Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV tot wijz

(B)2763 16 januari 2025 Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV tot wijziging van typesamenwerkingsovereenkomst met de publieke distributienetbeheerders Genomen met toepassing van artikel 3, § 1,

h)van de gedragscode van de CREG van 20 oktober 2022 tot vaststelling van de voorwaarden voor de aansluiting op en de toegang tot het transmissienet en van de methoden voor het berekenen of vastleggen van de voorwaarden inzake de verstrekking van ondersteunende diensten en de toegang tot de grensoverschrijdende infrastructuur, inclusief de procedures voor de toewijzing van capaciteit en congestiebeheer Niet-vertrouwelijk CREG - Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 - www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. 2. 3. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 1.1. Voorafgaand ............................................................................................................................ 4 1.2. Europees recht ........................................................................................................................ 4 1.3. Belgisch recht .......................................................................................................................... 8 ANTECEDENTEN............................................................................................................................. 12 2.1. Algemeen............................................................................................................................... 12 2.2. Raadpleging ........................................................................................................................... 13 BEOORDELING ............................................................................................................................... 17 3.1. Goedkeuringscriteria ............................................................................................................. 17 3.2. Algemene opmerkingen betreffende de voorgestelde wijzigingen SOK versie 3.0 .............. 26 3.3. Algemene opmerkingen ........................................................................................................ 28 3.3.1. 3.4. Basiscontract SOK versie 3.0 ................................................................................................. 31 3.4.1. MIG-TSO versie 6.5.1.25 ................................................................................................ 32 3.4.2. Overige opmerkingen van beslissing (B)2384 ............................................................... 34 3.5. 4. Titels 3.2.1, 3.2.2 en 3.2.3 van de beslissing (B)2384 .................................................... 28 Bijlagen SOK versie 3.0 .......................................................................................................... 35 3.5.1. Bijlage 5 – Tarieven........................................................................................................ 35 3.5.2. Bijlage 6 ......................................................................................................................... 35 3.6. Bepalingen inzake Incompressibiliteit ................................................................................... 47 3.7. Aanvullende overwegingen ................................................................................................... 49 CONCLUSIE .................................................................................................................................... 50 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 51 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 51 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 51 BIJLAGE 4 ............................................................................................................................................... 52 BIJLAGE 5 ............................................................................................................................................... 52 Niet-vertrouwelijk 2/52 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt hierna, op grond van artikel 23, §2, tweede lid, 9°, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: elektriciteitswet) en de artikelen 3 en 180 van de gedragscode van de CREG van 20 oktober 2022 tot vaststelling van de voorwaarden voor de aansluiting op en de toegang tot het transmissienet en van de methoden voor het berekenen of vastleggen van de voorwaarden inzake de verstrekking van ondersteunende diensten en de toegang tot de grensoverschrijdende infrastructuur, inclusief de procedures voor de toewijzing van capaciteit en congestiebeheer (hierna: gedragscode), het voorstel van de NV Elia Transmission Belgium (hierna: Elia) tot wijziging van typesamenwerkingsovereenkomst met de beheerders van een publiek distributienet, versie 3.0 (hierna: SOK versie 3.0). Deze aanvraag werd door Synergrid, namens de NV Elia Transmission Belgium (hierna: Elia), op 26 oktober 2023 bij de CREG ter goedkeuring ingediend. Aan deze aanvraag zijn in bijlage gevoegd: - Het voorstel tot wijziging van het type-samenwerkingsovereenkomst met de beheerders van een publiek distributienet, versie 3.0, in het Nederlands en in het Frans, met 16 bijlagen (Bijlage 1.a en 1.b van deze beslissing); - Een Excel document van 28 augustus 2023 waarin de ontvangen opmerkingen tijdens de openbare raadpleging van de marktpartijen alsmede het antwoord daarop van Synergrid is vervat (Bijlage 2.a van huidige beslissing) - Een Excel document van 25 oktober 2023, met opmerkingen gemaakt door de regulatoren tijdens de Forbeg vergadering (Bijlage 2.b van huidige beslissing). Op 1 juli 2024 heeft Synergrid per mailbericht een aangepast voorstel in het Nederlands en in het Frans van de SOK versie 3.1 ter goedkeuring aan de regulatoren voorgelegd en dit ingevolge een aantal vragen en opmerkingen geformuleerd door de regulatoren (Bijlage 3.a en 3.b van deze beslissing). Aan dit mailbericht zijn in bijlage gevoegd: - Nota van 29 juni 2024, Operationeel contract FlexHub RTCP, in het Nederlands en het Frans (Bijlage 4.a van deze beslissing) - Een Excel document van 21 juni 2024, met opmerkingen gemaakt door de regulatoren tijdens de Forbeg vergadering (Bijlage 4.b van deze beslissing); Per brief van 1 augustus 2024 bevestigde Elia ten aanzien van de CREG dat deze indiening door Synergrid op 1 juli 2024 eveneens gelezen moet worden als een vraag in naam van Elia tot goedkeuring door de CREG (Bijlage 5 van deze beslissing). Deze beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel bevat het wettelijk kader. In het tweede deel worden de antecedenten en de openbare raadpleging besproken. Het derde deel bevat de beoordeling van de CREG over de voorgestelde wijzigingen van de SOK, versie 3.0. Het vierde deel bevat de eigenlijke beslissing. Deze beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd op 16 januari 2025. Niet-vertrouwelijk 3/52 1. WETTELIJK KADER 1.1. VOORAFGAAND 1. In deze beslissing zullen de termen “transmissienetbeheerder”, “transmissiesysteembeheerder”, “TSB” door elkaar worden gebruikt (hierna: TSB). Dit is tevens het geval voor de termen “publieke distributienetbeheerder”, “distributienetbeheerder”, “distributiesysteembeheerder” en “DSB” (hierna: (DSB). De reden is dat, hoewel telkens hetzelfde wordt bedoeld, de terminologie verschilt naargelang het de Europeesrechtelijke wetgeving, de elektriciteitswet, het federaal technisch reglement of de gedragscode betreft. 1.2. EUROPEES RECHT 2. De type-samenwerkingsovereenkomst strekt ertoe de wettelijke verplichtingen van partijen te implementeren. Deze vloeien lang niet alleen voort uit federale en gewestelijke wetgeving, maar ook uit Europeesrechtelijke bepalingen. Zonder daartoe beperkt te zijn, wenst de CREG in dit verband in het bijzonder melding te maken van de verplichtingen van de TSB onder de Verordening (EU) 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende de interne markt voor elektriciteit (hierna: Verordening (EU) 2019/943), de Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (hierna: Richtlijn (EU) 2019/944), de Verordening (EU) 2017/2195 van de Europese Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering (hierna: EBGL), de Verordening (EU) 2017/1485 van de Europese Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen (hierna: SOGL) en de Verordening (EU) 2016/1388 van de Commissie van 17 augustus 2016 tot vaststelling van een netcode voor aansluiting van verbruikers (hierna: DCC). Wat hierna volgt, is geen exhaustieve opsomming van de relevante bepalingen uit de voornoemde Europese wetgeving, maar een weergave van een aantal belangrijke bepalingen met betrekking tot de samenwerkingsplicht tussen TSB en DSBs . 3. Richtlijn (EU) 2019/944 rekent de samenwerking met DSBs tot de wettelijke taken van TSB. Zo bepaalt artikel 40.1(a): “Elke transmissiesysteembeheerder heeft de volgende verantwoordelijkheden:
a)ervoor zorgen dat het systeem op lange termijn kan voldoen aan een redelijke vraag naar transmissie van elektriciteit en zorgen voor het beheer, het onderhoud en de ontwikkeling van veilige, betrouwbare en efficiënte transmissiesystemen, met inachtneming van het milieu, in nauwe samenwerking met aangrenzende transmissiesysteembeheerders en distributiesysteembeheerders;” 4. Artikel 57 van de Verordening (EU) 2019/943, dat rechtstreeks toepassing vindt op federaal en gewestelijk niveau bepaalt het volgende in verband met de samenwerking tussen TSB en DSBs: “1. De transmissiesysteembeheerders en distributiesysteembeheerders werken met elkaar samen bij de planning en het beheer van hun netten. In het bijzonder wisselen de transmissiesysteembeheerders en distributiesysteembeheerders alle noodzakelijke informatie en gegevens uit met betrekking tot de prestaties van activa voor elektriciteitsproductie en vraagrespons, het dagelijkse beheer van hun netten en de Niet-vertrouwelijk 4/52 langetermijnplanning van investeringen in de netten, teneinde te waarborgen dat hun netten kostenefficiënt, veilig en betrouwbaar worden ontwikkeld en beheerd. 2. De transmissie systeembeheerders en distributiesysteembeheerders werken met elkaar samen teneinde gecoördineerde toegang tot hulpbronnen zoals verspreide productie, energieopslag of vraagrespons tot stand te brengen waarmee aan specifieke behoeften van zowel het transmissiesysteem als het distributiesysteem tegemoet kan worden gekomen. 3. Distributiesysteembeheerders en transmissiesysteembeheerders werken samen om op consistente wijze informatie te publiceren over de capaciteit die beschikbaar is voor nieuwe aansluitingen in hun respectieve dekkingsgebieden en die aan ontwikkelaars van nieuwe energieprojecten en andere potentiële netgebruikers op voldoende gedetailleerde wijze zichtbaarheid geeft.” 5. De SOGL, dat een verordening is en dus ook rechtstreeks toepassing vindt op federaal en gewestelijk niveau, bevat in Deel IV, Titel 10, getiteld “Samenwerking met DSB’s” een aantal bepalingen die specifiek betrekking hebben op de relatie tussen de TSB en de DSBs: “Artikel 182: Op het DSB-net aangesloten reserveleverende groepen of eenheden 1. De TSB's en de DSB's werken samen om de levering van reserves werkzaam vermogen door reserveleverende groepen of reserveleverende eenheden in de distributiesystemen te vergemakkelijken en mogelijk te maken. 2. Voor de doeleinden van de prekwalificatieprocessen voor FCR in artikel 155, FRR in artikel 159 en RR in artikel 162, ontwikkelt en specificeert elke TSB, in een overeenkomst met zijn reserveconnecterende DSB's en intermediaire DSB's, de voorwaarden van de uitwisseling van de informatie die nodig is voor deze prekwalificatieprocessen voor reserveleverende eenheden of groepen in de distributiesystemen en voor de levering van reserves werkzaam vermogen. In de prekwalificatieprocessen voor FCR in artikel 155, FRR in artikel 159 en RR in artikel 162 is de door de potentiële reserveleverende eenheden of groepen te verstrekken informatie gespecificeerd, die het volgende omvat: [eigen onderlijning]
a)spanningsniveaus en aansluitpunten van de reserveleverende eenheden of groepen;
b)het type reserves werkzaam vermogen;
c)de maximale reservecapaciteit die door de reserveleverende eenheden of groepen op elk aansluitpunt wordt geleverd, en
d)de maximale veranderingssnelheid van werkzaam vermogen voor de reserveleverende eenheden of groepen. 3. Het prekwalificatieproces steunt op het overeengekomen tijdschema en voorschriften met betrekking tot informatie-uitwisselingen en de levering van reserves werkzaam vermogen tussen de TSB, de reserveconnecterende DSB en de intermediaire DSB. Het prekwalificatieproces heeft een minimumduur1 van drie maanden vanaf de indiening van een complete formele aanvraag door de reserveleverende eenheid of groep. 4. Tijdens de prekwalificatie van de op zijn distributiesysteem aangesloten reserveleverende eenheid of groep heeft elke reserveconnecterende DSB en elke intermediaire DSB het recht om, in samenwerking met de TSB, limieten vast te stellen wat betreft de levering van reserves werkzaam vermogen in zijn distributiesysteem of om de levering van reserves werkzaam vermogen in zijn distributiesysteem uit te sluiten op basis van technische redenen, 1 In de Engelstalige versie van de SOGL lezen we in artikel 182.3: “The prequalification process shall rely on the agreed timeline and rules concerning information exchanges and the delivery of active power reserves between the TSO, the reserve connecting DSO and the intermediate DSOs. The prequalification process shall have a maximum duration of 3 months from the submission of a complete formal application by the reserve providing unit or group.” Niet-vertrouwelijk 5/52 zoals de geografische locatie van de reserveleverende eenheden en reserveleverende groepen. 5. Elke reserveconnecterende DSB en elke intermediaire DSB heeft het recht om, in samenwerking met de TSB, voorafgaand aan de activering van reserves tijdelijke limieten vast te stellen met betrekking tot de levering van reserves werkzaam vermogen die zich in zijn distributiesysteem bevinden. De respectieve TSB's komen met hun reserveconnecterende DSB's en intermediaire DSB's de toepasselijke procedures overeen.” 6. De SOGL bevat in Deel 2, Titel 2, “Gegevensuitwisseling”, eveneens bepalingen inzake gegevensuitwisseling tussen de TSB en de DSBs: “Artikel 40: Organisatie, gegevensuitwisseling rollen, verantwoordelijkheden en kwaliteit van de 1. De uitwisseling en verstrekking van gegevens en informatie overeenkomstig deze titel geeft voor zover mogelijk de feitelijke en voorziene situatie van het transmissiesysteem weer. [eigen onderlijning] 2. Elke TSB is verantwoordelijk voor het verstrekken en gebruiken van hoogwaardige gegevens en informatie. [eigen onderlijning] 3. Elke TSB verzamelt de volgende informatie over zijn observatiezone en wisselt deze informatie uit met alle andere TSB's voor zover dat nodig is om de operationele veiligheid overeenkomstig artikel 72 te kunnen analyseren: [eigen onderlijning]
a)productie;
b)verbruik;
c)programma's;
d)balansposities;
e)geplande niet-beschikbaarheden en topologieën van onderstations, en
f)prognoses. 4. Elke TSB geeft de informatie in lid 3 weer als injecties en opnamen bij elk knooppunt van zijn individuele netwerkmodel zoals bedoeld in artikel 64. 5. In samenspraak met de DSB's en SNG's bepaalt elke TSB de toepasselijkheid en reikwijdte van de gegevensuitwisseling op basis van de volgende categorieën: [eigen onderlijning]
a)structurele gegevens overeenkomstig artikel 48;
b)programmerings- en prognosegegevens overeenkomstig artikel 49;
c)realtimegegevens overeenkomstig de artikelen 44, 47 en 50, en
d)bepalingen overeenkomstig de artikelen 51, 52 en 53. 6. Uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening komen alle TSB's tot overeenstemming over belangrijke organisatorische vereisten, taken en verantwoordelijkheden met betrekking tot gegevensuitwisseling. Deze organisatorische vereisten, taken en verantwoordelijkheden worden vastgesteld met inachtneming van de operationele voorwaarden van de methodologie voor productie- en belastinggegevens zoals ontwikkeld overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) 2015/1222 en vullen deze zo nodig aan. Zij zijn van toepassing op alle bepalingen betreffende gegevensuitwisseling in deze titel en omvatten organisatorische vereisten, taken en verantwoordelijkheden ten aanzien van de volgende elementen: Niet-vertrouwelijk 6/52
a)de verplichting van TSB's om alle buur-TSB's onverwijld in kennis te stellen van eventuele wijzigingen in de productie-instellingen, thermische grenzen en technische capaciteiten bij de interconnectoren tussen hun regelzones;
b)de verplichting van de rechtstreeks aan het transmissiesysteem gekoppelde DSB's om de TSB's waarmee zij zijn verbonden binnen de overeengekomen tijdsspanne in kennis te stellen van eventuele wijzigingen in de gegevens en informatie overeenkomstig deze titel;
c)de verplichting van de aangrenzende DSB's en/of tussen de downstream-DSB's en upstream-DSB's om elkaar binnen een overeengekomen tijdsbestek in kennis te stellen van eventuele wijzigingen in de gegevens en informatie overeenkomstig deze titel;
d)de verplichting van SNG's om hun TSB of DSB binnen een overeengekomen tijdsbestek in kennis te stellen van eventuele relevante wijzigingen in de gegevens en informatie overeenkomstig deze titel;
e)de gedetailleerde inhoud van de gegevens en informatie overeenkomstig deze titel, met inbegrip van de belangrijkste beginselen, het type gegevens, de communicatiemiddelen, het toe te passen formaat en de toe te passen normen, de timing en de verantwoordelijkheden;
f)het tijdstempel en de leveringsfrequentie van de door DSB's en SNG's te verstrekken gegevens en informatie die door TSB's in de verschillende tijdsbestekken worden gebruikt. De frequentie van de informatie-uitwisseling wat betreft realtimegegevens, geplande gegevens en de update van structurele gegevens wordt vastgelegd, en
g)het formaat waarin de gegevens en informatie overeenkomstig deze titel gerapporteerd worden. De organisatorische vereisten, taken en verantwoordelijkheden worden bekendgemaakt door het ENTSB voor elektriciteit. 7. Uiterlijk 18 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening komt elke TSB tot overeenstemming met de relevante DSB's betreffende doeltreffende, efficiënte en evenredige processen voor het beheer van de onderlinge gegevensuitwisseling, met inbegrip van de verstrekking van gegevens betreffende distributiesystemen en SNG's voor zover nodig voor een efficiënt netwerkbeheer. Onverminderd de bepalingen van lid 6, onder g), komt elke TSB met de relevante DSB tot overeenstemming betreffende het formaat waarin de gegevensuitwisseling plaatsvindt. 8. Transmissiegekoppelde SNG's hebben toegang tot de gegevens die verband houden met hun netinstallaties die op dat aansluitpunt in gebruik zijn genomen. 9. Elke TSB komt met de transmissiegekoppelde DSB tot overeenstemming betreffende de reikwijdte van de aanvullende informatie die tussen hen moet worden uitgewisseld over netinstallaties die in gebruik zijn genomen. 10. DSB's met een aansluitpunt op een transmissiesysteem hebben het recht de relevante structurele, geplande en realtime-informatie te ontvangen van de desbetreffende TSB's en de relevante structurele, geplande en realtime-informatie bij de buur-DSB's te verzamelen. Buur-DSB's bepalen in onderling overleg de reikwijdte van de uit te wisselen informatie.” 7. Met toepassing van artikel 3, §1, h), van de gedragscode beschikt de CREG eveneens over een goedkeuringsbevoegdheid wat betreft het akkoord bedoeld in artikel 40.7 van SOGL, als onderdeel van de type-samenwerkingsovereenkomst tussen de TSB en de DSBs. 8. De EBGL, dat een verordening is en dus ook rechtstreeks toepassing vindt op federaal en gewestelijk niveau, definieert onder meer de verantwoordelijkheden van de TSB inzake de elektriciteitsbalanceringmarkt en hun samenwerking vanuit dit oogpunt met de DSBs: “Artikel 14: Rol van de TSB's Niet-vertrouwelijk 7/52 1. Elke TSB is verantwoordelijk voor het aankopen van balanceringsdiensten bij BSP's, om de operationele veiligheid te garanderen. 2. Elke TSB past een self-dispatchingmodel toe voor het bepalen van productieprogramma's en verbruiksprogramma's. TSB's die een centraal dispatchingmodel toepassen op het ogenblik van de inwerkingtreding van deze verordening stellen de relevante regulerende instantie hiervan in kennis overeenkomstig artikel 37 van Richtlijn 2009/72/EG als zij een centraal dispatchingmodel voor het bepalen van productieprogramma's en verbruiksprogramma's willen blijven toepassen. De relevante regulerende instantie gaat na of de taken en verantwoordelijkheden van de TSB in overeenstemming zijn met de definitie van artikel 2, punt 18. Artikel 15: Samenwerking met DSB's 1. DSB's, TSB's, BSP's en BRP's werken samen om te zorgen voor efficiënte en effectieve balancering. 2. Elke DSB verstrekt tijdig alle nodige informatie om onbalansen te verrekenen aan de connecterende TSB, overeenkomstig de in artikel 18 vastgestelde voorwaarden voor balancering. [eigen onderlijning] 3. Elke TSB kan samen met de reserveconnecterende DSB in de regelzone van de TSB een methodologie opstellen voor de toewijzing van kosten die voortvloeien uit acties van de DSB's overeenkomstig leden 4 en 5 van artikel 182 van Verordening (EU) 2017/1485. De methodologie moet zorgen voor een eerlijke kostentoewijzing, rekening houdende met de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen. 4. De DSB's melden alle overeenkomstig leden 4 en 5 van artikel 182 van Verordening (EU) 2017/1485 vastgestelde grenzen die van invloed kunnen zijn op de in deze verordening uiteengezette eisen aan de connecterende TSB.” [eigen onderlijning] 1.3. BELGISCH RECHT 9. De samenwerking tussen de TSB en de DSBs is terug te vinden in het koninklijk besluit van 22 april 2019 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe (hierna: het federaal technisch reglement) dat sinds 20 oktober 2022 omgevormd werd tot een gedragscode vastgesteld door de CREG op 20 oktober 2022. 10. Artikel 180 van de gedragscode bepaalt dat de TSB overleg dient te plegen met de lokale transmissienetbeheerders en de DSBs om een type-samenwerkingsovereenkomst op te stellen. Die type-samenwerkingsovereenkomst dient met toepassing van de artikelen 180 en 181 van de gedragscode een aantal zaken te bevatten: “Art. 180. De transmissienetbeheerder pleegt overleg met de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders om een typesamenwerkingsovereenkomst op te stellen die onder meer de rechten, verplichtingen, verantwoordelijkheden, evenals de procedures en praktische modaliteiten bepaalt betreffende: 1° de noodzakelijke samenwerking bij de uitvoering van hun taken waartoe ze wettelijk of contractueel ten opzichte van de balanceringsverantwoordelijken, de toegangshouders en elke andere betrokken marktspeler gehouden zijn; 2° alle aspecten van de voorwaarden voor BRP’s en de voorwaarden voor BSP’s bedoeld in de Europese richtsnoeren EBGL, die rechtstreekse of onrechtstreekse gevolgen kunnen doen ontstaan voor de transmissienetbeheerder of voor de betrokken lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders; Niet-vertrouwelijk 8/52 3° alle aspecten die rechtstreekse of onrechtstreekse gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van de betrokken netten, zoals bepaald in het technisch reglement of ook voor de veiligheid van goederen en personen, evenals de toegang en aansluiting van de lokale transmissienetten en publieke distributienetten op het transmissienet, en in het bijzonder voor wat betreft:
