Beslissing over het voorstel van Interconnector Limited tot wijziging van het Toegangscontract Interconnector (IAA), het Toegangsreglement (IAC) en he

(B)2490 30 november 2022 Beslissing over het voorstel van Interconnector Limited tot wijziging van het Toegangscontract Interconnector (IAA), het Toegangsreglement (IAC) en het Toegangsprogramma Interconnector (IAAS). genomen met toepassing van de artikelen 40, 42 en 44 van de gedragscode aardgas Niet vertrouwelijke versie CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 – F + 32 2 289 76 09 – info@creg.be – www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 1. INLEIDING ........................................................................................................................................ 4 LEXICON ................................................................................................................................................... 5 2. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 7 2.1. Brexit ....................................................................................................................................... 7 2.2. Gasrichtlijn............................................................................................................................. 10 2.3. Gasverordening ..................................................................................................................... 11 2.4. Netwerkcodes........................................................................................................................ 12 2.5. Belgisch recht ........................................................................................................................ 13 2.5.1. De Gaswet ..................................................................................................................... 13 2.5.2. De Gedragscode aardgas ............................................................................................... 15 2.6. 3. 4. Toetsingscriteria .................................................................................................................... 18 2.6.1. Recht van toegang tot de interconnector ..................................................................... 18 2.6.2. Algemeen belang ........................................................................................................... 19 2.6.3. Goedkeuringscriteria van het transportcontract .......................................................... 20 2.7. Openbare Raadpleging .......................................................................................................... 25 2.8. Inwerkingtreding van het Transportcontract ........................................................................ 26 ANTECEDENTEN............................................................................................................................. 27 3.1. Algemeen............................................................................................................................... 27 3.2. Marktconsultatie ................................................................................................................... 29 BEOORDELING ............................................................................................................................... 31 4.1. Algemeen............................................................................................................................... 31 4.2. Onderzoek van het toegangscontract Interconnector (IAA) ................................................. 32 4.2.1. Het corpus ..................................................................................................................... 32 4.2.2. Bijlage A: Algemene voorwaarden ................................................................................ 32 4.2.3. Bijlage B: Definities en interpretatie ............................................................................. 37 4.3. Onderzoek van het Toegangsreglement ( IAC)...................................................................... 37 4.3.1. - Deel A: Inleiding .......................................................................................................... 37 4.3.2. - Deel B: Interconnectie-diensten ................................................................................. 38 4.3.3. - Deel C: Nominaties en matchingprocedures............................................................... 40 4.3.4. - Deel D: Allocatie van gas ............................................................................................. 40 4.3.5. - Deel E: Balancering en verhandelingskennisgeving .................................................... 41 4.3.6. - Deel F: Vergoeding ...................................................................................................... 41 4.3.7. - Deel G: Meting............................................................................................................. 42 4.3.8. - Deel H: Kwaliteitsvereisten en operationele voorwaarden ........................................ 