(B)2133 21 januari 2021 Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van ELIA TRANSMISSION BELGIUM over de methodologieën, voorwaarden en waarden vervat in de operationele overeenkomsten van synchrone zones overeenkomstig artikel 118 met betrekking tot de aanvullende kenmerken van de FCR Genomen met toepassing van de artikel 6.3.d), iii), van de Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 – F + 32 2 289 76 09 – info@creg.be – www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 1.1. Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen .................................... 4 2. 3. 4. ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 8 2.1. Algemeen................................................................................................................................. 8 2.2. Openbare raadpleging van het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel ...................................... 9 2.3. Revisie van het FCR voorstel ................................................................................................. 10 2.4. Openbare raadpleging over het herziene FCR voorstel ........................................................ 10 Analyse van het voorstel ............................................................................................................... 13 3.1. Doel van het voorstel ............................................................................................................ 13 3.2. Bespreking van het voorstel .................................................................................................. 13 Beslissing ....................................................................................................................................... 16 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 17 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 18 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 19 BIJLAGE 4 ............................................................................................................................................... 20 BIJLAGE 5 ............................................................................................................................................... 21 BIJLAGE 6 ............................................................................................................................................... 22 BIJLAGE 7 ............................................................................................................................................... 23 Niet-vertrouwelijk 2/23 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna: “CREG”) onderzoekt hierna de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV ELIA TRANSMISSION BELGIUM (hierna: “Elia”) voor methodologieën, voorwaarden en waarden vervat in de operationele overeenkomsten van synchrone zones met betrekking tot de aanvullende kenmerken van de FCR (hierna: “het SAOA FCR Voorstel”). Dit gebeurt op basis van de artikel 6.3.d), iii) van de Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen (hierna: “de SOGL”). Per brief van 13 december 2019 wordt het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel, opgesteld in de Engelse taal door Elia per drager met ontvangstbewijs bij de CREG ingediend voor goedkeuring. In bijlage bij dit oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel werd een consultatieverslag met een geaggregeerde samenvatting van de ontvangen antwoorden van de belanghebbenden, in het Engels toegevoegd (BIJLAGE 1). Met toepassing van de wet van 18 juli 1966 op het gebruik van de talen in bestuurszaken wordt het SAOA FCR Voorstel per brief van 13 december 2019 in het Frans door Elia per drager met ontvangstbewijs bij de CREG ingediend voor goedkeuring. Het is de Franstalige versie van het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel dat het voorwerp uitmaakt van onderzoek in huidige beslissing en dat bij deze beslissing is gevoegd in BIJLAGE 2. Op 5 oktober 2020 hebben de relevante regulerende instanties van de regio een overeenstemming bereikt over het SAOA FCR Voorstel en vastgesteld dat het SAOA FCR Voorstel niet voldoet aan de vereisten van artikel 154 van de SOGL. De relevante regulerende instanties van de regio hebben als gevolg het SAOA FCR Voorstel herzien krachtens artikel 5.6 van Verordening (EU) 2019/942 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulatoren en na raadpleging van het ENTSB voor elektriciteit. De relevante regulerende instanties van de regio zijn overeengekomen dat dit herziene SAOA FCR Voorstel voldoet aan de vereisten van artikel 154 van de SOGL en zijn daarom overeengekomen om hun nationale beslissingen op basis van deze overeenkomst vóór 24 januari 2021 te nemen. De beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijk kader. Het tweede deel licht de antecedenten en openbare raadpleging van het SAOA FCR Voorstel toe. De CREG onderzoekt in het derde deel het SAOA FCR Voorstel. Tot slot, bevat het vierde deel de eigenlijke beslissing. De onderhavige beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd op 21 januari 2021. Niet-vertrouwelijk 3/23 1. WETTELIJK KADER 1. Dit hoofdstuk bepaalt het wettelijke kader dat toepasselijk is op Elia’s CBA LER Voorstel en dat de basis vormt voor deze beslissing. Het wettelijk kader bestaat uit Europese wetgeving, met in het bijzonder de SOGL. 2. Op 25 augustus 2017 werd de SOGL gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie en trad deze in werking op 14 september 2017. 1.1. 3. VERORDENING (EU) 2017/1485 VAN DE COMMISSIE VAN 2 AUGUSTUS 2017 TOT VASTSTELLING VAN RICHTSNOEREN BETREFFENDE HET BEHEER VAN ELEKTRICITEITSTRANSMISSIESYSTEMEN De doelstellingen van SOGL worden in artikel 4 vastgelegd: 1. Met deze verordening worden de volgende doelstellingen nagestreefd:
- a)vaststellen van gemeenschappelijke eisen en beginselen ten aanzien van de operationele veiligheid;
- b)vaststellen van gemeenschappelijke geïnterconnecteerde systemen; beginselen inzake de planning van
- c)vaststellen van gemeenschappelijke belasting-frequentieregelprocessen en -structuren;