a)de ontwikkeling, het onderhoud en de exploitatie van hun respectieve netten;
b)het technische beheer van de elektriciteitsstromen ter hoogte van de het verbindingspunt van hun respectieve netten;
c)de lijst van de gegevens en informatie die zullen worden uitgewisseld, onder meer met toepassing van artikel 181 en andere informatie overeengekomen of bedoeld in de Europese netcodes en richtsnoeren, de praktische modaliteiten voor uitwisseling (formaat, protocol, frequenties van beschikbaarstelling,…), evenals de vertrouwelijkheidsplichten betreffende die gegevens en informatie;
d)de lijst van de verbindingspunten van de publieke distributienetten op het transmissienet en het vermogen dat de transmissienetbeheerder ter beschikking stelt aan de betrokken lokale transmissienetbeheerder en de publieke distributienetbeheerder overeenkomstig artikel 182;
e)de uitvoering in de praktijk van het systeembeschermingsplan en het herstelplan bedoeld in het technisch reglement;
f)de elektriciteitsproductie-eenheden, de power park modules of de energieopslagfaciliteiten geïnstalleerd in de lokale transmissienetten en de publieke distributienetten;
g)alle aspecten verbonden aan de bescherming van netten (technische eisen, in te stellen regelparameters, coördinatie van protectieplannen, …), in overeenstemming met de technische karakteristieken van een installatie en met de maximale foutafschakeltijd door beveiliging, zoals bepaald in het technisch reglement. 4° alle aspecten die rechtstreekse of onrechtstreekse gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van de betrokken netten of ook op de veiligheid van goederen en personen, met inbegrip van de aspecten betreffende de aansluiting en de toegang van de installaties van de netgebruikers tot de lokale transmissienetten en de publieke distributienetten, zoals bedoeld in het technisch reglement, respectievelijk in de betrokken regionale technische reglementen en in het bijzonder voor wat betreft:
a)de plichten van de balanceringsverantwoordelijken voor het evenwicht tussen de vraag en het aanbod van elektriciteit in de Belgische regelzone en de ondersteunende diensten die de transmissienetbeheerder contractueel aangaat om het evenwicht van het systeem in stand te houden en te herstellen;
b)de coördinatie van de aansluiting en/of inschakeling van de elektriciteitsproductieeenheden aangesloten op hun respectievelijke netten;
c)de coördinatie van de inschakeling van de verbruikseenheden aangesloten op hun respectieve netten en die vraagsturingsdiensten leveren aan de relevante netbeheerders en/of de transmissienetbeheerder in zijn hoedanigheid van relevante transmissienetbeheerder;
d)de toegang en de aansluiting van de netgebruikers op hun respectieve netten, met inbegrip van flexibele toegang. 5° onverminderd de technische eisen in de Europese netcodes en richtsnoeren en het technisch reglement, de methoden en voorwaarden voor de bepaling van een spanning, die door de transmissienetbeheerder aan de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders wordt geleverd, op het verbindingspunt. De Niet-vertrouwelijk 9/52 transmissienetbeheerder en de lokale transmissienetbeheerders, respectievelijk de publieke distributienetbeheerders overleggen om een aangepast systeem te bepalen voor de controle van de kwaliteit en betrouwbaarheid van de toegang tot het net; 6° de specifieke bepalingen die de partijen individueel moeten of kunnen overeenkomen of door de transmissienetbeheerder kunnen worden toegestaan in de mate dat het technisch reglement aangaande de eisen voor algemene toepassing voor de aansluiting op het transmissienet van nieuwe lokale transmissienetten of publieke distributienetten of nieuwe installaties van lokale transmissienetten of publieke distributienetten of de Europese netcode RfG, de Europese netcode DCC of de Europese netcode HVDC daarin voorzien. Onverminderd de verplichtingen van de transmissienetbeheerder op het vlak van controle van de conformiteit:
a)van de elektriciteitsproductie-eenheden energieopslagfaciliteiten; , van verbruiksinstallaties en van
b)van installaties van een publiek distributienet, die zijn aangesloten op het transmissienet, en van de publieke distributienetten;
c)van de verbruiksinstallaties die aangesloten zijn op het lokaal transmissienet; en
d)van de verbruikseenheden aangesloten op de publieke distributienetten en die betrokken zijn bij de vraagsturing voor de netbeheerder, met de technische vereisten die hun zijn opgelegd voor die installaties op grond van de Europese netcode RfG of de Europese netcode DCC, komt de transmissienetbeheerder met de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders de modaliteiten voor de gezamenlijke uitoefening van de conformiteitscontrole bepaald in artikel 35 van de Europese netcode DCC overeen in de type- samenwerkingsovereenkomst; 7° de minimale actieve uitwisselingscapaciteit beschikbaar op het verbindingspunt en het beschikbaar gesteld vermogen, alsook een beschrijving van de bijhorende referentiescenario’s en de praktische modaliteiten voor de implementering van het globaal technisch-economisch optimum in geval van noodzakelijke investering voor het naleven van het bereik van het reactief vermogen, conform de bepalingen van het technisch reglement; 8° de modaliteiten en regeling voor de automatische ontkoppeling van een installatie van het lokaal transmissienet of publiek distributienet en/of van de lokale transmissienetten of publieke distributienetten met toepassing van artikel 13.6 van de Europese netcode DCC; 9° de modaliteiten voor de wisselwerking tussen de verschillende ondersteunende diensten en de specifieke beschermingsscenario's en scenario's van onderbreking van de bevoorrading vervat in het systeembeschermingsplan; 10° de planning en modaliteiten van de werken en het onderhoud van hun respectieve netten om de veiligheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van hun netten te blijven waarborgen; 11° wanneer het wenselijk is, de specifieke modaliteiten om elektriciteitsproductieeenheden in te schakelen verbonden met de lokale transmissienetten of de publieke distributienetten. Deze modaliteiten kunnen onder meer betrekking hebben op de coördinatie van de inschakeling van de elektriciteitsproductie-eenheden verbonden met deze netten, het beheer van de congesties en, in voorkomend geval en indien voorzien door de toepasselijke wetgeving, de voorrang verleend aan de elektriciteitsproductie-eenheden die gebruik maken van hernieuwbare energiebronnen, of aan eenheden van warmtekrachtkoppeling, zoals bepaald in het technisch reglement; 12° de bepalingen en de uitwisselingsmodaliteiten van metingen en meteropnames. De transmissienetbeheerder pleegt met de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders overleg om de gegevens betreffende uitgewisselde energie per kwartuur van iedere balanceringsverantwoordelijke, en in voorkomend geval van die laatste lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders en van elke Niet-vertrouwelijk 10/52 aanbieder van balanceringsdiensten, te ontvangen om onder meer het onevenwicht van iedere balanceringsverantwoordelijke in de regelzone af te rekenen overeenkomstig het tarief bepaald overeenkomstig artikel 12 van de wet en de tarifaire methodologie en, in voorkomend geval, de afrekeningen mogelijk te maken met betrekking tot de energieoverdracht, rekening houdend met de regels die de CREG hiervoor heeft bepaald; 13° om zo goed mogelijk, onder meer, de elektriciteitsstromen, de verliezen en de spanningskwaliteit te kunnen beoordelen, worden bidirectionele meetuitrustingen en kwaliteitsopname uitrustingen geïnstalleerd in samenspraak met de betrokken lokale transmissienetbeheerders en publieke distributienetbeheerders. De type samenwerkingsovereenkomst legt de bijhorende praktische modaliteiten vast; 14° de criteria voor automatische ontkoppeling, conform het technisch reglement; 15° de voorzieningen voor het op afstand afsluiten en de voorwaarden voor herinschakelen van publieke distributienetten, conform het technisch reglement. Onverminderd de goedkeuringsbevoegdheid in hoofde van de regionale regulatoren, wordt de type-samenwerkingsovereenkomst overeenkomstig artikel 3 door de CREG goedgekeurd. Art. 181. Onverminderd artikel 179, stelt de transmissienetbeheerder de lijst op van de gegevens en informatie die hem ter beschikking moeten worden gesteld door de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders, met inbegrip van diegene die voortvloeien uit artikel 21 van de Europese netcode DCC, en die onontbeerlijk zijn om de taken voorzien in artikel 8 van de wet te verzekeren. Hij overlegt met de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders om in de typesamenwerkingsovereenkomst de uitwisselingsmodaliteiten van de gegevens en informatie overeen te komen, met inbegrip van de uitwisseling van gegevens en informatie in het kader van de deelname aan de markt door de lokale transmissienetgebruikers en publieke distributienetgebruikers in het kader van ondersteunende diensten of diensten voor coördinatie en congestiebeheer, of de strategische reserve die of het capaciteitsremuneratiemechanisme dat geregeld is door de wet.” 11. Aangezien Elia ook de hoedanigheid heeft van “lokale transmissienetbeheerder” in de gewesten wordt hierna gesproken van de type-samenwerkingsovereenkomst tussen Elia en de DSBs en niet over de type-samenwerkingsovereenkomst tussen Elia en de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders waarvan sprake in artikel 3, §1, h), van de gedragscode. Elia sluit de type-samenwerkingsovereenkomst met de DSBs bijgevolg niet alleen af in haar hoedanigheid van beheerder van het federaal transmissienet, maar ook in haar hoedanigheid van beheerder van het lokale transmissienet in Wallonië, het gewestelijk transmissienet in Brussel en het plaatselijk vervoernet distributienet in Vlaanderen. 12. Met toepassing van artikel 3 §1, 9°, van de gedragscode wordt de typesamenwerkingsovereenkomst, evenals de wijzigingen ervan, voor “de samenwerking met de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders, met inbegrip van het akkoord bedoeld in artikel 40, lid 7, van de Europese richtsnoeren SOGL” aan de goedkeuring van de CREG onderworpen volgens de procedure van paragraaf 2 en onverminderd de Europese netcodes en richtsnoeren. Met toepassing van artikel 43 §2, van de gedragscode geeft de TSB zo vlug mogelijk kennis aan de CREG van de ontwerpen van overeenkomsten bedoeld in paragraaf 1 en de hieraan aangebrachte wijzigingen. De ontwerpen van de type-overeenkomsten en de hieraan aangebrachte wijzigingen worden ingediend na publieke raadpleging door de TSB, georganiseerd op zijn website. Onverminderd de bevoegdheden voor de CREG in de Europese netcodes en richtsnoeren, neemt de CREG haar beslissing tot goedkeuring, tot verzoek om herziening van bepaalde clausules of tot weigering van de goedkeuring, binnen een redelijke termijn. Niet-vertrouwelijk 11/52 De TSB publiceert de goedgekeurde type-overeenkomsten zo snel mogelijk op zijn website. Met toepassing van artikel 4, §4, van de gedragscode preciseren de ontwerpen van de typeovereenkomsten bedoeld in paragraaf 1, net als hun eventuele wijzigingen, hun ingangsdatum die wordt goedgekeurd door de CREG, rekening houdend met hun draagwijdte en vereisten gelinkt aan de betrouwbaarheid, de veiligheid en de efficiëntie van het transmissienet. 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 13. Bij beslissing (B)2384 van 22 augustus 2022 heeft de CREG het voorstel van Elia van SOK versie 2.0, ingediend op 30 september 2021, goedgekeurd. Voorafgaand aan deze beslissing heeft de CREG, om redenen dat de VREG het initieel voorstel SOK 1.0 had afgekeurd, maar nadien, ingevolge een voldoende motivering door Synergrid, heeft goedgekeurd, over de SOK versie 2.0, ingediend op 30 september 2021, een ontwerpbeslissing genomen op 23 juni 2022. Over deze ontwerpbeslissing heeft de CREG een niet-openbare raadpleging georganiseerd met Synergrid en Elia. 14. Na deze raadpleging heeft de CREG met haar beslissing (B)2384 over het voorstel SOK 2.0 een goedkeuring verleend. In deze beslissing vroeg de CREG evenwel om haar een nieuwe versie ter goedkeuring voor te leggen tegen 30 november 2023. 15. Deze nieuwe versie van SOK versie 3.0 werd aan de CREG voorgelegd op 26 oktober 2023, na openbare raadpleging van de marktpartijen georganiseerd door Synergrid. Dit voorstel werd eveneens ter goedkeuring voorgelegd aan de VREG en BRUGEL op dezelfde datum en ter informatie bezorgd aan de CWaPE (Bijlage 1.a e, 1.B van deze beslissing). Naast het voorstel tot wijziging van de SOK, versie 3.0, met 16 bijlagen, ingediend in het Nederlands en in het Frans, (Bijlage 1.a en 1.b van deze beslissing) is aan deze aanvraag in bijlage ook gevoegd: - Een Excel document van 28 augustus 2023 waarin de ontvangen opmerkingen tijdens de openbare raadpleging van de marktpartijen alsmede het antwoord daarop van Synergrid is vervat (Bijlage 2.a van huidige beslissing) - Een Excel document van 25 oktober 2023, met opmerkingen gemaakt door de regulatoren tijdens de Forbeg vergadering (Bijlage 2.b van huidige beslissing). 16. Op 1 juli 2024 heeft Synergrid per mailbericht een aangepast voorstel in het Nederlands en in het Frans van de SOK versie 3.1 ter goedkeuring aan de regulatoren voorgelegd en dit ingevolge een aantal vragen en opmerkingen geformuleerd door de regulatoren (Bijlage 3.a en 3.b van deze beslissing). Aan dit mailbericht zijn in bijlage gevoegd: - Nota van 29 juni 2024, Operationeel contract FlexHub RTCP, in het Nederlands en het Frans (Bijlage 4.a van deze beslissing) - Een Excel document van 21 juni 2024, met opmerkingen gemaakt door de regulatoren tijdens de Forbeg vergadering (Bijlage 4.b van deze beslissing); Niet-vertrouwelijk 12/52 17. Per brief van 1 augustus 2024 bevestigde Elia ten aanzien van de CREG dat deze indiening door Synergrid op 1 juli 2024 eveneens gelezen moet worden als een vraag in naam van Elia tot goedkeuring door de CREG (Bijlage 5 van deze beslissing). De aanpassingen doorgevoerd in de versie van 1 juli 2024 betreffen: - Het basiscontract van de SOK versie 3.0; - De bijlagen 1, 5, 6, 7, 11, 12 en 14. De aanpassingen zijn in het geel gekleurd en werden uitgevoerd na openbare raadpleging georganiseerd door Synergrid en Elia ingevolge opmerkingen en vragen van de regulatoren (Bijlage 4.b van deze beslissing). 18. Op 10 oktober 2024 heeft de VREG de SOK, bij Besluit 2024-1012 Samenwerkingsovereenkomst tussen de elektriciteitsdistributienetbeheerder, enerzijds, en de beheerder van het transmissienet en het plaatselijk vervoernet van elektriciteit, anderzijds niet goedgekeurd, om redenen dat : - De samenwerkingsovereenkomst, tussen de elektriciteitsdistributienetbeheerder en de beheerder van het transmissienet en het plaatselijk vervoernet van elektriciteit, niet voldoet aan de vereiste van transparantie, de niet-conformiteit met de hogere regelgeving en de onduidelijkheid inzake aansprakelijkheden; - Er een nieuwe geconsulteerde versie van de samenwerkingsovereenkomst die gevolg geeft aan de vereisten voortvloeiend uit deze beslissing ten laatste tegen 28 februari 2025 ter goedkeuring voor te leggen aan de VREG. 19. Op 24 oktober 2024 heeft BRUGEL de SOK, bij beslissing 2024I024-2943 in verband met het voorgestelde model van samenwerkingsovereenkomst tussen ELIA en de distributienetbeheerders dat door SYNERGRID werd ingediend, eveneens niet goedgekeurd, met het verzoek dat Synergrid de overeenkomst aanpast teneinde rekening te houden met de incompressibiliteitskwestie. 2.2. RAADPLEGING 20. Synergrid heeft, mede in opdracht van Elia, een openbare raadpleging gehouden over het voorstel van de SOK versie 3.0 van 16 juni tot 25 augustus 2023. 21. De antwoorden die Synergrid tijdens deze openbare raadpleging ontving en het consultatierapport van 28 augustus 2023 (Bijlage 2.a van deze beslissing) worden aan het aanvraagdossier tot goedkeuring van het voorstel van Elia van 26 oktober 2023 toegevoegd. Synergrid ontving meer bepaald twee niet vertrouwelijke antwoorden, nl. van Febeliec en Febeg. 22. Met toepassing van artikel 40, eerste lid, 2°, van zijn huishoudelijk reglement4 zal het directiecomité van de CREG met het oog op het nemen van een beslissing, geen openbare raadpleging organiseren wanneer de netbeheerder of een persoon (mede) in opdracht van de netbeheerder reeds een effectieve openbare raadpleging organiseerde over het voorwerp van de beslissing van het directiecomité. In dat geval zorgt het directiecomité ervoor dat het geheel van documenten en informatie betreffende de raadpleging, de antwoorden alsmede een verslag waarin geantwoord wordt op de ontvangen opmerkingen, aan hem worden overgemaakt. 2 https://www.vreg.be/nl/document/besl-2024-101 https://brugel.brussels/nl_BE/documents/rechercher/page/32 4 www.staatsblad.be 3 Niet-vertrouwelijk 13/52 23. Met toepassing van artikel 40, derde lid, van het huishoudelijk reglement van het directiecomité van de CREG wordt onder een “effectieve openbare raadpleging” begrepen een raadpleging op de website van de organisator ervan, waarbij alle partijen die geregistreerd zijn op deze website onverwijld per nieuwsbrief of e-mailbericht geïnformeerd worden van het lanceren van de raadpleging, die gemakkelijk toegankelijk is vanuit de startpagina van deze website, die voldoende gedocumenteerd is en die een redelijke antwoordtermijn laat. In geval van een raadpleging door een persoon die daartoe rechtmatig (mede) door de netbeheerder wordt belast, is slechts sprake van een effectieve openbare raadpleging indien, bovenop de voorwaarden bedoeld in de vorige zin, de website van de netbeheerder een duidelijke verwijzing bevat naar deze raadpleging. 24. De openbare raadpleging over SOK versie 3.0 vond plaats op de website van Synergrid - mede in opdracht van Elia waar het toegankelijk was in de rubriek “Openbare raadpleging” en had een redelijke duurtijd (ruim twee maanden). Synergrid verstuurde ook een mailing naar de partijen die geregistreerd zijn op haar website (zoals gebruikelijk bij consultaties uitgevoerd door Synergrid). Het voorstel SOK 3.0 werd aan de raadpleging toegevoegd. Ook op de website van Elia werd een verwijzing opgenomen over deze raadpleging naar de website van Synergrid. Bijgevolg is de CREG van oordeel dat Elia voldoende gevolg heeft gegeven aan de opmerkingen gemaakt door de CREG in de §§ 20 en 21 van haar beslissing (B)2384 en beschouwt zij de openbare raadpleging georganiseerd van 16 juni tot 25 augustus 2023 over de SOK, versie 3.0 als effectief. In deel drie van deze beslissing zal de CREG inhoudelijk ingaan op de voorgestelde wijzigingen van de SOK versie 3.0. 25. Na afloop van deze openbare raadpleging hebben de regulatoren nog belangrijke opmerkingen en vragen geformuleerd over de geraadpleegde versie 3.0 van de SOK (Bijlage 2.b van deze beslissing). Ingevolge hiervan werd de geraadpleegde versie aangepast. Kort samengevat zijn volgende aanpassingen doorgevoerd : - Basiscontract (versie 3.1 ingediend op 1 juli 2024 door Synergrid, bevestigd door Elia op 1 augustus 2024): o art. 4.1.3 / 4.2.4: De woorden ‘ondersteunende diensten en strategische reserves’ worden vervangen door ‘flexibiliteitsdiensten’; o art. 4.2.4, tweede lid: Toevoeging van een bijkomende verwijzing naar ‘artikel 6