42 Niet vertrouwelijke versie 2/48 4.3.9. - Deel I: Onderbreking, beperkingen, voorwaardelijkheden en onderhoud ................. 43 4.3.10. - Deel J: Informatiesysteem van INT .............................................................................. 43 4.4. 5. Onderzoek van toegangsrogramma Interconnector (IAAS) .................................................. 45 BESLISSING..................................................................................................................................... 46 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 47 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 48 Niet vertrouwelijke versie 3/48 1. INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS onderzoekt hierna, op grond van de artikelen 40, 42 en 44, van de gedragscode aardgas het door Interconnector Limited ingediend voorstel tot wijziging van het toegangscontract Interconnector (IAA), het toegangsreglement (IAC) en het toegangsprogramma Interconnector (IAAS). De aanvraag werd door Interconnector Limited (hierna: “INT”) per brief van 23 september 2022 bij de CREG ingediend. Voor huidige beslissing worden volgende bijlagen van de brief van INT van 23 september 2022 weerhouden: - De schriftelijke antwoorden van de marktpartijen naar aanleiding van de openbare raadpleging (bijlage 6, van de brief van INT van 23 september 2022), in het Engels (Bijlage 2 van huidige beslissing); - Het verslag aan Ofgem en de CREG over de voorgestelde wijzigingen aan de toegangsregels en de tariferingsmethodologie van INT, van 23 september 2022, in het Engels (Bijlage 2 van huidige beslissing); - De toegangscontract Interconnector (IAA), ingediend in track changes en clean versie, in het Nederlands en het Engels (Bijlage 1 van huidige beslissing); - Het toegangsreglement (IAC), ingediend in track changes en clean versie, in het Nederlands en het Engels (Bijlage 1 van huidige beslissing); - Het toegangsprogramma Interconnector (IAAS), ingediend in track changes en clean versie, in het Nederlands en het Engels (Bijlage 1 van huidige beslissing). Naast het lexicon bestaat de beslissing uit vijf delen, meer bepaald de huidige inleiding, het wettelijk kader, de antecedenten, de beoordeling van de ingediende documenten en het besluit. Deze beslissing werd genomen door het Directiecomité van de CREG op zijn vergadering van 30 november 2022.  Niet vertrouwelijke versie 4/48 LEXICON ‘CREG’: de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas, met name het federale autonome organisme dat werd opgericht door artikel 23 van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt; ‘Ofgem’: de Britse nationale regulerende autoriteit (Office of Gas and Electricity Markets). ‘INT’: de vennootschap naar Engels recht Interconnector Limited die werd gecertificeerd door de CREG op 11 juli 2013; ‘Gaswet': de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door middel van leidingen, laatst gewijzigd door de wet van 30 oktober 2022; ‘Gedragscode aardgas’: de gedragscode zoals vastgesteld door de CREG bij beslissing (B)2411 van 31 augustus 2022; ‘Richtlijn 2009/73’: van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en tot intrekking van Richtlijn 2003/55/EG en gewijzigd ingevolge de Richtlijn (EU) 2019/692 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 tot wijziging van Richtlijn 2009/73/EG betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas. 'Verordening 715/2009': van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot de vervoersnetten voor aardgas en tot intrekking van verordening (EG) nr. 1775/2005. ‘CMP’: Besluit (EU) 2015/715 van de Commissie van 30 april 2015 tot wijziging van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten. ‘NC BAL’: Verordening (EU) 312/2014 van de Commissie van 26 maart 2014 tot vaststelling van een netcode inzake gasbalancering van transmissienetten. ‘NC INT’: Verordening (EU) 2015/703 van de Commissie van 30 april 2015 tot vaststelling van een netcode interoperabiliteit en gegevensuitwisseling. ‘NC CAM’: Verordening (EU) 2017/459 van de Commissie van 16 maart 2017 tot vaststelling van een netcode betreffende capaciteitstoewijzingsmechanismen in gastransmissiesystemen en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 984/2013. ‘NC TAR’: Verordening (EU) 2017/460 van de Commissie van 16 maart 2017 tot vaststelling van een netcode betreffende geharmoniseerde transmissietariefstructuren voor gas. ‘Transportcontract’: bestaat uit een toegangscontract Interconnector (IAA), een toegangsreglement (IAC) en een toegangsprogramma Interconnector (IAAS); ‘IAA’: de toegangscontract Interconnector (IAA). ‘IAC’: het toegangsreglement (IAC). ‘IAAS’: het toegangsprogramma Interconnector (IAAS) dat een samenvatting is van de toegangscontract Interconnector (IAA) en het toegangsreglement (IAC). ‘SUA’: De Systeemgebruikersovereenkomst. Niet vertrouwelijke versie 5/48 ‘TSO’: Transmissiesysteembeheerder ‘ISIS’: Interconnector Shippers Information System ‘STA’: Standaard Transport Overeenkomst Niet vertrouwelijke versie 6/48 2. WETTELIJK KADER 2.1. BREXIT 1. Ingevolge de Brexit werd tussen de Europese Unie en het Verenigd Koningrijk een handels- en samenwerkingsovereenkomst1 afgesloten dat preferentiële regelingen bevat op gebieden als de handel in goederen en diensten, digitale handel, intellectuele eigendom, overheidsopdrachten, luchtvaart en wegvervoer, energie, visserij, coördinatie van de sociale zekerheid, rechtshandhaving en justitiële samenwerking in strafzaken, thematische samenwerking en deelname aan EU-programma’s. Zij berust op bepalingen die zorgen voor een gelijk speelveld voor eerlijke concurrentie en eerbiediging van de grondrechten. De handels- en samenwerkingsovereenkomst is op 30 december 2020 ondertekend, werd met ingang van 1 januari 2021 voorlopig toegepast en is op 1 mei 2021 in werking getreden. 