← België

Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-start diensten) voor leveringspe

(B)2785 20 juni 2024 Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-start diensten) voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 Artikel 8, §1/1, zesde lid, en artikel 23, §2, tweede lid, 51°, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt Niet-vertrouwelijk CREG - Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 - www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 2. ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 6 2.1. Algemeen................................................................................................................................. 6 2.2. Raadpleging ............................................................................................................................. 7 3. ALGEMEEN VOORBEHOUD .............................................................................................................. 9 4. BEOORDELING ................................................................................................................................. 9 4.1. Voorafgaand ............................................................................................................................ 9 4.2. Criteria voor goedkeuring...................................................................................................... 10 4.3. Analyse van het huidige voorstel van Elia: Algemene opmerkingen .................................... 11 4.3.1. Structuur van de aanbestedingsprocedures ................................................................. 11 4.4. Onderzoek van het gevolg dat Elia geeft aan de opmerkingen van de CREG in de Beslissing (B)2558 .............................................................................................................................................. 11 4.5. Artikelsgewijze analyse van het huidige voorstel van Elia en onderzoek naar het gevolg dat Elia geeft aan de opmerkingen van marktpartijen ............................................................................ 13 5. 4.5.1. Deel 1 – Algemene informatie ....................................................................................... 13 4.5.2. Deel 3 – Indienen van initiële voorstellen voor Black Start PG ..................................... 17 4.5.3. Deel 4 – Selectie van voorstellen voor Black Start PG ................................................... 20 4.5.4. Deel 5 – Gunning van Black-Startdiensten .................................................................... 21 4.5.5. Deel 7 - Tijdschema ....................................................................................................... 24 CONCLUSIE .................................................................................................................................... 25 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 27 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 27 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 27 BIJLAGE 4 ............................................................................................................................................... 27 BIJLAGE 5 ............................................................................................................................................... 27 BIJLAGE 6 ............................................................................................................................................... 27 BIJLAGE 7 ............................................................................................................................................... 27 BIJLAGE 8 ............................................................................................................................................... 27 Niet-vertrouwelijk 2/27 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt hierna, met toepassing van artikel 8, §1/1, zesde lid, en artikel 23, §2, tweede lid, 51°, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (blackstartdiensten) voor leveringsperiodes1 vanaf 1 januari 2027. Deze aanvraag werd door de NV Elia Transmission Belgium (hierna: Elia) per brieven van 29 maart 2024 en 5 juni 2024 bij de CREG ter goedkeuring ingediend. Elia heeft voorafgaand aan de indiening van dit voorstel van aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-startdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 informeel overleg gepleegd met de CREG en een openbare raadpleging over dit voorstel gehouden van 23 februari tot 25 maart 2024. De antwoorden die Elia tijdens de voornoemde raadpleging ontving en het verslag (in het Engels) waarin door Elia geantwoord wordt op de opmerkingen van marktpartijen worden aan het aanvraagdossier toegevoegd. In haar begeleidende brief van 29 maart 2024 deelt Elia onder meer mee dat zij de eerstvolgende aanbestedingsprocedure voor black-startdiensten in juni 2024 wenst te starten teneinde tijdig over black-startdiensten te beschikken voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027. Het directiecomité van de CREG heeft deze beslissing over het voorstel van aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-startdiensten) van Elia voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 genomen tijdens zijn vergadering van 20 juni 2024. Het voorstel van Elia met de definitielijst in addendum worden in bijlagen 1 en 8 van deze beslissing toegevoegd. 1 Het Franstalige voorstel van Elia heeft als titel “Procédures d’appel d’offres pour les Services de Reconstitution - Pour les Périodes de Livraison à partir du 01/01/2027 » . De titel van het Nederlandstalige voorstel van Elia waarin sprake is van “Voor Leveringsperiodes vanaf Leveringsperiode 01/01/2027” wordt best coherent hieraan aangepast naar “Aanbestedingsprocedures voor Hersteldiensten - Voor Leveringsperiodes vanaf 01/01/2027” aangezien 1 januari 2027 op zich geen Leveringsperiode dekt en bijgevolg ervan kan worden uitgegaan dat de Franstalige versie van het voorstel correct is. Niet-vertrouwelijk 3/27 1. WETTELIJK KADER 1. Tot 26 oktober 2022 bevatte artikel 12quinquies van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: de elektriciteitswet) de procedure voor de aankoop van ondersteunende diensten door de netbeheerder. 2. De wet van 23 oktober 20222 heeft, met ingang op 26 oktober 2022, dit artikel 12quinquies opgeheven en in een nieuwe regeling voorzien door de invoeging van een nieuw artikel 8, §1/1, in de elektriciteitswet en door te voorzien in een overgangsbepaling in artikel 30. 3. Artikel 8, §1/1, van de elektriciteitswet3 bepaalt thans het volgende aangaande de aankoop van ondersteunende diensten: “Bij de uitvoering van de taak bedoeld in de bepaling onder 2° bis, van het derde lid in paragraaf 1, koopt de netbeheerder balanceringsdiensten onder voorwaarde van:

  1. a)transparante, niet-discriminerende en marktgebaseerde procedures;
  2. b)de deelname van alle in aanmerking komende elektriciteitsbedrijven en marktdeelnemers, waaronder marktdeelnemers die energie uit hernieuwbare bronnen aanbieden, marktdeelnemers die aan vraagrespons doen, beheerders van energieopslagfaciliteiten en marktdeelnemers die aan aggregatie doen. Voor de toepassing van de bepaling onder
  3. b)van het eerste lid stelt de commissie, op voorstel van de netbeheerder opgemaakt na raadpleging van de marktspelers, in de gedragscode bedoeld in artikel 11, § 2, technische vereisten op voor deelname aan deze markten op basis van de technische kenmerken van dergelijke diensten. Het eerste en het tweede lid zijn ook van toepassing op de verstrekking van nietfrequentiegerelateerde ondersteunende diensten door netbeheerders, tenzij de commissie op basis van een evaluatieverslag, dat op haar website wordt gepubliceerd, tot het oordeel is gekomen, dat de marktgebaseerde verstrekking van niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten niet in overeenstemming is met de voorwaarden voor de verstrekking van ondersteunende diensten zoals bepaald overeenkomstig artikel 11, § 2, en een afwijking van deze beginselen heeft toegestaan. De gedragscode bedoeld in artikel 11, § 2, bepaalt de nadere regels van deze afwijking. Deze nadere regels kunnen desgevallend de mogelijkheid inhouden om af te wijken van artikel V.2. van het Wetboek van economisch recht. De netbeheerder stimuleert de toepassing van energie-efficiëntiemaatregelen wanneer deze de noodzaak wegnemen om de elektriciteitscapaciteit op kosteneffectieve wijze uit te breiden of te vervangen, en wanneer zij een efficiënte en veilige werking van het transmissiesysteem ondersteunen. De commissie keurt op voorstel van de netbeheerder de producten en aanbestedingsprocedures voor niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten goed overeenkomstig haar bevoegdheid krachtens artikel 23, § 2, 51°. 2 Wet van 23 oktober 2022 tot wijziging van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt en tot omzetting van de Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU; 3 Dit artikel houdt de omzetting in van artikel 40, punten 4 en 5, van Richtlijn 2019/944 (EU) van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (herschikking). Niet-vertrouwelijk 4/27 De in het vierde lid bedoelde verplichting om niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten te kopen, is niet van toepassing op volledig geïntegreerde netwerkcomponenten. De netbeheerder koopt de energie die hij gebruikt om energieverliezen te dekken en om een reservecapaciteit in het net in stand te houden volgens transparante, niet-discriminerende en op de markt gebaseerde procedures.” 4. Artikel 30 van de voornoemde wet van 23 oktober 2022 bevat de volgende overgangsbepaling: “Onverminderd artikel 8, § 1, derde lid, 2°, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, kan de commissie, indien zij op basis van een door de netbeheerder ingediend verslag zoals bedoeld in het tweede lid van oordeel is dat één of meerdere van de offertes kennelijk onredelijk zijn, in het belang van de voorzieningszekerheid een bindende beslissing opleggen tot openbare dienstverplichting in afwijking van artikel V.2. van het Wetboek van Economisch Recht, die betrekking heeft op het volume en de prijzen van de niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten van de betrokken aanvragers, voor elke aanbestedingsprocedure voor de aankoop van de niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten die: 1° lopende is op het moment van inwerkingtreding van deze wet; 2° georganiseerd wordt tussen de inwerkingtreding van deze wet en 1 juli 2024, of; 3° voor 1 juli 2024 is opgestart en na 1 juli 2024 nog niet is afgesloten. De netbeheerder informeert voor elke aanbestedingsprocedure voor de aankoop van de nietfrequentie gerelateerde ondersteunende diensten, de commissie op basis van een verslag dat bewijsstukken bevat, over de prijzen die hem werden aangeboden voor de levering van ondersteunende diensten en over de acties die hij heeft ondernomen. De bindende beslissing, bedoeld in het eerste lid, mag niet langer duren dan de oorspronkelijke duur van het aanbod dat kennelijk onredelijk werd geacht. Indien de commissie een bindende beslissing neemt, bedoeld in het eerste lid, informeert zij daarvan de Kamer van volksvertegenwoordigers.” 5. Artikel 8, §1/1, zesde lid, van de elektriciteitswet bepaalt dat de CREG, op voorstel van de netbeheerder, de producten en aanbestedingsprocedures voor niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten goedkeurt overeenkomstig haar bevoegdheid krachtens artikel 23, § 2, 51°. Artikel 23, §2, tweede lid, 51°, van de elektriciteitswet4 bevat de volgende taak voor de CREG: “producten en aanbestedingsprocedures voor niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten goedkeuren;”. Beide artikelen vormen derhalve de rechtsgrond voor deze beslissing. 4 Dit artikel houdt de omzetting in van artikel 59.1.d), van Richtlijn 2019/944. Niet-vertrouwelijk 5/27 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 6. Per brief van 8 mei 2023 heeft Elia voor de eerste maal een voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-start diensten) ter goedkeuring ingediend bij de CREG. Dit voorstel had betrekking op de aanbesteding van black-start diensten voor de periode 20242026. Op 8 juni 2023 keurde de CREG door middel van beslissing (B)25585 dit voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-start diensten) voor de periode 2024-2026 goed. 7. In haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 vroeg de CREG aan Elia om een voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten vanaf 2027, samen met een voorstel van de typeovereenkomst voor hersteldiensten, voor te leggen tegen 31 december 2023, behoudens schriftelijk anders overeengekomen met de CREG. 8. Per brief van 9 november 2023 heeft Elia de CREG om uitstel gevraagd voor de indiening van deze nieuwe voorstellen, en dit tot eind maart 2024. 