(B)2344 10 februari 2022 Beslissing inzake de aanvraag tot goedkeuring van een voorstel tot wijziging van de operationele overeenkomst voor LFC-blok Elia genomen in overeenstemming met artikel 6.3.e) van de verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen en artikel 4 van het koninklijk besluit van 22 april 2019 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 – F + 32 2 289 76 09 – info@creg.be – www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3
- WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 1.
- EUROPEES RECHT .................................................................................................................... 4 1.
- HET FEDERAAL TECHNISCH REGLEMENT................................................................................. 6 ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 7 2.
- ALGEMEEN............................................................................................................................... 7 2.
- VOORSTEL TOT WIJZIGING VAN DE OPERATIONELE OVEREENKOMST VOOR HET LFC-BLOK VAN 30 SEPTEMBER 2021 ................................................................................................................... 8 2.
- RAADPLEGING ......................................................................................................................... 9 ANALYSE EN BEOORDELING VAN DE VOORGESTELDE WIJZIGINGEN ........................................... 10 3.
- ANALYSE VAN HET VOORSTEL TOT WIJZIGING VAN LFC BOA van 30 september 2021 ........ 10 3.1.
- Algemene voorafgaande opmerkingen ......................................................................... 10 3.1.
- Artikel 1: Tijdsplanning voor de implementatie ............................................................ 10 3.1.
- Artikel 2: Voorwerp ....................................................................................................... 11 3.1.
- Artikel 3: Maatregelen om de FRCE te verminderen door veranderingen in de productie van werkzaam vermogen of in het verbruik van elektriciteitsproductie-eenheden en verbruikseenheden te eisen overeenkomstig artikel 152
(16)van de SOGL ................................. 11 3.1.
- Artikel 4: Dimensioneringsregels voor reservecapaciteit in de vorm van FRR.............. 12 3.1.
- Artikel 5: Operationele procedures in geval van uitgeputte FRR overeenkomstig Artikel 152
(8)van de SOGL ....................................................................................................................... 13 3.1.7. Artikel 6: Escalatieprocedure overeenkomstig Artikel 157
(4)van de SOGL ................. 14 3.1.8. Artikel 7: Beschikbaarheidsvereisten voor FRR en vereisten inzake de regelkwaliteit, gedefinieerd volgens artikel 158
(2)van de SOGL ......................................................................... 14 4. BESLISSING..................................................................................................................................... 15 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 16 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 17 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 18 BIJLAGE 4 ............................................................................................................................................... 19 BIJLAGE 5 ............................................................................................................................................... 20 Niet-vertrouwelijk 2/20 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna de “CREG”) onderzoekt hieronder de vraag tot goedkeuring van het voorstel van de netbeheerder, Elia Transmission Belgium SA (hierna “Elia”) tot wijziging van de methodologieën en voorwaarden die zijn opgenomen in de operationele overeenkomsten voor LFC-blokken (hierna “het voorstel van LFCBOA”) bedoeld in artikel 6.3.
- e)van de verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen (hierna de “SOGL-verordening”) en in artikel 228, §2, van het koninklijk besluit van 22 april 2019 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: het “FTR”), dat bij de CREG werd ingediend per elektronische brief van 30 september 2021. De elektronische brief van 30 september 2021 bevat: - het voorstel tot wijziging van de operationele overeenkomst voor LFC-blok Elia in het Engels, Nederlands en het Frans, (bijlage 1 van deze beslissing); een geconsolideerde versie van de operationele overeenkomst voor LFC-blok Elia in het Engels met aanduiding van de wijzigingen in het Engels (bijlage 2 van deze beslissing); een verklarende nota van de operationele overeenkomst voor LFC-blok Elia in het Engels (bijlage 3 van deze beslissing). het raadplegingsverslag in het Engels (bijlage 4 van deze beslissing). Met dit voorstel legt Elia de operationele procedures in geval van uitgeputte frequentieherstelreserves, de escalatieprocedure overeenkomstig artikel 119.1,
- g)en