2. Onder TITEL VIII – ENERGIE van voornoemd handels- en samenwerkingsovereenkomst zijn volgende definities opgenomen: - "gasinterconnector": een transmissieleiding die de grens tussen de Partijen overschrijdt of overspant; - "interconnectiepunt": met betrekking tot gas, een fysiek of virtueel punt dat entry-exitsystemen van de Unie en het Verenigd Koninkrijk met elkaar verbindt of een entry-exitsysteem met een interconnector verbindt, mits voor die punten boekingsprocedures voor netwerkgebruikers gelden; - "standaardcapaciteitsproduct": in verband met gas, een bepaalde hoeveelheid transportcapaciteit gedurende een bepaalde periode, op een specifiek interconnectiepunt; 3. Zijn verder ook van belang voor huidige beslissing: - Art. 300.1: Voor de toepassing van deze titel wordt onder verwijzingen naar "nietdiscriminerend" en "non-discriminatie" verstaan: de behandeling als meest begunstigde natie als gedefinieerd in de artikelen 130 en 138 en de nationale behandeling als gedefinieerd in de artikelen 129 en 137, alsook de behandeling onder voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan die welke aan andere soortgelijke entiteiten worden toegekend onder soortgelijke omstandigheden. - Art. 306 - Toegang van derden tot transmissie- en distributienetwerken: 1) Elke Partij zorgt voor de invoering van een systeem voor toegang van derden tot haar transmissie- en distributienetwerken, gebaseerd op bekendgemaakte tarieven die op objectieve en niet-discriminerende wijze worden toegepast. 2) Onverminderd artikel 302 waarborgt elke Partij dat transmissie- en distributiesysteembeheerders op haar grondgebied toegang verlenen tot hun transmissie- of distributiesystemen aan entiteiten op de markt van die Partij, binnen een redelijke termijn vanaf de datum waarop daartoe een verzoek werd ingediend. … De transmissie- of distributiesysteembeheerder kan de toegang weigeren wanneer hij niet 1 https://ec.europa.eu/info/strategy/relations-non-eu-countries/relations-united-kingdom/eu-uk-trade-and-cooperationagreement_nl Niet vertrouwelijke versie 7/48 over de nodige capaciteit beschikt. Een dergelijke weigering wordt naar behoren met redenen omkleed. - - 3) Onverminderd legitieme doelstellingen van overheidsbeleid waarborgt elke Partij dat de tarieven die transmissie- en distributiesysteembeheerders op de markt van die Partij aan entiteiten aanrekenen voor de toegang tot, de aansluiting op of het gebruik van netwerken en, indien van toepassing, tarieven voor gerelateerde versterkingen van netten een weerspiegeling zijn van de kosten en transparant zijn. Elke Partij zorgt voor de bekendmaking van de voorwaarden, tarieven en alle andere informatie die nodig kan zijn om het recht op toegang tot en gebruik van de transmissie- en distributiesystemen doeltreffend uit te oefenen. 4) Elke Partij waarborgt dat de in de leden 1 en 3 bedoelde tarieven en heffingen op nietdiscriminerende wijze worden toegepast ten aanzien van entiteiten op haar markt. Art. 307 - Systeembeheer en ontvlechting van transmissienetwerkbeheerders: 1) Elke Partij waarborgt dat transmissiesysteembeheerders hun taken op transparante en niet-discriminerende wijze uitvoeren. 2) Elke Partij past regelingen toe voor transmissiesysteembeheerders die doeltreffend zijn voor het wegnemen van belangenconflicten ten gevolge van het feit dat eenzelfde persoon zeggenschap uitoefent over een transmissiesysteembeheerder en over een producent of leverancier. Art. 308 - Doelstellingen van overheidsbeleid voor toegang van derden en ontvlechting van eigendom: 1) 2) Indien noodzakelijk ter verwezenlijking van een legitieme doelstelling van overheidsbeleid kan een Partij op basis van objectieve criteria besluiten de artikelen 306 en 307 niet toe te passen op: ▪

1. a)opkomende of geïsoleerde markten of systemen; ▪
2. b)infrastructuur die voldoet aan de voorwaarden van bijlage 28. Indien noodzakelijk ter verwezenlijking van een legitieme doelstelling van overheidsbeleid, kan een Partij op basis van objectieve criteria besluiten de artikelen 303 en 304 niet toe te passen op: ▪
3. a)kleine of geïsoleerde elektriciteitsmarkten of -systemen; ▪