9. Per brief van 16 november 2023 heeft de CREG ingestemd met deze vraag van Elia om de deadline voor de indiening van de goedkeuringsaanvraag uit te stellen van 31 december 2023 tot 31 maart 2024. De CREG ging akkoord met het uitstel om de kans op een kwalitatieve voorbereiding van de voorstellen door Elia te maximaliseren, aangezien de versies van de voorstellen waarover Elia op dat moment beschikte onvoldoende matuur waren om de oorspronkelijke deadline te halen en dit ondanks het gebrek aan uitleg vanwege Elia over de oorzaken voor deze vertraging. De CREG heeft in dit schrijven evenwel haar ongenoegen geuit wederom te moeten vaststellen dat Elia niet tijdig de nodige voorbereidingen treft om nieuwe voorstellen voor te leggen op een manier die toelaat de beoogde planning te behalen. Zodoende, rekening houdend ook met het feit dat de concurrentiegerichte dialoog volgens Elia 2,5 jaar in beslag zal nemen, wordt de beslissingstermijn voor de CREG van zes maanden wat betreft de voorwaarden om op te treden als aanbieder van hersteldiensten op contractbasis, bedoeld in artikel 4.3 van de Verordening (EU) 2017/2196 van de Commissie van 24 november 2017 tot vaststelling van een netcode voor de noodtoestand en het herstel van het elektriciteitsnet (hierna: “Europese netcode E&R”), beknot. Daarenboven laten de thans doorgevoerde wijzigingen al lang op zich wachten. 10. Het huidige voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (blackstartdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 werd door Elia, na openbare raadpleging van de marktpartijen, aan de CREG voorgelegd per brief van 29 maart 2024, in het Nederlands en het Frans (bijlagen 1 en 2), hierna aangeduid als het “huidige voorstel van Elia”. Het dossier door Elia voorgelegd aan de CREG bevat verder de volgende documenten: - de begeleidende nota van februari 2024 (in het Engels) die Elia samen met de consultatiedocumenten publiceerde op haar website (bijlage 3)6; 5 Beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-start diensten) voor de periode 2024-2026, beschikbaar op de website van de CREG: https://www.creg.be/nl/publicaties/beslissing-b2558. 6 Hoewel opgenomen in de lijst met bijlagen bij de brief van 29 maart 2024, ontbreekt dit document in de bijlagen bezorgd door Elia. De begeleidende nota is wel beschikbaar op de webpagina van Elia voor de openbare raadpleging (https://www.elia.be/nl/publieke-consultaties/20240223_public-consultation-on-the-proposal-of-review-of-the-tcapplicable-to-providers). Niet-vertrouwelijk 6/27 - de reacties van de marktpartijen op de openbare raadpleging (bijlage 4); - het consultatieverslag van 29 maart 2024 (bijlage 5); - het voorstel met aangeduide wijzigingen ten opzichte van de versie voorgelegd voor openbare raadpleging (in het Nederlands en het Frans) (bijlage 6). 11. Het huidige voorstel van Elia werd gelijktijdig ingediend met het voorstel van Elia van de typeovereenkomst voor hersteldiensten voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 (uitgezonderd deel II – Algemene Voorwaarden). Elia heeft echter per brief van 5 juni 2024 (bijlage 7) de goedkeuringsaanvraag voor dit voorstel van de type-overeenkomst ingetrokken met de mededeling bijkomende wijzigingen openbaar te zullen raadplegen alvorens, ter vervanging van de eerdere versie ingediend op 29 maart 2024, een nieuw voorstel van type-overeenkomst voor hersteldiensten voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 (uitgezonderd deel II – Algemene Voorwaarden) ter goedkeuring te zullen indienen bij de CREG7. 12. Om de behandeling van het huidige voorstel van Elia echter niet te vertragen, heeft Elia eveneens per brief van 5 juni 2024 de voor dit voorstel relevante definities uit de definitielijst vervat in het voorstel van Elia van de type-overeenkomst voor hersteldiensten voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 (zoals ingediend op 29 maart 2024) aan de CREG bezorgd als addendum bij het huidige voorstel van Elia (zie bijlage 8 en deel 4.5.1.1 van deze beslissing voor meer toelichting hieromtrent). De definities in de type-overeenkomst voor hersteldiensten worden immers van toepassing gemaakt op de aanbestedingsprocedures (punt 1.1 van het huidige voorstel van Elia). 2.2. RAADPLEGING 13. Elia heeft een openbare raadpleging gehouden over het voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-startdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 van 23 februari tot 25 maart 2024. Tijdens de vergadering van de werkgroep System Operation & European Market Design van de Elia Users’ Group op 29 februari 20248 gaf Elia een presentatie over dit voorstel alsook het voorstel van de type-overeenkomst voor hersteldiensten (black-startdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 1/1/2027 waarover de openbare raadpleging liep. De antwoorden die Elia tijdens de openbare raadpleging over het voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-startdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 ontving en het consultatierapport van 29 maart 2024 worden aan het aanvraagdossier tot goedkeuring van het huidige voorstel van Elia toegevoegd. Met toepassing van artikel 40, eerste lid, 2°, van zijn huishoudelijk reglement zal het directiecomité van de CREG met het oog op het nemen van een beslissing, geen openbare raadpleging organiseren wanneer de netbeheerder reeds een effectieve openbare raadpleging organiseerde over het voorwerp van de beslissing van het directiecomité. In dat geval zorgt het directiecomité ervoor dat het geheel van documenten en informatie betreffende de raadpleging, de antwoorden alsmede een verslag waarin geantwoord wordt op de ontvangen opmerkingen, aan hem worden overgemaakt. Met toepassing van artikel 40, derde lid, van het huishoudelijk reglement van het directiecomité van de CREG wordt onder een “effectieve openbare raadpleging” begrepen een raadpleging op de website van de organisator ervan, waarbij alle partijen die geregistreerd zijn op deze website onverwijld per nieuwsbrief of e-mailbericht geïnformeerd worden van het lanceren van de raadpleging, die gemakkelijk toegankelijk is vanuit de startpagina van deze website, die voldoende gedocumenteerd is en die een redelijke antwoordtermijn laat. 7 8 Dit voorstel zal het voorwerp uitmaken van een afzonderlijke beslissing van de CREG. Zie https://www.elia.be/nl/users-group/werkgroep-system-operations-en-european-market-design/20240229-meeting Niet-vertrouwelijk 7/27 De door Elia georganiseerde openbare raadpleging in het kader van het huidige voorstel van Elia, die plaatsvond van 23 februari tot 25 maart 2024, was volgens de CREG effectief aangezien deze plaatsvond op de website van Elia, alle partijen geregistreerd op deze website werden ingelicht van de lancering van de raadpleging, deze gemakkelijk toegankelijk was via de gebruikelijke webpagina “Publieke consultaties”, voldoende gedocumenteerd was en een redelijke antwoordtermijn voorzag van een maand. Het antwoord op de raadpleging en het consultatierapport van 29 maart 2024 werden door Elia aan de CREG bezorgd (bijlagen 4 en 5). Eveneens werd een begeleidende nota met toelichting bij het voorstel aan de openbare raadpleging toegevoegd (bijlage 3). In paragraaf 7 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 20239 heeft de CREG Elia verzocht om nauwkeuriger te zijn in de redactie van voorstellen alvorens de openbare raadpleging te lanceren. De CREG merkt dat de consultatiedocumenten nog steeds aan nauwkeurigheid kunnen winnen. Zo stelt de CREG vast dat bepaalde zaken als gewijzigd worden aangeduid ten opzichte van de huidige versie van de aanbestedingsprocedures, terwijl deze daarin al voorkomen (bv. “typecontract” zou thans worden vervangen door “type-overeenkomst” en “dienstverleners” door “Aanbieders van Hersteldiensten”, terwijl dit reeds de huidige terminologie is). Het betreft weliswaar kleinere redactionele zaken en de CREG merkt aan de reacties die Elia tijdens de openbare raadpleging heeft ontvangen dat dit niet tot verwarring heeft geleid, mogelijks omdat Elia de belangrijkste wijzigingen aan de aanbestedingsprocedures ook heeft toegelicht in een begeleidende nota. Deze brengen dan ook in voorliggend geval de effectiviteit van de openbare raadpleging georganiseerd door Elia niet in het gedrang. De begeleidende nota vertoont eveneens onnauwkeurigheden, weliswaar niet inhoudelijk maar enkel in de opmaak10. Het feit dat Elia per brief van 5 juni 2024 de voor het huidige voorstel van aanbestedingsprocedures relevante definities als addendum aan dit voorstel heeft bezorgd (bijlage 8), brengt de effectiviteit van de door Elia georganiseerde openbare raadpleging over het huidige voorstel van aanbestedingsprocedures volgens de CREG evenmin in het gedrang. Het betreft immers de voor het huidige voorstel van aanbestedingsprocedures relevante definities, overgenomen uit de definitielijst vervat in het voorstel van type-overeenkomst voor hersteldiensten (black-start diensten) ingediend bij de CREG op 29 maart 2024 waarover Elia een openbare raadpleging organiseerde van 23 februari tot 25 maart 2024 en waarbij tijdens deze raadpleging duidelijk was dat het de bedoeling is dat deze definities ook toepassing vinden op de aanbestedingsprocedures (cf. artikel 1.1 van het huidige voorstel)11. Om die redenen heeft het directiecomité van de CREG op grond van artikel 23, §1, van zijn huishoudelijk reglement beslist om, in het kader van de huidige beslissing en met toepassing van artikel 40, eerste lid, 2°, van zijn huishoudelijk reglement, zelf geen (nieuwe) openbare raadpleging te organiseren voorafgaand aan de huidige beslissing. De CREG herhaalt evenwel haar vraag aan Elia om nauwkeuriger te zijn in de redactie van de consultatiedocumenten. 14. Elia heeft tijdens de voornoemde openbare raadpleging twee reacties ontvangen, te weten van FEBEG en van Febeliec (beide in het Engels). Deze reacties zijn aangeduid als niet-vertrouwelijk. 9 Zie voetnoot 5. Namelijk een foutieve tijdstempel van “February 2023” in plaats van “February 2024” op de titelpagina en fouten in de opmaak van de inhoudstafel. 11 Zie ook reeds paragrafen 11 en 12 van deze beslissing. 10 Niet-vertrouwelijk 8/27 3. ALGEMEEN VOORBEHOUD 15. De CREG spreekt zich in deze beslissing uit over de door Elia voorgestelde aanbestedingsprocedures in het licht van de criteria vervat in de elektriciteitswetgeving waarop de CREG moet toezien. Deze beslissing heeft niet tot doel na te gaan of de voorgestelde aanbestedingsprocedures de wettelijke bepalingen inzake overheidsopdrachten waaraan Elia onderworpen is, respecteren. 4. BEOORDELING 4.1. VOORAFGAAND 16. De type-overeenkomst voor hersteldiensten voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 wordt hierna aangeduid met de term “type-overeenkomst voor hersteldiensten” of “T&C RSP”12. De aanbieder van de hersteldiensten wordt hierna ook aangeduid met de term “RSP”. 17. Met de term “ontwerpnota van Elia over de black-startdienst” wordt verwezen naar de studie van Elia van 20 december 2018 over deze dienst.13 Deze ontwerpnota bevat de door Elia voorziene aanpassingen aan de black-startdienst. Deze aanpassingen dienden te worden geïmplementeerd in het voorstel voor de T&C RSP van toepassing vanaf 2024, zoals gevraagd door de CREG in de beslissing (B)2049. In het voorstel van Elia van de T&C RSP en van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten vanaf 2024, ingediend per brief van 8 mei 2023 werden de gevraagde aanpassingen evenwel niet doorgevoerd door Elia, maar uitgesteld naar een volgende herzieningsronde zonder motivering voor dit uitstel. De CREG heeft in haar Beslissingen (B)255714 en (B)2558 met aandrang haar vraag aan Elia herhaald om alles in het werk te stellen om het toekomstige ontwerp van de blackstartdienst zoveel als technisch en efficiënt mogelijk aan te passen om de deelname eraan zo ruim mogelijk open te stellen. De CREG stelde duidelijk dat de afwezigheid van een verruimde openstelling van de black-start dienst of van minstens een afdoende motivering vanwege Elia waarom dit geheel of gedeeltelijk niet kan gebeuren, een goedkeuring door de CREG van de aanbestedingsprocedures voor de aankoop van hersteldiensten voor de periode vanaf 2027 in de weg zou staan. 18. In de begeleidende nota bij de openbare raadpleging over het huidige voorstel van Elia van de T&C RSP en van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (bijlage 3) somt Elia de belangrijkste wijzigingen op en geeft Elia aan dat de meeste wijzigingen gevolg geven aan de ontwerpnota van Elia over de black-startdienst van 2018. 12 De type-overeenkomst voor hersteldiensten moet, met toepassing van artikel 228 van de gedragscode, een heel aantal elementen bevatten, waaronder “de voorwaarden bedoeld in de artikelen 4.2.