(4)(

b)van de SOGL’ en een aantal taalkundige verbeteringen; o art. 4.2.4, derde lid: Wordt aangevuld met ‘Specifiek voor (niet-marktgebaseerde) flexibiliteitsdiensten voor congestiebeheer, worden de gegevensuitwisselingen en principes beschreven in Bijlage 6.7 en 11.8.’; o art. 5.1.2 zesde lid: Toevoeging van ‘respectievelijk foutaandeel’ , tussen de woorden ‘geleden schade’ en ‘zonder afbreuk te doen’ o art. 5.2 derde lid, zesde punt: het woord ‘vordering’ wordt gewijzigd in ‘schadeclaim’; o art. 5.2 derde lid, zevende punt: De eerste ‘OFWEL’ wordt volledig geschrapt en vervangen door een tweede ‘OFWEL’. In de oorspronkelijke tweede OFWEL wordt het woord ‘hypothese’ aangevuld met ‘A’; o art. 5.2 vierde lid: Wordt volledig geschrapt; Niet-vertrouwelijk 14/52 - o art. 5.2 vijfde lid: De woorden ‘In de hypothese (A)van de vergoedingsregimes voorzien in de gewestelijke wetgeving inzake de elektriciteitsmarkt’ worden geschrapt en vervangen door ‘ In de hypothese (A)’; o art. 5.2: wordt aangevuld met een zesde lid dat start met ‘In de hypothese (B) …’;art. 7.2: de eerste zin start met ‘Onverminderd andersluidende bepalingen krachtens de toepasselijke regelgeving, met inbegrip van deze nopens de notificaties, zoals voorgeschreven door het systeembeschermings- en herstelplannen, worden alle kennisgevingen tussen Partijen gedaan’. Bijlage 1 (versie 3.1 ingediend op 1 juli 2024 door Synergrid, bevestigd door Elia op 1 augustus 2024): o - Bijlage 5 (versie 3.1 ingediend op 1 juli 2024 door Synergrid, bevestigd door Elia op 1 augustus 2024): o - - - De inventaris van bijlagen is geactualiseerd met nieuw toegevoegde bijlagen 15, 16, en 17. De bijlage is in lijn gebracht met de meest recentelijk goedgekeurde transmissienettarieven. Bijlage 6: (versie 3.1 ingediend op 1 juli 2024 door Synergrid, bevestigd door Elia op 1 augustus 2024): o Onder “Voorwerp” is de noodleveranciersregeling capaciteitsremuneratiemechanisme (CRM) toegevoegd; o Onder “Allocatie” is opgenomen dat de impact van gewestelijke regelgeving op de allocatie en de reconciliatie en de communicatie met de marktpartijen, beschreven wordt in de Technische Reglementen Distributie en Technische Reglementen Plaatselijk Vervoer; o Onder “Gegevensuitwisseling in het kader van flexibiliteitsdiensten” wordt de CRM opgenomen, wordt een sectie opgenomen over de limieten die, conform artikel 182 van de SOGL, worden gecommuniceerd, en wordt de FlexHub en RTCP toegevoegd; o Er is een nieuwe sectie “Gegevensuitwisseling noodleveranciersregeling” opgenomen; o Bijlage A van bijlage 6 wordt geschrapt. in het kader en van het de Bijlage 7: (versie 3.1 ingediend op 1 juli 2024 door Synergrid, bevestigd door Elia op 1 augustus 2024): o Onder “ Gegevens- en informatie-uitwisseling betreffende de planning van de netten” is op meerdere plaatsen een sectie over opslag toegevoegd; o Onder “Ontwikkeling van de transmissie- en distributienetten” wordt de doelstelling van technisch-economisch optimum verder verklaard. Ook andere verduidelijkingen zijn aangebracht; o Een nieuwe bijlage I is toegevoegd. Bijlage 11 (versie 3.1 ingediend op 1 augustus 2024 door Elia): o Niet-vertrouwelijk Meerdere verduidelijkingen zijn toegevoegd doorheen de bijlage, waaronder: 15/52 - - o Onder “Grenzen met betrekking tot het onderhoud en de uitbating van de installaties” wordt het onderscheid tussen de standaardopties enerzijds en de afwijkingen hierop in historische gevallen anderzijds, verduidelijkt; o De oorspronkelijke titel van punt 8. “Congestiebeheer door beperking van decentrale productie-eenheden” wordt veralgemeend en uitgebreid tot “Congestiebeheer door modulatie van decentrale productie-eenheden en van opslag-eenheden”, en deze aanpassingen zijn consequent doorgevoerd doorheen het beschouwde artikel. Bijkomend worden details opgenomen van gegevensuitwisseling tussen de TNB/PVNB/GTNB en de LGL Lead DNB Flex in het kader van de modulatie. Tenslotte wordt ook een paragraaf met verduidelijking van de back-up oplossing indien het modulatieproces faalt, geïntegreerd; o De oorspronkelijke titel van punt 11. “Congestiebeheer en ondersteunende diensten” is vervangen door “Operationeel inzetten van flexibiliteitsdiensten”. In punt 11 is een paragraaf toegevoegd over het opstellen van technische specificaties voor deelname aan de detailhandels-, groothandels- en balanceringsmarkten door de DNB en een paragraaf met betrekking tot de afspraken voor activatie- en controletesten. Bijlage 12 (versie 3.1 ingediend op 1 augustus 2024 door Elia): o Verduidelijkingen zijn doorgevoerd met betrekking tot de geharmoniseerde richtsnoeren voor alarmwaarden en de link met de 2,5% variatie rond consignespanning; o Er zijn enkele verduidelijkingen doorgevoerd over de modaliteiten van de gegevensuitwisseling, verslagen en analyses in het kader van incidenten. Bijlage 14: (versie 3.1 ingediend op 1 juli 2024 door Synergrid, bevestigd door Elia op 1 augustus 2024): o De definitielijst is geactualiseerd door termen toe te voegen en te verwijderen. 26. Omdat het voorstel SOK versie 3.1, ingediend bij de CREG op 1 juli 2024 door Synergrid, indiening dat door Elia op 1 augustus 2024 werd bevestigd, heel wat inhoudelijke aanpassingen bevat ten opzichte van het ter raadpleging voorgelegde voorstel, versie 3.0, en dus deze aanpassingen niet steeds beogen te antwoorden op het resultaat van de raadpleging, maar rekening trachten te houden met de opmerkingen geformuleerd door de regulatoren na openbare raadpleging (Bijlage 2.b van deze beslissing), is de CREG van oordeel dat de voorgestelde wijzigingen in SOK 3.1 aan een openbare raadpleging moeten worden onderworpen, alvorens de CREG deze voorgestelde wijzigingen kan goedkeuren. Om deze reden kan de CREG op dit ogenblik de voorgestelde wijzigingen van de SOK, versie 3.1 niet goedkeuren. Dit belet de CREG evenwel niet om nu reeds in deel drie van deze beslissing inhoudelijk commentaar te geven op de voorgestelde wijzigingen van SOK, versie 3.1 zodat hieraan het nodige gevolg kan worden gegeven naar aanleiding van een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK. Niet-vertrouwelijk 16/52 3. BEOORDELING 3.1. GOEDKEURINGSCRITERIA 27. Met toepassing van artikel 3 van de gedragscode dient de netbeheerder de daarin opgesomde type-overeenkomsten evenals alle wijzigingen die hieraan worden aangebracht, aan de CREG ter goedkeuring voor te leggen: “Art. 3. § 1. Worden aan de goedkeuring van de CREG onderworpen, volgens de procedure van paragraaf 2 en onverminderd de Europese netcodes en richtsnoeren, de ontwerpen van type-overeenkomsten, evenals de wijzigingen ervan, voor:
a)de aansluiting op het transmissienet;
b)de toegang tot het transmissienet;
c)de balanceringsverantwoordelijkheid;
d)het verstrekken van ondersteunende diensten aan de transmissienetbeheerder;
e)de programmaverantwoordelijkheid op het transmissienet;
f)de verantwoordelijkheid voor de niet-beschikbaarheidsplanning op het transmissienet;
g)de informatie-uitwisseling met de aanbieders van ondersteunende diensten en de leveranciers op het transmissienet;
h)de samenwerking met de lokale transmissienetbeheerders en de publieke distributienetbeheerders, met inbegrip van het akkoord bedoeld in artikel 40, lid 7, van de Europese richtsnoeren SOGL. § 2. De transmissienetbeheerder geeft zo vlug mogelijk kennis aan de CREG van de ontwerpen van overeenkomsten bedoeld in paragraaf 1 en de hieraan aangebrachte wijzigingen. De ontwerpen van de type-overeenkomsten en de hieraan aangebrachte wijzigingen worden ingediend na publieke raadpleging door de transmissienetbeheerder, georganiseerd op zijn website. Onverminderd de bevoegdheden voor de CREG in de Europese netcodes en richtsnoeren, neemt de CREG haar beslissing tot goedkeuring, tot verzoek om herziening van bepaalde clausules of tot weigering van de goedkeuring, binnen een redelijke termijn. De transmissienetbeheerder publiceert de goedgekeurde typeovereenkomsten zo snel mogelijk op zijn website. § 3. De formulieren bedoeld in deze gedragscode worden zo snel mogelijk door de transmissienetbeheerder aan de CREG bezorgd. De CREG bezorgt haar opmerkingen bij deze formulieren aan de transmissienetbeheerder. Dezelfde procedure geldt voor de aan deze formulieren aangebrachte wijzigingen. § 4. De ontwerpen van de type-overeenkomsten bedoeld in paragraaf 1, net als hun eventuele wijzigingen, preciseren hun ingangsdatum die wordt goedgekeurd door de CREG, rekening houdend met hun draagwijdte en vereisten gelinkt aan de betrouwbaarheid, de veiligheid en de efficiëntie van het transmissienet. ” Het zijn, met uitzondering van de type-samenwerkingsovereenkomst tussen Elia en de distributienetbeheerders, contracten waarvan alle bepalingen eenzijdig zijn vastgesteld door Elia en waarover de netgebruikers niet kunnen onderhandelen. Juridisch gezien dienen deze overeenkomsten derhalve als toetredingsovereenkomsten te worden gekwalificeerd. Niet-vertrouwelijk 17/52 28. Artikel 3 van de gedragscode bepaalt niet aan welke criteria de CREG de type-overeenkomsten met het oog op het nemen van haar beslissingen moet toetsen5. Het komt derhalve aan de CREG toe een concrete invulling te geven aan deze beoordelingsbevoegdheid. Uit het geheel van Europese en nationale wettelijke bepalingen die de energiemarkt beheersen6 blijkt dat de verschillende actoren (de lidstaten, de regulatoren, de netbeheerder, …) allen moeten ageren om volgend fundamenteel doel te bereiken: bijdragen aan de totstandkoming van een geïntegreerde interne elektriciteitsmarkt, die terzelfdertijd concurrentieel, flexibel, efficiënt, betrouwbaar en zeker is, duurzaam vanuit milieuoogpunt en die rekening houdt met de belangen van de consument. Het nastreven van dit fundamenteel doel vertaalt zich in de verplichting (onder meer) voor lidstaten, regulatoren en netbeheerders om bij hun handelingen rekening te houden met: - de zekerheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van het net, - de opheffing van alle belemmeringen van de markt en obstakels voor toegang tot het net voor nieuwkomers, - de kwaliteit van de openbare dienst, - de bescherming van de consument, - de energie-efficiëntie en de milieuaspecten. Daarbij moeten de markactoren onder meer: - de principes van proportionaliteit en niet-discriminatie toepassen, - de transparantie verzekeren, - waken over de naleving van de technische, juridische beperkingen alsook deze inzake betrouwbaarheid van het net. 29. De CREG kan en moet derhalve nog steeds, zoals het geval was met toepassing van artikel 6 van het opgeheven federaal technisch reglement (zie voetnoot 12), nagaan of de ontwerpen van typeovereenkomsten:
a)de toegang tot het net niet belemmeren;
b)de veiligheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van het net niet in gevaar brengen;
c)conform het algemeen belang zijn. 5 Zoals in artikel 4 van het federaal technisch reglement eveneens het geval was, doch in tegenstelling tot artikel 6, § 1, van het opgeheven technisch reglement van 19 december 2002 (het koninklijk besluit van 19 december 2002 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit en de toegang ertoe). Dit laatste artikel bepaalde dat de CREG in haar onderzoek met het oog op het nemen van haar beslissing met betrekking tot de toegangscontracten van de netbeheerder, dient na te gaan of de algemene voorwaarden van deze contracten : (
a)de toegang tot het net niet belemmeren ; (
b)de veiligheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van het net niet in gevaar brengen ; (
c)conform het algemeen belang zijn. 6 Artikelen 40, lid 3, 42, 58 en 59 van Richtlijn 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU, artikel 3 van Verordening 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende de interne markt voor elektriciteit, de Europese netcodes en richtsnoeren bedoeld in artikel 2, § 1, 1), 1°, van de gedragscode, artikelen 8 en 23 van de elektriciteitswet. Niet-vertrouwelijk 18/52 Hierbij dient rekening te worden gehouden met de ongelijkwaardige positie van de contractspartijen, behalve dan bij de samenwerkingsovereenkomst tussen transmissienetbeheerder en distributienetbeheerders die in overleg tot stand komt en die de CREG beschouwt als gelijkwaardige contractspartners. Elia heeft, als exclusief beheerder van het transmissienet, een wettelijke monopoliepositie. Het transmissienet is voor de netgebruikers een essentiële infrastructuur waarvoor geen alternatief bestaat ; voor de uitoefening van hun activiteiten zijn zij genoodzaakt met Elia overeenkomsten te sluiten om toegang tot en het gebruik van het transmissienet te hebben. Geen belemmering van de toegang tot het transmissienet 30. Krachtens artikel 15 van de elektriciteitswet hebben de in aanmerking komende afnemers, producenten en tussenpersonen een recht van toegang tot het transmissienet. De vrije toegang tot het transmissienet is essentieel voor de vrijmaking van de elektriciteitsmarkt. Het recht van toegang tot het transmissienet is dan ook een basisprincipe dat ruim dient te worden geïnterpreteerd. Elke uitzondering op of beperking van dit recht moet derhalve uitdrukkelijk voorzien zijn en beperkend geïnterpreteerd worden (cf. de uitzondering vervat in artikel 15, § 1, derde lid, van de elektriciteitswet). De CREG meent dan ook dat het niet kan toegelaten worden dat de netbeheerder op enige wijze het recht van toegang tot het transmissienet van in aanmerking komende afnemers, producenten en tussenpersonen zou bemoeilijken, beperken of belemmeren door het opleggen van onbillijke contractvoorwaarden. Veiligheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van het transmissienet 31. Eén van de taken van de netbeheerder bestaat erin te zorgen voor een zeker, betrouwbaar en efficiënt elektriciteitsnet en er in dit verband op toezien dat de nodige ondersteunende diensten beschikbaar zijn en geïmplementeerd worden, voor zover die beschikbaarheid onafhankelijk is van ieder ander transmissienet waaraan zijn systeem gekoppeld is. Bij het onderzoek van de typeovereenkomsten wordt dan ook geverifieerd of hieraan voldaan is. Bijzondere aandacht moet worden verleend aan de aspecten van energie-efficiëntie, de integratie van hernieuwbare energiebronnen en de milieuoverwegingen aangezien deze aangelegenheden een aanzienlijk belang hebben verworven in de Europese en nationale wetgeving de laatste jaren. Conformiteit met het algemeen belang 32. De vennootschap die het transmissienet beheert, dient dit beheer waar te nemen in het algemeen belang, ten voordele van alle afnemers en alle leveranciers van stroom7. 33. Het algemeen belang is een ruim begrip. Voor de toepassing van artikel 3 van de gedragscode interpreteert de CREG dit begrip als verwijzend naar ten minste alle rechtsregels die van openbare orde zijn, waaronder in ieder geval de sectorspecifieke wetgeving, het mededingingsrecht en de taalwetgeving, en de algemene verbintenissenrechtelijke regels waarvan de niet-naleving gesanctioneerd wordt door (ver)nietig(baar)heid of doordat strijdige bedingen als ongeschreven worden beschouwd. Hierbij dient te worden opgemerkt dat sommige van deze rechtsregels in de 7 Zie onder meer Parl. St. Senaat 1998-99, nr.1308/4, blz. 22. Niet-vertrouwelijk 19/52 praktijk dezelfde eisen stellen aan de contracten, zoals bijvoorbeeld de vereiste van redelijke, billijke, evenwichtige en proportionele contractsbepalingen. De sectorspecifieke wetgeving 34. De sectorspecifieke wetgeving die de CREG begrijpt onder het begrip “algemeen belang” omvat alle regels daarin van openbare orde. Het betreft bijgevolg het recht van toegang tot het transmissienet en de regulering van de transmissienettarieven. Onverminderd het openbare orde karakter van de regulering van de tarieven met betrekking tot het transmissienet en de gedragscode, dient er ook op gewezen te worden dat het tot de algemene taak van de CREG behoort om toezicht en controle uit te oefenen op de toepassing van de wetten en reglementen die de sectorspecifieke regelgeving inzake elektriciteit betreffen, met inbegrip van het toezicht op de Europese verordeningen die de netcodes en richtsnoeren in de elektriciteitssector vaststellen (artikel 23, § 2, tweede lid, 8°, van de elektriciteitswet). Deze controletaak kent als sanctie die de CREG eventueel kan opleggen, het opleggen van administratieve geldboetes nadat de CREG een overtreding van de sectorspecifieke rechtsregels heeft vastgesteld (artikel 31 van de elektriciteitswet). Dankzij artikel 3 van de gedragscode hoeft de CREG niet onmiddellijk artikel 31 van de elektriciteitswet in werking te stellen, maar kan zij, indien dit nodig blijkt, eerst de onwettige voorwaarden van de typeovereenkomsten weren en de netbeheerder uitnodigen de nodige aanpassingen te doen. Het mededingingsrecht 35. In het kader van de liberalisering van de elektriciteitsmarkt houdt het nastreven van het algemeen belang onder meer het creëren van een effectieve vrije mededinging en het waken over het goed functioneren van de markt in (dit in het uiteindelijke belang van de consument en van een gelijk speelveld voor de concurrenten op de markt). Daarbij dient erover gewaakt te worden dat een onderneming die een dominante positie bekleedt, geen inbreuk maakt op het algemeen belang door het opleggen van onbillijke voorwaarden aan zijn medecontractanten die de normale werking van de mededinging verhinderen of beperken. Het creëren van en waken over een effectieve vrije mededinging in het algemeen belang strekt verder dan enkel het verzekeren van de vrije toegang tot het net. De vrije toegang tot het net is weliswaar een essentiële maar op zich geen voldoende voorwaarde voor het verzekeren van een daadwerkelijke mededinging op de elektriciteitsmarkt. Er dient dan ook over gewaakt te worden dat geen enkele van de voorwaarden die door de netbeheerder aan zijn medecontractanten opgelegd wordt, de normale werking van de mededinging zou verhinderen of beperken. Voorts moet erop gewezen worden dat het tot stand brengen van een dergelijke effectieve mededinging niet beperkt is tot de markt voor de levering van elektriciteit aan klanten maar alle markten van elektriciteitssector betreft waarop geen wettelijk monopolie is toegekend (zoals bijvoorbeeld ook de markt voor de handel van elektriciteit en de markt voor productie van elektriciteit). Er kan dan ook evenmin toegelaten worden dat de netbeheerder in een contract dat activiteiten op een welbepaalde markt betreft, onbillijke voorwaarden zou opleggen die de normale werking van de mededinging op een verbonden of naburige markt zou verhinderen of beperken. 