- k)van de SOGLverordening ter goedkeuring voor aan de CREG. De onderhavige beslissing is in vier delen opgesplitst. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijke kader. Het tweede deel gaat over de antecedenten van het voorstel van LFCBOA. In het derde deel analyseert de CREG het voorstel. Het vierde deel bevat de eigenlijke beslissing. Onderhavige beslissing werd door het directiecomité van de CREG goedgekeurd tijdens de vergadering van 10 februari 2022. Niet-vertrouwelijk 3/20 1. WETTELIJK KADER 1.1. EUROPEES RECHT 1. Artikel 6.1, van de SOGL-verordening bepaalt dat: “Elke reguleringsinstantie keurt de voorwaarden of methodologieën goed die door TSB's overeenkomstig de leden 2 en 3 worden ontwikkeld. De door de lidstaat aangewezen entiteit keurt de voorwaarden of methodologieën goed die door de TSB's overeenkomstig lid 4 worden ontwikkeld. De aangewezen entiteit is de reguleringsinstantie tenzij anderszins beslist door de lidstaat.” 2. Artikel 6.3, e), van de SOGL-verordening bepaald dat: “De voorstellen van voorwaarden of methodologieën, waarover een lidstaat advies kan uitbrengen worden aan de betrokken reguleringsinstantie, ter goedkeuring voorgelegd aan alle reguleringsinstanties van de betrokken regio:
- e)de methodologieën en voorwaarden vervat in de operationele overeenkomst van een LFCblok overeenkomstig artikel 119 met betrekking tot:
- i)regelbeperkingen voor het gegenereerde werkzame vermogen overeenkomstig artikel 137, leden 3 en 4;
- ii)coördinatiemaatregelen waarmee wordt beoogd de FRCE terug te dringen als bepaald in artikel 152, lid 14; iii) maatregelen waarmee de FRCE wordt teruggedrongen door middel van aanpassingen in de productie of het verbruik van werkzaam vermogen van elektriciteitsproductieeenheden en verbruikersinstallaties overeenkomstig artikel 152, lid 16;
- iv)de FRR-dimensioneringsregels overeenkomstig artikel 157, lid 1;” 3. De bepalingen inzake de operationele overeenkomsten voor LFC-blokken, afgekondigd in artikel 119 van de SOGL-verordening, luiden als volgt: “1. Binnen twaalf maanden na de inwerkingtreding van deze verordening ontwikkelen alle TSB's van elk LFC-blok gezamenlijk gemeenschappelijke voorstellen voor:
- a)wanneer het LFC-blok bestaat uit meer dan één LFC-zone, FRCE-doelparameters voor elke LFC-zone zoals omschreven in artikel 128, lid 4;
- b)een monitorverantwoordelijke voor het LFC-blok overeenkomstig artikel 134, lid 1;
- c)regelbeperkingen voor output van werkzaam vermogen overeenkomstig artikel 137, leden 3 en 4;
- d)wanneer het LFC-blok wordt geëxploiteerd door meer dan één TSB, de specifieke toewijzing van verantwoordelijkheden tussen TSB's binnen het LFC-blok overeenkomstig artikel 141, lid 9;
- e)indien van toepassing, de aanwijzing van de TSB die belast wordt met de taken als bedoeld in artikel 145, lid 6;
- f)aanvullende vereisten inzake de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en redundantie van de technische infrastructuur overeenkomstig artikel 151, lid 3;
- g)operationele procedures in geval van uitgeputte FRR en RR overeenkomstig artikel 152, lid 8; Niet-vertrouwelijk 4/20
- h)de FRR-dimensioneringsregels als omschreven in artikel 157, lid 1;
- i)de RR-dimensioneringsregels als omschreven in artikel 160, lid 2;
- j)wanneer het LFC-blok wordt geëxploiteerd door meer dan één TSB, de specifieke toewijzing van verantwoordelijkheden als omschreven in artikel 157, lid 3, en, indien van toepassing, de specifieke toewijzing van verantwoordelijkheden als omschreven in artikel 160, lid 6;
- k)de escalatieprocedure als omschreven in artikel 157, lid 4, en, indien van toepassing, de escalatieprocedure als omschreven in artikel 160, lid 7;
- l)de eisen voor FRR-beschikbaarheid, de vereisten inzake de regelkwaliteit als omschreven in artikel 158, lid 2, en indien van toepassing, de eisen voor RR-beschikbaarheid en de vereisten inzake de regelkwaliteit als omschreven in artikel 161, lid 2;
- m)indien van toepassing, limieten aan de uitwisseling van FCR tussen de LFC-zones van de verschillende LFC-blokken binnen de synchrone zone CE en de uitwisseling van FRR of RR tussen de LFC-zones van een LFC-blok of een synchrone zone die bestaat uit meer dan één LFC-blok zoals omschreven in artikel 163, lid 2, artikel 167 en artikel 169, lid 2;
- n)de taken en verantwoordelijkheden van de reserveconnecterende TSB's, de reserveontvangende TSB en de beïnvloede TSB in verband met de uitwisseling van FRR en/of RR met TSB's van andere LFC-blokken zoals omschreven in artikel 165, lid 6;
- o)de taken en verantwoordelijkheden van de regelcapaciteitleverende TSB, de regelcapaciteitontvangende TSB en de beïnvloede TSB in verband met het delen van FRR en RR zoals omschreven in artikel 166, lid 7;
- p)de taken en verantwoordelijkheden van de regelcapaciteitleverende TSB, de regelcapaciteitontvangende TSB en de beïnvloede TSB in verband met het delen van FRR en RR tussen synchrone zones zoals omschreven in artikel 175, lid 2;
- q)coördinatiemaatregelen gericht op het verminderen van de FRCE zoals omschreven in artikel 152, lid 14, en