  4. b)en 4.4 van de Europese netcode E&R”. De type-overeenkomst voor hersteldiensten bevat derhalve de voorwaarden om op te treden als aanbieder van hersteldiensten op contractbasis (”terms and conditions for restoration service providers”) bedoeld in artikel 4.2.
  5. b)van de Europese netcode E&R en wordt door Elia ook aangeduid met de term “T&C RSP”. 13 Studie met als titel “Design note on restoration services” van 20 december 2018, https://www.elia.be//media/project/elia/elia-site/electricity-market-and-system---document-library/restoration-services---rsp-and-emergencysituations/2018/2018-design-note---future-restoration-services.pdf 14 Beslissing (B) 2557 van 8 juni 2023 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van de type-overeenkomst voor hersteldiensten (uitgezonderd deel II – Algemene Voorwaarden) voor de periode 2024-2026, beschikbaar op de website van de CREG: https://www.creg.be/nl/publicaties/beslissing-b2557 Niet-vertrouwelijk 9/27 4.2. CRITERIA VOOR GOEDKEURING 19. De criteria vervat in de elektriciteitswetgeving waaraan de CREG het huidige voorstel van Elia zal toetsen zijn de volgende: - “Transparantie” - “Niet-discriminatie” - “Marktgebaseerd” - “Open” - “Voldoende” 20. Met toepassing van artikel 8, § 1/1, eerste lid, van de elektriciteitswet koopt de netbeheerder, bij de uitvoering van de taak bedoeld in de bepaling onder 2° bis, van het derde lid in paragraaf 1, balanceringsdiensten onder voorwaarde van:
  6. a)transparante, niet-discriminerende en marktgebaseerde procedures;
  7. b)de deelname van alle in aanmerking komende elektriciteitsbedrijven en marktdeelnemers, waaronder marktdeelnemers die energie uit hernieuwbare bronnen aanbieden, marktdeelnemers die aan vraagrespons doen, beheerders van energieopslagfaciliteiten en marktdeelnemers die aan aggregatie doen. Met toepassing van het tweede lid van voornoemd artikel is dit ook van toepassing op de verstrekking van niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten door netbeheerders, tenzij de commissie op basis van een evaluatieverslag, dat op haar website wordt gepubliceerd, tot het oordeel is gekomen, dat de marktgebaseerde verstrekking van niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten niet in overeenstemming is met de voorwaarden voor de verstrekking van ondersteunende diensten zoals bepaald overeenkomstig artikel 11, § 2, en een afwijking van deze beginselen heeft toegestaan. De CREG heeft momenteel geen afwijking toegestaan, wat betekent dat de voornoemde criteria van toepassing blijven. De voorgestelde aanbestedingsprocedures moeten derhalve transparant zijn, nietdiscriminatoir, marktgebaseerd en een open deelname toelaten van alle in aanmerking komende elektriciteitsbedrijven en marktdeelnemers. Het voornoemde criterium inzake transparantie betekent volgens de CREG ook dat de aanbestedingsprocedures in duidelijke en ondubbelzinnige bewoordingen moeten zijn opgesteld. 21. Met toepassing van artikel 8, §1, derde lid, 2°bis, van de elektriciteitswet, heeft de netbeheerder de verantwoordelijkheid ondersteunende diensten te kopen om de operationele veiligheid te waarborgen van het net. De voorgestelde aanbestedingsprocedures moeten derhalve van die aard zijn dat zij ook toelaten om “voldoende” ondersteunende diensten te verwerven om de operationele veiligheid te waarborgen van het net. Niet-vertrouwelijk 10/27 4.3. ANALYSE VAN HET HUIDIGE VOORSTEL VAN ELIA: ALGEMENE OPMERKINGEN 4.3.1. Structuur van de aanbestedingsprocedures 22. Met toepassing van artikel 8, §1/1, zesde lid, van de elektriciteitswet moet de CREG op voorstel van Elia aanbestedingsprocedures voor niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten goedkeuren. Dit artikel bepaalt echter niet welke elementen precies in het voorstel van Elia moeten worden opgenomen. 23. Het huidige voorstel van Elia bevat de volgende onderdelen: 1) Algemene informatie, zijnde bepalingen over definities, het doel van het document, de leveringsperiode, type van aanbestedingsprocedure en de zones waarvoor blackstartdiensten nodig zijn; 2) Selectie van gekwalificeerde Aanbieders van Hersteldiensten; 3) Indienen van initiële voorstellen voor Black Start PG; 4) Selectie van voorstellen voor Black Start PG; 5) Gunning van Black-Startdiensten; 6) Communicatie; 7) Tijdschema. 4.4. ONDERZOEK VAN HET GEVOLG DAT ELIA GEEFT AAN DE OPMERKINGEN VAN DE CREG IN DE BESLISSING (B)2558 24. Het huidige voorstel van Elia strekt er onder meer toe gevolg te geven aan de opmerkingen van de CREG in haar beslissing (B)2558 van 8 juni 202315. 25. In haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 heeft de CREG Elia verzocht om in de eerstvolgende versie van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten vanaf 2027 rekening te houden met de opmerkingen van de CREG in de paragrafen 7, 12, 29, 32, 36, 41, 54, 59 en 60 van de beslissing. In de hiernavolgende paragrafen gaat de CREG na of het huidige voorstel van Elia tegemoet komt aan deze opmerkingen. 26. Voor de vraag naar nauwkeurigheid in de redactie van voorstellen in paragraaf 7 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023, verwijst de CREG naar paragraaf 13 van deze beslissing. 27. In paragraaf 12 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 verzocht de CREG Elia om alles in het werk te stellen om een toekomstig ontwerp voor de aanbesteding van de black-start diensten aan te passen om deelname eraan zo tijdig en ruim mogelijk open te stellen. De CREG is van mening dat het huidige voorstel van Elia voor de aanbestedingsprocedures (coherent met het voorstel voor de type-overeenkomst voor hersteldiensten) de black-start diensten openstelt voor nieuwe, potentiële aanbieders, in het bijzonder door de introductie van de mogelijkheid tot 15 Zie voetnoot 5 Niet-vertrouwelijk 11/27 aggregatie van meerdere Technische Eenheden (de “Black Start Providing Group”) en de verandering van het type aanbestedingsprocedure naar een concurrentiegerichte dialoog. 28. In paragraaf 29 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 verzocht de CREG Elia om de aanbestedingsprocedures aan te passen in overeenstemming met de beslissing (B)2558, de beslissing (B)2557 van 8 juni 2023 en de ontwerpnota van Elia over de black-startdienst, zodat tijdig een aanbestedingsprocedure zou kunnen worden gestart voor het aankopen van black-start diensten vanaf 2027, gezien het door Elia beoogde type van aanbestedingsprocedure voor het aankopen van blackstart diensten vanaf 2027 meer tijd in beslag zal nemen. De CREG is van mening dat het huidige voorstel van Elia voldoende tegemoet komt aan haar vraag tot aanpassing en de timing van het huidige voorstel van Elia en de huidige beslissing van de CREG Elia toelaten om tijdig de aanbestedingsprocedure voor black-start diensten vanaf 2027 op te starten aan de hand van een concurrentiegerichte dialoog (zie deel 4.5.1.4 van deze beslissing). 29. In paragraaf 32 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 verzocht de CREG Elia om de verandering naar een procedure op basis van een concurrentiedialoog te implementeren. De CREG stelt vast dat deze verandering is doorgevoerd in het huidige voorstel van Elia (zie deel 4.5.1.4 van deze beslissing). 30. In paragraaf 36 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 verzocht de CREG Elia te voorzien dat de effectieve contractduur voor de verschillende gecontracteerde Black-Start Herstelinstallaties niet dezelfde hoeft te zijn en Elia bijgevolg genoopt kan zijn om een aanbestedingsprocedure te organiseren voor één of enkele van de Black-Startdienst zones. De CREG stelt vast dat deze verandering is doorgevoerd in het huidige voorstel van Elia (zie deel 4.5.1.5 van deze beslissing) door de toevoeging van een tabel waarin de Black-Startdienst zones zijn weergegeven waarop de aanbesteding betrekking heeft en die voor elke Black-Startdienst zone de eerste dag van de beoogde leveringsperiode aanduidt. In deze versie voor de aanbesteding van hersteldiensten vanaf 2027 betreft het alle Black-Startdienst zones voor levering vanaf 01/01/2027. 31. In paragraaf 41 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 stelde de CREG aan Elia voor om de verduidelijking over de jaarlijkse toepassing van de formule voor de bepaling van de opportuniteitskosten voor het volgende kalenderjaar, die Elia destijds had gegeven in de begeleidende nota, over te nemen in de aanbestedingsprocedures zelf. De CREG stelt vast dat deze verandering is doorgevoerd in het huidige voorstel van Elia, namelijk in deel 3 punt 6.c). 32. In paragraaf 54 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 verzocht de CREG Elia om in een toekomstig voorstel voor de aanbestedingsprocedures dat langere contractperiodes zou toelaten, te herbekijken hoeveel tests zouden moeten worden verondersteld voor de bepaling van de score in punt 5.1 over de gunningscriteria. De CREG stelt vast dat deze verandering is doorgevoerd in het huidige voorstel van Elia (zie paragraaf 74 van deze beslissing). 33. In paragraaf 59 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 verzocht de CREG Elia om te verduidelijken hoe alternatieve offertes in rekening worden genomen in de gunningsprocedure. De CREG stelt vast dat deze verandering is doorgevoerd in het huidige voorstel van Elia aangezien Elia niet langer de mogelijkheid voor het indienen van alternatieve offertes voorziet (zie paragraaf 60 van deze beslissing). Niet-vertrouwelijk 12/27 34. In paragraaf 60 van haar beslissing (B)2558 van 8 juni 2023 verzocht de CREG Elia om de herhaling te schrappen over hoe offertes die ook deelnemen aan de strategische reserves in rekening worden genomen in de gunningsprocedure. De CREG stelt vast dat deze opmerking vervalt aangezien het huidige voorstel van Elia niet langer bepalingen bevat voor Black Start PG voorstellen met Technische Eenheden die deelnemen aan strategische reserves (zie paragraaf 80 van deze beslissing). 