- d)voorzien in de voorwaarden voor het handhaven van de operationele veiligheid in de gehele Unie;
- e)voorzien in de voorwaarden voor het handhaven van een zeker frequentiekwaliteitsniveau in alle synchrone zones van de Unie;
- f)bevorderen van de coördinatie tussen systeembeheer en operationele planning;
- g)waarborgen en versterken van de transparantie en betrouwbaarheid van informatie over het beheer van transmissiesystemen;
- h)bijdragen tot de efficiënte exploitatie en ontwikkeling elektriciteitstransmissiesysteem en de elektriciteitssector in de Unie. Niet-vertrouwelijk van het 4/23 4. Artikel 118, van de SOGL bepaalt verder dat: 1. Binnen twaalf maanden na de inwerkingtreding van deze verordening ontwikkelen alle TSB's van elke synchrone zone gezamenlijk gemeenschappelijke voorstellen voor:
- a)de FCR-dimensioneringsregels overeenkomstig artikel 153;
- b)aanvullende eigenschappen van FCR overeenkomstig artikel 154, lid 2;
- c)de frequentiekwaliteitsdefiniërende parameters frequentiekwaliteitsdoelparameters overeenkomstig artikel 127; en de
- d)voor de synchrone zones continentaal Europa („CE”) en noordelijk Europa, de doelparameters voor de frequentieherstelregelfout voor elk LFC-blok overeenkomstig artikel 128;
- e)de methodologie om het risico en de ontwikkeling van het risico van uitputting van FCR van de synchrone zone te beoordelen overeenkomstig artikel 131, lid 2;
- f)de monitorverantwoordelijke voor de synchrone zone overeenkomstig artikel 133;
- g)de berekening van het regelprogramma van de netto-AC-zonaalpositie met een gemeenschappelijke op- en afregelperiode voor ACE-berekening voor een synchrone zone met meer dan één LFC-zone overeenkomstig artikel 136;
- h)indien van toepassing, restricties voor de output van werkzaam vermogen van HVDCinterconnectoren tussen synchrone zones overeenkomstig artikel 137;
- i)de LFC-structuur overeenkomstig artikel 139;
- j)indien van toepassing, de methodologie om de tijdsafwijking van het elektriciteitssysteem te verminderen overeenkomstig artikel 181;
- k)in alle gevallen dat een synchrone zone wordt beheerd door meer dan één TSB, de specifieke toewijzing van verantwoordelijkheden tussen TSB's overeenkomstig artikel 141;
- l)operationele procedures in geval van uitgeputte FCR overeenkomstig artikel 152, lid 7;
- m)voor de synchrone zones GB en IE/NI, maatregelen om te zorgen voor het herstel van energiereservoirs overeenkomstig artikel 156, lid 6, onder b);
- n)operationele procedures om de afwijking van de systeemfrequentie te verminderen teneinde de systeemtoestand terug te brengen naar de normale toestand en het risico van het ontstaan van een noodtoestand te beperken overeenkomstig artikel 152, lid 10;
- o)de taken en verantwoordelijkheden van de TSB's die een onbalansnettingproces, een activeringsproces voor grensoverschrijdende FRR of een activeringsproces voor grensoverschrijdende RR uitvoeren overeenkomstig artikel 149, lid 2;
- p)vereisten inzake de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en redundantie van de technische infrastructuur overeenkomstig artikel 151, lid 2;
- q)gemeenschappelijke regels voor beheer in de normale toestand en de alarmtoestand overeenkomstig artikel 152, lid 6, en de maatregelen als bedoeld in artikel 152, lid 15;
- r)voor de synchrone zones CE en noordelijk Europa, de minimumactiveringstermijn die moet worden gewaarborgd door FCR-leveranciers overeenkomstig artikel 156, lid 10;
- s)voor de synchrone zones CE en noordelijk Europa, de aannamen en methodologie voor een kosten-batenanalyse overeenkomstig artikel 156, lid 11;
- t)indien van toepassing, voor synchrone zones anders dan CE, limieten voor de uitwisseling van FCR tussen de TSB's overeenkomstig artikel 163, lid 2; Niet-vertrouwelijk 5/23
- u)de taken en verantwoordelijkheden van de reserveconnecterende TSB's, de reserveontvangende TSB en de beïnvloede TSB in verband met de uitwisseling van FRR en RR als omschreven in artikel 165, lid 1;
- v)de taken en verantwoordelijkheden van de regelcapaciteitleverende TSB, de regelcapaciteitontvangende TSB en de beïnvloede TSB in verband met het delen van FRR en RR als omschreven in artikel 166, lid 1;
- w)de taken en verantwoordelijkheden van de reserveconnecterende TSB's, de reserveontvangende TSB en de beïnvloede TSB voor de uitwisseling van reserves tussen synchrone zones, en van de regelcapaciteitleverende TSB, de regelcapaciteitontvangende TSB en de beïnvloede TSB in verband met het delen van reserves tussen synchrone zones als omschreven in artikel 171, lid 2;
- x)de methodologie voor het vaststellen van limieten voor de omvang van het delen van FCR tussen synchrone zones als omschreven in artikel 174, lid 2;
- y)voor de synchrone zones GB en IE/NI, de methodologie voor het vaststellen van de minimumlevering van reservecapaciteit in de vorm van FCR overeenkomstig artikel 174, lid 2, onder b);
- z)de methodologie voor het vaststellen van limieten voor de omvang van de uitwisseling van FRR tussen synchrone zones als omschreven in artikel 176, lid 1, en de methodologie voor het vaststellen van limieten voor de omvang van het delen van FRR tussen synchrone zones als omschreven in artikel 177, lid 1, en (