4. b)kleine, opkomende of geïsoleerde aardgasmarkten of -systemen. - Art. 309 - Bestaande ontheffingen voor interconnectoren: Elke Partij waarborgt dat ontheffingen die in hun respectieve rechtsgebieden zijn toegekend aan interconnecties tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk uit hoofde van artikel 36 van Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad, waarvan de bepalingen ook geldig blijven na de overgangsperiode, van toepassing blijven in overeenstemming met het recht van hun respectieve rechtsgebieden en de toepasselijke voorwaarden. - Art. 310 - Onafhankelijke regelgevingsinstantie: 1) Elke Partij zorgt voor de aanwijzing en instandhouding van een of meer operationeel onafhankelijke regelgevingsinstanties voor elektriciteit en gas met de volgende bevoegdheden en taken: Niet vertrouwelijke versie 8/48 2) - ▪
5. a)het vaststellen of goedkeuren van tarieven, heffingen en voorwaarden voor toegang tot de in artikel 306 bedoelde netwerken of de daaraan ten grondslag liggende methodologieën; ▪
6. b)het waarborgen van de naleving van de in de artikelen 307 en 308 bedoelde regelingen; ▪
7. c)het uitvaardigen van bindende besluiten met betrekking tot minstens de punten
8. a)en b); ▪
9. d)het opleggen van doeltreffende rechtsmiddelen. Bij het uitvoeren van hun taken en uitoefenen van hun bevoegdheden handelen de onafhankelijke regelgevingsinstanties op onafhankelijke en transparante wijze. Art. 313 - Efficiënt gebruik van gasinterconnectoren: 1) Om te zorgen voor efficiënt gebruik van gasinterconnectoren en om belemmeringen voor de handel tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk te beperken, waarborgt elke Partij dat: ▪ ▪ 2) 3)
10. a)het maximale capaciteitsniveau van gasinterconnectoren ter beschikking wordt gesteld, met inachtneming van het beginsel van niet-discriminatie en rekening houdende met: •
11. i)de noodzaak om te zorgen voor een beveiligde werking van het systeem; en •
12. ii)een zo efficiënt mogelijk gebruik van de systemen;
13. b)mechanismen voor capaciteitstoewijzing en procedures voor congestiebeheer voor gasinterconnectoren marktgebaseerd, transparant en niet-discriminerend zijn, en dat de toewijzing van capaciteit op interconnectiepunten in het algemeen geschiedt via veilingen. Elke Partij neemt de nodige maatregelen om te waarborgen dat: ▪
14. a)transmissiesysteembeheerders inspanningen leveren om gezamenlijk standaardcapaciteitsproducten aan te bieden die bestaan uit overeenkomstige entry- en exitcapaciteit aan beide zijden van een interconnectiepunt; ▪
15. b)transmissiesysteembeheerders de procedures voor het gebruik van gasinterconnectoren tussen de betrokken transmissiesysteembeheerders van de Unie en van het Verenigd Koninkrijk coördineren. De in lid 2, punt b), bedoelde coördinatie omvat noch impliceert deelname door transmissiesysteembeheerders van het Verenigd Koninkrijk aan procedures van de Unie inzake het gebruik van gasinterconnectoren. Niet vertrouwelijke versie 9/48 2.2. GASRICHTLIJN 4. De gasrichtlijn 2009/73 werd bij richtlijn (EU) 2019/692 van 17 april 2019 gewijzigd. Deze wijziging heeft tot doel obstakels voor de voltooiing van de interne markt voor aardgas, die het gevolg zijn van de niet-toepassing van de marktregels van de Unie op gastransmissieleidingen van en naar derde landen, weg te nemen. De bij deze richtlijn ingevoerde wijzigingen beogen ervoor te zorgen dat de regels die gelden voor gastransmissieleidingen tussen twee of meer lidstaten, binnen de Unie ook gelden voor gastransmissieleidingen van en naar derde landen. 5. Ingevolge deze wijziging werd de definitie ‘interconnector’ vervangen door: "interconnector": transmissieleiding die een grens tussen lidstaten overschrijdt of overspant met de bedoeling de nationale transmissiesystemen van die lidstaten aan elkaar te koppelen, of een transmissieleiding tussen een lidstaat en een derde land tot aan het grondgebied van de lidstaten of tot aan de territoriale wateren van die lidstaat;". 6. Artikel 10, lid 1, van Richtlijn 2009/73 stelt verder: “Voordat een bedrijf wordt goedgekeurd en als transmissiesysteembeheerder wordt aangewezen, wordt zij gecertificeerd volgens de procedures van de leden 4 tot en met 6 van dit artikel, en artikel 3 van Verordening (EG) nr. 715/2009”. 7. Bij beslissing van 13 juli 20132 heeft de CREG met toepassing van artikel 10.1 van de gasrichtlijn 2009/73/EG en met toepassing van artikel 15/14, § 2, 26°, van de gaswet INT gecertificeerd onder voorwaarden, te vervullen door INT op 3 maart 2015 ten laatste. Bij beslissing van 9 oktober 20153 heeft de CREG met toepassing van de artikelen 8, §4ter en 15/14, § 2, 26°, van de gaswet naar aanleiding van het heropenen van een certificeringsprocedure tegenover INT, een positieve beslissing getroffen met betrekking tot de procedure van certificering. 8. Artikel 41.6, van Richtlijn 2009/73 stelt: “De regulerende instanties zijn bevoegd om ten minste de methodes voor het berekenen of tot stand komen van de volgende voorwaarden vast te stellen of voldoende ruim vóór hun inwerkingtreding goed te keuren: (