4.5. ARTIKELSGEWIJZE ANALYSE VAN HET HUIDIGE VOORSTEL VAN ELIA EN ONDERZOEK NAAR HET GEVOLG DAT ELIA GEEFT AAN DE OPMERKINGEN VAN MARKTPARTIJEN 35. In dit deel worden de wijzigingen van de aanbestedingsprocedures ten opzichte van de versie goedgekeurd bij beslissing (B)2558 voor de periode 2024-2026 besproken. De structuur van het huidige voorstel van Elia wordt daarbij gevolgd. Tevens wordt ingegaan op de behandeling door Elia van de ontvangen opmerkingen van marktpartijen tijdens de openbare raadpleging georganiseerd door Elia vermeld in deel 2.2 van deze beslissing. 36. De afwezigheid hierna van opmerkingen vanwege de CREG wat betreft de goedkeuringscriteria uiteengezet in deel 4.2 van deze beslissing houdt in dat de CREG geen problemen in dat kader heeft vastgesteld in het huidige voorstel van Elia. 4.5.1. Deel 1 – Algemene informatie 4.5.1.1. Definities 37. In punt 1.1 getiteld “Definities” van het huidige voorstel van Elia worden de definities in de typeovereenkomst voor de Aanbieders van Hersteldiensten (T&C RSP)16, zoals goedgekeurd door de CREG en gepubliceerd op de website van Elia (Restoration Service Provider worden (elia.be)), van toepassing gemaakt op de aanbestedingsprocedures. Logischerwijze betreft het de type-overeenkomst voor hersteldiensten door de CREG goedgekeurd voor dezelfde leveringsperiodes en dus vanaf 1 januari 2027. De goedkeuring van de T&C RSP in beslissing (B)2557 van 8 juni 202317 was overigens enkel geldig voor de periode 2024-2026. De beslissing van de CREG over een voorstel van de type-overeenkomst voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 zal echter op een latere datum worden genomen na indiening van een nieuw voorstel van de T&C RSP door Elia (zie paragraaf 11 van deze beslissing). Om te vermijden dat de huidige beslissing genomen wordt zonder duidelijkheid over de op de aanbestedingsprocedures toepasselijke definities, heeft Elia per brief van 5 juni 2024 aan de CREG een addendum bij het huidige voorstel van aanbestedingsprocedures bezorgd met de voor dit voorstel relevante definities overgenomen uit het voorstel van de type-overeenkomst van 29 maart 2024 waarover een publieke raadpleging plaatsvond (zie bijlagen 7 en 8). 38. De CREG merkt echter de volgende onnauwkeurigheden op in het huidige voorstel van Elia in het gebruik van terminologie. 16 17 Waarnaar beter verwezen wordt als “type-overeenkomst voor hersteldiensten”. Zie voetnoot 14. Niet-vertrouwelijk 13/27 39. De CREG stelt vast dat de Nederlandstalige versie van het huidige voorstel van Elia de Engelstalige term “Black Start Service” bevat (in punten 1.3 en 1.4) terwijl een Nederlandstalige term voorhanden is en gedefinieerd wordt in haar voorstel voor de type-overeenkomst voor hersteldiensten en bijgevolg eveneens in het addendum met definities bij het huidige voorstel, nl. Black-Start Dienst. Verder wordt in de Nederlandstalige en Franstalige versies van het huidige voorstel van Elia de Engelstalige afkorting “DSO” gebruikt terwijl de Nederlandstalige (“DNB”) en Franstalige afkortingen (“GRD”) voorhanden zijn en gedefinieerd worden in het addendum. 40. De CREG stelt vast dat enkele in het addendum gedefinieerde termen niet altijd zoals het hoort met een hoofdletter worden geschreven in het huidige voorstel van Elia (“Leveringsperiode”, “Test 4”, “Herstelplan”) en dat de term “verklaring van de netgebruiker” wel met een hoofdletter wordt geschreven in het huidige voorstel van Elia hoewel niet gedefinieerd in het addendum. 41. De CREG merkt op dat Elia in het addendum voor bepaalde begrippen niet de correcte term of schrijfwijze overneemt uit de regelgeving. De correcte termen zijn de volgende: - “Black-Start Dienst” in de Nederlandstalige versie18; - “Black-Start-mogelijkheden” in de Nederlandstalige versie19. De CREG zal dan ook de termen “Black-Start Dienst” en “Black-Start-mogelijkheden” verder hanteren in deze beslissing. 42. De CREG stelt vast dat de in het addendum gedefinieerde term “Hoofdnetgebruiker”/ “Utilisateur du Réseau Principal” niet consistent wordt gehanteerd in punt 3.2 van het huidige voorstel van Elia. Het gaat in punt 3.2. over de Hoofdnetgebruiker als RSP, of een derde die door de Hoofdnetgebruiker als RSP is aangeduid (Nederlandstalige versie, eerste zin). Er is in de Nederlandstalige versie van punt 3.2 echter ook een paar keer sprake van de term “Elia-netgebruiker” terwijl duidelijk “Hoofdnetgebruiker” bedoeld wordt. In de Franstalige versie wordt verkeerdelijk gewag gemaakt van “Utilisateur du Réseau Elia” of “Utilisateur Principal du Réseau Elia”. Aangezien de term “Elia-netgebruiker”/”Utilisateur du Réseau Elia” alleen in deze bepaling en bovendien dus verkeerdelijk wordt gebruikt, zal de definitie van de term “Elia-netgebruiker” van het addendum in de praktijk bijgevolg niet relevant zijn voor een goed begrip van de aanbestedingsprocedures. 43. De CREG stelt vast dat in punt 5.2 van de Franstalige versie van het huidige voorstel van Elia de term “Site de Reconstitution de la BS” niet is vervangen door de in het addendum gedefinieerde, nieuwe Franstalige term “GF Black Start”. 44. De CREG vraagt aan Elia om de bovenstaande, louter redactionele correcties door te voeren in het huidige voorstel van Elia en het addendum alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia. De CREG vraagt Elia bovendien om het addendum met de definities samen met de aanbestedingsprocedures te publiceren en daarbij aan te geven dat de definities, in afwachting van de goedkeuring en publicatie van de T&C RSP bedoeld in punt 1.1 van de aanbestedingsprocedures, deze zijn in het bijgevoegde addendum. 45. In de hiernavolgende bespreking hanteert de CREG de in het addendum gedefinieerde begrippen niet steeds met hoofdletter om de tekst niet onnodig te verzwaren. 18 Zie artikel 2, lid 70, van de elektriciteitswet. Zie artikel 2

(45)van de Verordening (EU) 2016/631 van de Europese Commissie van 14 april 2016 tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting van elektriciteitsproducenten op het net. 19 Niet-vertrouwelijk 14/27 4.5.1.2. Doel 46. In punt 1.2 getiteld “Doel” van het huidige voorstel van Elia legt Elia uit wat het oogmerk is van het document “aanbestedingsprocedures”. 47. Elia introduceert in punt 1.2 de term “RSP-kandidaat”, maar past deze niet consistent toe doorheen het document. Het huidige voorstel van Elia verwijst vaak naar de “aanbieder” of de “Aanbieder van Hersteldiensten” hoewel het om de “RSP-kandidaat” gaat. Immers, overeenkomstig de definitie in artikel 3, tweede lid, 2), van de Europese netcode E&R heeft een aanbieder van hersteldiensten een wettelijke of contractuele verplichting voor het verlenen van de dienst. Aangezien de contractuele verplichting pas geldt na ondertekening van het contract op het einde van de aanbestedingsprocedure, dient in de voorgaande fases van de aanbestedingsprocedure naar de betreffende partij te worden verwezen als de “RSP-kandidaat”. De CREG vraagt aan Elia om de terminologie coherent aan te passen in zowel de Nederlandstalige als de Franstalige versie van de aanbestedingsprocedures. 48. De CREG vraagt aan Elia om de bovenstaande, louter redactionele correctie door te voeren alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia. 4.5.1.3. Leveringsperiode 49. In punt 1.3 getiteld “Leveringsperiode” van het huidige voorstel van Elia (eerder getiteld “Contractperiode”20) verduidelijkt Elia dat de onderhavige aanbestedingsprocedures van toepassing zijn voor de levering van de Black-Start Diensten ten vroegste vanaf 1 januari 2027 en ten laatste tot en met 31 december 2038. Elia specifieert de voorwaarden waaraan de aangeboden Leveringsperioden moeten voldoen: - Voor diensten met bestaande Black-Start-mogelijkheden kan enkel een offerte worden ingediend voor de Leveringsperiode 01/01/2027-31/12/2029 (of een deel hiervan). Elia noemt dit de “minimale Leveringsperiode”.21 - Voor diensten zonder bestaande Black-Start-mogelijkheden kan een offerte worden ingediend voor een Leveringsperiode van maximaal 10 kalenderjaren met een start uiterlijk op 01/01/2029.22 - De aangeboden Leveringsperiode is deelbaar om per kalenderjaar gegund te worden. Elia heeft in de presentatie aan de werkgroep System Operation & European Market Design van de Elia Users’ Group op 29 februari 2024 (zie paragraaf 13 van deze beslissing) meegedeeld dat de volgende aanbestedingsprocedure ten laatste in juni 2024 zou worden gelanceerd. 50. Febeliec apprecieert de lange duur van de aanbestedingsprocedure die start in juni 2024 voor levering vanaf 1 januari 2027 die zou toelaten aan mogelijke nieuwe kandidaten om deel te nemen. 20 De titelwijziging volgt uit de introductie van de definitie voor de term “Leveringsperiode” in het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van de type-overeenkomst voor hersteldiensten voor leveringsperiodes vanaf 1/1/2027 (zie paragraaf 40 van deze beslissing). 21 De CREG merkt op dat deze bepalingen in punt 1.3 grammaticaal onnauwkeurig zijn geformuleerd en vraagt aan Elia om deze louter redactionele correctie door te voeren alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia. 22 Idem als voetnoot 22. Niet-vertrouwelijk 15/27 51. FEBEG verwelkomt de mogelijkheid om langetermijncontracten af te sluiten voor nieuwe BlackStart Diensten zodat deze de investeringskosten voor de installatie van Black-Start-mogelijkheden kunnen spreiden over de hele Leveringsperiode. FEBEG is echter van mening dat de regel dat de aangeboden Leveringsperiode in de gunningsprocedure kan worden gedeeld per kalenderjaar, enkel van toepassing zou mogen zijn voor diensten met bestaande Black-Start-mogelijkheden. FEBEG geeft geen motivatie voor dit standpunt. Elia gaat niet akkoord en verduidelijkt in het consultatierapport dat de gunningsprocedure mogelijks leidt tot gunning van een Black-Start Dienst met bestaande Black-Start-mogelijkheden die niet is aangeboden voor de minimale Leveringsperiode. In dit geval kan een aangeboden Black-Start Dienst zonder bestaande Black-Start-mogelijkheden de minimale Leveringsperiode opvullen, wat echter mogelijks kan leiden tot een kortere Leveringsperiode voor deze laatste. Elia meent echter dat dit een uitzonderlijke situatie zou zijn en verwacht dat een Black-Start Dienst zonder bestaande Black-Startmogelijkheden aangeboden voor een langere periode in de gunningsprocedure naar voren zou komen als de meest techno-economische oplossing. 