- aa)de methodologie voor het vaststellen van limieten voor de omvang van de uitwisseling van RR tussen synchrone zones als omschreven in artikel 178, lid 1, en de methodologie voor het vaststellen van limieten voor de omvang van het delen van RR tussen synchrone zones als omschreven in artikel 179, lid 1. 2. Alle TSB's van elke synchrone zone dienen de in artikel 6, lid 3, onder d), vermelde methodologieën en voorwaarden in voor goedkeuring door alle reguleringsinstanties van de betrokken synchrone zone. Binnen één maand na de goedkeuring van deze methodologieën en voorwaarden sluiten alle TSB's van elke synchrone zone een operationele overeenkomst betreffende de synchrone zone, die binnen drie maanden na de goedkeuring van de methodologieën en voorwaarden in werking treedt. 5. Het SAOA FCR Voorstel kadert binnen artikel 118.1, b), van de SOGL dat verwijst naar artikel 154. 2, van de SOGL. Artikel 154.2, van de SOGL bepaalt verder : 2. Alle TSB's van een synchrone zone hebben het recht om in de operationele overeenkomst van die synchrone zone gemeenschappelijke aanvullende eigenschappen van de FCR te specificeren teneinde de operationele veiligheid in de synchrone zone te waarborgen, door middel van een reeks technische parameters die vallen binnen de bereiken van artikel 15, lid 2, onder d), van Verordening (EU) 2016/631 en de artikelen 27 en 28 van Verordening (EU) 2016/1388. Deze gemeenschappelijke aanvullende kenmerken van de FCR houden rekening met de geïnstalleerde verbruiks- en productiecapaciteit en -structuur en het verbruiks- en productiepatroon van de synchrone zone. De TSB's passen een overgangsperiode toe voor de invoering van aanvullende kenmerken, die wordt vastgesteld in overleg met de beïnvloede FCR-leveranciers. 6. Overeenkomstig artikel 6.3.d), iii) van de SOGL wordt het SAOA FCR Voorstel ter goedkeuring voorgelegd aan alle relevante regulerende instanties van de betrokken regio. De lidstaten kunnen een advies over het SAOA FCR Voorstel indienen bij hun regulerende instantie. Niet-vertrouwelijk 6/23 7. Vervolgens bepaalt artikel 6.6, van de SOGL dat alle voorstellen voor de voorwaarden en methodologieën, waaronder het CBA LER Voorstel, een tijdschema voor de tenuitvoerlegging omvatten alsook een beschrijving van hun verwacht effect op de doelstellingen van de SOGL beschreven in artikel 4, van de SOGL. Artikel 6.6, van de SOGL stelt ook dat: 6.Voorstellen betreffende voorwaarden of methodologieën die ter goedkeuring aan verschillende of aan alle reguleringsinstanties moeten worden voorgelegd, worden bij het Agentschap ingediend op hetzelfde tijdstip als dat van indiening bij de reguleringsinstanties. Op verzoek van de bevoegde reguleringsinstanties brengt het Agentschap binnen een termijn van drie maanden advies uit over de voorstellen voor voorwaarden of methodologieën. 8. Artikel 6.7, van de SOGL bepaalt verder dat: 7. Wanneer de vaststelling van de voorwaarden of methodologieën een besluit van meer dan één reguleringsinstantie vergt, raadplegen de bevoegde reguleringsinstanties elkaar en werken zij in nauw overleg samen met het oog op het bereiken van overeenstemming. Wanneer het Agentschap advies uitbrengt, dienen de bevoegde reguleringsinstanties dat advies in aanmerking te nemen. De reguleringsinstanties nemen besluiten betreffende de ingediende voorwaarden of methodologieën overeenkomstig de leden 2 en 3 binnen een termijn van zes maanden na de ontvangst van de voorwaarden of methodologieën door de reguleringsinstantie of, indien van toepassing, door de laatste betrokken reguleringsinstantie. 9. Alle betrokken regulerende instanties kunnen samen beslissen om de TSB’s te verzoeken de voorgestelde voorwaarden en methodologieën te wijzigen overeenkomstig artikel 7.1, van de SOGL. Wanneer dit gebeurt, moeten de betrokken TSB’s binnen de twee maanden na ontvangst van dit wijzigingsverzoek, een voorstel voor gewijzigde voorwaarden of methodologieën indienen bij de regulerende instantie voor goedkeuring. De relevante regulerende instanties nemen een besluit over de gewijzigde voorwaarden of methodologieën binnen een termijn van twee maanden na indiening ervan. Niet-vertrouwelijk 7/23 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 10. De TSB’s die verantwoordelijk zijn voor het indienen van een SAOA FCR Voorstel of voor de wijziging daarvan moeten alle belanghebbenden, inclusief de relevante autoriteiten van elke lidstaat over de ontwerpvoorstellen raadplegen gedurende ten minste één maand (artikel 11, van de SOGL). De door de TSBs op regionaal niveau ingediende voorstellen worden ten minste op regionaal niveau ter openbare raadpleging voorgelegd (artikel 11.2, van de SOGL). Hiertoe werden door ENTSO-E in opdracht van alle betrokken TSB’s van de regio een publieke raadpleging georganiseerd die liep van 30 maart 2018 tot en met 3 mei 2018 en had als doel de opmerkingen van belanghebbenden over de aanvullende eigenschappen van FCR, in kaart te brengen en te analyseren. 11. De betrokken TSBs van de regio waren niet in de mogelijkheid om het SAOA FCR Voorstel in te dienen als onderdeel van de operationele overeenkomst voor de synchone zone van Continentaal Europa, met deadline van 14 september 2018 zoals voorzien in artikel 118
(1)SOGL. 12. Op 13 december 2019 per drager met ontvangstbewijs ontving de CREG van Elia de Engelstalige versie van de geactualiseerde operationele overeenkomst voor de synchrone zone Continentaal Europa met inbegrip van het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel samen met het consultatierapport opgesteld naar aanleiding van de openbare raadpleging gehouden van 30 maart 2018 tot 3 mei 2018. Op 13 december 2019 ontving de CREG de Franstalige versie van het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel. 13. De datum waarop de laatste regulerende instantie van de regio het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel voor goedkeuring van zijn TSB heeft ontvangen, is 24 april 2020. De dag na 24 april 2020 is dan ook de datum waarop de zes maand bedoeld in artikel 6.7, van SOGL start. 14. Na indiening door de TSBs van de regio van hun gezamenlijk oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel bij hun respectievelijke regulerende autoriteit, hebben de regulerende instanties van de regio intensief met elkaar overleg gepleegd, zoals voorzien in artikel 6.7, van de SOGL. Dit overleg gebeurde binnen de werkgroep van de System Operation Task Force van ACER. 15. De relevante regulerende autoriteiten van de regio achtten het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel niet conform de vereisten in Titel 5 van de SOGL. Krachtens artikel 5.6 van Verordening (EU) 2019/942 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulatoren en na raadpleging van het ENTSB, besloten de relevante regulerende autoriteiten om het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel te herzien (BIJLAGE 3). 