16. c)de toegang tot grensoverschrijdende infrastructuren, inclusief de procedures voor de toewijzing van capaciteit en congestiebeheer. 9. Artikel 41.9, van de Richtlijn 2009/73 vervolgt: “De regulerende instanties monitoren het congestiebeheer van de nationale gastransmissienetwerken, inclusief interconnectoren, en de uitvoering van de regels inzake congestiebeheer. Hiertoe leggen de transmissiesysteembeheerders of marktdeelnemers hun congestiebeheersprocedures, inclusief de toewijzing van capaciteit, aan de nationale regulerende instanties ter goedkeuring voor. De nationale regulerende instanties mogen verzoeken om wijzigingen in deze procedures.” 2 Eindbeslissing (B)130711-CDC-1236 over “de aanvraag tot certificering van Interconnector (UK) Limited” Eindbeslissing (B) 151009-CDC-1429 over “het openen van een certificeringsprocedure ten aanzien van Interconnector (UK) Limited” 3 Niet vertrouwelijke versie 10/48 2.3. 10. op: GASVERORDENING Artikel 30, van de gasverordening 2009/715 bepaalt dat deze verordening is niet van toepassing “
17. b)belangrijke nieuwe infrastructuur, d.w.z. de in artikel 36, leden 1 en 2, van Richtlijn 2009/73/EG bedoelde interconnectoren, …, die zijn ontheven van de toepassing van de artikelen 9, 14, 32, 33 en 34 of van artikel 41, leden 6, 8 en 10, van die richtlijn, voor de duur van de ontheffing van de onder dit punt vermelde bepalingen, met uitzondering van artikel 19, lid 4, van deze verordening.” 11. INT geniet geen ontheffing in de zin van artikel 36, van de Richtlijn 2009/73. 12. Verder beoogt de Verordening 715/2009 nadere niet-discriminerende regels vast te stellen betreffende de toegangsvoorwaarden voor aardgastransmissiesystemen teneinde een goede werking van de interne markt voor gas te waarborgen en te voorzien in mechanismen om de regels inzake netwerktoegang voor grensoverschrijdende uitwisseling van gas te harmoniseren. Dit omvat onder meer de vaststelling van geharmoniseerde beginselen inzake de instelling van derde toegangsdiensten, de vaststelling van geharmoniseerde beginselen inzake capaciteitsallocatie en congestiebeheer, de bepaling van transparantievereisten, balanceringsregels, alsmede de bevordering van capaciteitsverhandeling4. Overeenkomstig artikel 12 lid 2 van de Verordening 715/2009 bevorderen de TSO’s het treffen van operationele regelingen om een optimaal beheer van het netwerk te garanderen en bevorderen tevens de ontwikkeling van energiebeurzen, de gecoördineerde toewijzing van grensoverschrijdende capaciteit via non-discriminerende marktgeoriënteerde oplossingen met voldoende aandacht voor de specifieke verdiensten van impliciete veilingen voor korte termijn toewijzingen en de integratie van balanceringsmechanismen. 13. In het bijzonder bepaalt artikel 14 van de Verordening 715/2009 inzake derde toegangsdiensten dat TSO’s : “(
18. a)waarborgen dat zij op niet-discriminerende basis diensten aan alle netgebruikers aanbieden; (b)zowel vaste als afschakelbare derde toegangsdiensten aanbieden. De prijs van afschakelbare capaciteit is een afspiegeling van de waarschijnlijkheid van afschakeling; (
19. c)netgebruikers zowel lange- als korte termijndiensten aanbieden; Wanneer in verband met punt
20. c)van de eerste alinea een transmissiesysteembeheerder dezelfde dienst aan meerdere afnemers aanbiedt, geschiedt dit onder gelijkwaardige contractuele voorwaarden, met gebruikmaking van geharmoniseerde transportcontract en of een door de bevoegde instantie volgens de procedure van artikel 41 van Richtlijn 2009/73/EG goedgekeurde gemeenschappelijke netcode.” 14. Inzake kredietgaranties bepaalt artikel 14.3 van de Verordening 715/2009 dat: “Zo nodig kunnen derdetoegangsdiensten afhankelijk worden gesteld van passende garanties van netgebruikers wat hun kredietwaardigheid betreft. Zulke garanties mogen geen oneerlijke marktbelemmering vormen en moeten niet-discriminerend, transparant en evenredig zijn.” 4 Zie toepassingsgebied in art. 1 van Verordening 715/2009 Niet vertrouwelijke versie 11/48 15. Verder worden in de artikelen 16, 18 en 20, van de Verordening 2009/715 algemene beginselen uiteengezet inzake respectievelijk mechanismen voor capaciteitsallocatie en procedures bij congestiebeheer bij TSO’s, de transparantievereisten voor TSO’s en het bijhouden van gegevens door systeembeheerders. 16. Deze beginselen, voortvloeiende uit voornoemde verordening en welke een rechtstreekse toepassing genieten in de lidstaten van de Europese Unie, hebben voorrang op de bepalingen van de nationale wetgeving voor zover deze bepalingen van de nationale wetgeving hiermee strijdig zouden zijn. 17. De regulerende instanties van de lidstaten van de Europese Unie zorgen er ook voor dat de richtsnoeren van bijlage 1, van de Verordening 715/2009 in acht worden genomen. Deze richtsnoeren betreffende CMP werden gewijzigd bij Besluit van 30 april 2015 en traden in werking op 20 mei 2015. 2.4. NETWERKCODES 18. Tot slot, vloeit uit het derde energiepakket ook voort dat, dat om tot een betere samenwerking en coördinatie te komen tussen TSO's, het vereist is om netwerkcodes in te voeren voor het verlenen van een daadwerkelijke en transparante toegang tot de transmissienetwerken over de grenzen heen. 19. In dit kader zijn volgende netwerkcodes reeds van kracht geworden:
21. a)NC BAL, trad in werking op 1 oktober 2015. In overweging 8 staat vermeld: "Deze verordening wordt ten uitvoer gelegd met inachtneming van de specifieke aard van interconnectoren."
22. b)De CMP regels traden in werking op 20 mei 2015.
23. c)De NC INT trad in werking op 21 mei 2015.