52. De CREG kan zich vinden in de maximale periode waarvoor Elia op zoek is naar Black-Start Diensten op basis van de voorgestelde aanbestedingsprocedures en in de voorwaarden gesteld voor de Leveringsperiodes van de Black-Start Diensten. De huidige black-startcontracten lopen immers af eind 2026. In de loop van de komende maanden zal Elia een aanbestedingsprocedure lanceren voor de black-startcontracten vanaf 1 januari 2027. Het voorstel voor de start van de beoogde contractperiode voor hersteldiensten op 1 januari 2027 is derhalve daarmee in lijn. De periode van twee en een half jaar tot aan de start van de minimale Leveringsperiode is nodig om de aanbestedingsprocedure volgens het type “concurrentiegerichte dialoog” uit te voeren en, indien nodig, voldoende tijd te voorzien voor de installatie van nieuwe Black-Start-mogelijkheden. De CREG begrijpt uit de reactie van Elia omtrent de deelbaarheid van de aangeboden Leveringsperiode per kalenderjaar in de gunningsprocedure dat Elia volgende situatie in gedachten heeft, bijvoorbeeld: - Een Black-Start Dienst met bestaande Black-Start-mogelijkheden wordt gegund voor de aangeboden periode van 1 januari 2027 tot en met 31 december 2028. - Elia dient bijgevolg een andere Black-Start Dienst te gunnen om de minimale Leveringsperiode die loopt tot en met 31 december 2029 te dekken. - De meest techno-economische oplossing voor het kalenderjaar 2029 ligt vervat in een BlackStart Dienst zonder bestaande Black-Start-mogelijkheden aangeboden voor de periode van 1 januari 2027 tot en met 31 december 2036. Elia kan deze dienst gunnen voor de periode van 1 januari 2029 tot en met 31 december 2036 en dus de Leveringsperiode voor deze dienst beperken tot 8 jaar in plaats van 10 jaar. De CREG gaat akkoord dat Elia Black-Start Diensten moet kunnen contracteren voor de minimale Leveringsperiode en dat het voorstel van deelbaarheid van de Leveringsperiode om per kalenderjaar te kunnen gunnen daartoe bijdraagt. Aangezien FEBEG geen motivatie geeft voor haar standpunt dat deze deelbaarheid beperkt moet worden tot diensten met black-start mogelijkheden noch een tegenvoorstel doet, kan de CREG zich vinden in het standpunt van Elia om deze bepaling niet te wijzigen. Niet-vertrouwelijk 16/27 De CREG gaat echter niet akkoord met de stelling van Elia23 dat dit een uitzonderlijke situatie zou betreffen. Zonder zicht op de Black-Start Diensten (en hun Leveringsperiode) die zullen worden aangeboden, kan Elia immers niet voorspellen wat het resultaat zal zijn van de gunningsprocedure. 4.5.1.4. Type van aanbestedingsprocedure 53. In punt 1.4 getiteld “Type van aanbestedingsprocedure” van het huidige voorstel van Elia verduidelijkt Elia de gebruikte procedure voor de aanbesteding van Black-Start Diensten voor de Leveringsperiode vanaf 1 januari 2027, namelijk de concurrentiegerichte dialoog. 54. Febeliec geeft aan de keuze voor de concurrentiegerichte dialoog als type aanbestedingsprocedure te ondersteunen voor zover deze niet zal leiden tot een voorafgaande voorkeursbehandeling voor een kandidaat. Elia bevestigt dat geen voorkeursbehandeling mogelijk is aangezien alle gunningscriteria duidelijk en objectief zijn bepaald. 55. De CREG stelt vast dat Elia voor de Leveringsperiode vanaf 2027 de aangekondigde verandering naar een procedure op basis van een concurrentiedialoog, zoals voorgesteld in de ontwerpnota van Elia over de black-startdienst, in praktijk brengt. De CREG ondersteunt deze verandering en verwijst naar haar opmerkingen in paragrafen 27 en 29 van deze beslissing. 4.5.1.5. Black-Startdienst zones betrokken in deze aanbesteding 56. In punt 1.5 getiteld “Black-Startdienst zones betrokken in deze aanbesteding” van het huidige voorstel van Elia herhaalt Elia de vijf Black-Start Dienst zones volgens de geografische spreiding opgenomen in bijlage bij de type-overeenkomst voor hersteldiensten. Elia voegt in dit punt 1.5 toe dat de Black-start Dienst zone waartoe een aangeboden of gecontracteerde Black-start PG dienst doet, wordt bepaald op basis van het Aansluitingspunt van de Hoofdgenerator. Elia voegt een tabel toe die voor elke Black-Start Dienst zone de eerste dag van de beoogde Leveringsperiode aanduidt, namelijk 01/01/2027. 57. De marktpartijen maakten geen opmerkingen bij dit punt. 58. Aangezien het voorstel van Elia voor de T&C RSP het nieuwe concept van “Black Start Providing Group” introduceert en bijgevolg toelaat dat een Black-Start Dienst uit meerdere Technische Eenheden bestaat, waaronder de Hoofdgenerator(
  1. en)en Blackstarter(s), is de wijziging van deze bepaling in het huidige voorstel van Elia coherent aan het voorstel voor de T&C RSP. 59. De CREG ondersteunt deze verandering en verwijst naar haar opmerkingen in paragraaf 30 van deze beslissing. 4.5.2. Deel 3 – Indienen van initiële voorstellen voor Black Start PG 60. In deel 3 getiteld “Indienen van initiële voorstellen voor Black Start PG” van het huidige voorstel van Elia verduidelijkt Elia dat enkel gekwalificeerde RSP-kandidaten een voorstel voor een Black Start PG kunnen indienen bij Elia. Elia somt ook op welke informatie een dergelijk voorstel dient te bevatten. Elia introduceert het onderscheid tussen initiële voorstellen en definitieve voorstellen voor Black Start PG. Zoals Elia uitlegt in de begeleidende nota is dit onderscheid het gevolg van het gebruik van de concurrentiegerichte dialoog als aanbestedingsprocedure, die toelaat dat voorstellen van Black Start 23 Dit heeft echter geen impact op de tekst van het voorstel. Niet-vertrouwelijk 17/27 PG kunnen worden bijgewerkt volgend op een eerste beoordeling door Elia en bespreking tussen Elia en de RSP-kandidaat. Elia vervangt in de Nederlandstalige versie in de eerste zin het begrip “gekwalificeerde Aanbieders van Hersteldiensten” door “gekwalificeerde RSP kandidaten”24. De informatie in een Black Start PG voorstel betreft onder andere de geldigheidsduur van de offerte. Elia heeft het einde van de geldigheidsduur van een offerte, als antwoord op een reactie van FEBEG ontvangen tijdens de openbare raadpleging, veranderd van “geldig […] tot de dag voor de begindatum van de Leveringsperiode” naar “geldig […] tot tenminste 6 maanden na de finale indiening van de Black Start PG voorstellen zoals vermeld in 7. Tijdschema”.25 De informatie in een Black Start PG voorstel betreft onder andere ook de samenstelling van elke Black Start PG. Elia heeft de omschrijving van de nodige informatie in de offerte geherformuleerd rekening houdende met de introductie van het concept Black Start PG (en de samenstelling daarvan in termen van de Blackstarter, Hoofdgenerator(
  2. en)en andere Technische Eenheden) en de bijkomende verklaring die desgevallend dient te worden afgeleverd indien meerdere netgebruikers betrokken zijn als een Technische Eenheid is aangesloten op een CDS- of DNB-net. De omschrijving van de aangeboden Leveringsperiode in de offerte is vereenvoudigd, met een verwijzing naar punt 1.3 van de aanbestedingsprocedure (zie deel 4.5.1.3 van deze beslissing). De informatie in een Black Start PG voorstel betreft eveneens de afzonderlijke elementen, indien van toepassing, van de aangeboden prijs voor een black-Start Dienst (zijnde de kapitaalkosten, operationele kosten, opportuniteitskosten en testkosten). Wat betreft de kapitaalkost stelt Elia dat deze moet worden uitgedrukt in euro en niet langer in euro per jaar. Elia voegt toe dat de RSPkandidaat een timingtabel moet aanleveren voor de investeringen die een kapitaalkost met zich meebrengen. Wat betreft de operationele kosten (uitgedrukt in euro per dag) en de testkosten (uitgedrukt in euro per test), voegt Elia toe dat het referentiejaar voor deze kost 2025 is en dat de kost wordt geïndexeerd volgens Art. II.10.626 van de T&C RSP. Wat betreft de opportuniteitskosten, voegt Elia de verduidelijking toe zoals besproken in paragraaf 31 van deze beslissing. Wat betreft de testkosten wijzigt Elia de verwijzing naar de pagina met het Testplan op de website van Elia. Elia voorziet niet langer de mogelijkheid voor het indienen van alternatieve offertes. 61. Zoals vermeld in de vorige paragraaf laat Elia, op vraag van FEBEG, toe dat de geldigheidsduur van de offertes kan eindigen ten vroegste 6 maanden na de deadline voor de finale indiening van de Black Start PG voorstellen zoals vermeld in deel 7 “Tijdschema” van de aanbestedingsprocedures. De CREG heeft geen bezwaar tegen een kortere geldigheidsduur van de offertes na finale indiening ervan. Door het gebruik van de concurrentiegerichte dialoog als aanbestedingsprocedure dient Elia immers vroeger de contracten te gunnen zodat eventuele nieuwe Black-Start mogelijkheden tijdig kunnen worden geïnstalleerd (d.w.z. voor aanvang van het contract voor hersteldiensten). Na de indiening van de definitieve voorstellen voor de Black Start PG dient Elia echter tijd te hebben voor de finale beoordeling van de Black Start PG en het indienen van het aanbestedingsrapport bij de CREG en dient de CREG tijd te hebben voor de evaluatie van de redelijkheid van de voorstellen (zoals aangekaart in deel 7 van het huidige voorstel van Elia). De evaluatie van de CREG van de redelijkheid van de voorstellen impliceert mogelijks, overeenkomstig de overgangsbepaling van artikel 30 van de wet van 23 oktober 2022 (zie paragraaf 4 van deze beslissing), een traject van niet-openbare raadpleging van 24 Zie paragraaf 47 van deze beslissing. In de Nederlandstalige versie van het voorstel van Elia dienen in punt 1.
