(B)2299 9 december 2021 Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia Transmission Belgium voor de vrijstelling van de verplichting om afzonderlijk opwaartse en neerwaartse balanceringscapaciteit aan te kopen voor de frequentieherstelreserves met automatische activering Genomen met toepassing van artikel 5.4,
- f)en 32.3 van Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 – F + 32 2 289 76 09 – info@creg.be – www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 1.1. Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering ........................................................................................ 4 2. 3. 4. ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 6 2.1. Algemeen................................................................................................................................. 6 2.2. Raadpleging ............................................................................................................................. 6 2.2.1. Febeliec............................................................................................................................ 6 2.2.2. FEBEG............................................................................................................................... 6 2.2.3. RAP&SRIW ....................................................................................................................... 6 ANALYSE VAN HET VOORSTEL ......................................................................................................... 7 3.1. Doel van het voorstel .............................................................................................................. 7 3.2. Vrijstelling van de verplichting ................................................................................................ 7 BESLISSING....................................................................................................................................... 8 BIJLAGE 1 ................................................................................................................................................. 9 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 10 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 11 Niet-vertrouwelijk 2/11 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna: “CREG”) onderzoekt hierna de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia Transmission Belgium (hierna: “Elia”) voor de vrijstelling van de verplichting om afzonderlijk opwaartse en neerwaartse balanceringscapaciteit aan te kopen voor de frequentieherstelreserves met automatische activering (hierna: “het Voorstel”). Dit gebeurt op basis van de artikelen 5.4,
- f)en 32.3 van Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering (hierna: “de EBGL”). Per elektronische brief van 10 november 2021 wordt het Voorstel opgesteld in het Engels door Elia bij de CREG ingediend voor goedkeuring (BIJLAGE 1). In bijlage bij dit Voorstel werd een raadplegingsverslag met een geaggregeerde samenvatting van de ontvangen antwoorden van de belanghebbenden, in het Engels toegevoegd (BIJLAGE 2). Met toepassing van de wet van 18 juli 1966 op het gebruik van de talen in bestuurszaken ontving de CREG op 26 november 2021 de Franstalige versie van het Voorstel per elektronische brief. (BIJLAGE 1). Op datum van 15 november 2021 heeft de CREG met toepassing van artikel 5.4, laatste lid, van de EBGL per mail aan Algemene Directie Energie het Voorstel meegedeeld teneinde aan de Algemene Directie Energie de mogelijkheid te geven hierop een advies te geven (BIJLAGE 3). De beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijk kader. Het tweede deel licht de antecedenten en openbare raadpleging van het Voorstel toe. De CREG ontleedt in het derde deel het Voorstel. Tot slot bevat het vierde deel de eigenlijke beslissing. De onderhavige beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd op 9 december 2021. Niet-vertrouwelijk 3/11 1. WETTELIJK KADER 1. Dit hoofdstuk bepaalt het wettelijke kader dat toepasselijk is op Elia’s Voorstel en dat de basis vormt voor deze beslissing. Het wettelijk kader bestaat uit Europese wetgeving, met in het bijzonder de EBGL. 2. Op 23 november 2017 werd de EBGL gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie en trad deze in werking op 18 december 2017. 3. Met betrekking tot de artikelen 14, 16, 17, 28, 32, 34, 35, 36, 44 tot en met 49, en 54 tot en met 57, wordt de EBGL van toepassing één jaar na de inwerkingtreding (artikel 65, van de EBGL), hetzij 18 december 2018. 1.1. 4. VERORDENING (EU) 2017/2195 VAN DE COMMISSIE VAN 23 NOVEMBER 2017 TOT VASTSTELLING VAN RICHTSNOEREN VOOR ELEKTRICITEITSBALANCERING De doelstellingen van de EBGL worden in artikel 3, van de EBGL vastgelegd: 1. Met deze verordening worden de volgende doelstellingen nagestreefd:
- a)effectieve mededinging, non-discriminatie en transparantie op de balanceringsmarkten bevorderen;
- b)de efficiëntie van balancering en van de Europese en nationale balanceringsmarkten verbeteren;
- c)de balanceringsmarkten integreren en de mogelijkheden voor de uitwisseling van balanceringsdiensten bevorderen, en tegelijk bijdragen tot de operationele veiligheid;
- d)bijdragen tot de efficiënte langetermijnexploitatie en -ontwikkeling van het elektriciteitstransmissiesysteem en de elektriciteitssector in de Unie, en tegelijk de efficiënte en consistente werking van day-aheadmarkten, intradaymarkten en balanceringsmarkten vergemakkelijken;
- e)ervoor zorgen dat de inkoop van balanceringsdiensten eerlijk, objectief, transparant en marktgebaseerd is, dat geen ongeoorloofde belemmeringen voor nieuwe marktdeelnemers worden gecreëerd, dat de liquiditeit van balanceringsmarkten wordt bevorderd en dat ongeoorloofde verstoringen op de interne markt voor elektriciteit worden voorkomen;
- f)de deelname van vraagrespons vergemakkelijken, met inbegrip van aggregatiefaciliteiten en energieopslag, en er tegelijk voor zorgen dat zij concurreren met andere balanceringsdiensten op een gelijk speelveld en, voor zover nodig, onafhankelijk optreden als ze één verbruikersinstallatie bedienen;
- g)de deelname van hernieuwbare energiebronnen vergemakkelijken en bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstelling van de Europese Unie betreffende de doorbraak van hernieuwbare energiebronnen. 5. Artikel 32
(3), van de EBGL bepaalt verder dat: 3. De inkoop van balanceringscapaciteit voor op- en afregeling voor minstens de frequentieherstelreserves en de vervangingsreserves vindt afzonderlijk plaats. Elke TSB kan bij de relevante regulerende instantie overeenkomstig artikel 37 van Richtlijn 2009/72/EG een voorstel indienen om te worden vrijgesteld van deze eis. Het voorstel tot vrijstelling omvat: Niet-vertrouwelijk 4/11
- a)de vermelding van het tijdsbestek waarvoor vrijstelling wordt gevraagd;
- b)de vermelding van het volume balanceringscapaciteit waarvoor vrijstelling wordt gevraagd;
- c)een analyse van de gevolgen van een dergelijke vrijstelling voor de deelname van balanceringshulpbronnen overeenkomstig artikel 25, lid 6, onder b);
- d)een rechtvaardiging van de vrijstelling, waarin wordt aangetoond dat een dergelijke vrijstelling tot een grotere economische efficiëntie zou leiden. 6. In artikel 18, van de EBGL worden de modaliteiten van de door de transmissiesysteembeheerders (hierna: TSB’
- s)op te stellen voorwaarden en methodologieën beschreven. 1. De TSB's ontwikkelen de bij deze verordening vereiste voorwaarden of methodologieën en dienen die ter goedkeuring in bij de relevante regulerende instanties overeenkomstig artikel 37 van Richtlijn 2009/72/EG, binnen de bij deze verordening vastgestelde termijnen. 2. Wanneer een voorstel voor de voorwaarden of methodologieën overeenkomstig deze verordening door meer dan één TSB moet worden opgesteld en overeengekomen, werken de desbetreffende TSB's nauw samen. Met de assistentie van het ENTSO-E stellen de TSB's de relevante regulerende instanties en het Agentschap op gezette tijden in kennis van de voortgang bij de opstelling van deze voorwaarden of methodologieën. 7. Overeenkomstig artikel 5.4, f), van de EBGL wordt het Voorstel tot vrijstelling op basis van artikel 32.3 van de EBGL ter goedkeuring voorgelegd aan alle regulerende instanties van elke betrokken lidstaat. De lidstaten kunnen een advies over het Voorstel tot vrijstelling op basis van artikel 32.3 indienen bij hun regulerende instantie. 