- r)maatregelen om de FRCE te verminderen door veranderingen in de productie van werkzaam vermogen of in het verbruik van elektriciteitsproductie-eenheden en verbruikseenheden te verlangen overeenkomstig artikel 152, lid 16. 2. Alle TSB's van elk LFC-blok dienen de in artikel 6, lid 3, onder e), vermelde methodologieën en voorwaarden in voor goedkeuring door alle reguleringsinstanties van het desbetreffende LFC-blok. Binnen één maand na de goedkeuring van deze methodologieën en voorwaarden sluiten alle TSB's van elk LFC-blok een operationele overeenkomst van het LFC-blok, die binnen drie maanden na de goedkeuring van de methodologieën en voorwaarden in werking treedt.” 4. Artikel 157.1, van de SOGL-verordening bepaalt het volgende: “Alle TSB's van een LFC-blok stellen in de operationele overeenkomst van het LFC-blok FRRdimensioneringsvoorschriften vast.” 5. Overeenkomstig artikel 6.6 van de SOGL-verordening moeten alle voorstellen en methodologieën, waaronder het voorstel voor het LFC-blok, een tijdschema voor de tenuitvoerlegging ervan en een beschrijving van het verwachte effect ervan op de doelstellingen van de SOGLverordening (geformuleerd in artikel 4) omvatten: Niet-vertrouwelijk 5/20 “6. Het voorstel voor de voorwaarden of methodologieën omvat een voorgesteld tijdschema voor de tenuitvoerlegging ervan en een beschrijving van het verwachte effect ervan op de doelstellingen van deze verordening. Voorstellen betreffende voorwaarden of methodologieën die ter goedkeuring aan verschillende of aan alle reguleringsinstanties moeten worden voorgelegd, worden bij het Agentschap ingediend op hetzelfde tijdstip als dat van indiening bij de reguleringsinstanties. Op verzoek van de bevoegde regulerende instanties brengt het Agentschap binnen een termijn van drie maanden advies uit over de voorstellen voor voorwaarden of methodologieën.” 6. Met toepassing van artikel 7.4 van de SOGL-verordening kunnen de TSB's die verantwoordelijk zijn voor het opstellen van een voorstel voor voorwaarden of methodologieën, of de reguleringsinstanties of aangewezen entiteiten die verantwoordelijk zijn voor de vaststelling daarvan overeenkomstig artikel 6, leden 2, 3 en 4 verzoeken die voorwaarden of methodologieën te wijzigen. Voorstellen tot wijziging van de voorwaarden of methodologieën worden overeenkomstig de procedure van artikel 11, indien van toepassing, ter raadpleging voorgelegd en worden goedgekeurd overeenkomstig de in de artikelen 5 en 6 uiteengezette procedure. 1.2. HET FEDERAAL TECHNISCH REGLEMENT 7. Bij Koninklijk Besluit van 22 april 2019, houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe1 (hierna: “FTR”), is het FTR in werking getreden op 27 april 2019 (artikel 380, van het FTR). 8. Artikel 232 van het FTR bepaalt: “§ 1. “In het geval dat de transmissienetbeheerder veronderstelt of vaststelt dat de capaciteiten van balanceringsreserves tot zijn beschikking ontoereikend zouden kunnen zijn om het evenwicht van de frequentiebegrenzingszone te herstellen, als gevolg van situaties beschreven in paragraaf 2, zet hij alle middelen waarover hij beschikt in en meer bepaald het opstarten van de specifieke procedures bepaald in artikel 119 van de Europese richtsnoeren SOGL. § 2. De omstandigheden die aanleiding kunnen geven tot de procedures bedoeld in paragraaf 1 zijn onder meer de volgende situaties: 2° een deel van het bij de aanbieders van balanceringsdiensten gecontracteerde volume van balanceringscapaciteit is niet beschikbaar, onverminderd de verplichtingen van de aanbieder van balanceringsdiensten bepaald in artikel 231, tweede lid;” 9. Wanneer ingevolge de netwerkcodes de lidstaten over een adviesbevoegdheid beschikken in het kader van de goedkeuring van de voorwaarden of methodologieën, verzoekt de CREG aan de Algemene Directie Energie om advies over het voorstel binnen de 15 kalenderdagen volgend op de ontvangst (artikel 22, eerste lid, van het nieuwe FTR). De kennisgeving geschiedt per aangetekende zending met ontvangstbewijs of door persoonlijke afgifte met ontvangstbewijs (artikel 16, §2, van het FTR). 10. De adviestermijn mag niet minder dan 15 kalenderdagen bedragen (artikel 22, derde lid, van het FTR). Indien de Algemene Directie Energie haar voornemen tot het uitbrengen van een advies niet binnen de 5 werkdagen vanaf de kennisgeving aan de CREG heeft gemeld, wordt zij verondersteld geen advies uit te brengen (artikel 22, vierde lid, van het FTR). 1 Gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 29 april 2019. Niet-vertrouwelijk 6/20 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 11. Op 25 augustus 2017 werd de SOGL-verordening gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. Ze werd vervolgens van kracht op 14 september 2017. Deze verordening beoogt gedetailleerde en geharmoniseerde regels vast te leggen met betrekking tot het beheer van het elektriciteitstransmissienet. Deze harmonisering moet gebeuren op Europese en regionale schaal. 12. Binnen twaalf maanden na de inwerkingtreding, op 14 september 2018, werken alle TSB's van elk LFC-blok gezamenlijk de methodologieën en de voorwaarden uit die deel uitmaken van de LFCBOA voor de regelzone van Elia. Binnen één maand na de goedkeuring van deze methodologieën en voorwaarden sluiten alle TSB's van elk LFC-blok een operationele overeenkomst van het LFC-blok die binnen drie maanden na de goedkeuring van de methodologieën en voorwaarden in werking treedt. 13. Een belasting-frequentieregelblok (LFC-blok) wordt gedefinieerd als een deel van een synchrone zone of een complete synchrone zone die fysiek is afgebakend door middel van meetpunten bij interconnectoren naar andere LFC-blokken, bestaande uit één of meer LFC-zones, beheerd door één of meer TSB's, die de verplichtingen van belasting-frequentieregeling vervullen (artikel 3.18 van de SOGL-verordening). 