  3. b)van deel 3, bij de cross-referentie naar deel 7, de woorden “Error! Reference source not found” te worden geschrapt. 26 In de Nederlandstalige versie van het voorstel van Elia staat foutief een verwijzing naar artikel III.10.7 van de T&C RSP in het punt over de operationele kosten. Dit dient te worden gecorrigeerd naar artikel III.10.6. 25 Niet-vertrouwelijk 18/27 de ontwerpbeslissing van de CREG alvorens ze een finale, bindende beslissing neemt tot oplegging van een openbare dienstverplichting indien de CREG na haar analyse van oordeel is dat een voorstel/offerte kennelijk onredelijk is. Dergelijk traject vraagt tijd en dus kan de CREG enkel akkoord gaan met een geldigheidsduur van tenminste 6 maanden (en die dus in de praktijk 6 maanden kan bedragen) na de finale indiening van de Black Start PG voorstellen indien Elia haar aanbestedingsrapport bij de CREG indient ten laatste één maand na de deadline voor de indiening van de definitieve Black Start PG voorstellen. Per brief van 5 juni 2024 (bijlage 7) heeft Elia zich hiertoe geëngageerd, wat met zich meebrengt dat de CREG akkoord kan gaan met de voorgestelde geldigheidsduur. 62. FEBEG vraagt de volgende aanpassingen met betrekking tot de samenstelling van de aangeboden prijs: - Voor de kapitaalkost vraagt FEBEG opnieuw te verduidelijken dat dit wordt uitgedrukt in €/jaar27. Elia gaat niet akkoord met deze aanpassing aangezien Elia met de totale kapitaalkost voor een investering rekening houdt in de gunningsprocedure, waarin Elia mogelijks gebruik maakt van de deelbaarheid van de aangeboden Leveringsperiode. Indien de kapitaalkost zou worden uitgedrukt in euro per jaar, zonder wijziging van overige bepalingen in de aanbestedingsprocedures, zou de RSP riskeren niet de volledige kost van de investering te kunnen recupereren in een kortere Leveringsperiode. De CREG gaat akkoord met Elia. - Wat betreft de opportuniteitskost staat FEBEG erop dat de RSP de vrijheid moet hebben te kiezen tussen het vaste bedrag en de formule. Elia bevestigt dat de RSP deze keuzevrijheid heeft. De CREG heeft geen bezwaren bij de keuze van de RSP voor een vaste prijs of een prijsformule in zijn offerte. 63. Febeliec is niet gekant tegen de vergoeding van een kapitaalkost indien hierdoor goedkopere Black-Start Diensten beschikbaar worden en de investeringen noodzakelijk zijn om de Black-Start Dienst te kunnen verstrekken. De kapitaalkosten die strikt worden toegekend voor de verstrekking van de Black-Start Dienst mogen nooit dubbel worden vergoed aangezien de kosten niet in een latere contractperiode opnieuw kunnen worden aangerekend. Elia bevestigt deze interpretatie. De CREG is dezelfde mening toegedaan. 64. Verder heeft de CREG geen bezwaren bij het onderscheid tussen initiële voorstellen en definitieve voorstellen voor Black Start PG, aangezien deze opsplitsing past in de concurrentiegerichte dialoog. De CREG vraagt Elia wel om een coherent taalgebruik doorheen het document te hanteren28. De CREG vraagt aan Elia om deze louter redactionele correcties door te voeren in het huidige voorstel van Elia alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia. 65. De CREG gaat akkoord dat de mogelijkheid voor het indienen van alternatieve offertes niet langer nodig is gezien het gebruik van de concurrentiegerichte dialoog. Elia bepaalt immers aan de hand van simulaties voor elk initieel voorstel van een Black Start PG, de vereiste minimale technische specificaties (zie deel 4 van de aanbestedingsprocedure en deel 4.5.3 van deze beslissing). Van deze 27 Zie ook paragraaf 43 van Beslissing (B)2558 van 8 juni 2023. Elia is destijds akkoord gegaan met de vraag van FEBEG, maar heeft dit voor het huidige voorstel van Elia opnieuw aangepast. 28 Elia verwijst nu naar de verschillende voorstellen als “initiële” voorstellen, “eerste” voorstellen, “definitieve” voorstellen, “bijgewerkte” voorstellen, “geüpdatet” voorstel, “finale” indiening van de voorstellen. Niet-vertrouwelijk 19/27 individuele vereisten kan niet meer worden afgeweken en bijgevolg zijn alternatieve offertes niet langer mogelijk. 66. De CREG merkt op dat in de Nederlandstalige versie van het huidige voorstel van Elia de lijst aan operationele kosten in punt 6.
  4. b)van deel 3 niet-exhaustief is, aangezien deze wordt voorafgegaan door het woord “waaronder”. Deze aanduiding ontbreekt echter in de Franstalige versie van het huidige voorstel van Elia. De CREG is van mening dat de lijst van operationele kosten in de aanbestedingsprocedure niet beoogt exhaustief te zijn. De CREG beoordeelt de redelijkheid van de in rekening gebrachte kosten in de aangeboden prijzen immers in haar analyse van de finale offertes. Bijgevolg vraagt de CREG aan Elia om de Franstalige versie coherent aan de Nederlandstalige versie aan te passen en het woord “notamment” toe te voegen ter inleiding van de lijst i-iii in punt 6.
  5. b)van deel 3 alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia . 67. De CREG ondersteunt de keuze om 2025 te gebruiken als referentiejaar voor de operationele kosten en de testkosten aangezien dit de moeilijkheid vermijdt voor RSP kandidaten bij de opstelling van hun offerte en voor de CREG bij de evaluatie van de offertes om de kosten te waarderen aan toekomstige prijzen. Het is echter de kost zelf en niet het referentiejaar dat zal worden geïndexeerd met toepassing van de T&C RSP. Bijgevolg vraagt de CREG aan Elia om de volgende louter redactionele correcties door te voeren alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia. In de laatste zin van punt 6.