8. Vervolgens bepaalt artikel 5.5, van de EBGL dat alle voorstellen voor de voorwaarden en methodologieën, waaronder het Voorstel tot vrijstelling op basis van artikel 32.3 van de EBGL, een tijdschema voor de tenuitvoerlegging en een beschrijving van hun verwacht effect op de doelstellingen van de EBGL beschreven in artikel 3, van de EBGL. Artikel 5.5, van de EBGL bepaalt ook dat: 5. …. De implementatietermijn mag niet langer zijn dan twaalf maanden na de goedkeuring door de relevante regulerende instanties, behalve als alle regulerende instanties overeenkomen om de implementatietermijn te verlengen of als andere termijnen worden voorgeschreven in deze verordening. Voorstellen betreffende voorwaarden of methodologieën die ter goedkeuring aan verschillende of aan alle regulerende instanties moeten worden voorgelegd, worden bij het Agentschap ingediend op hetzelfde tijdstip als dat van indiening bij de regulerende instanties. Op verzoek van de relevante regulerende instanties brengt het Agentschap binnen een termijn van drie maanden advies uit over de voorstellen voor voorwaarden of methodologieën. 9. De betrokken regulerende instantie kan beslissen om de TSB te verzoeken de voorgestelde voorwaarden en methodologieën te wijzigen overeenkomstig artikel 6.1, van de EBGL. Wanneer dit gebeurt, moet de betrokken TSB binnen de twee maanden na ontvangst van dit wijzigingsverzoek, een voorstel voor gewijzigde voorwaarden of methodologieën indienen bij de regulerende instantie voor goedkeuring. De regulerende instantie neemt een besluit over de gewijzigde voorwaarden of methodologieën binnen een termijn van twee maanden na indiening ervan. Niet-vertrouwelijk 5/11 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 10. Tijdens het ontwikkelen van het Voorstel diende Elia, conform artikel 10, van de EBGL, gedurende ten minste één maand een openbare raadpleging te organiseren voor alle belanghebbenden, inclusief de relevante autoriteiten van de lidstaat. Elia heeft een openbare raadpleging georganiseerd van 5 oktober 2021 tot en met 5 november 2021, via haar website. 11. Op 10 november 2021 ontving de CREG een aanvraag tot goedkeuring door Elia voor het Voorstel, opgesteld in het Engels. 12. Op 26 november 2021 ontving de CREG de Franstalige versie van het Voorstel. Het is deze Franstalige versie van het Voorstel waarop onderhavige beslissing betrekking heeft en die als BIJLAGE 1 aan deze beslissing wordt toegevoegd. 13. Met toepassing van artikel 5.4 van de EBGL en artikel 22 van het FTR heeft de CREG per elektronische brief van 15 november 2021 het Voorstel aan de Algemene Directie Energie meegedeeld voor advies. 14. De Algemene Directie Energie heeft via elektronische brief op 17 november 2021 meegedeeld geen advies over het Voorstel uit te brengen. 2.2. RAADPLEGING 15. Over het ontwerpvoorstel tot vrijstelling op grond van artikel 32.3, van de EBGL heeft Elia een openbare raadpleging georganiseerd van 5 oktober 2021 tot en met 5 november 2021. De mogelijkheid om te antwoorden op de openbare raadpleging werd aan de Belgische belanghebbenden gecommuniceerd op 5 oktober 2021, door Elia, via haar website. 16. Drie partijen, waaronder Febeliec, FEBEG, en Rent-A-Port Green Energy & SRIW-Environnement (hierna: “RAP&SRIW”) hebben in niet-vertrouwelijke vorm tijdens de openbare raadpleging gereageerd. De antwoorden van beide partijen worden samengevat weergegeven in de volgende randnummers. 2.2.1. Febeliec 17. Febeliec steunt het ontwerpvoorstel tot vrijstelling op grond van artikel 32.3, van de EBGL, dat een herevaluatie bevat om rekening te houden met de evoluties in de markt, die voorzien zijn in de nabije toekomst. 2.2.2. 18. FEBEG FEBEG steunt het ontwerpvoorstel tot vrijstelling op grond van artikel 32.3, van de EBGL . 2.2.3. 