14. Onder operationele overeenkomst van een LFC-blok (LFCBOA) verstaat men een meerpartijenovereenkomst tussen alle TSB's op een LFC-blok indien dat LFC-blok wordt beheerd door meerdere TSB's, en een operationele methodologie van een LFC-blok die eenzijdig door de desbetreffende TSB wordt toegepast indien het LFC-blok door slechts één TSB wordt beheerd (artikel 3.136 van de SOGL-verordening). 15. De structuur van de LFC-blokken werd vastgesteld in een gemeenschappelijk voorstel dat werd ontwikkeld door alle TSB's van de synchrone zone 'continentaal Europa', en dit in overeenstemming met de vereisten bedoeld in artikel 141.2 van de SOGL-verordening. 16. Bij beslissing van 12 september 2018 heeft de CREG het gemeenschappelijke voorstel van Elia en alle TSB's van de synchrone zone continentaal Europa inzake de bepaling van de LFC-blokken goedgekeurd2. In deze beslissing keurt de CREG de structuur van de LFC-blokken, de LFC-zones en de monitoringzones voor de synchrone zone continentaal Europa goed. Voor België komt het voorstel overeen met de huidige situatie. België vormt één LFC-blok en bestaat uit één LFC-zone en één monitoringzone. 17. Op 14 september 2018 kreeg de CREG een brief van Elia tot goedkeuring van het voorstel van methodologieën en voorwaarden opgenomen in de operationele overeenkomsten van het LFC-blok. Op 14 maart 2019 besliste de CREG om Elia te vragen dit voorstel te wijzigen. Op 14 mei 2019 ontving de CREG van Elia per brief het aangepast voorstel van methodologieën en voorwaarden opgenomen in de operationele overeenkomsten van het LFC-blok Het gewijzigd voorstel bevat de elementen die conform de voormelde beslissing van de CREG zijn. Op 27 mei 20193 besliste de CREG het gewijzigde voorstel goed te keuren. Ze vraagt Elia wel om met enkele zaken rekening te houden in de volgende versies van het document, namelijk: “Voor datum van inwerkingtreding en alvorens de goedgekeurde LFCBOA te publiceren haar website, wordt Elia verzocht gevolg te geven aan de opmerkingen geformuleerd onder titel 2 3 Beslissing (B)1825 van 12 september 2018. Beslissing (B)1912/2 van 27 mei 2019. Niet-vertrouwelijk 7/20 3.3.3 van deze beslissing en per brief aan de CREG mede te delen dat zij hieraan gevolg heeft gegeven. Elia dient eveneens gevolg te geven aan de opmerkingen vermeld in de paragrafen 61, 62, 89, 94, 143, 144, 145 en 146 van deze beslissing evenals aan de paragrafen 86, 88, 89 en 142.” 18. Op 20 november 2019 heeft de CREG per post van Elia het voorstel tot wijziging van de methodologieën en voorwaarden die zijn opgenomen in de operationele overeenkomsten voor LFCblokken (hierna: “LFC BOA”) ter goedkeuring ontvangen. Op 6 december 20194 heeft de CREG besloten om de voorgestelde wijzigingen goed te keuren. Daarnaast formuleert de CREG wel enkele opmerkingen met de vraag aan Elia om hier gevolg aan te geven. Deze opmerkingen betreffen (
- i)de beschrijving van de procedure bij uitputting van FRR, de escalatieprocedure en de maatregelen bij risico van storm, (
- ii)het dynamischer maken van de methode ter bepaling van de ratio van automatische en manuele FRR, (iii) het dynamischer maken van de methode ter bepaling van de vermindering van de FRR-reservecapaciteit als gevolg van de delen van FRR. 19. Het voorstel van LFCBOA van 30 september 2021 beoogt tegemoet te komen aan opmerking (i). De opmerkingen (
- ii)en (iii) worden niet behandeld in het voorstel van LFC BOA van 30 september 2021. Het dynamisch maken van de aFRR-noden was één van de stimulansen5 in 2020 maar werd nog niet geïmplementeerd wegens verschillendere interpretaties tussen de CREG en Elia over de te halen frequentiekwaliteitsvereisten krachtens de SOGL. Het gevolg hiervan is dat de aFRR-noden nog steeds statisch bepaald worden op 145 MW. Punt (iii), het dynamisch maken van de vermindering van FRR ten gevolge van het delen van reserves, werd ook niet opgenomen als wijziging binnen het voorstel van LFC BOA van 30 september 2021. De CREG is bijgevolg van mening dat de twee bovenstaande opmerkingen (
- ii)en (iii) nog steeds uitgevoerd moeten worden door Elia, en dit naar aanleiding van de eerst komende wijzigingen van LFC BOA die door Elia zullen worden voorgesteld. 2.2. VOORSTEL TOT WIJZIGING VAN DE OPERATIONELE OVEREENKOMST VOOR HET LFC-BLOK VAN 30 SEPTEMBER 2021 20. Met het voorstel ingediend door Elia op 30 september 2021 beoogt Elia een antwoord te geven op de randnummers 60, 61, 62 en 86 van de beslissing (B)1912/2 van 27 mei 2019. In deze beslissing heeft de CREG aan Elia gevraagd om een aantal aanpassingen aan de LFCBOA door te voeren. De gevraagde aanpassingen betreffen de toevoeging van procedures in geval van uitputting van frequentieherstelreserves (inclusief maatregelen in verband met het risico van storm), en de toevoeging van een escalatieprocedure. 21. Huidig voorstel tot wijziging van LFC BOA heeft tot doel om te voldoen aan artikel 119.1
- g)en 119.1