36. Artikel IV.2 van het Wetboek van economisch recht, evenals artikel 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), verbieden ondernemingen immers om misbruik te maken van een machtspositie op de betrokken Belgische markt/interne markt of op een wezenlijk deel ervan. Elia heeft een wettelijk monopolie wat betreft het beheer van het transmissienet in België. Het Hof van Justitie van de Europese Unie is van oordeel dat een onderneming die een Niet-vertrouwelijk 20/52 wettelijk monopolie heeft, kan worden beschouwd als zijnde een onderneming met een machtspositie8. Er is sprake van een machtspositie wanneer de positie een onderneming in staat stelt om de instandhouding van een daadwerkelijke mededinging te verhinderen doordat zij het haar mogelijk maakt zich, jegens haar concurrenten, afnemers of leveranciers, in belangrijke mate onafhankelijk te gedragen. Het misbruik van machtspositie kan verschillende courante vormen aannemen zoals het opleggen van onbillijke contractuele voorwaarden, de discriminatie tussen handelspartners door het toepassen van ongelijke voorwaarden voor gelijkwaardige prestaties. Het opnemen van clausules in de type-overeenkomst die onbillijk zijn, namelijk clausules die de medecontractant van Elia niet zou hebben aanvaard onder normale mededingingsvoorwaarden, zijn ongeoorloofd en kunnen niet worden aanvaard. Dergelijke clausules dienen beschouwd te worden als zijnde misbruik van de machtspositie in hoofde van Elia. De algemene verbintenissenrechtelijke regels Nieuw Burgerlijk Wetboek 37. Het Burgerlijk Wetboek werd grondig hervormd en zal op termijn uit 10 boeken bestaan. De stand van zaken op datum van huidige beslissing en voor zover van belang voor het onderwerp van huidige beslissing kan als volgt worden weergegeven: Boek 1: Algemene bepalingen: de wet van 28 april 2022 houdende boek 1 'Algemene bepalingen' van het Burgerlijk Wetboek werd bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad op 1 juli 2022. De wet is in werking getreden op 1 januari 2023 (de eerste dag van de zesde maand na die waarin ze is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad). Artikel 3 van voormelde wet bepaalt: “De bepalingen van boek 1 van het Burgerlijk Wetboek zijn van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben plaatsgevonden na de inwerkingtreding van deze wet. Tenzij partijen anders zijn overeengekomen, zijn die niet van toepassing en blijven de vorige regels van toepassing: 1° op de toekomstige gevolgen van rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben plaatsgevonden voor de inwerkingtreding van deze wet; 2° in afwijking van het eerste lid, op rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben plaatsgevonden na de inwerkingtreding van deze wet die betrekking hebben op een verbintenis ontstaan uit een rechtshandeling of rechtsfeit dat heeft plaatsgevonden voor de inwerkingtreding van deze wet.” Boek 5: Verbintenissen: De wet van 28 april 2022 houdende invoeging van boek 5 'Verbintenissen' van het Burgerlijk Wetboek werd bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad op 1 juli 2022. De wet is in werking getreden op 1 januari 2023 (de eerste dag van de zesde maand na die waarin ze is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad). 8 HvJEG., 23 april 1991, Zaak nr. C-41/90, Klaus Höfner en Fritz Eser c/ Macrotron GmbH, Rec., 1991, p. I-01979. Niet-vertrouwelijk 21/52 Artikel 64 van voormelde wet bepaalt: “De bepalingen van boek 5 van het Burgerlijk Wetboek zijn van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben plaatsgevonden na de inwerkingtreding van deze wet.” Tenzij partijen anders zijn overeengekomen, zijn die bepalingen niet van toepassing en blijven de vorige regels van toepassing: 1° op de toekomstige gevolgen van rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben plaatsgevonden voor de inwerkingtreding van deze wet; 2° in afwijking van het eerste lid, op rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben plaatsgevonden na de inwerkingtreding van deze wet die betrekking hebben op een verbintenis ontstaan uit een rechtshandeling of rechtsfeit dat heeft plaatsgevonden voor de inwerkingtreding van deze wet.” Boek 6: Buitencontractuele aansprakelijkheid: Het wetsvoorstel tot hervorming van het buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht (boek 6 van het Burgerlijk Wetboek) werd door de Kamer van Volksvertegenwoordigers op 1 februari 2024 aangenomen. De zes artikelen in het oud Burgerlijk Wetboek worden uitgebreid tot 40 nieuwe artikelen in het nieuw Burgerlijk Wetboek. Het uitgangspunt van de hervorming is een evenwicht te vinden tussen de vrijheid van handelen en ondernemen enerzijds en de bescherming van het slachtoffer anderzijds. Daartoe worden enkele kleinere en grotere wijzigingen ingevoegd. Fout, schade en oorzakelijk verband zijn nog steeds de elementen van een onrechtmatige daad. Boek 7: Bijzondere overeenkomsten: De Commissie voor de hervorming van het overeenkomstenrecht zet haar werkzaamheden verder. Boek 8: Bewijs: De wet van 13 april 2019 tot invoering van het (nieuwe) Burgerlijk Wetboek en tot invoeging van boek 8 'Bewijs' in dat Wetboek is in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt en is op 1 november 2020 in werking getreden. Boek 9: Zekerheden: De Commissie voor de hervorming van het recht betreffende de zekerheden zet haar werkzaamheden verder. Er werd eveneens een Commissie voor de hervorming van het hypotheekrecht opgericht. Zij zet haar werkzaamheden verder. Boek 10: Verjaring: De Commissie voor de hervorming van het verjaringsrecht zet haar werkzaamheden verder. De belangrijkste wijzigingen in boek 5 “Verbintenissen” ten opzichte van het oud Burgerlijk Wetboek zijn: - de codificatie van belangrijke rechtsfiguren, ontwikkeld in de rechtspraak, - de modernisering of wijziging van bepaalde begrippen. Boek 5 “Verbintenissen” van het Burgerlijk Wetboek 38. Het nieuwe verbintenissenrecht trad in werking op 1 januari 2023. Het werd gecodificeerd in Boek 5 “Verbintenissen” van het (nieuw) Burgerlijk Wetboek. Een aantal bepalingen uit dit Boek 5 zijn bijzonder vermeldenswaard in de context van de typeovereenkomsten gehanteerd door Elia. i. Definitie van “toetredingscontract” Niet-vertrouwelijk 22/52 39. Artikel 5.10 “Toetredingscontract” van het Burgerlijk Wetboek definieert het begrip “toetredingscontract” als volgt: “Een contract is een toetredingscontract wanneer het vooraf en eenzijdig is opgesteld door een partij en er niet over onderhandeld kan worden. Het feit dat over sommige bedingen van het contract kan worden onderhandeld, sluit de toepassing van dit artikel op de rest van het contract niet uit, indien de globale beoordeling leidt tot de conclusie dat het niettemin gaat om een toetredingscontract.” i. Gemeenrechtelijk verbod van kennelijk onevenwichtige bedingen 40. Artikel 5.52 “Onrechtmatige bedingen” van het Burgerlijk Wetboek luidt als volgt: “Elk beding waarover niet kan worden onderhandeld en dat een kennelijk onevenwicht schept tussen de rechten en plichten van partijen is onrechtmatig en wordt voor niet geschreven gehouden. Bij de beoordeling van het kennelijk onevenwicht wordt rekening gehouden met alle omstandigheden rond het sluiten van het contract. Het eerste lid is noch van toepassing op de bepaling van de hoofdprestaties van het contract, noch op de gelijkwaardigheid van deze hoofdprestaties.” i. Schadebeding 41. Artikel 5.88. “Schadebeding” van het Burgerlijk Wetboek bepaalt het volgende daarover: “§ 1. De partijen kunnen vooraf overeenkomen dat in geval van toerekenbare nietnakoming, de schuldenaar als vergoeding gehouden is tot de betaling van een forfaitair bedrag of tot het leveren van een bepaalde prestatie. In dit geval kan aan de andere partij geen grotere, noch kleinere vergoeding worden toegekend. § 2. Niettemin matigt de rechter, ambtshalve of op verzoek van de schuldenaar, het schadebeding als het kennelijk onredelijk is, waarbij hij rekening houdt met de schade en alle andere omstandigheden, in het bijzonder met de rechtmatige belangen van de schuldeiser. Bij matiging kan de rechter de schuldenaar niet veroordelen tot een vergoeding die lager is dan een redelijk bedrag of een redelijke prestatie. § 3. Wanneer interest is bedongen voor vertraging in de betaling van een geldsom, is paragraaf 2, eerste lid, van overeenkomstige toepassing. Bij matiging kan de rechter de schuldenaar niet veroordelen tot een interest die lager is dan de wettelijke interest. § 4. Wanneer zij opgenomen zijn in de algemene voorwaarden van een toetredingscontract en betrekking hebben op de niet-nakoming van een geldschuld, kan de Koning bij koninklijk besluit, overlegd in Ministerraad, in afwijking van de tweede en derde paragraaf, het maximum bedrag van het schadebeding en de maximale moratoire intrest vastleggen. Hij houdt hierbij rekening met het bedrag van de verbintenis tot betaling van een geldsom, met de soort overeenkomst en de sector van de betrokken activiteiten. Afwijkende bedingen worden voor niet-geschreven gehouden in de mate dat zij het toegelaten maximum overschrijden. § 5. Indien de verbintenis gedeeltelijk is uitgevoerd, herleidt de rechter naar evenredigheid het schadebeding dat betrekking heeft op de volledige niet-nakoming door de schuldenaar. § 6. Indien het schadebeding betrekking heeft op een onredelijk gering bedrag of geringe prestatie, rekening houdend met de schade en alle andere omstandigheden, in het bijzonder de rechtmatige belangen van de schuldeiser, is artikel 5.89 van overeenkomstige toepassing. Niet-vertrouwelijk 23/52 § 7. Ieder beding dat strijdig is met de bepalingen van paragrafen 2, 3 of 5 wordt voor nietgeschreven gehouden.” i. Bevrijdingsbedingen 42. Artikel 5.89. “Bevrijdingsbeding” van het Burgerlijk Wetboek bepaalt het volgende: “§ 1. Tenzij de wet anders bepaalt, mogen de partijen een beding overeenkomen dat de schuldenaar volledig of gedeeltelijk bevrijdt van zijn contractuele of buitencontractuele aansprakelijkheid. Het beding kan de schuldenaar bevrijden van zijn zware fout of van die van een persoon voor wie hij moet instaan. Een dergelijke bevrijding wordt niet vermoed. Worden evenwel voor niet-geschreven gehouden de bedingen die de schuldenaar bevrijden: 1° van zijn opzettelijke fout of van die van een persoon voor wie hij moet instaan; of 2° van zijn fout of van die van een persoon voor wie hij moet instaan, wanneer die fout het leven of de fysieke integriteit van een persoon aantast. Het beding dat het contract uitholt, wordt eveneens voor niet-geschreven gehouden. § 2. Doet de schuldenaar voor de nakoming van het contract een beroep op hulppersonen, dan kunnen zij tegen de hoofdschuldeiser het bevrijdingsbeding inroepen dat is overeengekomen tussen hem en de schuldenaar.” Wetboek van economisch recht 43. Door een wet van 4 april 2019 worden in het Wetboek van economisch recht (WER) drie sets van nieuwe regels ingevoerd voor relaties tussen ondernemingen (b2b). De eerste set heeft betrekking op de transparantie en de interpretatie van clausules in b2b-contracten alsook de (on)rechtmatigheid van contractuele clausules in b2b-relaties. De tweede set verbiedt een nieuwe restrictieve mededingingspraktijk, namelijk misbruik van een positie van economische afhankelijkheid. Tot slot, de derde set van regels onderscheidt een aantal categorieën van oneerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen. 44. Worden als belangrijk in dit kader beschouwd: Art. VI.91/2. Indien alle of bepaalde bedingen van de overeenkomst schriftelijk zijn, moeten ze duidelijk en begrijpelijk zijn opgesteld. Een overeenkomst kan onder meer worden geïnterpreteerd aan de hand van de marktpraktijken die er rechtstreeks verband mee houden. Art. VI.91/3. § 1. Voor de toepassing van deze titel is elk beding van een overeenkomst gesloten tussen ondernemingen dat, alleen of in samenhang met één of meer andere bedingen, een kennelijk onevenwicht schept tussen de rechten en plichten van de partijen, onrechtmatig. § 2. Voor de beoordeling van het onrechtmatige karakter van een beding van een overeenkomst worden alle omstandigheden rond de sluiting van de overeenkomst, de algemene economie van de overeenkomst, alle geldende handelsgebruiken, alsmede alle andere bedingen van de overeenkomst of van een andere overeenkomst waarvan deze afhankelijk is, op het moment waarop de overeenkomst is gesloten in aanmerking genomen, rekening houdend met de aard van de producten waarop de overeenkomst betrekking heeft. Voor de beoordeling van het onrechtmatige karakter wordt tevens rekening gehouden met het in artikel VI.91/2, eerste lid, bepaalde vereiste van duidelijkheid en begrijpelijkheid van het beding. Niet-vertrouwelijk 24/52 De beoordeling van het onrechtmatige karakter van bedingen heeft geen betrekking op de bepaling van het eigenlijke voorwerp van de overeenkomst, noch op de gelijkwaardigheid van enerzijds de prijs of vergoeding en anderzijds de als tegenprestatie te leveren producten, voor zover die bedingen duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd. Art. VI.91/4. Zijn onrechtmatig, de bedingen die ertoe strekken : 1° te voorzien in een onherroepelijke verbintenis van de andere partij terwijl de uitvoering van de prestaties van de onderneming onderworpen is aan een voorwaarde waarvan de verwezenlijking uitsluitend afhankelijk is van haar wil; 2° de onderneming het eenzijdige recht te geven om een of ander beding van de overeenkomst te interpreteren; 3° in geval van betwisting, de andere partij te doen afzien van elk middel van verhaal tegen de onderneming; 4° op onweerlegbare wijze de kennisname of de aanvaarding van de andere partij vast te stellen met bedingen waarvan deze niet daadwerkelijk kennis heeft kunnen nemen vóór het sluiten van de overeenkomst. Art. VI.91/5. Worden behoudens bewijs van het tegendeel vermoed onrechtmatig te zijn de bedingen die ertoe strekken : 1° de onderneming het recht te verlenen om zonder geldige reden de prijs, de kenmerken of de voorwaarden van de overeenkomst eenzijdig te wijzigen; 2° een overeenkomst van bepaalde duur stilzwijgend te verlengen of te vernieuwen, zonder opgave van een redelijke opzegtermijn; 3° zonder tegenprestatie het economische risico op een partij leggen indien die normaliter op de andere onderneming of op een andere partij bij de overeenkomst rust; 4° op ongepaste wijze de wettelijke rechten van een partij uit te sluiten of te beperken in geval van volledige of gedeelde wanprestatie of gebrekkige uitvoering door de andere onderneming van een van haar contractuele verplichtingen; 5° onverminderd artikel 1184 van het Burgerlijk Wetboek, de partijen te verbinden zonder opgave van een redelijke opzegtermijn; 6° de onderneming te ontslaan van haar aansprakelijkheid voor haar opzet, haar zware fout of voor die van haar aangestelden of, behoudens overmacht, voor het niet-uitvoeren van de essentiële verbintenissen die het voorwerp van de overeenkomst uitmaken; 7° de bewijsmiddelen waarop de andere partij een beroep kan doen te beperken; 8° in geval van niet-uitvoering of vertraging in de uitvoering van de verbintenissen van de andere partij, schadevergoedingsbedragen vast te stellen die kennelijk niet evenredig zijn aan het nadeel dat door de onderneming kan worden geleden. Art. VI.91/6. Elk onrechtmatig beding is verboden en nietig. De overeenkomst blijft bindend voor de partijen indien ze zonder de onrechtmatige bedingen kan blijven voortbestaan. De wetgever heeft er dus voor gekozen om contracten gesloten tussen ondernemingen aan een reeks van nieuwe open normen te onderwerpen, die de ondernemings- en contractvrijheid beperken. Voortaan zijn bedingen in ondernemingscontracten onrechtmatig en nietig indien ze een kennelijk onevenwicht tussen de rechten en plichten van partijen scheppen. Wet op het taalgebruik 45. De wetten op het gebruik van de talen in bestuurszaken zijn van toepassing op de typeovereenkomsten gehanteerd door Elia. Niet-vertrouwelijk 25/52 3.2. ALGEMENE OPMERKINGEN BETREFFENDE DE VOORGESTELDE WIJZIGINGEN SOK VERSIE 3.0 46. Het voorstel SOK versie 3.0 bestaat uit enerzijds een basiscontract en anderzijds uit 16 bijlagen. 47. In haar beslissing (B)2384 heeft de CREG de SOK ingediend op 30 september 2021 goedgekeurd, met dien verstande dat aan Elia gevraagd werd om bij een eerstvolgend voorstel tot wijziging van de SOK rekening te houden met haar opmerkingen en vragen naar informatie verwoord in deze beslissing. Het betreft meer bepaald de vragen (tot aanpassing of naar informatie) en opmerkingen in de paragrafen 20, 21, 41, 44, 47 tot 51, 53, 66, 67, 69, 82, 84, 88, 91, 110, 113, 118, 120, 125 tot 129, 134, 135, 137 tot 139, 144 tot 146, 148, 151, 154, 159, 162, 164, 165, 171, 172, 175, 177, 180, 181, 182, 184, 185, 187, 189, 191 tot 200 en 202 tot 209 van de beslissing (B)2384. 48. Na onderzoek van de SOK, versie 3.0, heeft de CREG vastgesteld dat aan voormelde opmerkingen en vragen naar informatie ofwel niet voldoende gevolg werd gegeven, ofwel de CREG nog bijkomende opmerkingen en/of vragen heeft naar informatie. Het betreft volgende paragrafen van de beslissing (B)2384: - § 41 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 53 van deze beslissing; - § 44 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 55 van deze beslissing; - § 47 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 57 van deze beslissing; - § 48 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 58 van deze beslissing; - § 51 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 60 van deze beslissing; - §§ 67 en 69 van de beslissing (B)2384: zie paragrafen 0 van deze beslissing; - § 84 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 72 van deze beslissing; - § 91 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 73 van deze beslissing; - § 110 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 74 van deze beslissing; - §§ 113 en 118 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 77 van deze beslissing; - §§ 120 en 128 van de beslissing (B)2384: zie paragrafen 78 en 86 van deze beslissing; - §§ 123 tot en met 125 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 78 en 90 van deze beslissing - § 126 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 91 van deze beslissing - § 127 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 93 van deze beslissing; - § 129 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 95 van deze beslissing; - § 134 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 98 van deze beslissing; - § 136 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 100 van deze beslissing; - § 137 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 101 van deze beslissing; - § 138 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 103 van deze beslissing; - § 162 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 105 van deze beslissing; - § 164 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 107 van deze beslissing; Niet-vertrouwelijk 26/52 - § 171 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 108 van deze beslissing; - § 181 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 110 van deze beslissing; - §§ 184 en 185 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 111 van deze beslissing; - § 191 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 112 van deze beslissing; - § 192 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 113 van deze beslissing; - § 195 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 115 van deze beslissing; - § 199 van de beslissing (B)2384: zie paragraaf 119 van deze beslissing. 49. Daarnaast analyseert de CREG in dit deel ook welk gevolg Elia gaf aan de opmerkingen ontvangen tijdens de openbare raadpleging van 16 juni tot 25 augustus 2023 over dit voorstel SOK versie 3.0. Febeliec en Febeg hebben tijdens deze openbare raadpleging hun opmerkingen laten geworden. 