16. Om een nationale openbare raadpleging over het herziene SAOA FCR Voorstel mogelijk te maken werd op 5 oktober 2020 aan ACER gevraagd om de deadline voor een nationale beslissing met 3 maanden uit te stellen (BIJLAGE 4). ACER kende de verlenging toe aan de hand van Beslissing 28/2020, met 24 januari 2021 als nieuwe deadline voor een nationale beslissing (BIJLAGE 5). 17. Dit overleg leidde tot het goedkeuren door alle regulerende instanties van de regio in de schoot van het Energy Regulatory Forum (hierna: “het ERF-platform”) van een gezamenlijk position paper tot goedkeuring van het SAOA FCR Voorstel op 21 januari 2021. 18. De relevante regulerende instanties van de regio zijn overeengekomen om hun nationale beslissingen op basis van deze overeenkomst vóór 24 januari 2021 te nemen (BIJLAGE 6). Niet-vertrouwelijk 8/23 19. Het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel, zoals ingediend door Elia bij de CREG op 13 december 2019, werd door de CREG met toepassing van artikel 6.3, van de SOGL, aan de minister per brief van 17 december 2019 meegedeeld voor een advies. 20. De CREG heeft van de minister geen advies ontvangen. 2.2. OPENBARE RAADPLEGING VAN HET OORSPRONKELIJKE SAOA FCR VOORSTEL 21. Met betrekking tot het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel werd door ENTSO-E een openbare raadpleging georganiseerd van 30 maart 2018 tot en met 3 mei 2018. 22. Onder meer Eurelectric, Yuso en Engie hebben geantwoord op de openbare raadpleging over het SAOA FR voorontwerp. De opmerkingen van de Belgische marktdeelnemers en federaties zijn: a. Het SAOA FCR Voorstel zou geen additionele voorwaarden op vlak van (retroactieve) constructiemogelijkheden mogen opleggen. Het SAOA FCR Voorstel zou zich moeten beperken tot de uitbating van het net binnen het kader van de constructievoorwaarden voor eenheden opgelegd in Verordening (EU) 2016/631 van de Commissie van 14 april 2016 tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting van elektriciteitsproducenten op het net. Indien toch nieuwe voorwaarden voor bestaande eenheden opgelegd worden moet dit gerechtvaardigd worden als optimale oplossing; b. Indien de noden van TSBs voor levering van FCR-diensten aanvullende eigenschappen vereisen, dan zouden TSBs relevante producten moeten aanbieden dat aan deze noden voldoen in plaats van technische vereisten op te leggen. In ieder geval moeten aanvullende eigenschappen de operationele veiligheid garanderen, binnen de bereiken van artikel 15, lid 2,
- d)van Verordening (EU) 2016/631 liggen, en moet een overgangsperiode gedefinieerd worden na raadpleging van FCR leveranciers; c. Het is onnodig om het pregekwalificeerd vermogen van een eenheid met beperkt energiereservoir te verminderen met 20%; d. Bij gecentraliseerde controle van de FCR leverende eenheden of groepen vereist het SAOA FCR Voorstel dat de FCR leverende eenheid of groep bij communicatieproblemen of bij een splitsing van de synchrone zone in meerdere zones met verschillende frequentie, nog steeds autonoom FCR moet kunnen leveren. Deze voorwaarde is onderdeel van de Verordening (EU) 2016/631 en niet van de SO GL. 23. De TSBs argumenteren op de opmerkingen van onder meer Eurelectric, Engie, EDF, en Yuso, dat: a. Het SAOA FCR Voorstel is consistent met Verordening (EU) 2016/631 indien aanvullende eigenschappen voor de levering van FCR vallen binnen de bereiken van artikel 15, lid 2,
- d)van Verordening (EU) 2016/631. Ondanks dat deze bereiken van toepassing zijn op type C en type D eenheden kunnen aanvullende FCR eigenschappen ook toegepast worden op andere eenhedenkunnen niettemin ook toegepast worden op Type A en B eenheden. De aanvullende eigenschappen hebben immers betrekking op het leveren van de dienst FCR aan de TSB (prekwalificatie), ongeacht het type eenheid. Tot slot kunnen andere eigenschappen dan deze in artikel 15, lid 2,
- d)gedefinieerd worden in het SAOA FCR Voorstel, zolang deze eigenschappen pertinent zijn voor het leveren van de FCR dienst; Niet-vertrouwelijk 9/23 b. Aanvullende eigenschappen voor de levering van FCR worden gedefinieerd om de operationele veiligheid te garanderen. Een overgangsperiode wordt voorzien; c. De derating van het geprekwalificeerd vermogen wordt enkel toegepast indien er geen eenheid met onbeperkt energiereservoir deel uitmaakt van de FCR leverende eenheid of FCR leverende groep noch indien de geconnecteerde TSB een alternatieve oplossing uitwerkt. d. Verordening (EU) 2016/631 beschrijft de voorwaarden voor te connecteren met het net, terwijl de SO GL voorwaarden beschrijft om de operationele veiligheid van het net te bewaken. In dit geval beschrijven de aanvullende eigenschappen voor FCR de prekwalificatievereisten voor het leveren van de FCR-dienst. 2.3. REVISIE VAN HET FCR VOORSTEL 24. De relevante regulerende autoriteiten waren van mening dat het oorspronkelijke SAOA FCR Voorstel van 13 december 2019 ingediend bij de regulerende instanties van de regio onvoldoende gevolg geeft aan de door de belanghebbenden tijdens de door ENTSO-E georganiseerde raadpleging van 30 maart 2018 tot en met 3 mei 2018. Meer bepaald waren relevante regulerende autoriteiten van oordeel dat de vereiste fall-back methode van de gecentraliseerde frequentiecontrole die het SAOA FCR Voorstel oplegde aan FCR leverende eenheden of groepen, te beperkend was voor de nood die ze moest dekken. De CREG is immers van mening dat TNBs noden mogen definiëren met oog op het garanderen van systeemveiligheid zonder oplossingen op te leggen aan marktdeelnemers. De CREG is van mening dat marktdeelnemers vrijheid moeten krijgen om de meest economisch-efficiënte oplossingen te kiezen zolang deze op overtuigende wijze aan de noden van TNBs voldoen. Deel 3 van deze beslissing gaat hier dieper op in. 25. Als gevolg pasten de regulerende instanties van de betrokken regio artikel 5
(6)toe van Verordening (EU) 2019/942 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulatoren. Artikel 5
(6)laat regulerende instanties van de betrokken regio toe om, na raadpleging van het ENTSB voor elektriciteit, het SAOA FCR Voorstel te herzien.