- k)van de Europese SOGL-richtsnoeren. Daarnaast bevat het voorstel tot wijziging van LFC BOA een verbetering met betrekking tot de voorspellingsmethode van de richting van de stromen van de interconnector NEMO Link. Ook anticipeert het voorstel van LFC BOA op de aanpassing van de full activation time (hierna: “FAT”) voor activering van mFRR-balanceringsenergie van 15 minuten naar 12,5 minuten. Deze laatste aanpassing heeft als doel de conformiteit te verzekeren met de ACER beslissing6 naar aanloop van de geplande deelname aan het Europese platform voor de uitwisseling van mFRR-balanceringsenergie. 4 Beslissing (B)2025 van 6 december 2019. Beslissing (B)658E/63 van 21 november 2019 6 Zie artikel 7 betreffende de definitie van het standaardproduct voor de uitwisseling van mFRR-balanceringsenergie [online: https://extranet.acer.europa.eu/en/Electricity/MARKET-CODES/ELECTRICITY-BALANCING/Pages/05-mFRR-IF.aspx] 5 Niet-vertrouwelijk 8/20 22. Het voorstel tot wijziging van LFCBOA van 30 september 2021 werd overeenkomstig artikel 22 van het nieuwe FTR aan de Algemene Directie Energie per brief van 13 oktober 2021 (bijlage 5 van deze beslissing) meegedeeld voor advies. 23. Aangezien de Algemene Directie Energie niet binnen de vijf werkdagen heeft gereageerd dat zij een advies zou uitbrengen, mag hieruit besloten worden dat de Algemene Directie Energie geen advies uitbrengt over het voorstel tot wijziging van het LFC BOA. 2.3. RAADPLEGING 24. Artikel 11.1, van de SOGL-verordening verplicht Elia formeel om een openbare raadpleging te organiseren over het voorstel tot wijziging van het LFC BOA. Met het oog hierop heeft Elia een openbare raadpleging georganiseerd van 15 juni 2021 tot en met 15 juli 2021. 25. Elia heeft op het voorstel tot wijziging van de LFC BOA drie reacties ontvangen: • • • FEBEG NEMO Link FEBELIEC 26. Alle reacties worden als niet-vertrouwelijk aangeduid. De originele antwoorden zijn opgenomen in het raadplegingsverslag en zijn ter beschikking gesteld op de website van Elia. 27. Het raadplegingsverslag werd gevoegd bij het dossier dat Elia op 30 september 2021 bij de CREG heeft ingediend. 28. In het raadplegingsverslag van 30 september 2021 zijn de ontvangen reacties samengevoegd en worden de redenen vermeld waarom de tijdens de raadpleging geuite standpunten al dan niet in overweging zijn genomen door Elia. De reacties betreffen verschillende onderwerpen die hierna uitgebreid worden toegelicht. Elia heeft deze reacties geanalyseerd. 29. De CREG bespreekt in huidige beslissing enkel de opmerkingen die direct gerelateerd zijn tot de rol van BRP. De opmerkingen die betrekking hebben op specifieke wijzigingen en waarvan de CREG acht dat het antwoord van Elia in het raadplegingsverslag ontoereikend is of aangevuld kan worden, worden behandeld in deel 3 van huidige beslissing, te weten in de analyse en beoordeling van de voorgestelde wijzigingen. 30. Rekening houdende met wat voorafgaat, beslist het directiecomité van de CREG, op grond van artikel 23, § 1, van zijn huishoudelijk reglement om, met toepassing van artikel 40, 2°, van zijn huishoudelijk reglement, geen raadpleging te organiseren, gelet op de openbare raadpleging van Elia georganiseerd van 15 juni 2021 tot en met 15 juli 2021. 31. Deze raadpleging wordt door de CREG als een effectieve openbare raadpleging beschouwd aangezien deze raadpleging op de website van Elia plaatsvond, gemakkelijk toegankelijk was vanuit de startpagina van deze website en voldoende gedocumenteerd was. Bovendien werd er door Elia een mailing gestuurd naar alle op hun website geregistreerde personen. 32. De duur van de raadpleging bedroeg 1 maand. Rekening houdend met de aard van de voorgestelde wijzigingen is de CREG van oordeel dat de duur van de raadpleging voldoende lang was. Niet-vertrouwelijk 9/20 3. ANALYSE EN BEOORDELING VOORGESTELDE WIJZIGINGEN VAN DE 3.1. ANALYSE VAN HET VOORSTEL TOT WIJZIGING VAN LFC BOA VAN 30 SEPTEMBER 2021 3.1.1. Algemene voorafgaande opmerkingen 33. Het onderzoek zal gebeuren in dezelfde volgorde als de volgorde gevolgd door Elia in haar voorstel tot wijziging van de LFC BOA. 34. Enkel de voorgestelde wijzigingen waarmee de CREG het niet eens is, alsook de opmerkingen van de marktspelers en de antwoorden hierop of het gevolg hieraan gegeven door Elia waarmee de CREG het niet eens is, worden besproken in huidige beslissing. De goedkeuring van het voorstel tot wijziging van LFC BOA van 30 september 2021 is aangevraagd in het Nederlands. Bijgevolg heeft de CREG enkel de Nederlandse versie van het voorstel onderzocht en behoort het tot de verantwoordelijkheid van Elia om eventuele inconsistenties met de Franse versie in lijn te brengen met de Nederlandse versie. 3.1.2. Artikel 1: Tijdsplanning voor de implementatie 35. De wijzigingen van het artikel betreffen de inwerkingtreding van de maatregelen om de frequentieherstelregelfout7 (hierna: “FRCE”) te verminderen ingevolge: - - veranderingen in de productie van werkzaam vermogen of in het verbruik van elektriciteitsproductie-eenheden en verbruikseenheden te verlangen, conform artikel 119.1
- r)van de SOGL; de operationele procedures in geval van uitgeputte FRR, conform artikel 119.1
- g)van de SOGL, en de escalatieprocedure, conform artikel 119.1
