de evaluatie van de bijdrage van capaciteit als gevolg van het delen van de reserves; - de evaluatie van de bijdrage van de niet in het LFC-blok gecontracteerde balanceringsenergiebiedingen3. 3 Zolang de Europese platformen betreffende de activering van aFRR en mFRR niet in dienst zijn of de regelzone van Elia er niet aan deelneemt. Niet-vertrouwelijk 7/14 3.3. ANALYSE VAN DE INHOUD HET VOORSTEL 3.3.1. Analyse van de methodologische inhoud 19. De CREG heeft hierboven vastgesteld dat Elia artikel 32.1 van de EBGL-verordening uitvoert. Daarvoor gebruikt ze de volgende gegevens. 20. Voor de evaluatie van de FRR-, mFRR- en aFRR-behoeften gebruikt Elia de methodologieën uit artikel 8 en 9 van de LFCBOA die een toepassing zijn van de vereisten van artikel 127 en 157 van de SOGL-verordening. 21. 22. Voor het delen van de reserves werkt Elia in twee stappen: - eerst berekent ze een maximale vermindering op basis van de methodologieën van artikel 10 van de LFCBOA; dit leidt tot een maximale vermindering van 312 MW voor de positieve reservecapaciteiten en 560 MW voor de negatieve reservecapaciteiten (Nemo-Link in export of onzekere richting); - in een tweede stap houdt ze uit voorzichtigheid rekening met de regels betreffende de beschikbaarheid van de middelen voor het delen van de reserves en de contractuele beperking van de activering van dergelijke reserves in uitzonderlijke omstandigheden, ze houdt eveneens rekening met het gebrek aan historische gegevens van de beschikbaarheid van de dienst voor het delen van de reserves via NGET; dit leidt ertoe dat Elia een maximale vermindering van 50 MW voor de positieve reservecapaciteiten en van 350 MW voor de negatieve reservecapaciteiten voorstelt. De CREG gaat in eerste instantie akkoord met deze manier van werken. 23. Ze vraagt Elia om de methodologie van de tweede stap hierboven zo nodig te herzien in het licht van de resultaten van de studie die in het eerste kwartaal van elk jaar zal gebeuren, zoals vermeld in artikel 6.8 van het voorstel en vervolgens bij de CREG elke conclusie ervan te rechtvaardigen. 24. Wat het in aanmerking nemen van de niet-gecontracteerde biedingen voor balanceringsenergie betreft, baseert Elia zich op de volgende principes: - Voor de aFRR en de mFRR mogen de biedingen voor niet-gecontracteerde balanceringsenergie enkel in aanmerking worden genomen als ze een volume hebben dat voldoende hoog is om alle behoeften, na aftrek van het delen van de reserves voor de mFRR. - De beschikbaarheid van de niet-gecontracteerde biedingen voor balanceringsenergie wordt bepaald op basis van de historische beschikbaarheid van dergelijke biedingen over de periode van 2 jaar die loopt van 1 juli 2017 tot 30 juni 2019. - De middelen worden aangevuld door de gedeelde FRR-middelen die beschikbaar zijn via de interconnectiecapaciteit die beschikbaar is na de intraday. De analyse toont aan dat er geen niet-gecontracteerde biedingen voor balanceringsenergie zijn om de behoeften van aFRR te dekken en dat er voor de mFRR geen positieve capaciteit beschikbaar is en dat volumes van 800 tot 900 MW negatieve capaciteit in eerste instantie 94 tot 95 % van de tijd beschikbaar zouden moeten zijn, waarbij dit laatste beschikbaarheidsniveau waarschijnlijk zal toenemen. 25. De CREG aanvaardt deze methode. Niet-vertrouwelijk 8/14 26. Ze vraagt Elia echter om de toegevoegde waarde van een frequentere evaluatie van de beschikbare volumes van deze biedingen voor balanceringsenergie te evalueren, zodat er rekening kan worden gehouden met een periode van twee jaar met recentere historische gegevens. Op basis daarvan vraagt de CREG aan Elia om haar een voorstel voor evolutie van de methodologie in die zin te doen bij het volgende voorstel over LFC Means of met cijfers te staven waarom een dergelijk voorstel niet wenselijk is. De evaluatie zal uitgevoerd worden tegelijkertijd met de studie die in het eerste kwartaal van elk jaar wordt uitgevoerd, zoals vermeld in artikel 6.8 van het voorstel. 