- Om de samenwerking tussen energieregulatoren voldoende tijd te geven, hebben de relevante regulerende instanties aan de Europese Commissie gevraagd om de wettelijke deadline voor een beslissing van relevante regulerende instanties met 3 maanden uit te stellen, van 24 oktober 2020 naar 24 januari 2021 (BIJLAGE 4).
- Het herziene SAOA FCR Voorstel werd door relevante regulerende instanties overeengekomen op 7 oktober
- Materiële fouten in dit SAOA FCR Voorstel werden rechtgezet op 29 oktober
- 2.
- OPENBARE RAADPLEGING OVER HET HERZIENE FCR VOORSTEL
- Van 15 oktober tot en met 13 november organiseerde de CREG een openbare raadpleging van het herziene FCR Voorstel ten gevolge van het proces beschreven in paragraaf
- Belanghebbenden werden op 30 oktober 2020 op de hoogte gebracht van de actualisatie van het SAOA FCR Voorstel op 29 oktober
- De CREG ontving 3 niet-vertrouwelijke antwoorden. De antwoorden werden ingezonden door Centrica Business Solutions, Thermovault en Next Kraftwerke (BIJLAGE 7)
- Centrica Business Solutions antwoordt dat ze de herziening van de eisen met betrekking tot de gecentraliseerde frequentiecontrole steunt. Niet-vertrouwelijk 10/23
- Next Kraftwerke antwoordt dat de power derating van 0.8 veralgemeend moet worden. Een power derating hangt af van de energiecapaciteit van de activa. Indien de ratio tussen vermogen en energiecapaciteit 1 is, is een power derating van 0.8 redelijk, maar in andere gevallen kan de power derating hoger zijn zonder de verplichting tot continue levering van FCR gedurende 25 minuten in alarmfase in gedrang te brengen.
- De CREG gaat akkoord met de opmerking van Next Kraftwerke. Als gevolg werd opgenomen in de tweede opsommingsteken van de lijst in artikel 3
(5)van het herziene FCR Voorstel dat elke equivalente oplossing die een continue FCR levering garandeert ook toegelaten is.
- Next Krafwerke antwoordt ook dat de toepassing van reserve mode complex is. Next Kraftwerke stelt voor om de verplichte toepassing te beperken tot LER FCR leverende eenheden met een capaciteit van 1.5 MW of hoger. In elk geval gaat Next Kraftwerke akkoord dat deze verplichting enkel moet gelden voor eenheden die voor de eerste keer geprekwalificeerd worden voor levering van de FCRdienst.
- De CREG merkt op dat de reserve mode als doel heeft het systeem veilig te houden na afloop van de minimale periode waarbinnen LER FCR leverende eenheden continu FCR moeten activeren, na de start van de alarmfase. Het risico bestaat immers dat een significant volume aan geactiveerde FCRcapaciteit zou wegvallen na afloop van deze periode. Reserve mode, i.e. het blijven opvolgen van de frequentie-afwijkingen op korte termijn, garandeert een veiligere uitbaring van het net. De CREG gaat aldus niet akkoord met Next Kraftwerke om de verplichting afhankelijk te maken van de grootte van de FCR leverende eenheid of groep aangezien het probleem een geaggregeerd effect betreft. De start van de alarmfase is immers gelijk voor alle FCR leverende eenheden of groepen, ongeacht hun grootte. Het risico geïdentificeerd door TNBs kan ook voorkomen bij de aanwezigheid van vele kleine FCR leverende eenheden of groepen indien deze allen op hetzelfde moment stoppen met FCR te activeren.
- Next Kraftwerke vraagt ook om te motiveren waarom reserve mode enkel verplicht wordt voor LER FCR leverende eenheden die via een inverter geconnecteerd zijn terwijl andere activa, zoals opslag via waterkracht, niet aan deze verplichting zouden voldoen. Next Kraftwerke wenst de regels technologie-neutraal te houden.
- Op basis van deze feedback werd het vijfde opsommingsteken van de lijst in artikel 3
(5)aangepast zodat de verplichting van toepassing is op alle activa die technisch de mogelijkheid hebben om een FCR respons op korte termijn kunnen implementeren. Enerzijds capteert deze nieuwe formulering activa die niet via invertoren geconnecteerd zijn, en anderzijds ontheft deze formulering activa die geen FCR respons op korte termijn kunnen leveren maar toch via invertoren geconnecteerd zijn.
- Next Kraftwerke antwoordt dat de verplichting om FCR leverende eenheden uit te rusten met lokale frequentmetingen per aansluitingspunt verduidelijkt moet worden. Meer bepaald wenst Next Kraftwerke dat een opening toegelaten wordt om gecentraliseerde frequentiemeting voor een deel van de FCR leverende eenheden of groepen toe te laten, of om de verplichting toe te passen voor FCR leverende eenheden of groepen met een capaciteit die hoger ligt dan 1.5 MW.
- De CREG merkt op dat ‘FCR leverende eenheden’ binnen dit SAOA FCR Voorstel geïnterpreteerd moet worden als eenheden aangesloten op eenzelfde aansluitingspunt die geprekwalificeerd zijn om als entiteit FCR te leveren. Een ‘FCR leverende groep’ wordt gedefinieerd als eenheden aangesloten op meerdere aansluitingspunten die in hun geheel geprekwalificeerd werden om FCR te leveren. FCR leverende eenheden kunnen al dan niet deel uitmaken van FCR leverende groepen, maar een FCR leverende groep bestaat niet noodzakelijk uit een combinatie van FCR leverende eenheden. Gegeven bovenstaande verduidelijking is de CREG van mening dat de verplichting om FCR leverende eenheden met een frequentiemeting uit te rusten aanvaardbaar. Daarnaast werd in artikel 3
(9)van het herziene SAOA FCR Voorstel de mogelijkheid toegevoegd om een alternatieve oplossing te voorzien. Niet-vertrouwelijk 11/23
- Next Kraftwerke antwoordt ook dat optie 6 c) in het herziene SAOA FCR Voorstel niet af mag hangen van een beslissing van de TNB.