- k)van de SOGL. Elia stelt voor dat de respectievelijke artikelen van het voorstel tot wijziging van LFC BOA in werking treden na goedkeuring door de CREG en na goedkeuring van de eerstvolgende toekomstige wijziging van T&C BSP mFRR door de CREG. Met deze toekomstige wijziging van de T&C BSP mFRR wordt de wijziging bedoeld dat noodzakelijk is om balanceringsenergie uit frequentieherstelreserves met manuele activering uit te wisselen met andere LFC Blokken, via het Europees platform krachtens artikel 20 van Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering (hierna: “EBGL”). 36. Daarenboven stelt Elia voor om de toepassing van de accuratere voorspellingsmethode betreffende de richting van de stromen door de interconnector NEMO Link ten laatste drie maanden na de goedkeuring van de CREG in werking te laten treden. 37. De CREG stelt een inconsistentie vast bij de voorgestelde inwerkingtreding van artikel 14 van het Nederlandstalige, Franstalige en Engelstalige verzoek tot wijziging van de LFC BOA en de geconsolideerde Engelstalige versie van het voorstel van LFC BOA. Artikel 14 van het voorstel van LFC BOA werd gewijzigd om de wijziging van de full activation time van 15 minuten naar 12,5 minuten te 7 Zie definitie 43 van Verordening (Eu) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen (SOGL) Niet-vertrouwelijk 10/20 anticiperen. Deze wijziging kan enkel in werking treden vanaf het moment dat Elia standaardproducten voor de uitwisseling van mFRR-balanceringsenergie krachtens de ACER beslissing No 03/2020, aanbiedt. Dit vereist niet enkel de goedkeuring maar ook de inwerkingtreding van een aangepaste T&C BSP mFRR. Als gevolg daarvan is de CREG van mening dat minstens artikel 14 van het voorstel tot wijziging van LFC BOA pas in werking kan treden na de inwerkingtreding van de volgende aanpassing van de T&C BSP mFRR. De CREG vraagt aan Elia om artikel 2 van de geconsolideerde Engelstalige versie van het voorstel tot wijziging van LFC BOA te wijzigen. De CREG stelt vast dat het Franstalige, Nederlandstalige en Engelstalige verzoek tot wijziging van de LFC BOA wel een correcte formulering bevatten. 3.1.3. Artikel 2: Voorwerp 38. Elia stelt voor om artikel 4 van de LFC BOA te wijzigen door de doelstelling van de procedures vermeld in randnummer 21 van deze beslissing op te nemen in artikel 4 van het voorstel tot wijziging van LFC BOA. Elia verduidelijkt vervolgens: - - dat artikel 12 van het voorstel tot wijziging van LFC BOA enkel toegepast wordt wanneer het gevaar bestaat dat de reserves uitgeput raken na gebeurtenissen waar niet volledig rekening mee is gehouden bij het bepalen van de vereiste FRR-noden. Dit is onder meer het geval bij risico op een storm. dat artikel 13 enkel toegepast wordt indien het gevaar bestaat dat de FRR-middelen ontoereikend zouden zijn om de gedimensioneerde behoeften af te dekken. dat artikel 7 uitzonderlijk in reële tijd uitgevoerd kan worden om hoge FRCE alsnog tot nul te reduceren. dat de toegevoegde procedures, met uitzondering van de procedure met betrekking tot de normale activering van reservecapaciteit, buiten de maatregelen met betrekking tot de noodtoestand vallen en geen betrekking hebben op maatregelen met betrekking tot uitgeputte FCR. 3.1.4. Artikel 3: Maatregelen om de FRCE te verminderen door veranderingen in de productie van werkzaam vermogen of in het verbruik van elektriciteitsproductieeenheden en verbruikseenheden te eisen overeenkomstig artikel 152
(16)van de SOGL
- Elia stelt voor om artikel 7 van de LFC BOA te wijzigen met als doel de nieuwe procedures te integreren in geval van uitgeputte FRR en in geval van escalatie.
- Elia voegt duidelijke criteria toe, die bepalen wanneer niet verwacht wordt dat de FRCE onder controle gebracht kan worden, en die als gevolg de toepassing van de maatregelen toelaten. Deze criteria stemmen overeen met de wettelijke vereisten in artikel 152
(12)en 152
(13)van de SOGL.
- Elia verduidelijkt verder ook de maatregelen die ze zal nemen wanneer de FRCE aan de criteria, bedoeld in paragraaf 40 voldoet. Deze maatregelen omvatten een transparante communicatie naar de relevante betrokken partijen, de activatie van resterende beschikbare middelen en de veranderingen in de productie of het verbruik van eenheden binnen de zone. Deze maatregelen zullen enkel gebruikt worden om de FRCE terug te brengen tot een niveau waardoor niet meer aan de in randnummer 40 vermelde criteria voldaan is. Als gevolg hiervan beperkt Elia het gebruik van deze maatregelen tot wat minimaal nodig is. De impact op onder andere de balanceringsenergiemarkten is daarom beperkt. Niet-vertrouwelijk 11/20
- Elia engageert zich ook tot markttransparantie en rapportering aan de CREG. Elia stelt voor om ten minste eenmaal per jaar een lijst van gebeurtenissen die aan de in randnummer 40 vermelde criteria voldoen op te stellen. Wanneer Elia ten gevolge van een gebeurtenis maatregelen heeft genomen, engageert Elia zich om binnen de 15 werkdagen een verslag op te stellen met verantwoording en motivering van de keuze van de genomen maatregelen. Dit verslag wordt aan de CREG meegedeeld. Daarenboven verduidelijkt Elia in haar antwoord op de openbare raadpleging dat ze de informatie zal delen met de Working Group Balancing. 3.1.