50. Febeg maakte een aantal specifieke opmerkingen die door de CREG behandeld worden in de hiernavolgende bespreking. 51. Febeliec daarentegen heeft geen specifieke opmerkingen op dit moment bij de SOK versie 3.0 zelf, maar wenst wel te benadrukken dat deze overeenkomst enkel van toepassing is tussen Elia en de publieke distributienetbeheerders en niet de CDSOs (lees: de CDS-beheerders), gezien die relatie gedekt wordt door het aansluitingscontract en andere daaraan verbonden contracten. Febeliec wenst ook te benadrukken dat CDSOs de relevante SOs (lees: systeembeheerders) zijn voor hun netgebruikers en zodoende ook over veel rollen en verantwoordelijkheden beschikken die gelijkaardig zijn aan deze voor publieke distributienetbeheerders, waarmee rekening moet worden gehouden. Elia besluit dat dit statement geen directe impact heeft op de SOK versie 3.0, er ook geen wijzigingen worden gevraagd en dus geen wijzigingen vanuit dit oogpunt moeten worden doorgevoerd. De CREG heeft hierbij geen opmerkingen. De SOK geldt inderdaad niet voor CDS-beheerders. De relatie tussen Elia en CDS-beheerders wordt inderdaad geregeld door andere contracten. Niet-vertrouwelijk 27/52 3.3. ALGEMENE OPMERKINGEN 3.3.1. Titels 3.2.1, 3.2.2 en 3.2.3 van de beslissing (B)2384 52. In paragraaf 41 van haar beslissing (B)2384 van 22 augustus 2023 motiveerde de CREG waarom de SOK het geheel van de aspecten inzake de samenwerking tussen Elia en de DNBs dient te bevatten en bijgevolg een “volledige overeenkomst” moet uitmaken. In dit opzicht stelde de CREG vast dat een aantal aspecten niet expliciet geregeld werden in het voorstel van SOK versie 2.0. Het betreft bijvoorbeeld het gebruik van algemene verwijzingen naar gegevensuitwisseling, procedures of akkoorden, zonder de inhoud daarvan te preciseren, laat staan op te nemen in de SOK. Niettemin stelde de CREG in haar beslissing (B)2384 er zich van bewust te zijn dat bepaalde elementen een evolutief en/of flexibel9 karakter hebben en dat het niet wenselijk is om een formele goedkeuringsprocedure te doorlopen voor elke aanpassing van deze elementen. De CREG kon dan ook aanvaarden dat de SOK verwijzingen bevat naar documenten, via al dan niet een hyperlink die deze procedures of afspraken bevatten, maar vroeg wel dat deze documenten worden opgelijst in een bijlage bij de SOK, met voor elk document de titel, de datum en informatie betreffende versiebeheer, een motivering van het mogelijks vertrouwelijke karakter en een motivering van het evolutief en/of flexibel karakter. Op vraag van de CREG (of een regionale regulator) dient dan een kopie van de betrokken documenten te worden bezorgd. De bedoeling was en blijft om geen voorafgaande goedkeuring te vereisen van bijlagen die een evolutief en/of flexibel karakter hebben/moeten hebben, zolang deze dit evolutief en/of flexibel karakter hebben/moeten hebben teneinde, onder meer, de samenwerking tussen partijen niet af te remmen. Synergrid antwoordt hierop, alsook op de opmerking van de VREG, dat m.b.t. de concrete afspraken in andere contracten, zij een bijkomende Bijlage A aan de Bijlage 6 heeft toegevoegd. Deze Bijlage A omvat de operationele afspraken voor het 'communication platform’ RTCP en FlexHub tussen Elia en de DSBs voor wat betreft de rollen en verantwoordelijkheden van de Partijen in het kader van de gegevens- en informatie-uitwisselingen. Bovendien antwoordt Synergrid dat een Bijlage 15 werd toegevoegd, die als doel heeft het oplijsten van de procedures en afspraken die worden gemaakt tussen Partijen en waarnaar in de SOK met haar Bijlagen wordt verwezen. 53. De CREG begrijpt hieruit dat de operationele afspraken opgenomen in bijlage A bij bijlage 6 volgens Synergrid een stabiel karakter hebben zodat ze onderdeel kunnen uitmaken van de SOK en dus aan een formeel goedkeuringsproces zijn onderworpen (zie ook de bespreking onder Bijlage 6, van deze beslissing). Echter, voor documenten die geen stabiel karakter hebben, verwijst de CREG naar haar verwachtingen zoals uiteengezet in paragraaf 52 van deze beslissing. Deze documenten moeten ook gelijktijdig aan de CREG worden meegedeeld bij de indiening van een voorstel van wijziging van de SOK of wanneer in tussentijd een wijziging doorgevoerd wordt in deze documenten die via een hyperlink in de SOK vermeld staan. De bedoeling van deze mededeling is dat de CREG haar bevoegdheid van toezicht moet kunnen uitoefenen om te kunnen vaststellen of het document wel of niet onder het voorwerp van een evolutief en/of flexibel karakter valt en dus niet onderworpen moet worden aan een formele 9 Met “elementen met een evolutief en/of flexibel karakter” worden modaliteiten, voorwaarden of praktische afspraken bedoeld die zich nog tijdelijk in een proces van definitieve vastlegging bevinden op het moment van de indiening van de typeSOK ter goedkeuring, en dit ten gevolge van te grote onzekerheid met betrekking tot de toekomstige samenwerkingsnoden Niet-vertrouwelijk 28/52 goedkeuringsprocedure. De CREG vraagt aan Elia om met deze opmerking rekening te houden naar aanleiding van een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK. 54. In paragraaf 44 van haar beslissing (B)2384 merkte de CREG op dat het inderdaad belangrijk is om geïnformeerd te worden over afwijkende overeenkomsten met inbegrip van een motivering over het waarom, hoe en de eventuele impact op marktpartijen van dergelijke afwijkende overeenkomsten, zoals bepaald in artikel 4.1.7. Synergrid merkt hierover op dat in artikel 1 van het Basiscontract versie 3.0 een paragraaf 4 werd toegevoegd in artikel 1, waarin de gevallen worden opgesomd die een specifiek akkoord kunnen rechtvaardigen, zoals voorgesteld door de CREG. Meer bepaald wordt in artikel 1.4 thans bepaald: “De Partijen komen overeen dat in bepaalde gevallen bilateraal bijkomende zaken kunnen worden afgesproken die afwijken van de huidige Overeenkomst. Specifieke akkoorden zijn gerechtvaardigd in de volgende gevallen: • • • omwille van een tijdelijke afwijking om rekening te houden met een historische situatie in afwachting van zijn regularisatie; omwille van technische of andere redenen die een verschil in behandeling tussen distributienetbeheerders rechtvaardigen; omwille van het bijkomstig karakter van de afwijking. De regulatoren worden geïnformeerd over dergelijke bilaterale afspraken welke de Partijen zullen rechtvaardigen.” Febeg stelt voor om de afwijking zoals vermeld op regels 106 en 107 te schrappen. Het betreft de tweede bullet point hierboven. Voor Febeg laat de reden van afwijking omwille van technische of andere redenen die een verschil in behandeling tussen DNBs rechtvaardigen zeer veel ruimte om een verschil in behandeling tussen DNBs te rechtvaardigen. In het kader van eenvoud en kosten efficiëntie is het belangrijk om zoveel als mogelijk te streven naar harmonisatie. Indien omwille van technische of andere redenen een verschil in behandeling nodig is, kan dit verantwoord worden onder de tijdelijke afwijking zoals opgenomen in regels 104 en 105. Synergrid antwoordt hierop dat de netbeheerders het er mee eens zijn dat het belangrijk is om zoveel mogelijk te streven naar harmonisatie. Echter de DNB’s werken aldus Synergrid in een verschillende technische en regelgevende context, waardoor enkel afwijkingen op basis van historische situaties te limitatief zijn. Het is dus nodig dat ook specifieke akkoorden voor technische en andere redenen mogelijk moeten zijn. Er wordt echter op gewezen aldus Synergrid dat het gaat om uitzonderingsgevallen. Synergrid stelt dan ook om de lijnen 106 en 107 in het contract te behouden. 55. De CREG is van mening dat het enkel mag gaan om gevallen waar een gelijke behandeling van de DNB's tot discriminatie zou leiden, nl. er is een objectief gegeven dat een ongelijke behandeling rechtvaardigt. Uiteraard kan dit slechts uitzonderingsgevallen betreffen. Elia moet de CREG dan ook onmiddellijk op de hoogte brengen telkens wanneer gebruik gemaakt wordt van dergelijke bilaterale overeenkomsten samen met de rechtvaardiging waarom afgeweken moet worden, zodat de CREG een effectieve monitoring kan uitvoeren op de toepassing van deze bepalingen in de praktijk. De CREG vraagt aan Elia om deze mededeling op te nemen in een eerstvolgend voorstel tot wijziging van de van SOK. Daarnaast zal de CREG met Elia overleg plegen om de praktische modaliteiten van deze rapportering te bespreken en vast te leggen. Niet-vertrouwelijk 29/52 56. In paragraaf 47 van de beslissing (B)2384 heeft de CREG gevraagd om het formaat voor deze gegevensuitwisseling, desgevallend gebaseerd op de standaard in de MIG, in de typesamenwerkingsovereenkomst wordt opgenomen. Synergrid antwoordt hierop dat “door de expliciete toevoeging van een link naar de MIG TSO (nieuwe Bijlage 16) een antwoord wordt gegeven op de opmerking bij Bijlage 7, punt 7.2 paragraaf 2.1. Zoals door de CREG aangegeven zal zij slechts die delen goedkeuren die zij nodig acht in het kader van de SOK. Wij willen vermijden het document als dusdanig toe te voegen, zodat er steeds naar de laatste versie van de MIG TSO wordt verwezen”. 57. Verwijzend naar paragraaf 52 van deze beslissing, kan de CREG een hyperlink naar een document aanvaarden indien deze opgelijst wordt in een bijlage bij de SOK, met voor elk document onder meer een motivering van het evolutief en/of flexibel karakter. Echter de MIG TSO gaat naar mening van de CREG, over processen die voldoende matuur zijn en niet meer als evolutief aanzien kunnen worden. In deze context verwijst de CREG naar paragraaf 0 en volgende van deze beslissing, waarin de CREG uiteenzet dat de delen van de MIG TSO die onder de bevoegdheid van de CREG vallen, ook door de CREG goedgekeurd moeten worden als onderdeel van de daartoe bestemde nationale voorwaarden en methodologieën. De CREG vraagt dan ook aan Elia om met de opmerkingen in de hierboven vermelde paragrafen rekening te houden naar aanleiding van een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK. 58. Betreffende paragraaf 48 van de beslissing (B)2384 heeft de CREG laten opmerken dat: “de CREG van mening is dat historisch bepaalde eigendomsgrenzen herzien moeten kunnen worden met als doel een zo efficiënt mogelijk beheer van de eigendommen, met duidelijke afbakening van verantwoordelijkheden en plichten. De CREG verzoekt de netbeheerders om de historische eigendomsgrenzen te evalueren, en, in voorkomend geval, een stappenplan uit te werken om de historische eigendomsgrenzen binnen een redelijke maar ambitieuze termijn aan te passen.” Een ambitieuze planning voor regularisatie van de eigendomsgrenzen wensen de netbeheerders te weerleggen. Het is effectief niet omdat een ‘standaard’ eigendomsgrens efficiënt is bij nieuwe investeringen, dat het ook kostenefficiënt is om die grens te verleggen tijdens de levensduur. Bovendien zou dit in overleg met de andere regulatoren moeten beslist worden. De CREG merkt een eensgezind standpunt op bij de netbeheerders wat betreft het door de CREG gevraagd regularisatietraject van eigendomsgrenzen. De CREG aanvaardt dan ook de op dit ogenblik gegeven rechtvaardiging door de netbeheerders dat het niet noodzakelijk kostenefficiënt is om de eigendomsgrens te verleggen tijdens de levensduur en verzaakt voorlopig aan haar vraag. 59. In paragraaf 51 van de beslissing (B)2384 heeft de CREG gesteld dat: “Wat betreft punt 3.2 van Bijlage 11 in verband met de concrete uitvoering van de algemene regels betreffende het onderhoud en de schakeling van de installaties wordt op het einde bepaald dat Elia en de DNB ook andere bepalingen kunnen overeenkomen. De CREG acht deze afwijkingsmogelijkheid heel ruim geformuleerd. Dit wijkt sterk af van het principe dat de standaardopties in de type-SOK moeten staan, en enkele details buiten de type-SOK kunnen geregeld worden indien dit noodzakelijk is. “ Verder heeft de CREG in paragraaf 51 van de beslissing (B)2438 gevraagd: “dat ook hier (punt 3.2 van Bijlage 11) elke toepassing van de afwijkingsmogelijkheid gemotiveerd wordt vanuit het oogpunt van een efficiënt beheer en/of een efficiënte uitbating, en dat elke toepassing van de afwijkingsmogelijkheid aan de betrokken regulatoren gecommuniceerd wordt.” De netbeheerders hebben hierop geantwoord dat normaal de standaardafspraken worden gevolgd en dat deze mogelijkheid van afwijking enkel geldt ten gevolge van historische toestanden. Deze afwijkingen worden in de exploitatiefiches van het transformatiestation opgenomen. Bijkomend antwoorden de netbeheerders dat de zin in bijlage 11, punt 3.2: 'Elia en de DNB kunnen ook andere bepalingen overeenkomen' wordt weggelaten. “ Niet-vertrouwelijk 30/52 Gezien de bezorgdheden die de CREG geuit had over de te ruime formulering, gaat de CREG akkoord met het schrappen van deze zin. 60. Bijkomend vraagt de CREG dat de afwijkingsmogelijkheid geherformuleerd en beperkt wordt tot: ‘Elia en de DNB kunnen ook uitzonderlijk andere bepalingen overeenkomen’ en preciseert dat deze afwijkingen in de exploitatiefiches van het transformatiestation worden opgenomen. De CREG nodigt Elia uit om deze aanpassing door te voeren in een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK. Aansluitend vraagt de CREG ook dat bij elke toepassing van afwijkingsmogelijkheid dit gemotiveerd wordt vanuit het oogpunt van een efficiënt beheer en/of een efficiënte uitbating, en dat deze motivatie aan de betrokken regulatoren gecommuniceerd wordt. 61. In paragraaf 53 van haar beslissing (B)2384 heeft de CREG laten opmerken: “dat punt 8.1.8 van Bijlage 11 preciseert in welke fase van de studie of de toekenning van een flexibele aansluiting deze bijkomende processen worden voorzien en waar deze processen worden gedocumenteerd (zie paragraaf 187 van deze beslissing).” In antwoord hierop stelt Synergrid dat in Bijlage 11, aan paragraaf 8.1.8. een tekst werd toegevoegd die meer toelichting geeft over de bijkomende processen waarvan sprake. De CREG bevestigt dat paragraaf 8.1.8, Bijlage 11 werd aangepast in het voorstel SOK 3.0. Zo werd de term “back-up procedures” vervangen door “back-up oplossingen”, de technische invulling van deze “back-up oplossing” verduidelijkt en het proces waarin de beslissing voor het plaatsen van een backup beveiliging genomen wordt, zijnde de CAPAC studie, gespecifieerd. 3.4. BASISCONTRACT SOK VERSIE 3.0 62. De CREG vroeg in paragraaf 67 van haar beslissing (B)2384 om de lijst van uitgewisselde telgegevens, de afgesproken modaliteiten, en de foutcorrectieprocessen in de relatie tussen de netbeheerders, op te nemen in de SOK, net als de relevante processen om controles en afrekeningen uit te voeren. Betreffende paragraaf 69 van haar beslissing (B)2384 heeft de CREG gesteld dat zij het evolutief en flexibel karakter van deze gegevens begrijpt, althans bij levering van flexibiliteitdiensten door balanceringsmiddelen op laagspanningsniveau, maar dat zij de mening is toegedaan dat de modaliteiten, praktische afspraken, rechten en verplichtingen concreter opgenomen moeten worden in de type-SOK en/of de daartoe bestemde nationale voorwaarden en methodologieën. Synergrid antwoordt hierop dat de MIG-TSO toegevoegd werd als een afzonderlijke bijlage 16 in plaats van slechts een verwijzing in de SOK zelf. De CREG merkt op dat bijlage 16 voornamelijk bestaat uit een hyperlink die verwijst naar de MIG-TSO. In antwoord op deze opmerking10 erkent Synergrid dat, zoals door de CREG wordt aangegeven, de CREG slechts die delen van de MIG-TSO moet goedkeuren die onder haar bevoegdheid vallen. Niettemin is Synergrid van oordeel om het document toch niet als dusdanig in zijn volledige tekstvorm in bijlage 16 op te nemen om redenen dat met een hyperlink er nooit een vergissing kan gebeuren welke de laatste versie is van de MIG TSO. Bovendien is er melding gemaakt in bijlage 16 van het feit dat de MIG TSO, die terug te vinden is op de ATRIAS-website, deel uitmaakt van de SOK voor die delen van de MIG TSO die door de CREG worden goedgekeurd. 10 Zie het Excel-document van Synergrid met de antwoorden op de vragen van de regulatoren, Bijlage 2 b Niet-vertrouwelijk 31/52 63. Hoewel de tekst van de MIG-TSO, versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019, waarnaar de hyperlink verwijst, niet als dusdanig in tekstvorm in de bijlage 16 is opgenomen, begrijpt de CREG uit de uitleg van Synergrid dat sommige delen van de MIG TSO weliswaar ter goedkeuring aan de CREG moeten worden voorgelegd en dit voor zover de daarin opgenomen afspraken onder de federale bevoegdheid vallen. Echter is de CREG van oordeel dat wat de CREG moet goedkeuren steeds in zijn geheel moet worden opgenomen in de documenten die aan haar goedkeuring worden voorgelegd en dit omwille van transparantie en traceerbaarheid. Bovendien is het aan de aanvrager om een voorstel te doen wat volgens haar een goedkeuring van de CREG vraagt en wat louter ter informatie aan de CREG moet worden meegedeeld. De eindbeoordeling hiervan is een bevoegdheid die aan de CREG toebehoort. De CREG kan de opname van een hyperlink, zonder tekstweergave, in een type-overeenkomst enkel aanvaarden indien de type-overeenkomst aspecten bevat die niet de goedkeuring van de CREG vragen. In dat geval volstaat dat bij een aanvraag tot goedkeuring van een type-overeenkomst, naast de opname van een hyperlink in de type-overeenkomst, de recentste tekst van de hyperlink ter informatie aan de CREG wordt meegedeeld. Dit geldt ook (mededeling ter informatie aan de CREG), voor elk latere wijziging van de tekst, zelfs wanneer geen wijziging van de type-overeenkomst waarin de hyperlink is opgenomen, wordt voorgelegd ter goedkeuring. De CREG vraagt Elia om in de SOK met bovenvermeld principe rekening te houden en hiervan melding te maken in Bijlage 16 naar aanleiding van een eerstkomend voorstel van SOK. 3.4.1. MIG-TSO versie 6.5.1.25 64. Aansluitend op hetgeen uiteengezet werd in paragrafen 62 en 0 van deze beslissing, geeft de CREG ook nog mee dat de MIG-TSO versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019 afspraken bevat die de goedkeuring van de CREG vergen. Zo bevat de inhoud van de MIG TSO onder meer afspraken over de uitwisselingen tussen het Central Market System (CMS), namens de DSBs, en de TSB. Het betreft de uitwisseling van informatie die nodig is voor de uitvoer, door de TSB, van enerzijds de onbalansverrekeningsprocessen en anderzijds de verrekeningsprocessen van balanceringsenergie. Beiden zijn taken die overeenkomstig Titel V van de EBGL, en meer bepaald hoofdstukken 2 en 4, door de TSB uitgevoerd moeten worden. 65. De CREG geeft hierna ook reeds haar visie weer over de inhoud van de MIG TSO versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019. Zo stelt de CREG vast in hoofdstuk 5 van de MIG TSO dat de verrekeningsprocessen als doel hebben om de energie (consumptie, afname, productie, injectie) op het DSB-net toe te wijzen aan de juiste marktpartij (leverancier of BRP), en dit in het kader van de onbalansverrekeningsprocessen. De DSB berekent de toewijzing van volumes aan BRPs wiens eenheden aangesloten zijn op het distributienet. Deze toegewezen volumes worden gecommuniceerd aan de TSB die zich hierop baseert voor de onbalansverrekening van BRP-onbalansen die zowel eenheden aangesloten op het distributienet als op het transmissienet betreft. Niet-vertrouwelijk 32/52 66. Artikel 54