  6. d)in deel 3 dient “de kost” (resp. “le coût”) te worden ingevoegd tussen “Het referentiejaar voor deze kost is 2025 en” (resp. “L'année de référence pour le coût est 2025 et”) en “wordt geïndexeerd” (resp. “sera indexé”) in de Nederlandstalige (resp. Franstalige) versie van de Aanbestedingprocedures. 4.5.3. Deel 4 – Selectie van voorstellen voor Black Start PG 68. In deel 4 getiteld “Selectie29 van voorstellen voor Black Start PG” van het huidige voorstel van Elia stelt Elia dat alle ingediende voorstellen voor Black Start PG worden beoordeeld op haalbaarheid. Dit wil zeggen dat Elia evalueert of een voorstel voldoet aan de minimale technische vereisten zoals vastgelegd in de specifieke voorwaarden van de T&C RSP zodat het terdege kan bijdragen aan de uitvoering van het Herstelplan. Elia voegt toe hiervoor simulaties te zullen uitvoeren voor elk Black Start PG op basis waarvan “de vereiste minimale reactieve vermogensabsorptie, de vereiste actieve vermogensinjectie en het minimale volume voor het beperkte energiereservoir (indien van toepassing)” worden bepaald. 69. Elk initieel voorstel wordt beoordeeld als “haalbaar”, “haalbaar […] onder bepaalde voorwaarden” of “onhaalbaar”. Haalbare initiële voorstellen, al dan niet onder bepaalde voorwaarden, kunnen worden bijgewerkt en in een tweede ronde worden ingediend als definitief voorstel. De definitieve voorstellen worden hetzij als “haalbaar” hetzij als “onhaalbaar” beoordeeld. Elia zal de 29 De CREG stelt een inconsistent gebruik van terminologie vast in deel 4. Zo is in de titel van deel 4 terecht sprake van “de selectie van voorstellen voor Black Start PG” (eigen nadruk). De Nederlandstalige versie (resp. de Franstalige versie) van het voorstel van Elia verwijst echter in de eerste zin van deel 4 naar de beoordeling van Elia om een voorstel voor een Black Start PG “in aanmerking te nemen” (resp. “valider”) in plaats van te “selecteren” (resp. “sélectionner”). Bovendien bevat deze zin in de Franstalige versie van het voorstel van Elia ook de woorden “comme candidate à l’attribution”. Aangezien deze niet voorkomen in de Nederlandstalige versie van het voorstel van Elia en niet nodig zijn ter verduidelijking in de tekst, worden deze woorden in de Franstalige versie beter geschrapt. De CREG vraagt aan Elia om deze louter redactionele correcties door te voeren alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia. Niet-vertrouwelijk 20/27 verantwoording van een beoordeling als “onhaalbaar” meedelen aan de gekwalificeerde RSPkandidaat. 70. De CREG heeft geen bezwaren hierbij. RSP-kandidaten kunnen niet zelf op voorhand de potentiële bijdrage van Black Start PG aan het Herstelplan inschatten en bijgevolg draagt de mogelijkheid voor Elia om aan de hand van simulaties specifieke vereisten te bepalen en te bespreken in het kader van de concurrentiegerichte dialoog bij tot een openstelling van de markt om zo de kans te verhogen voldoende hersteldiensten te verwerven. De verantwoording van Elia in geval van een beoordeling van een Black Start PG als “onhaalbaar” draagt bij tot de transparantie van de aanbestedingsprocedures. 4.5.4. Deel 5 – Gunning van Black-Startdiensten 71. In deel 5 getiteld “Gunning van Black-Startdiensten” van het huidige voorstel van Elia somt Elia in punt 5.1 de criteria op waaraan elke offerte wordt beoordeeld alsook het gewicht van elk criterium en, in punt 5.2, de volgorde waarin de offertes in aanmerking worden genomen. Elia verduidelijkt dit in punt 5.3 aan de hand van een voorbeeld van twee offertes voor Black-Start Diensten voor dezelfde Black-Start Dienst zone. 4.5.4.1. 5.1. Gunningscriteria 72. De gunningscriteria in punt 5.1 kennen een gewicht van 50% toe op basis van de aangeboden prijzen van een offerte. De overige 50% wordt verdeeld over criteria die aan de hand van technische parameters een score geven voor de kwaliteit van de aangeboden Black-Start Dienst. 73. Elia heeft één gunningscriterium toegevoegd om rekening te houden met de operationele eenvoud om de Black-Start Dienst te leveren in overeenstemming met het Herstelplan: hoe eenvoudiger de operationele levering van de dienst, hoe hoger de score. Dit criterium krijgt een gewicht van 5% waarvoor Elia het gewicht van het criterium “hoogste ogenblikkelijke belastingaanvaarding” vermindert met 5%. Febeliec benadrukt dat dit bijkomend criterium geen drempel mag vormen voor nieuwe deelnemers aangezien dit de inspanningen voor de openstelling van de dienst zou ondermijnen hoewel in een toekomst met minder grote productie-eenheden het concept van Black Start PG zeker nodig zal zijn. Elia gaat akkoord en wijst erop dat door het beperkte gewicht er geen reden is te verwachten dat dit een drempel vormt. Elia benadrukt echter dat het een relevant element blijft om de verschillende offertes te onderscheiden. De CREG heeft geen bezwaren bij deze toevoeging en de toekenning van het gewicht. De CREG begrijpt dat dit criterium volgt uit de openstelling van de dienst voor Black Start PG die meerdere Technische Eenheden bevatten en/of Technische Eenheden die verspreid gesitueerd zijn over het transmissienet en een CDS of distributienet en bijgevolg bijdraagt aan het oordeel over de kwaliteit van de aangeboden Black-Start Dienst. 74. Voor de bepaling van de score voor criterium 1 (totale kosten) variabiliseert Elia de aangeboden kosten van een voorstel voor een Black-Start PG, rekening houdende met de duurtijd van de aangeboden Leveringsperiode. Het huidige voorstel van Elia verduidelijkt dat voor evaluatie van criterium 1 bijgevolg de kosten worden berekend uitgedrukt in euro per jaar en niet in euro. Wat betreft de testkosten zal Elia in plaats van de kosten voor één test de kosten in rekening nemen voor het aantal tests dat volgens de frequentie gedefinieerd in het testplan zou moeten worden uitgevoerd in de aangeboden Leveringsperiode. De CREG heeft geen bezwaren hierbij. Niet-vertrouwelijk 21/27 75. Febeliec vraagt hoe rekening zal worden gehouden met verschillende duurtijden van voorstellen van Black Start PG, aangezien de afschrijvingsperiode van een kapitaalkost voor de installatie van BlackStart-mogelijkheden mogelijks langer is dan de contractperiode. Febeliec vraagt zich af of er een mogelijk risico is op marktverstoring of verhoogde kosten voor de consument. Elia wijst erop dat de mogelijkheid van een langere Leveringsperiode is geïntroduceerd om de kapitaalskosten te kunnen spreiden. In de gunningsprocedure zullen kosten worden herberekend uitgedrukt in euro per jaar zodat alle Black Start PG voorstellen op gelijke voet kunnen worden vergeleken ongeacht de duurtijd van de Leveringsperiode. Elia geeft niettemin aan dat als een Black Start PG met een hoge kapitaalkost nodig is om de black-start noden te dekken, en de CREG acht de offerte niet kennelijk onredelijk, Elia dan de Black Start PG zal contracteren. De CREG gaat akkoord dat variabilisering van de kosten tot een kost in euro per jaar in de gunningsprocedure ervoor zorgt dat Black Start PG voorstellen gelijkwaardig worden opgenomen in de vergelijking. Het is evenwel zo dat voor de variabilisering maximaal wordt rekening gehouden met de aangeboden Leveringsperiode. De CREG is van mening dat de maximale Leveringsperiode van 10 jaar toelaat om de hogere kosten omwille van de investering in Black-Start-mogelijkheden voldoende te spreiden en de kost voor de consument aanvaardbaar te houden. Indien blijkt uit de volgende aanbestedingsprocedure dat ondanks de langere Leveringsperiode voor Black Start PG voorstellen zonder bestaande Black-Start-mogelijkheden, de variabilisering van de kosten de drempel tot toetreding van de markt onvoldoende verlaagt en structureel de Black-Start Dienst wordt gegund aan een Black Start PG met bestaande Black-Start-mogelijkheden, vraagt de CREG aan Elia om de maximale Leveringsperiode terug onder de loep te nemen in het volgende voorstel voor aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten vanaf 1 januari 203030. 76. In criteria 2 en 3 legt Elia de link met de technische specificaties bepaald op basis van de simulaties uitgevoerd voor elk initieel voorstel van een Black Start PG (in deel 4 van de aanbestedingsprocedure, zie deel 4.5.3 van deze beslissing). Bij criterium 2 voegt Elia de verduidelijking toe dat het hoogst extra actief vermogen dat kan worden geïnjecteerd het vermogen betreft “bovenop de injectie van actief vermogen dat vereist is na de technische specificatie beoordeling van Elia”. Bij criterium 3 voegt Elia de verduidelijking toe dat het hoogst extra reactief vermogen dat kan worden geabsorbeerd het vermogen betreft “bovenop de absorptie van reactief vermogen dat vereist is na de technische specificatie beoordeling van Elia”. De CREG heeft geen bezwaren hierbij. De CREG merkt echter op dat in de Franstalige versie van het huidige voorstel van Elia bij criterium 3 verkeerdelijk “l’injection de puissance reactive” is geschreven in plaats van “l’absorption de puissance réactive” hoewel criterium 3 duidelijk de absorptie van reactief vermogen betreft en gaat er bijgevolg vanuit dat dit een redactionele onzorgvuldigheid betreft. De CREG vraagt aan Elia om deze louter redactionele correctie door te voeren alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia. 77. Elia verandert de formulering van criterium 4 van “Grootste traagheidsmoment [T*m²]” naar “Hoogste kinetische energie van de traagheid [J]”. De CREG heeft geen bezwaren hierbij. 78. Zoals toegelicht in paragraaf 72 van deze beslissing verlaagt Elia het gewicht van het 5e criterium “hoogste ogenblikkelijke belastingaanvaarding” van 10% naar 5%. 30 Black Start PG met bestaande Black-start-mogelijkheden kunnen immers maximaal voor de periode 01/01/202731/12/2029 worden gecontracteerd. Niet-vertrouwelijk 22/27 De CREG heeft geen bezwaren hierbij. 79. Elia verandert in criteria 6 en 7 “Kortste tijd voor de start van de levering van Black-Startdienst” naar “Kortste Opstarttijd”. De CREG gaat akkoord met deze wijziging. De definitie voor de Opstarttijd stelt immers duidelijker hoe deze wordt berekend. 4.5.4.2. 