- Artikel 4: Dimensioneringsregels voor reservecapaciteit in de vorm van FRR
- Elia stelt voor om artikel 8 van de LFC BOA te wijzigen teneinde een verbeterde voorspellingsmethode te implementeren voor het voorspelde richtingsschema van de NEMO Link interconnector. Elia stelt binnen dit kader voor om de voorspellingsmethode op basis van de verwachte price spread tussen België en het Verenigd Koninkrijk te vervangen door een voorspellingsmethode op basis van de verwachte stromen tijdens een kwartier.
- Elia rechtvaardigt deze wijziging in haar antwoord op de openbare raadpleging door te refereren naar de gepresenteerde resultaten van de nieuwe schattingsmethode in de Working Group balancing van 6 mei 2021 en 15 september
- Deze resultaten tonen immers aan dat de voorgestelde methode zowel accurater zal zijn als tot een significante vermindering zal leiden van het aantal voorspellingen die leiden tot een onbeslist resultaat waardoor de capaciteit van NEMO Link interconnector in beide richtingen gedekt moet kunnen worden door de gecontracteerde middelen.
- Tot slot merkt de CREG op dat de additionele toegevoegde waarde van de op volume gebaseerde voorspellingsmethode van de stromen in reële tijd door NEMO Link, is dat de bepaling van het dimensioneringsincident, krachtens artikel 8.8 van de LFC BOA, zich ook zal baseren op deze voorspelde stromen. Het verwachte programma van NEMO Link wordt in paragraaf 5 b) van artikel 8 van de LFC BOA gedefinieerd als het resultaat van de voorspellingsmethode beschreven in paragraaf 6 van artikel
- Niettemin vermeldt de tekst in paragraaf 5 b) een “voorspellingsmethode gebaseerd op het day-ahead prijsverschil tussen Groot-Brittannië en België zoals gespecifieerd in paragraaf 6”. Door de wijziging van de voorspellingsmethode in paragraaf 6 van een methode gebaseerd op prijzen naar een methode gebaseerd op volumes, is de tekst in paragraaf 5 b) niet meer consistent met paragraaf 6 van de LFC BOA. De CREG vraagt bijgevolg dat Elia beide paragrafen consistent maakt en dit voor de inwerkingtreding van de LFC BOA. Niet-vertrouwelijk 12/20 3.1.
- Artikel 5: Operationele procedures in geval van uitgeputte FRR overeenkomstig Artikel 152
(8)van de SOGL
- Elia stelt voor om een nieuw artikel 12 toe te voegen aan de LFC BOA, die de operationele procedures beschrijven in geval van uitgeputte FRR.
- Deze procedure wordt enkel toegepast wanneer een uitzonderlijke gebeurtenis zich zou voordoen die niet in rekening werd genomen naar aanleiding van de bepaling van de FRR-noden.
- Van zodra Elia deze uitzonderlijke gebeurtenis vaststelt, zal Elia voor elk kwartier waarop de uitzonderlijke gebeurtenis een impact heeft, het residueel risico berekenen. Dit residueel risico wordt geëvalueerd door de mogelijke extra afname ten gevolge van deze uitzonderlijke gebeurtenis, naast de reeds met risico beperkende genomen maatregelen, te verminderen met de voor Elia beschikbare middelen. Onder beschikbare middelen worden bedoeld: de gecontracteerde middelen, de middelen die beschikbaar zijn via het delen van reserves, de niet-gecontracteerde middelen waarvan redelijkerwijs verwacht mag worden dat ze beschikbaar zijn voor activatie door Elia, en de middelen die binnen het kader van de operationele overeenkomst voor de synchrone zone van Continentaal Europa verwacht worden beschikbaar te zullen zijn ten gevolge van het bereiken van de alarmtoestand.
- Elia stelt ook duidelijke criteria voorop vanaf wanneer ze op basis van het residueel risico maatregelen in werking zal stellen om dit risico te beperken. Wanneer het residueel risico gedurende twee of meer opeenvolgende kwartieren groter is dan het FRCE-bereik van het tweede niveau, kan Elia maatregelen toepassen. De maatregelen beperken zich tot een transparante communicatie en tot het proactief activeren van middelen met oog op het verhogen van de verwachte beschikbare volumes van balanceringsenergie gedurende de periode dat de criteria met betrekking tot het residueel risico overschreden worden. Deze laatste maatregel wordt op het laatste mogelijke moment ingezet met als doel te ageren op basis van de meest recente voor Elia beschikbare informatie.
- Elia engageert zich ook tot markttransparantie en rapportering aan de CREG. Elia stelt voor om ten minste eenmaal per jaar een lijst van gebeurtenissen die aan de in randnummer 49 vermelde criteria voldoen op te stellen. Wanneer Elia ten gevolge van een gebeurtenis maatregelen heeft genomen, engageert Elia zich om binnen de 15 werkdagen een verslag op te stellen met verantwoording en motivering van de keuze van de genomen maatregelen. Dit verslag wordt eveneens aan de CREG meegedeeld. Daarenboven verduidelijkt Elia in haar antwoord op de openbare raadpleging dat ze de informatie zal delen met de Working Group Balancing.