- De CREG gaat akkoord met deze opmerking. Artikel 3
(9)van het herziene SAOA FCR Voorstel werd aangepast zodat de nationale methodologieën en voorwaarden bepalen of de oplossing toegelaten is.
- Thermovault antwoordt dat de vereiste om de FCR-respons niet artificieel te vertragen en binnen de 2 seconden te genereren activa kan uitsluiten uit de markt.
- De CREG merkt op dat deze vereiste reeds aanwezig is in de huidige nationale regels voor levering van FCR, en dat de voorgestelde vereiste opgenomen in het herziene SAOA FCR Voorstel in lijn ligt met de vereisten opgelegd in artikel 15.2 d) iii) van Verordening (EU) 2016/631 van de Commissie van 14 april 2016 tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting van elektriciteitsproducenten op het net. De CREG merkt niettemin op dat deze vereisten niet van toepassing zijn voor elektriciteitsproductie-eenheden van het type A en B, maar stelt ook vast dat het herziene SAOA FCR Voorstel een afwijking van de opgenomen vereisten toelaat indien gerechtvaardigd. Artikel 3
(2)van het herziene SAOA FCR voorstel werd aangepast zodat een motivering vereist is door de TNB aan de FCR leverancier en de relevante regulerende autoriteit bij weigering van een afwijking van de vereisten.
- Thermovault wenst de verwoording van artikel 3.3 van het herziene SAOA FCR Voorstel aan te passen om disconnecties ten gevolge van acties van andere actoren, zoals distributienetbeheerders, uit te sluiten.
- De CREG gaat akkoord met Thermovault dat acties van andere actoren niet tot een inbreuk zou leiden op artikel 3
(3). Artikel 3
(3)van het herziene SAOA FCR Voorstel werd aangepast zodat de formulering van artikel 154
(6)SOGL gereflecteerd wordt. Deze formulering impliceert dat de FCR leverende eenheid of groep bekwaam moet zijn om aan de vereiste te voldoen. Alle acties van andere actoren leiden als gevolg niet tot een inbreuk op dit artikel.
- Thermovault antwoordt ook dat het herziene SAOA FCR Voorstel op meerdere plaatsen toelaat aan de TNB om op eigen discretie te beslissen. Thermovault wenst deze beslissingen binnen het proces van de nationale methodologieën en voorwaarden te kaderen.
- De CREG gaat akkoord met deze opmerking. Artikelen 3
(2), 3
(8)en 3
(9)werden aangepast.
- Thermovault uit ook haar bezorgdheid over de toepassing van Annex I van het herziene SAOA FCR Voorstel op enkel inverter-geconnecteerde activa en wenst om de toepassing van Annex I technologieneutraal te maken.
- De CREG refereert naar paragraaf 34 als reactie op dit antwoord.
- Het herziene SAOA FCR Voorstel van 21 januari 2021 houdt rekening met de door de belanghebbenden en regulerende instanties van de regio geuite opmerkingen. De CREG is als gevolg van mening dat er geen derde openbare raadpleging meer moet worden georganiseerd.
- Bijgevolg, hoeft huidige beslissing ook niet aan de markt te worden voorgelegd voor raadpleging, overeenkomstig artikel 40.2, van het Huishoudelijk reglement van het directiecomité van de CREG. Niet-vertrouwelijk 12/23
- ANALYSE VAN HET VOORSTEL 3.
- DOEL VAN HET VOORSTEL
- Alle TSBs van de synchrone zone van Continentaal Europa dienen voldoende frequentiebegrenzingsreserves beschikbaar te hebben voor de begrenzing van de systeemfrequentie nadat zich een onbalans heeft voorgedaan. De technische minimumvereisten voor de FCR worden beschreven in de tabel van bijlage V van Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen. Alle TSBs hebben het recht om gemeenschappelijke aanvullende eigenschappen van de FCR te specificeren teneinde de operationele veiligheid in de synchrone zone te waarborgen door middel van een reeks technische parameters.
- Het doel van het SAOA FCR Voorstel is aanvullende eigenschappen voor de FCR te specificeren, ten opzichte van de eigenschappen die reeds in bijlage V van de SOGL en vastgesteld zijn, teneinde de operationele veiligheid van de synchrone zone te waarborgen. 3.
- BESPREKING VAN HET VOORSTEL
- De TSBs stellen in artikel 3.2 van het SAOA FCR Voorstel voor om de activatie van FCR leverende eenheden en FCR leverende groepen niet later dan 2 seconden na de frequentie-afwijking toe te laten. Daarenboven moet de respons lineair stijgen. Indien hieraan niet voldaan kan worden door de FCR leverende eenheid of FCR leverende groep moet de FCR leverancier technisch bewijs leveren aan de geconnecteerde TSB waarom een langere responstijd nodig is. De CREG stelt vast dat de frequentievermogenrespons in het SAOA FCR Voorstel overeenkomt met de maximale toegestane initiële vertraging voor activering van de frequentierespons bij werkzaam vermogen in Tabel 5 en Figuur 6 van artikel 15
(2)van Verordening (EU) 2016/631 van de Commissie van 14 april 2016 tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting van elektriciteitsproducenten op het net. Net zoals artikel 15
(2)laat het herziene SAOA FCR Voorstel toe om af te wijken van de maximale toegestane initiële vertraging door aantonen van technische bewijzen. Ook stelt de CREG vast dat de maximale toegestane initiële vertraging en lineaire respons reeds opgenomen is in de versie van de nationale voorwaarden voor aanbieders van FCRbalanceringsdiensten die ten tijde van schrijven van deze beslissing in voege is. Als gevolg concludeert de CREG dat er geen impact is op bestaande en toekomstige Belgische marktdeelnemers van deze door de TSB voorgestelde aanvullende eigenschap.