27. Aangezien er geen deling van de aFRR-reserve is en het volume van niet-gecontracteerde aFRRreserves niet voldoende is om de behoeften aan aFRR te dekken, is de te contracteren aFRRbalanceringscapaciteit gelijk aan de aFRR-behoefte. 28. Wat de positieve mFRR-balanceringscapaciteit betreft, zal Elia de te contracteren capaciteit berekenen op basis van de behoeften, na aftrek van de beschikbare volumes als gevolg van het delen van positieve reserves en van de positieve niet-gecontracteerde balanceringsbiedingen, zoals hierboven bepaald. 29. De gecontracteerde positieve mFRR-capaciteit zal gedekt worden door een eerste schijf van 490 MW mFRR standaard (of minder als er minder moet gecontracteerd worden dan dit mFRR-volume), aangevuld door een tweede schijf door een beroep te doen op de biedingen voor de contractering van de mFRR standaard en de mFRR flex. Vanaf 1 juli 2020 zal dit volume normaal stijgen van 490 MW naar 640 MW. Naar aanleiding van de raadpleging stelt Elia voor om het vervolg van de evolutie van deze waarde te bepalen op basis van de resultaten van een analyse die ze in het eerste kwartaal van 2021 zal uitvoeren. 30. Wat de negatieve mFRR-balanceringscapaciteit betreft, denkt Elia dat de behoeften voldoende gedekt zullen kunnen worden door het delen van de beschikbare reserves en de niet-gecontracteerde biedingen voor balanceringsenergie. Ze is dus niet van plan negatieve balanceringscapaciteit te verwerven. 31. Om te controleren of deze manier van werken goed blijft, verbindt Elia zich ertoe om in het eerste kwartaal van elk jaar een ex-poststudie te doen waarin ze op basis van de gegevens van het vorige jaar evalueert of de behoeften voldoende gedekt worden door de beschikbare middelen zoals beschreven in artikel 6.8 van het voorstel. 32. De CREG aanvaardt deze voorzichtige manier van werken. 3.3.2. Tijdschema voor de implementatie 33. Aangezien de voorgestelde methodologie verband houdt met het nieuwe ontwerp van mFRRproducten dat beschreven is in de T&C BSP mFRR stelt Elia voor om de voorgestelde methodologie te implementeren vanaf de datum van inwerkingtreding van deze T&C BSP mFRR. Momenteel is deze inwerkingtreding gepland in februari 2020. Ze stelt evenwel voor om in de periode tussen het begin van 2020 en de datum van inwerkingtreding van de T&C BSP mFRR de voor 2019 berekende te contracteren volumes van aFRR en mFRR toe te passen. 34. Gezien de korte duur van deze periode is de CREG van mening dat dit voorstel aanvaardbaar is. Bijgevolg keurt ze het door Elia voorgestelde tijdschema goed. Niet-vertrouwelijk 9/14 4. BESLISSING Met toepassing van artikel 228, §3 van het technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe, beslist de CREG om het voorstel van LFC Means van 20 november 2019 goed te keuren. De CREG vraagt Elia echter om gevolg te geven aan wat ze in paragraaf 23 en 26 van deze beslissing heeft gevraagd. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Koen LOCQUET Wnd. voorzitter van het directiecomité Niet-vertrouwelijk 10/14 BIJLAGE 1 Voorstel van Elia LFC Means in het Frans, Nederlands en Engels – 20 november 2019 Niet-vertrouwelijk 11/14 BIJLAGE 2 Explanatory Note in het Engels – 20 november 2019 Niet-vertrouwelijk 12/14 BIJLAGE 3 Raadplegingsverslag – 20 november 2019 Niet-vertrouwelijk 13/14 BIJLAGE 4 Begeleidende brief van Elia – 20 november 2019 Niet-vertrouwelijk 14/14