5.2. Gunningsprocedure 80. Punt 5.2 van het huidige voorstel van Elia bevat niet langer bepalingen over alternatieve offertes (zie ook paragrafen 60 en 65 van deze beslissing) of over offertes voor Black Start PG met Technische Eenheden die deelnemen aan strategische reserves. Elia start de gunningsprocedure door te verduidelijken dat enkel de haalbare Black Start PG worden geselecteerd om in aanmerking te komen voor gunning en elk van deze Black Start PG voorstellen een score krijgt toebedeeld voor elk van de gunningscriteria. Nadien worden de Black Start PG voorstellen gegroepeerd per Black-Start Dienst zone en berekent Elia voor elk Black Start PG voorstel de gewogen score op basis waarvan Elia de voorstellen rangschikt. Elia gunt de Black-Start Dienst aan het Black Start PG voorstel of de combinatie van Black Start PG voorstellen met de hoogste gewogen score indien deze gunning tenminste de minimale Leveringsperiode dekt. In geval Elia combinaties van Black Start PG voorstellen afweegt tegenover elkaar omdat het Black Start PG voorstel met de hoogste gewogen score de minimale Leveringsperiode niet dekt, voegt Elia toe voor de berekening van de nieuwe scores rekening te houden met hetzij de aangeboden Leveringsperiode, hetzij een deel ervan. Ten slotte voegt Elia toe dat een Technische Eenheid slechts deel kan uitmaken van één gegunde Black Start PG in dezelfde Leveringsperiode. Indien een Technische Eenheid is opgenomen in meerdere haalbare Black Start PG voorstellen, zal Elia het voorstel kiezen met de hoogste gewogen score, of in geval van gelijke scores, zal Elia een rechtvaardiging geven voor voorkeur voor één van beide. 81. De CREG heeft geen bezwaren hierbij. De CREG wijst erop dat de verduidelijking van Elia om, in geval dat Elia combinaties van Black Start PG voorstellen afweegt, niet noodzakelijk rekening te houden met de aangeboden Leveringsperiode van een Black Start PG voorstel maar mogelijks met slechts een deel ervan, relevant is voor de berekening van de score voor criterium 1. 4.5.4.3. 5.3. Voorbeeld van de vergelijkende score van de voorstellen voor Black Start PG 82. Elia heeft het voorbeeld in punt 5.3 coherent aangepast aan de wijzigingen in punt 5.1 en gecorrigeerd op basis van een opmerking van FEBEG tijdens de openbare raadpleging. 83. FEBEG vraagt Elia om een voorbeeld ter illustratie van de gewogen scores voor een combinatie van Black Start PG voorstellen. Elia geeft dit bijkomend voorbeeld in bijlage bij het consultatierapport. De CREG heeft geen bezwaren bij dit voorbeeld voor combinatie van Black Start PG voorstellen. Niet-vertrouwelijk 23/27 84. De CREG wijst er echter op dat de gegeven voorbeelden enkel correct zijn in geval van de volgende veronderstellingen31: - Het testplan van toepassing op het moment van de gunningsprocedure schrijft voor dat een black-start test ten minste om de drie jaar moet plaatsvinden. - De Leveringsperiodes bedragen minstens 3 jaar. De CREG wijst er ten eerste op dat indien een toekomstige versie van het Testplan een frequentere periodiciteit voor black-start tests zou voorschrijven, Elia hiermee zal dienen rekening te houden tijdens de uitvoering van de gunningsprocedure, overeenkomstig de omschrijving van criterium 1 in punt 5.1 van het huidige voorstel van Elia. 85. De CREG wijst er ten tweede op dat als een Black Start PG voorstel een Leveringsperiode van minder dan 3 jaar voorziet en er in die aangeboden Leveringsperiode overeenkomstig de gedefinieerde periodiciteit in het Testplan een test dient te worden uitgevoerd, Elia in de berekening van de score voor criterium 1 dient rekening te houden met de volledige kost van één test, overeenkomstig de omschrijving van criterium 1 in punt 5.1 van het huidige voorstel van Elia. 4.5.5. Deel 7 - Tijdschema 86. In deel 7 getiteld “Tijdschema” van het huidige voorstel van Elia geeft Elia de verschillende stappen weer in de Aanbestedingsprocedures waarvoor Elia voor de betreffende aanbestedingsprocedure de concrete deadlines zal opgeven. Elia heeft in lijn met de wijzigingen voor het gebruik van de concurrentiegerichte dialoog in het tijdschema verschillende stappen ingevoegd om het onderscheid te maken tussen de initiële Black Start PG voorstellen, de eerste beoordeling hiervan door Elia, de definitieve Black Start PG voorstellen en de finale beoordeling hiervan door Elia. 87. De CREG begrijpt dat de zesde stap “Communiceren over de uitkomst van de finale beoordeling van de Black Start PG” handelt over de beoordeling als haalbaar of onhaalbaar, overeenkomstig deel 4 van het huidige voorstel van Elia. Pas na de voorlaatste stap “Evaluatie van de redelijkheid van de voorstellen” door de CREG kan Elia immers communiceren over de effectieve gunning, aangeduid in stap 7. Aangezien het hier een aanbestedingsprocedure betreft die gelanceerd zal worden vóór 1 juli 2024, is de overgangsbepaling van artikel 30 van de wet van de wet van 23 oktober 2022 tot wijziging van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt en tot omzetting van de Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU van toepassing die een controle van de CREG impliceert van de offertes, die zij zal uitvoeren binnen een redelijke termijn. Elia dient de kalender voor de indiening van haar aanbestedingsrapport bij de CREG en voor de evaluatie van de voorstellen door de CREG te bepalen in overleg met de CREG vóór de lancering van de aanbestedingsprocedure. De CREG verwijst voor de invulling van de deadlines naar haar standpunt in paragraaf 61 van deze beslissing. 88. De CREG wijst Elia erop dat de kalender voor de aanbestedingsprocedures van die aard moet zijn dat deze toelaat om “voldoende” black-startdiensten te verwerven om de uitvoering van het Herstelplan te waarborgen. Elia dient de aanbestedingsprocedures tijdig te lanceren, voldoende tijd te laten voor de RSP-kandidaat om een aanvraag in te dienen om gekwalificeerde RSP-kandidaat te worden en voldoende tijd te laten voor de gekwalificeerde RSP-kandidaten om initiële en definitieve voorstellen voor BlackStart PG in te dienen, rekening houdende met een redelijke termijn voor de 31 Uit overleg met Elia is gebleken dat dit ook zo bedoeld is door Elia. Niet-vertrouwelijk 24/27 evaluatie van de voorstellen voor Black-Start PG door de CREG. De CREG verwijst naar wat uiteengezet wordt over de timing voor het indienen van het aanbestedingsrapport bij de CREG in paragraaf 61 van deze beslissing. Bovendien wijst de CREG erop dat de termijn voor indiening van een aanvraag om gekwalificeerde RSP-kandidaat te worden, door Elia zodanig moet worden bepaald dat een redelijke termijn daartoe overblijft nadat de goedgekeurde versie van de T&C RSP voor dezelfde Leveringsperiodes gekend zal zijn. 5. CONCLUSIE Overwegende de bevoegdheid voor de CREG om de aanbestedingsprocedures voor niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten op voorstel van Elia goed te keuren met toepassing van artikel 8, §1/1, zesde lid, en artikel 23, §2, tweede lid, 51°, van de elektriciteitswet, Overwegende de openbare raadpleging die Elia hield voorafgaand aan de voorlegging ter goedkeuring op 29 maart 2024 van het voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (blackstartdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 en het bijhorende consultatierapport waarin Elia het gevolg dat ze gaf aan de ontvangen opmerkingen bespreekt (bijlagen 3 tot 6), Overwegende de begeleidende nota van Elia van februari 2024 toegevoegd aan de documenten voor de openbare raadpleging (bijlage 3), Overwegende het addendum met de voor het voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-startdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027 relevante definities, bezorgd per brief van Elia van 5 juni 2024, Overwegende dat de aanbestedingsprocedure door Elia zal worden opgestart vóór 1 juli 2024 en na 1 juli 2024 zal verder lopen; Gelet op de beoordeling die voorafgaat, Gelet op het engagement van Elia om het aanbestedingsrapport aan de CREG te bezorgen binnen een termijn van één maand na de deadline voor de indiening van de definitieve Black Start PG voorstellen, waardoor het mogelijk is de procedure voorzien in artikel 30 van de wet van 23 oktober 2022 te doorlopen vóór het verstrijken van de voorgestelde geldigheidsduur van de offertes van (tenminste) 6 maanden (zie paragraaf 61 en bijlage 7), Beslist de CREG om de door Elia voorgestelde aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (blackstartdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 2027, samen met het addendum met de relevante definities, ontvangen op 29 maart en 5 juni 2024 in het Nederlands en het Frans (bijlage 1), goed te keuren; De CREG vraagt weliswaar aan Elia om de louter redactionele correcties en verbeteringen uiteengezet in paragrafen 44, 48, 64, 66, 67 en 76 en in voetnoten 1, 21, 22, 25, 26 en 31 van deze beslissing door te voeren alvorens de aanbestedingsprocedures te publiceren op de website van Elia; Beslist de CREG dat de bijgevoegde aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten, aldus gecorrigeerd, van toepassing zijn voor de aanbesteding van de black-startdiensten voor leveringsperiodes die starten tussen 1 januari 2027 en 31 december 2029; Vraagt de CREG aan Elia om het addendum met de definities samen met de aanbestedingsprocedures te publiceren en daarbij aan te geven dat de definities, in afwachting van de goedkeuring en publicatie Niet-vertrouwelijk 25/27 van de T&C RSP bedoeld in punt 1.1 van de aanbestedingsprocedures, deze zijn in het bijgevoegde addendum. Wijst de CREG Elia op de opmerkingen in de paragraaf 61 van deze beslissing; Vraagt de CREG dat voor de aankoop van hersteldiensten (black-start diensten) voor leveringsperiodes die starten vanaf 1 januari 2030 een voorstel van de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten ter goedkeuring door Elia wordt ingediend in het Nederlands en/of Frans, en dit na openbare raadpleging overeenkomstig artikel 7 van de Europese netcode E&R, waarin rekening wordt gehouden met wat uiteengezet wordt in de paragraaf 75 van deze beslissing, Vraagt de CREG aan Elia om dit voorstel tijdig ter goedkeuring in te dienen zodat de aanbestedingsprocedure kan lopen gedurende 2,5 jaar (zoals aangegeven als wenselijk door Elia in haar studie van 31 oktober 2018 over black-start) en de CREG over een beslissingstermijn van zes maanden beschikt (naar analogie van de beslissingstermijn van de CREG van zes maanden bedoeld in artikel 4.3 van de Europese netcode E&R wat betreft de voorwaarden om op te treden als aanbieder van hersteldiensten op contractbasis waarmee dit voorstel samenhangt).  Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Ilse TANT Directeur Laurent JACQUET Directeur Niet-vertrouwelijk Sigrid JOURDAIN Directeur Koen LOCQUET Voorzitter van het Directiecomité 26/27 BIJLAGE 1 Het voorstel van Elia voor de aanbestedingsprocedures voor hersteldiensten (black-startdiensten) voor leveringsperiodes vanaf 01/01/2027, ingediend ter goedkeuring per brief van 29 maart 2024 (in het Nederlands en Frans) BIJLAGE 2 De brief van Elia van 29 maart 2024 (in het Frans) BIJLAGE 3 De begeleidende nota van februari 2024 (in het Engels) voorgelegd voor openbare raadpleging BIJLAGE 4 De reacties van de marktdeelnemers op de openbare raadpleging BIJLAGE 5 Het consultatieverslag van Elia van 29 maart 2024 (in het Engels) BIJLAGE 6 Het voorstel van Elia met aangeduide wijzigingen ten opzichte van de versie voorgelegd voor openbare raadpleging (in het Nederlands en Frans) BIJLAGE 7 De brief van Elia van 5 juni 2024 BIJLAGE 8 Addendum - definitielijst Niet-vertrouwelijk 27/27

🔗 Vers la source officielle

AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.