- De TSBs stellen in artikel 3.3 voor dat FCR leverende eenheden of groepen geconnecteerd moeten kunnen blijven binnen de frequentieband tussen 47,5 Hz en 51,5 Hz voor een tijdsperiode die bepaald wordt door de nationale TSB na goedkeuring van de relevante regulerende autoriteit. Er wordt rekening gehouden met de technische grensvoorwaarden van de FCR leverende eenheden of groepen. De CREG stelt vast dat Verordening (EU) 2016/631 van de Commissie van 14 april 2016 tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting van elektriciteitsproducenten op het net in Tabel 2 binnen artikel 13.1 b) minimumperiodes voor hetzelfde frequentiebereik bevat. Elke TSB kan een bedrijfperiode vaststellen binnen de frequentieband 47,5 Hz en 49 Hz. De bedrijfsperiode voor het frequentiebereik 49,0 Hz en 51,5 Hz wordt vastgelegd op onbeperkt en 30 minuten respectievelijk. Aangezien het SAOA FCR Voorstel binnen deze criteria blijft en geen harmonisatie voorziet van de respectievelijke bedrijfsperiodes, acht de CREG dat deze aanvullende eigenschap binnen het kader van het SAOA FCR Voorstel tot geen impact leidt voor de Belgische marktdeelnemer. Niet-vertrouwelijk 13/23
- In artikel 3.4 wordt als aanvullende eigenschap een verbod opgelegd waarbij de FCR leverende groep FCR moet blijven leveren wanneer de frequentie-afwijking meer dan 200 mHz bedraagt, zowel opwaarts als neerwaarts, binnen de in artikel 3.3 gespecifieerde frequentiebanden. De CREG aanvaardt deze aanvullende eigenschap.
- In artikel 3.5 van het herziene SAOA FCR Voorstel worden FCR leverende eenheden of FCR leverende groepen aanzien als een beperkt energiereservoir hebbend wanneer een volledige en continue activatie voor een periode van 2 uur, in ofwel positieve of negatieve richting, leidt tot een beperking van de mogelijkheid om de FCR te leveren ten gevolge van een uitgeput energiereservoir. Deze voorwaarde houdt geen rekening met het effect dat een actieve energiereservoirbeheer zou kunnen hebben. FCR eenheden of groepen met entiteiten die een onbeperkt energiereservoir hebben worden niet aanzien als hebbend een beperkt energiereservoir. Aan de hand van de verklarende nota stelt de CREG vast dat de keuze van de grenswaarde van 2 uur voor de indeling van een FCR eenheid of FCR groep als hebbend een beperkt energiereservoir gemotiveerd wordt door TSBs als de tijdsperiode waarin een BSP de uitputting van het energiereservoir niet kan compenseren via de markt. Ook wordt de grenswaarde van 2 uur gemotiveerd als zijnde consistent met de periode van maximaal 2 uur dat in artikel 156
(13)van de SOGL toegelaten wordt om het uitgeputte energiereservoir opnieuw te vullen, met als doel de FCR-dienst opnieuw te kunnen leveren. De CREG aanvaardt de motivatie voor deze aanvullende eigenschap.
- De eerste vier opsommingstekens van hetzelfde artikel 3.5 leggen op dat FCR-leverende eenheden of FCR leverende groepen met een beperkt energiereservoir een actief beheer moeten hebben van hun energiereservoir om in normale toestand continu FCR te leveren en in alarmtoestand minstens voor een nog nader bepaalde periode liggend tussen 15 en 30 minuten. Met dit doel indachtig bedraagt het geprekwalificeerd vermogen 20% minder dan het nominaal vermogen, maar hiervan kan afgeweken worden indien de continue FCR levering in normale toestand en alarmtoestand gegarandeerd blijft. Op basis van de verklarende nota stelt de CREG vast dat de waarde van 20% bepaald werd aan de hand van een theoretisch kader voor energiereservoirbeheer. Dit kader simuleert de nodige marge bij een langdurige frequentie-afwijking van 49.99 mHz. De additionele dimensionering is dan 25% (50 mHz gedeeld door 200 mHz, een eigenschap van het FCR product). De overdimensionering van 25% komt overeen met een vermindering van het nominaal vermogen met 20% om het geprekwalificeerd vermogen te bekomen.
- Het vijfde opsommingsteken in artikel 3.5 stelt dat, na afloop van de nog nader te bepalen periode waarnaar gerefereerd in paragraaf 57 van deze beslissing, de FCR leverende eenheid of FCR leverende groep met beperkt energiereservoir een goede respons op kortetermijn frequentieafwijkingen moeten blijven garanderen wanneer het energiereservoir zijn limieten bereikt (zowel opwaarts als neerwaarts) indien dit technisch mogelijk is. Er wordt gespecifieerd dat onder andere activa geconnecteerd via een inverter zulke respons kunnen leveren, maar elke nieuw geprekwalificeerde activa na het in voege treden van het herziene SAOA FCR Voorstel die technisch in staat is om die respons te leveren wordt bedoeld in dit artikel. De adequate respons op kortetermijn frequentie-afwijkingen door FCR-leverende eenheden of – groepen met een beperkt energiereservoir en die technisch in de mogelijkheid zijn om dit uit te voeren, vermijdt een complete stopzetting van FCR-levering in alarmtoestand. De CREG aanvaardt de motivatie voor deze aanvullende eigenschap. Er mag afgeweken worden van de standaardcriteria, opgenomen in dit herziene SAOA FCR Voorstel, die de respons op de kortetermijn frequentie-afwijking beschrijven. In artikels 3.6 tot en met 3.10 wordt aan FCR leverende eenheden opgelegd dat de controle van deze eenheden moet gebeuren aan de hand van lokale frequentiemetingen op het aansluitpunt of op de elektriciteitsproductie-eenheden of verbruikseenheden. FCR leverende groepen mogen de controle Niet-vertrouwelijk 14/23 van de groep tijdelijk voor een periode van 4 jaar baseren op een centrale frequentiemeting. Na deze tijdelijke periode dient er ook een decentrale frequentiemeting per aansluitpunt geïmplementeerd te worden voor het geval een adequate activatie van de groep via de centrale frequentiemeting niet mogelijk is. Dit kan het geval zijn bij een foute centrale controle (faling van de communicatie of de SCADA), of een splitsing van de synchrone zone in meerdere zones met verschillende frequenties (hierna: frequentiesplitsing). De dienstverlener van FCR-diensten heeft aldus 4 jaar de tijd om deze decentrale fall-back procedure te implementeren. Niettemin kan een alternatieve oplossing dan de decentrale fall-back in de nationale methodologieën en voorwaarden opgenomen worden zolang deze een adequate activatie van de groep garandeert.