24. d)NC CAM trad in werking op 6 april 2017. 20. Artikel 2.1. van de NC CAM bepaalt dat deze verordening van toepassing is op interconnectiepunten en dat deze verordening ook van toepassing kan zijn op entrypunten van en exitpunten naar derde landen, naargelang van het besluit van de desbetreffende nationale regulerende instantie. 21. De CREG beslist dat de NC CAM op het entrypunt van en exitpunt naar het Verenigd Koningrijk van toepassing is. 22. Met toepassing van artikel 2.5, NC CAM kunnen nationale regulerende instanties besluiten om de artikelen 8 tot en met 37 niet toe te passen wanneer impliciete capaciteitstoewijzingsmethoden worden gebruikt. 23. In overeenstemming met artikel 3.6, NC CAM houdt de impliciete capaciteitstoewijzingsmethode een toewijzingsmethode in waarbij, eventueel door een veiling, gelijktijdig transmissiecapaciteit als een dienovereenkomstige hoeveelheid gas wordt toegewezen. 24. In huidig voorstel vraagt INT onder meer om geen toepassing te moeten maken van de artikelen: - 11.8: Ten minste één maand voor de veiling begint, stellen de transmissiesysteembeheerders de netgebruikers in kennis van de hoeveelheid voor elk jaar op de komende jaarlijkse jaarcapaciteitsveiling aan te bieden vaste capaciteit. Niet vertrouwelijke versie 12/48 - 12.6: Twee weken voor de veilingen beginnen, stellen de transmissiesysteembeheerders de netgebruikers in kennis van de hoeveelheid voor elk kwartaal op de komende jaarlijkse kwartaalcapaciteitsveiling aan te bieden capaciteit. - 13.6: Eén week voor de veiling begint, stellen de transmissiesysteembeheerders de netgebruikers in kennis van de hoeveelheid voor elk kwartaal op de komende doorlopende maandcapaciteitsveiling aan te bieden capaciteit. 2.5. BELGISCH RECHT 2.5.1. De Gaswet 25. Bij wet van 18 mei 20215 werd in artikel 1, van de gaswet de definitie 60° gewijzigd als volgt: "interconnector": een vervoersleiding die een grens tussen lidstaten overschrijdt of overspant met de bedoeling de nationale vervoersnetten van die lidstaten aan elkaar te koppelen, of een vervoersleiding tussen een lidstaat en een derde land tot aan het grondgebied van de lidstaten of tot aan de territoriale wateren van die lidstaat; 26. Bij wet van 25 december 2016 houdende diverse bepalingen inzake energie6 werd in artikel 1, van de gaswet 60°bis ingevoegd, luidende: "beheerder van een interconnector": een natuurlijke of rechtspersoon die het beheer van een interconnector verzorgt en aangewezen is overeenkomstig artikel 8/1bis." 27. In diezelfde wet wordt in artikel 15/5undecies een paragraaf 3 ingevoegd, luidend als volgt: " § 3. De beheerder van een interconnector is gehouden de volgende verplichtingen te respecteren: 1° hij ontwikkelt, exploiteert en onderhoudt de interconnector en houdt toezicht op de veiligheid, de betrouwbaarheid en de doeltreffendheid van de interconnector, en dit in economisch aanvaardbare omstandigheden, met respect voor het milieu en de energieefficiëntie; 2° op de beheerder van een interconnector zijn van toepassing de netwerkcodes en de Europese richtlijnen, vastgesteld op basis van de Verordening (EG) nr. 715/2009, rekening houdende met de specifieke aard van de interconnector; 3° alle netgebruikers hebben toegang tot de interconnector en de vervoersdiensten op korte en op lange termijn en dit op een niet-discriminerende en transparante wijze, met gebruikmaking van een transportcontract; 4° de voorwaarden voor toegang tot de interconnector en de vervoersdiensten, inclusief de procedures voor toewijzing van capaciteit en congestiebeheer, moeten bevorderlijk zijn voor een efficiënte grensoverschrijdende handel in gas en voor de concurrentie. Zij streven naar convergentie met de voorwaarden voor toegang tot de vervoersdiensten, inclusief de procedures voor de toewijzing van capaciteit en congestiebeheer, van de aansluitende vervoersnetten. 5 6 Gepubliceerd in het B.S. op 27 mei 2021 Gepubliceerd in het B.S. op 29 december 2016 Niet vertrouwelijke versie 13/48 Ruim voor de inwerkingtreding stelt de beheerder van een interconnector een transportcontract op dat op een gedetailleerde wijze bovenvermelde verplichtingen uiteenzet. Het transportcontract bestaat uit een toegangscontract, een toegangsreglement en een toegangsprogramma. Na raadpleging van de markt wordt het transportcontract door de beheerder van een interconnector bij de commissie ingediend voor goedkeuring. De commissie is bevoegd om zo nodig van de beheerder van een interconnector te verlangen dat hij de voorwaarden van het transportcontract wijzigt om ervoor te zorgen dat deze evenredig zijn en op niet-discriminerende wijze worden toegepast. Iedere wijziging van het transportcontract, op initiatief van de beheerder van een interconnector of op vraag van de commissie, kan pas in werking treden na raadpleging van de markt en mits goedkeuring door de commissie." 