- De CREG stelt vast dat de beschrijving van het criterium vanaf wanneer het residueel risico maatregelen in werking kan stellen om dit risico te beperken, anders benoemd wordt in de geconsolideerde Engelstalige versie, en de Engelstalige en Franstalige verzoeken tot wijziging van de LFC BOA dan in het Nederlandstalige verzoek tot wijziging van de LFC BOA. Deze laatste refereert naar de frequentiehersteltijd8 die berekend wordt vanaf een momentane vermogensonbalans zich heeft voorgedaan, terwijl de eerste refereren naar de markttijdeenheid die overeenkomt met een kwartier. De frequentiehersteltijd duurt even lang als de markttijdeenheid, maar start niet noodzakelijk op hetzelfde moment. Aangezien de maatregelen de activatie van middelen die aangeboden worden per markttijdeenheid betreffen, is de CREG van mening dat de definitie in het Engelstalige of Franstalige verzoek tot wijziging de meest accurate is. Bijgevolg, vraagt de CREG aan Elia om het Nederlandstalige verzoek tot wijziging van de LFC BOA in die zin aan te passen voor inwerkingtreding ervan. 8 Zoals gedefinieerd in artikel 2.13 van de SOGL Niet-vertrouwelijk 13/20 3.1.
- Artikel 6: Escalatieprocedure overeenkomstig Artikel 157
(4)van de SOGL
- Elia stelt voor om een nieuw artikel 13 toe te voegen aan de LFC BOA, die de escalatieprocedures beschrijven in geval de beschikbare FRR-middelen ontoereikend zijn om de FRR-noden te dekken.
- Elia stelt voor om voor elke markttijdeenheid van een kwartier het residueel risico te berekenen. Dit residueel risico wordt geëvalueerd door de volgens Titel 3 van de LFC BOA berekende FRR-noden te verminderen met de voor Elia beschikbare middelen. Onder beschikbare middelen worden bedoeld: de gecontracteerde middelen, de middelen die beschikbaar zijn via het delen van reserves, en de nietgecontracteerde middelen waarvan redelijkerwijs verwacht wordt dat ze beschikbaar zijn voor activatie door Elia.
- Elia stelt ook duidelijke criteria voorop vanaf wanneer ze op basis van het residueel risico maatregelen in werking zal stellen om dit risico te beperken. Wanneer het residueel risico gedurende twee of meer opeenvolgende kwartieren groter is dan het FRCE-bereik van het tweede niveau, kan Elia maatregelen toepassen. De maatregelen beperken zich tot een transparante communicatie en tot het proactief activeren van middelen met oog op het verhogen van de verwachte beschikbare volumes van balanceringsenergie tijdens de periode dat de criteria met betrekking tot het residueel risico overschreden worden. Deze laatste maatregel wordt op het laatste mogelijke moment ingezet met als doel te ageren op basis van de meest recente voor Elia beschikbare informatie.
- Elia engageert zich ook tot markttransparantie en rapportering aan de CREG. Elia stelt voor om ten minste eenmaal per jaar een lijst van gebeurtenissen die aan de in randnummer 49 vermelde criteria voldoen op te stellen. Wanneer Elia ten gevolge van een gebeurtenis maatregelen heeft genomen, engageert Elia zich om binnen de 15 werkdagen een verslag op te stellen met verantwoording en motivering van de keuze van de genomen maatregelen. Dit verslag wordt eveneens aan de CREG meegedeeld. Daarenboven verduidelijkt Elia in haar antwoord op de openbare raadpleging dat ze de informatie zal delen met de Working Group Balancing. 3.1.
- Artikel 7: Beschikbaarheidsvereisten voor FRR en vereisten inzake de regelkwaliteit, gedefinieerd volgens artikel 158
(2)van de SOGL
- Elia stelt voor om artikel 12 van de LFC BOA aan te passen om reeds rekening te houden met de verandering van de full activation time van 15 minuten naar 12,5 minuten. Niet-vertrouwelijk 14/20
- BESLISSING Met toepassing van artikel 7.1.e) van verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteits-transmissiesystemen beslist de CREG om het voorstel tot wijziging van de LFCBOA van 30 september 2021 goed te keuren, rekening houdend met de gevraagde aanpassingen zoals vermeld in de paragrafen 37, 4544 en 51 van deze beslissing. De goedgekeurde gewijzigde voorwaarden en methodologieën die zijn opgenomen in de operationele overeenkomsten voor LFC-blokken treden gefaseerd in werking: de wijzigingen van artikel 8 treden in werking ten laatste 3 maanden na de goedkeuring ervan. De overige wijzigingen treden in werking na de inwerkingtreding van een nog in te dienen voorstel tot wijziging van de T&C BSP mFRR zoals bedoeld in paragraaf 35 van huidige beslissing, met als doel deel te nemen aan het Europese platform voor de uitwisseling van balanceringsenergie voor de activering van manuele frequentieherstelreserves. Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Andreas TIREZ Directeur Niet-vertrouwelijk Koen LOCQUET Wnd. Voorzitter van het Directiecomité 15/20 BIJLAGE 1 Voorstel tot wijziging van de operationele overeenkomst voor LFC-blok Elia Franse, Nederlandse en Engelse versie – 30 september 2021 Niet-vertrouwelijk 16/20 BIJLAGE 2 Geconsolideerde versie van de operationele overeenkomst voor LFC-blok Elia Engelse versie – 30 september 2021 Niet-vertrouwelijk 17/20 BIJLAGE 3 Verklarende nota over de operationele overeenkomst voor LFC-blok Elia Engelse versie – 30 september 2021 Niet-vertrouwelijk 18/20 BIJLAGE 4 Raadplegingsverslag in het Engels Engelse versie – 30 september 2021 Niet-vertrouwelijk 19/20 BIJLAGE 5 Brief van de CREG aan de Algemene Directie Energie Nederlandstalige versie -13 oktober 2021 Niet-vertrouwelijk 20/20