19. RAP&SRIW RAP&SRIW steunt het ontwerpvoorstel tot vrijstelling op grond van artikel 32.3, van de EBGL. Niet-vertrouwelijk 6/11 3. ANALYSE VAN HET VOORSTEL 3.1. DOEL VAN HET VOORSTEL 20. De inkoop van balanceringscapaciteit voor op- en afregeling voor minstens de frequentieherstelreserves en de vervangingsreserves moet afzonderlijk plaatsvinden. Elke TSB kan bij de relevante regulerende instantie een voorstel indienen om te worden vrijgesteld van deze eis. 21. Het doel van het Voorstel tot vrijstelling op basis van artikel 32.3, van de EBGL is om een vrijstelling op de verplichting van afzonderlijk inkoop van opwaartse en neerwaartse balanceringscapaciteit voor de frequentieherstelreserves met automatische activering, te verkrijgen. Deze vrijstelling laat aan de TSB toe om, naast eventuele producten voor de afzonderlijke inkoop van opwaartse en neerwaartse balanceringscapaciteit voor de frequentieherstelreserves met automatische activering, ook producten te voorzien voor de gezamenlijke inkoop van opwaartse en neerwaartse balanceringscapaciteit voor de frequentieherstelreserves met automatische activering. 3.2. VRIJSTELLING VAN DE VERPLICHTING 22. Elia stelt in artikel 3 van het Voorstel voor om zich vrij te stellen van de verplichting om balanceringscapaciteit voor op- en afregeling van de frequentieherstelreserves met automatische activering, aan te kopen. 23. Elia vraagt deze vrijstelling voor het volledige volume van aan te kopen balanceringscapaciteit voor de op- en afregeling van de frequentieherstelreserves met automatische activering. 24. Elia stelt dat de gevolgen van een dergelijke vrijstelling voor de deelname van balanceringshulpbronnen zoals verbruiksinstallaties, installaties voor de opwekking van hernieuwbare energie en energieopslaginstallaties, beperkt zijn. Deze actoren zijn immers nog altijd in staat om asymmetrisch in te bieden en zowel het huidige als toekomstige marktontwerp voor de aankoop van aFRR balanceringscapaciteit kan leiden tot de volledige asymmetrische aankoop van aFRRbalanceringsmiddelen. 25. Elia stelt dat de vrijstelling tot een grotere economische efficiëntie zou leiden omdat een afzonderlijk inkoop van op- en neerwaartse balanceringscapaciteit voor de frequentieherstelreserves met automatische activering de inkoopkosten zou kunnen verhogen. Elia verklaart deze verwachting doordat er, op korte termijn, voor de inkoop van balanceringscapaciteit voor de frequentieherstelreserves met automatische activering nog steeds beroep gedaan moet worden op eenheden met must-run kosten. Deze eenheden kunnen deze kosten efficiënter mee in rekening brengen bij symmetrische biedingen dan bij asymmetrische biedingen. 26. Elia vraagt de vrijstelling voor de periode tot 15 december 2024. Elia zal ook de nood van vrijstelling evalueren ten laatste 18 maanden voor afloop van de vrijstelling. 27. De CREG is van mening dat de markt voor de aankoop van balanceringscapaciteit voor de frequentieherstelreserves met automatische activering zich verder moet ontwikkelen alvorens de volledige aFRR-balanceringscapaciteit asymmetrisch aangekocht kan worden. Deze ontwikkeling is verder noodzakelijk ondanks de inspanningen van Elia en van de markt sinds de inwerkingtreding van CREG beslissing 1879 van 18 december 2018.. De snelheid waaraan de markt zich zal ontwikkelen is moeilijk in te schatten en daaruit volgend ook de periode van de vrijstelling. De CREG stelt ook vast dat alle belanghebbenden die geantwoord hebben tijdens de openbare raadpleging het Voorstel steunen. Niet-vertrouwelijk 7/11 4. BESLISSING Met toepassing van de artikelen 5.4,
- f)en 32.3, van de Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering keurt de CREG, op grond van de redenen uiteengezet in deel 3 van deze beslissing, het op 10 november 2021 door Elia ingediende Voorstel goed. Het goedgekeurde Voorstel treedt in werking op 15 december 2021 en treedt uit werking op 15 december 2024. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Koen LOCQUET Wnd. Voorzitter van het Directiecomité Niet-vertrouwelijk 8/11 BIJLAGE 1 Voorstel voor de vrijstelling van de verplichting om afzonderlijk opwaartse en neerwaartse balanceringscapaciteit aan te kopen voor de frequentieherstelreserves met automatische activering Engelstalige en Franstalige versie – 10 november 2021 Niet-vertrouwelijk 9/11 BIJLAGE 2 Verslag van de openbare raadpleging over het ontwerpvoorstel tot vrijstelling op grond van artikel 32.3, van de EBGL Engelstalige versie – 10 november 2021 Niet-vertrouwelijk 10/11 BIJLAGE 3 Brief van 15 november 2021 aan de Algemene Directie Energie Niet-vertrouwelijk 11/11