28. Bij wet van 21 juli 2021 werd onder meer artikel 15/5undecies, § 1, van de gaswet gewijzigd als volgt: “Na raadpleging van de netgebruikers en van de netbeheerder, stelt de commissie een gedragscode vast met betrekking tot het beheer van het aardgasvervoersnet en in het bijzonder met betrekking tot: 1° de voorwaarden voor de aansluiting op het vervoersnet en voor de toegang ertoe, alsook voor de toegang tot de opslaginstallatie voor aardgas en tot de LNG-installatie; 2° de voorwaarden inzake de verstrekking van balanceringsdiensten; 3° de voorwaarden inzake de toegang tot grensoverschrijdende infrastructuren, inclusief de procedures voor de toewijzing van capaciteit en congestiebeheer. De gedragscode bepaalt : 1° de procedures en regels inzake de indiening en de behandeling van de aanvraag van aansluiting en van toegang tot het net; 2° de gegevens die de gebruikers van het aardgasvervoersnet, de opslaginstallatie voor aardgas en de LNG-installatie aan de beheerder van het aardgasvervoersnet, aan de beheerder van de opslaginstallatie voor aardgas en aan de beheerder van de LNG-installatie moeten verstrekken; 3° de voorzorgsmaatregelen die de beheerder van het aardgasvervoersnet, de beheerder van de opslaginstallatie voor aardgas en de beheerder van de LNG-installatie dienen te nemen om de vertrouwelijkheid van de commerciële gegevens met betrekking tot de gebruikers van het aardgasvervoersnet, de opslaginstallatie voor aardgas of de LNGinstallatie te beschermen; 4° de termijnen waarbinnen de beheerder van het aardgasvervoersnet, de beheerder van de opslaginstallatie voor aardgas en de beheerder van de LNG-installatie moeten antwoorden op de aanvragen om toe te treden en aan te sluiten op]2 tot hun net en hun installatie; 5° de maatregelen om elke discriminatie tussen gebruikers of categorieën gebruikers van het aardgasvervoersnet, de opslaginstallatie voor aardgas of de LNG-installatie te vermijden; 7° de basisbeginselen met betrekking tot de rechten en verplichtingen van, enerzijds, de beheerder van het aardgasvervoersnet, de beheerder van de opslaginstallatie voor aardgas en de beheerder van de LNG-installatie, en, anderzijds, de gebruikers voor de toegang tot en Niet vertrouwelijke versie 14/48 de aansluiting op het aardgasvervoersnet, de opslaginstallatie voor aardgas of de LNGinstallatie; 8° de basisbeginselen met betrekking tot facturering die verband houdt met aansluiting op en toegang tot het vervoersnet; 9° de basisbeginselen met betrekking tot de rechten en verplichtingen van, enerzijds, de beheerder van het aardgasvervoersnet, de beheerder van de opslaginstallatie voor aardgas en de beheerder van de LNG-installatie en, anderzijds, de gebruikers van het desbetreffende aardgasvervoersnet, van de opslaginstallatie voor aardgas of van de LNG-installatie inzake het gebruik ervan en meer bepaald, inzake onderhandelingen over de toegang tot vervoer, over het congestiebeheer en over de publicatie van informatie; 10° maatregelen die in het verbintenissenprogramma moeten worden opgenomen om te waarborgen dat ieder discriminerend gedrag is uitgesloten en om te voorzien in een adequaat toezicht op de naleving ervan. Het programma bevat de specifieke verplichtingen van de werknemers ter verwezenlijking van die doelstelling. De persoon of instantie die verantwoordelijk is voor het toezicht op het verbintenissenprogramma dient bij de Commissie jaarlijks een verslag in waarin de genomen maatregelen worden uiteengezet. Dit verslag wordt gepubliceerd; 11° de vereisten inzake onafhankelijkheid van het personeel van de beheerders ten opzichte van de producenten, distributeurs, leveranciers en tussenpersonen. 12° de regels en de organisatie van de secundaire markt waarvan sprake in artikel 15/1, § 1, 9°bis; 13° de basisprincipes betreffende de organisatie van de toegang tot de hubs. De toekenning en het behoud van elke vervoers- of leveringsvergunning zijn onderworpen aan het naleven van de gedragscode.” 29. Met toepassing van de artikelen 15/5undecies, § 3 en 15/14, § 2, 2e lid, 6°bis van de gaswet is de CREG bevoegd om het transportcontract goed te keuren. 2.5.2. De Gedragscode aardgas 30. Met toepassing van artikel 15/5undecies, § 1, van de gaswet, heeft de CREG bij beslissing (B)2411 van 31 augustus 2022 een gedragscode aardgas vastgesteld7, die in werking is getreden op datum van publicatie op de website van de CREG, met name 20 september 2022. 31. Op 23 november 2022 werd een bericht door de CREG gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad betreffende de gedragscode aardgas8. 32. Artikel 40, van de gedragscode aardgas bepaalt: “Voor hun respectieve activiteiten van vervoer, opslag en LNG maken de beheerders een voorstel van vervoerscontract op dat na openbare raadpleging van de markt door de betrokken beheerder aan de CREG wordt voorgelegd voor goedkeuring. 7 8 https://www.creg.be/nl/publicaties/beslissing-b2411 https://www.ejustice.just.fgov.be/doc/rech_n.htm Niet vertrouwelijke versie 15/48 Teneinde dit voorstel van vervoerscontract of dit voorstel tot wijziging van het vervoerscontract te kunnen goedkeuren, kan de CREG een gemotiveerd wijzigingsverzoek richten tot de betrokken beheerder, die binnen een termijn van twee maanden na ontvangst van het wijzigingsverzoek, een gewijzigd voorstel van vervoerscontract indient bij de CREG voor goedkeuring, zonder dat dit gewijzigd voorstel voorafgaand geraadpleegd moet worden. De beheerders kunnen te allen tijde een voorstel tot wijziging van hun vervoerscontract na openbare raadpleging van de markt bij de CREG indienen voor goedkeuring. Ook de CREG kan aan de beheerders vragen een voorstel tot wijziging van hun vervoerscontract op te stellen, dat zij na openbare raadpleging van