(1)van de EBGL wijst niettemin de taak van berekening van de eindpositie11, het toegewezen volume12, de onbalansaanpassing13 en de onbalans,14 voor elke BRP in de onbalanszone (dat het Belgisch elektriciteitssysteem is) en voor elke onbalansverrekeningsperiode, toe aan de TSB. De EBGL bepaalt uitdrukkelijk dat de regels van bovenstaande berekeningen door de TSB voorgesteld worden aan de CREG die deze goedkeurt. M.a.w. de verrekeningsregels, inclusief bovenstaande berekeningen, moeten overeenkomstig artikel 54 EBGL opgenomen worden in de voorwaarden en methodologieën van toepassing op de BRPs (T&C BRP). Strijdig hiermee stelt de CREG vast dat het onderwerp van hoofdstuk 5 van de MIG TSO versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019 de berekening van het “toegewezen volume” inhoudt. De CREG vraagt aan Elia, opdat bij een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK de berekening van het “toegewezen volume” uit hoofdstuk 5 van de MIG TSO versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019 geschrapt wordt en deze te integreren in de T&C BRP en ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de CREG. Op deze manier wordt de onbalansberekening, conform artikel 54 van de EBGL, integraal opgenomen in de T&C BRP. 67. De CREG stelt ook vast dat het proces zoals beschreven in hoofdstuk 5 van de MIG TSO versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019 25 werkdagen duurt, en 30 werkdagen in geval van een herberekening na afloop van de maand waarop de berekening betrekking heeft. De verificatie van de berekening kan duren tot 12 werkdagen na afloop van de maand volgend op de maand waarop de berekening betrekking heeft. Artikel 15