- Een FCR leverende eenheid is een op een gemeenschappelijk aansluitpunt aangesloten enkelvoudige elektriciteitsproductie-eenheid of samengestelde groep van elektriciteitsproductieeenheden en/of verbruikerseenheden die voorziet in de vereiste levering van FCR, conform definitie
(10)in artikel 2 van de SOGL. Het is voor de CREG aldus aanvaardbaar dat de frequentiemeting die de activaties van deze FCR leverende eenheid controleert ook aanwezig is op hetzelfde aansluitpunt. Dit is niet het geval bij een FCR leverende groep, dat gedefinieerd wordt als een op meerdere aansluitpunten aangesloten groep van elektriciteitsproductie-eenheden, verbruikseenheden en/of reserveleverende eenheden die voorziet in de vereiste levering van FCR, conform definitie
(11)in artikel 2 van de SOGL. Als gevolg aanvaardt de CREG de mogelijkheid om een centrale frequentiemeting toe te passen ter aansturing van alle eenheden van de FCR leverende groep. De CREG aanvaardt ook dat een fall-back methode geïmplementeerd moet worden om een faling van deze centrale aansturing van de FCR leverende groep op te vangen. De CREG aanvaardt ook dat deze fallback methode niet noodzakelijk een decentrale frequentiemeting inhoudt. Ten eerste wordt naar mening van de CREG de faling van een centrale aansturing voldoende gedekt door een beperkte redundantie in te voeren in de vorm van een tweede of zelfs meerdere frequentiemetingen die de rol van de centrale aansturing overneemt indien de eerste frequentiemeting faalt. Ten tweede is de CREG van mening dat een analyse van de frequentiezones waarin het LFC Blok van Elia mogelijks kan splitsen uitgevoerd moet worden alvorens te eisen aan marktdeelnemers om middelen in te zetten ter anticipatie hiervan. De standaard fall-back methode neemt immers aan dat het LFC Blok van Elia zich op eender welke manier kan splitsen op vlak van frequentie. De CREG van oordeel dat deze aanname gevalideerd moet worden alvorens die vereiste op te leggen aan marktdeelnemers.
- Artikel 4 van het SAOA FCR Voorstel wordt een implementatietermijn van 2 jaar voorzien: 1 jaar om de nationale voorwaarden voor aanbieders van FCR-balanceringsdiensten aan te passen en 1 jaar om aanbieders van FCR-diensten toe te laten de aanvullende voorwaarden te implementeren. De publicatie van het goedgekeurde SAOA FCR Voorstel gebeurt meteen na goedkeuring van de regulerende instanties van Continentaal Europa. De CREG aanvaardt deze termijnen. Niet-vertrouwelijk 15/23
- BESLISSING Met toepassing van de artikelen 6.3.d), iii), van Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen keurt de CREG, op grond van de redenen uiteengezet in deel 3 van deze beslissing, het SAOA FCR Voorstel van de NV ELIA TRANSMISSION BELGIUM, ingediend per brief, per drager met ontvangstbewijs op 13 december 2019, goed. Het goedgekeurde herziene SAOA FCR Voorstel treedt in werking op 24 januari
- De implementatie van de door de CREG goedgekeurde voorwaarden en de methodologieën zoals opgenomen in het SAOA FCR Voorstel van 13 december 2019 geschiedt overeenkomstig het door de NV ELIA TRANSMISSION BELGIUM voorgesteld tijdschema voor de implementatie. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: ² Andreas TIREZ Directeur Koen LOCQUET Wnd. Voorzitter van het Directiecomité Niet-vertrouwelijk 16/23 BIJLAGE 1 - Oorspronkelijk voorstel voor methodologieën, voorwaarden en waarden vervat in de operationele overeenkomsten van synchrone zones met betrekking tot de aanvullende kenmerken van de FCR overeenkomstig artikel 154, lid 2 - Raadplegingsverslag en verklarende nota oorspronkelijk voorstel Engelstalige versies Niet-vertrouwelijk 17/23 BIJLAGE 2 Oorspronkelijk voorstel voor methodologieën, voorwaarden en waarden vervat in de operationele overeenkomsten van synchrone zones met betrekking tot de aanvullende kenmerken van de FCR overeenkomstig artikel 154, lid 2 Franstalige versie Niet-vertrouwelijk 18/23 BIJLAGE 3 Herziene voorstel voor methodologieën, voorwaarden en waarden vervat in de operationele overeenkomsten van synchrone zones met betrekking tot de aanvullende kenmerken van de FCR overeenkomstig artikel 154, lid 2 Engelstalige versie Niet-vertrouwelijk 19/23 BIJLAGE 4 Brief met het verzoek tot uitstel van de deadline voor het nemen van de nationale beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel door de NV ELIA TRANSMISSION BELGIUM voor de methodologieën, voorwaarden en waarden vervat in de operationele overeenkomsten van synchrone zones overeenkomstig artikel 118 met betrekking tot de aanvullende kenmerken van de FCR Niet-vertrouwelijk 20/23 BIJLAGE 5 ACER Beslissing B28/2020 Niet-vertrouwelijk 21/23 BIJLAGE 6 Gezamenlijke position paper tot goedkeuring door alle regulerende instanties van de regio van het SAOA FCR Voorstel Niet-vertrouwelijk 22/23 BIJLAGE 7 Niet -vertrouwelijke antwoorden op de openbare raadpleging over het herziene FCR voorstel : - Centrica Business Solutions - Next Kraftwerke - Thermovault Niet-vertrouwelijk 23/23