de markt, bij de CREG indienen voor goedkeuring. Telkens wanneer de beheerders verplicht zijn een openbare raadpleging te organiseren wordt hiervan een gedetailleerd consultatierapport opgesteld dat samen met het voorstel bij de CREG wordt ingediend. De CREG kan ten alle tijde alle informatie bij de betrokken beheerder en/of de netgebruikers opvragen die zij nuttig acht voor het nemen van haar beslissing tot goedkeuring. De CREG beslist binnen een redelijke termijn en motiveert omstandig haar beslissing in geval van afkeuring of een wijzigingsverzoek. De aldus goedgekeurde vervoerscontracten alsook de latere wijzigingen treden in werking op datum vastgesteld door de CREG. De goedgekeurde vervoerscontracten alsook de latere wijzigingen worden door de beheerders op hun Website gepubliceerd.” 33. Verder bepaalt artikel 42, van de gedragscode aardgas: “§ 1. Voor hun respectieve activiteiten van vervoer, opslag en LNG maken de beheerders een voorstel van toegangsreglement op waarop dezelfde procedure bedoeld in artikel 40 van toepassing is. § 2. De toegangsreglementen bevatten onder meer: 1° de regels voor de behandeling van de aanvragen voor toegang en onderschrijving van diensten met inbegrip van de procedure voor het elektronisch onderschrijven van diensten; 2° de toewijzingsregels met inbegrip van de toepasselijke prioriteitsregels; 3° de regels inzake congestiebeheer; 4° de regels inzake organisatie en werking van de secundaire markt; 5° het plan voor incidentenbeheer. “ 34. Artikel 44, van de gedragscode bepaalt: “Voor hun respectieve activiteiten van vervoer, LNG, opslag en netevenwicht stellen de beheerders en de gemeenschappelijke balancerings-onderneming respectievelijk een dienstenprogramma of een toegangsprogramma Interconnector, of een balanceringsprogramma op dat uitvoerig het vervoers-, opslag-, LNG- of balanceringsmodel beschrijft en waarop de procedure bedoeld in artikel 40 van toepassing is. Zij publiceren de goedgekeurde dienstenprogramma’s, toegangsprogramma Interconnector en balanceringsprogramma op hun Website.” Niet vertrouwelijke versie 16/48 35. Artikel 69, van de gedragscode bepaalt: § 1. Het standaard aardgasvervoerscontract respectievelijk het toegangscontract Interconnector bevat naast algemene bepalingen en definities, onder meer bepalingen inzake: 1° het voorwerp; 2° de voorwaarden waaraan de vervoersrespectievelijk interconnectie-diensten geleverd worden; 3° de rechten en plichten verbonden aan de geleverde vervoers- respectievelijk interconnectie-diensten; 4° de facturatie en betalingsmodaliteiten; 5° de financiële garanties en andere waarborgen; 6° de aansprakelijkheid van partijen; 7° de verplichtingen van partijen inzake aardgaskwaliteit; 8° de rechten en verplichtingen inzake het operationele beheer en het onderhoud van de installaties; 9° overmacht, noodsituaties en incidentenbeheer; 10° verhandelbaarheid en overdracht van vervoers- respectievelijk interconnectie-diensten; 11° de duur en opzeg van het standaard aardgasvervoerscontract respectievelijk het toegangscontract Interconnector; 12° de duur, de opschorting, de opzeg en de beëindiging van de toegewezen vervoersrespectievelijk interconnectie-diensten; 13° de kennisgevingen tussen partijen; 14° de informatie-uitwisseling en -verplichtingen en de vertrouwelijkheid tussen partijen; 15° de geschillenregeling; 16° het toepasselijke recht. § 2. Behalve wanneer uitdrukkelijk voorzien in de gaswet en/of andere toepasselijke wet- en regelgeving, zoals het Engels recht en/of ‘common law’, mag het standaard aardgasvervoerscontract respectievelijk het toegangscontract Interconnector geen uitdrukkelijk ontbindende bedingen bevatten ten voordele van deze beheerders, die aan deze beheerders het recht verleent over te gaan tot een onmiddellijke beëindiging van het standaard aardgasvervoerscontract respectievelijk het toegangscontract Interconnector zonder rechterlijke tussenkomst.” 36. Verder bepaalt artikel 70, van de gedragscode aardgas: Het toegangsreglement voor aardgasvervoer en het toegangsreglement Interconnector bevat naast algemene bepalingen en definities onder meer operationele regels en procedures inzake: 1° het type dienstenformulier van toepassing op het aardgasvervoersnet ; Niet vertrouwelijke versie 17/48 2° het toegepast vervoersmodel; 3° de wijze van onderschrijving en toewijzing van vervoers- of interconnectie-diensten; 4° nominatie, hernominatie en toewijzing; 5° reducties en onderbrekingen; 6° aardgasspecificaties; 7° metingen en testen; 8° congestiebeheer en incidentbeheer; 9° onderhoud van installaties; 10° toegang tot het elektronisch gegevensplatform.” 37. Tot slot bepaalt artikel 71, van de gedragscode aardgas dat: “Het dienstenprogramma voor aardgasvervoer of het toegangsprogramma Interconnector beschrijft uitvoerig het vervoersmodel van toepassing op het aardgasvervoersnet of de interconnector.” 2.6. TOETSINGSCRITERIA 2.6.1. Recht van toegang tot de interconnector 38. In geval van een goedkeuringsbevoegdheid gaat de goedkeurende overheid na of de goed te keuren akte regelmatig is en conform is met het algemeen belang9. 39. Een akte is niet strijdig met enige rechtsregel indien zij overeenstemt met de Europese en nationale wetgeving. Zodoende is de CREG via haar goedkeuringsbevoegdheid belast toe te zien dat