(2)van de EBGL legt aan de DSB op om tijdig alle nodige informatie aan de connecterende TSB te verstrekken om onbalansen te verrekenen en dit overeenkomstig de in artikel 18 van de EBGL vastgestelde voorwaarden voor balancering. De tijdigheid en de nodige informatie moeten met andere woorden opgenomen worden in de voorwaarden voor BRPs. In lijn met de vorige paragraaf verzoekt de CREG aan Elia om de voor haar nodige informatie, van DSOs en voor de berekening van het toegewezen volume, uit de MIG-TSO versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019 te verwijderen, en deze te integreren in de T&C BRP. Bij uitvoering van dit verzoek, vraagt de CREG dat Elia ook rekening houdt met haar vraag zoals uiteengezet in paragraaf 81 van deze beslissing. Ook verzoekt de CREG om de processen die TSBs en DSBs volgen voor de uitwisseling van gegevens, deze op te nemen in de type-SOK. 68. De CREG wenst daarenboven nog volgende bijkomende opmerkingen te maken: Deel 2.1 “Context” van de MIG-TSO versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019 specifieert dat het document geen beschrijving bevat van eventuele andere informatie-uitwisselingen tussen de DSBs en de TSB. De CREG leidt hieruit af dat er buiten de MIG TSO versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019 nog andere afspraken gelden inzake informatie-uitwisseling tussen DSBs en de TSO. De CREG vraagt aan Elia om in een verklarende nota te duiden wat bedoeld wordt met andere eventuele afspraken inzake informatie-uitwisselingen. Deze verklarende nota dient tijdig aan de CREG bezorgd te worden voor openbare raadpleging van een eerstvolgende wijziging van de SOK zodat de 11 “Positie” wordt gedefinieerd als “het opgegeven energievolume van een BRP dat wordt gebruikt voor het berekenen van zijn onbalans” conform definitie

(16)in artikel 2 van de EBGL 12 Gedefinieerd als “een fysiek in het systeem geïnjecteerd of uit het systeem afgenomen energievolume dat wordt toegeschreven aan een BRP, voor het berekenen van de onbalans van die BRP” conform definitie

(15)in artikel 2 van de EBGL 13 Gedefinieerd als “een energievolume dat de balanceringsenergie van een BSP vertegenwoordigt en dat door de connecterende TSB voor een onbalansverrekeningsperiode wordt toegepast op de desbetreffende BRP's, en dat wordt gebruikt voor het berekenen van de onbalans van deze BRP's” conform definitie

(14)in artikel 2 van de EBGL 14 Gedefinieerd als “een energievolume dat is berekend voor een BRP en dat het verschil vertegenwoordigt tussen het aan die BRP toegewezen volume en de uiteindelijke positie van die BRP, met inbegrip van eventuele onbalansaanpassingen die op die BRP zijn toegepast, binnen een bepaalde onbalansverrekeningsperiode” conform definitie

(8)in artikel 2 van de EBGL Niet-vertrouwelijk 33/52 CREG kan nagaan of deze afspraken wel degelijk uitsluitend als voorwerp hebben ‘uitwisseling van informatie’ die de TSO moet toelaten om zijn TSO-taken te kunnen uitvoeren. Als Elia in deze verklarende nota laat melden dat er geen andere afspraken zijn of dat op dit ogenblik er nog geen andere afspraken gelden, dient in de SOK versie 6.5.1.25 van 8 juli 2019 in Deel 2.1 “Context” deze mogelijkheid geschrapt te worden en dit naar aanleiding van een eerstkomende wijziging van de SOK.

Febeg merkt op dat Elia geen bijkomende gegevensuitwisseling zal vragen aan leveranciers van balanceringsdiensten. Febeg stelt daarenboven dat leveranciers zich het recht voorbehouden om bijkomende gegevensuitwisselingen aan Elia te vragen indien dit nodig is. Synergrid antwoordt dat Elia a priori enkel de gegevens, zoals opgegeven in de SOGL wenst te ontvangen, maar dat Elia zelf ook het recht voorbehoudt om bijkomende gegevens te vragen.
De CREG wenst hierbij te benadrukken dat alle relevante gegevens en informatie die door aanbieders van balanceringsdiensten moeten worden verstrekt, tijdens het prekwalificatieproces, tijdens de werking van de balanceringsmarkt en tijdens de dienstverlening en op basis waarvan de deelname aan de balanceringsmarkten en/of de verlening van balanceringsdiensten geëvalueerd wordt, opgenomen moeten worden in de relevante voorwaarden en methodologieën voor BSPs, en niet thuishoren in de type-SOK. Daarenboven is de CREG van mening dat, overeenkomstig artikel 18 van de EBGL alle regels en eisen die aanleiding zouden kunnen geven tot de (gedeeltelijke) weigering van deelname van de BSP of van reserveleverende eenheden of groepen aan de balanceringdiensten of de balanceringsmarkten, uitdrukkelijk opgenomen moeten worden in de T&C BSP. Bij gebreke hiervan kan de weigering van de BSP om deel te nemen aan de balanceringsmarkt hem niet tegenstelbaar worden gemaakt. Enkel de T&C BSP kunnen voorwaarden bevatten die marktbarrières in leven roepen voor de BSPs, zodat deze marktbarrières niet ontsnappen aan de controle en het toezicht van de CREG. Aan Elia wordt gevraagd om in een verklarende nota uitdrukkelijk te melden welke andere voorwaarden bestaan, die BSPs moeten aangaan alvorens ze deel kunnen nemen aan de balanceringsmarkt, en die niet vermeld worden in de T&C BSPs. De CREG wenst deze verklarende nota te ontvangen ten laatste bij de indiening tot goedkeuring van een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK. 3.4.
Overige opmerkingen van beslissing (B)2384
In paragraaf 84 van haar beslissing (B)2384 herhaalde de CREG haar standpunt dat Elia transparantie moet bieden over de afspraken inzake het afhandelen van schadeclaims van derden in de eerstvolgende versie van de SOK en dat zij hierover voorafgaand een openbare raadpleging moet organiseren. Vanuit deze optiek heeft Elia artikel 5.2 van de SOK versie 3.0 herzien en voor openbare raadpleging voorgelegd.
De CREG heeft hierbij nog volgende vragen en/of opmerkingen: In het derde bulletpunt van artikel 5.2 onder de zin “Deze goede samenwerking en goede trouw houden meer bepaald in dat:” wordt gemeld dat partijen het eens moeten worden over de te geven rechtvaardiging aan de derden die een vordering tot (schade)vergoeding hebben ingediend of die, in voorkomend geval, betrokken zijn bij een vergoeding die van rechtswege verschuldigd is en, indien vereist door de reglementering, over de elementen die kunnen worden meegedeeld of gepubliceerd. De CREG stelt de vraag wat er gebeurt wanneer partijen het niet eens met elkaar zijn? Dit wordt best verduidelijkt in een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK. Betreffende het zesde bullet punt van hetzelfde lid dat bepaalt: “de Partijen de derde zoals bedoeld in de eerste alinea van huidig artikel uitnodigen om zijn vordering aan de Klant-Partij te richten waarmee de derde een relatie heeft die Niet-vertrouwelijk 34/52 gebaseerd is op een gereguleerd contract of -reglement” betreft een derdenbeding. De derde, kan hiertoe niet gedwongen worden. Wanneer de derde op de uitnodiging niet ingaat houdt dit voor hem geen inbreuk in van een contractuele verplichting en/of brengt dit geen buitencontractuele aansprakelijkheid met zich mee. De CREG vraagt evenwel, alvorens artikel 5.2 van het Basiscontract SOK versie 3.0 te kunnen goedkeuren, dat Elia de verschillende casussen -contractueel en buitencontractueel- onderzoekt op grond waarvan een derde een schadeclaim zou kunnen eisen van Elia, dan wel van een DNB, hoe de begroting van de schadevergoeding gebeurt en welk het verhaalsrecht is tussen Elia en de DNB. Het is vandaag voor de CREG niet duidelijk hoe in artikel 5.2 van het Basiscontract SOK versie 3.0 de doorwerking van de type-overeenkomsten die Elia afsluit met haar netgebruikers, gelezen moet worden. Naar aanleiding van deze analyse vraagt de CREG om artikel 5.2 van het Basiscontract te wijzigen en aan een openbare raadpleging te onderwerpen. De CREG is ook van oordeel dat schadevergoeding niet enkel objectiveerbaar maar verzekerbaar moeten blijven, aangezien dit kosten zijn die hun weerslag vinden in de tarieven van Elia.
In paragraaf 91 van haar beslissing (B)2384 oordeelde de CREG dat a priori gereguleerde contracten, met uitzondering van de informatie daarin die de individuele situatie van de medecontractant betreft, als niet-vertrouwelijk moeten worden beschouwd. Welnu, bijlage 2 bevat, wanneer ingevuld, persoonsgegevens. Bijlage 3, wanneer ingevuld, bevat informatie die eigen is aan de betrokken DNB en die bovendien gevoelig is om veiligheidsredenen. Dit artikel moest dus worden herzien, rekening houdend met wat in paragraaf 21 van dezelfde beslissing werd uiteengezet. De CREG stelt vast dat in de SOK versie 3.0 dit artikel niet werd aangepast. De CREG vraagt bijgevolg aan Elia om dit alsnog aan te passen naar aanleiding van een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK. 3.
BIJLAGEN SOK VERSIE 3.0 3.5.
Bijlage 5 – Tarieven
In paragraaf 110 van beslissing (B)2384 vroeg de CREG dat, bij een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK, rekening gehouden wordt met de aanpassingen van de tarieven in het kader van de tariefperiode 2024-
De CREG stelt vast dat het tarief voor de maandpiek van afname niet geactualiseerd werd en vraagt als gevolg aan Elia om deze aanpassing naar aanleiding van een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK door te voeren. 3.5.
Bijlage 6
In paragraaf 113 en paragraaf 118 van beslissing (B)2384 vroeg de CREG om de informatie in de MIG-documenten die betrekking hebben op de rechten, verplichtingen, verantwoordelijkheden, evenals de procedures en praktische modaliteiten, op te nemen in de SOK. De CREG stelt vast dat een nieuwe bijlage 16 toegevoegd werd door Synergrid, net als een Bijlage A die aan die bijlage 6 werd toegevoegd. Voor de bespreking van bijlage 16 van de SOK versie 3.0 verwijst de CREG naar de paragrafen 62 tot en met 70 van deze beslissing. De CREG onderzoekt bijlage A van bijlage 6 in de paragrafen hieronder.
De CREG heeft opmerkingen op de inhoud onder het deel “Verdeling van de rollen en taken” voor het operationeel beheer van het Communication Platform en de Flexhub, zoals beschreven in Niet-vertrouwelijk 35/52 bijlage A van de bijlage 6 van het voorstel van SOK, versie 3.
Deze opmerkingen worden in de volgende paragrafen uiteengezet.
Volgens deze bijlage staat elke netbeheerder in voor de registratie van de dienstverlener van flexibiliteit in de Flexhub voor de punten aangesloten op zijn net, alsook de registratie van de leveringspunten van flexibiliteit. Conform artikelen 155

(3)SOGL en 159

(3)SOGL, moet een potentiële FCR- of FRR-leverancier een formeel verzoek indienen bij de relevante reserveconnecterende TSB samen met de vereiste informatie van potentiële FRR-leverende eenheden of -groepen, voor de levering van balanceringsdiensten (FCR, aFRR, mFRR). Op basis van voorgaande is met andere woorden de TSB de verantwoordelijke netbeheerder voor de registratie van de dienstverlener. Binnen het kader van het prekwalificatieproces, zoals beschreven in artikelen 155 en 159 van de SOGL, moet de TSO toezicht uitoefenen op de conformiteit van de reserveleverende eenheden en groepen. In het geval van balancering is een centralisatie van de registratie van de dienstverlener als van de leveringspunten van de reserveleverende eenheid of groep, bij de systeembeheerder die de dienst aankoopt, vereist. Daarenboven vergemakkelijkt deze centralisatie bij de systeembeheerder die de dienst aankoopt ook het registratieproces voor de marktdeelnemer en verlaagt dit barrières voor de deelname aan de balanceringsmarkten. Bijlage A van de bijlage 6 van het voorstel van SOK versie 3.0 verdeelt deze verantwoordelijkheid daarentegen tussen alle netbeheerders, hetgeen in strijd is met voorgaande bepaling van de SOGL en overwegingen van de CREG. De CREG vraagt aldus aan Elia om deze strijdigheid te verwijderen in het eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK.

Zoals ook reeds uiteengezet in paragrafen 123 tot en met 125 van beslissing (B)2384, heeft de DSB het recht om limieten op te leggen conform artikel 182 van de SOGL. De uitoefening van dit recht wordt weliswaar uitgeoefend door tijdig limieten te communiceren aan de TSB, binnen ofwel het prekwalificatieproces of het activeringsproces. Beide worden uitgevoerd door de TSB conform de SOGL. Het (gedeeltelijk) toevertrouwen van de verantwoordelijkheid van prekwalificatie door de TSB aan de DSBs overeenkomstig Bijlage A van de bijlage 6 van het voorstel van de SOK versie 3.0 kan dus niet aanvaard worden door de CREG en zal dus bij een eerstvolgend voorstel van de SOK verwijderd moeten worden opdat het hierboven weergegeven Europees wettelijk kader gerespecteerd blijft.
Dezelfde rolverdeling als uiteengezet in paragraaf 77 van deze beslissing wordt ook toegepast op de andere producten die het voorwerp uitmaken van bijlage A van bijlage 6 van het voorstel van SOK versie 3.
De CREG vraagt aan Elia om te motiveren waarom verleners van flexibiliteit die deelnemen aan nationale of Europese groothandelsmarkten van elektriciteit (day-ahead, intraday, balancering, CRM) zowel bij de TSB als relevante DSB een prekwalificatieproces moeten doorlopen, ten opzichte van het alternatief van een uniek prekwalificatieproces te doorlopen met de TSB als nationale entiteit, waarbij de TSB de relevante DSB de nodige gegevens verstrekt voor de uitvoer van haar recht in het kader van artikel 182 van de SOGL.
De CREG begrijpt de implicaties van de in bijlage A van bijlage 6 van het voorstel van SOK versie 3.0 opgenomen taak om via ‘de FlexHub een order tot activering en desactivering van de routering van gegevens via het Communication Platform van een SDP-F naar de Flexhub’ te versturen, niet. Aan Elia wordt gevraagd om dit te verduidelijken in een verklarende nota die aan de CREG bezorgd moet worden voor overgegaan wordt tot een openbare raadpleging van een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK.
De CREG stelt vast, in bijlage A van de bijlage 6 van het voorstel van de SOK versie 3.0, dat de TSB of DSB maandelijks de benodigde gevalideerde meetgegevens (tellingen) ter beschikking stelt van de Flexhub, voor alle leveringspunten aangesloten op haar net die deel uitmaken van de portefeuille Niet-vertrouwelijk 36/52 van een FSP en dit voor de producten die zulke terbeschikkingstelling van gegevens rechtvaardigen, en dit niet later dan 10 werkdagen na het einde van de betrokken maand. Een tijdige beschikbaarheid van deze gegevens is van uiterst belang voor de verrekeningsprocessen die door Elia uitgevoerd moeten worden. Een snelle verrekening tussen de TSB en BSP enerzijds en tussen de TSB en de BRP anderzijds verhoogt het beschikbare werkkapitaal en vermindert de waarborgvereisten voor de marktdeelnemer. Als gevolg hiervan verminderen de marktbarrières voor nieuwe marktdeelnemers en verhoogt dit de concurrentie tussen marktdeelnemers. Een snelle verrekening vermindert ook de tijd tussen de observatie van een eventuele niet-naleving door de marktdeelnemer van haar verantwoordelijkheden en de factuur, waardoor de financiële prikkels die opgenomen zijn in de verrekeningsprocessen effectiever worden in het aanmoedigen van een rechtzetting van de niet-naleving door de marktdeelnemer. Om de verrekeningsprincipes in artikel 44 van de EBGL zo goed mogelijk na te streven, dient de verrekening zo snel als mogelijk te gebeuren. De beste manier om voorgaande principes te vervullen is, naar het oordeel van de CREG, via een terbeschikkingstelling van de nodige meetgegevens aan de BRP in quasi-reële tijd. Daarbij vergemakkelijkt een terbeschikkingstelling in reële tijd de BRP in het uitvoeren van zijn verantwoordelijkheden, zoals opgenomen in artikel 5

(1)van de Elektriciteitsverordening en artikel 17

(1)van de EBGL. Om het facturatieproces te stroomlijnen tussen BRPs en BSPs, die door eenzelfde marktpartij gelijktijdig als rol wordt opgenomen, is de CREG van mening dat ook voor BSPs een terbeschikkingstelling in reële tijd nagestreefd moet worden. De CREG is aldus van mening dat meetgegevens (tellingen) sneller dan het voorgestelde tijdsvenster gevalideerd en gecommuniceerd moeten worden aan Elia, zodat Elia deze in quasi-reële tijd kan communiceren aan de marktdeelnemers. De CREG begrijpt dat deze snellere communicatie van meetgegevens enkel mogelijk is wanneer alle afnames en injecties kwartiergemeten zijn. Toch merkt de CREG op dat alle leveringspunten in de context van balanceringsmarkten en groothandelsmarkten, inclusief CRM, op kwartierbasis gemeten worden. Ook stelt de CREG vast dat er steeds meer meters geïnstalleerd worden die meetgegevens per kwartier verzamelen en doorsturen aan de netbeheerder. De CREG vraagt daarom aan Elia om, in samenwerking met DSBs, een ambitieus stappenplan op te stellen en dit samen met een eerstkomend voorstel tot wijziging van de SOK bij de CREG in te dienen. De bedoeling van het sta

🔗 Vers la source officielle

AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.

Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV tot wijziging van type-samenwerkingsovereenkomst met de publieke distributienetbeheerder