← België

Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel door de NV Elia Transmission Belgium tot wijziging van gemeenschappelijke en geharmonisee

(B)2978 11 juni 2025 Beslissing over de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel door de NV Elia Transmission Belgium tot wijziging van gemeenschappelijke en geharmoniseerde regels en processen voor de uitwisseling en inkoop van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves Genomen met toepassing van de artikelen 5.3,

  1. b)en 33.1 van de Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering Niet-vertrouwelijk CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 –www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 1.1. Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering ........................................................................................ 4 2. 3. 4. ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 7 2.1. Algemeen ............................................................................................................................... 7 2.2. Raadpleging............................................................................................................................ 7 Analyse van het voorstel ................................................................................................................. 8 3.1. Doel van het voorstel ............................................................................................................. 8 3.2. Artikel 9 – TSB-TSB verrekening ............................................................................................. 8 Beslissing ......................................................................................................................................... 9 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 10 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 10 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 10 BIJLAGE 4 ............................................................................................................................................... 10 Niet-vertrouwelijk 2/10 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna: “CREG”) onderzoekt hierna de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia Transmission Belgium (hierna: “Elia”) tot wijziging van gemeenschappelijke en geharmoniseerde regels en processen voor de uitwisseling en inkoop van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves (hierna: “het FCR Voorstel”). Dit gebeurt op basis van de artikelen 5.3,
  2. b)en 33.1 van de Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering (hierna: “de EBGL”). Per elektronische brief van 23 januari 2025 wordt het FCR Voorstel, opgesteld in het Engels door Elia bij de CREG ingediend voor goedkeuring (BIJLAGE 1.a). In bijlage bij dit FCR Voorstel werd een raadplegingsverslag met een geaggregeerde samenvatting van de ontvangen antwoorden van de belanghebbenden in het Engels toegevoegd (BIJLAGE 2) en een verklarende nota, in het Engels (BIJLAGE 3). Met toepassing van de wet van 18 juli 1966 op het gebruik van de talen in bestuurszaken wordt het FCR Voorstel per elektronische brief van 23 januari 2025in het Frans door Elia bij de CREG ingediend voor goedkeuring. Deze Franstalige versie van het FCR Voorstel was weliswaar niet consistent met de Engelstalige versie. Elia heeft op 28 januari 2025 de gecorrigeerde Franstalige versie van het FCR Voorstel bij de CREG, via email, ingediend (BIJLAGE 1.b). Op 28 mei 2025 hebben de relevante regulerende instanties van de regio een overeenstemming bereikt over het FCR Voorstel (BIJLAGE 4). De relevante regulerende instanties van de regio hebben beslist om het FCR Voorstel te herzien alvorens deze goed te kunnen keuren. Om deze reden zijn de relevante regulerende instanties van de regio overeengekomen om hun nationale beslissingen op basis van deze overeenkomst vóór 18 augustus 2025 te nemen. De beslissing is opgesplitst in vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijk kader. Het tweede deel licht de antecedenten en openbare raadpleging van het FCR Voorstel toe. De CREG ontleedt in het derde deel de voorgestelde methodes. Tot slot, bevat het vierde deel de eigenlijke beslissing. De onderhavige beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd op 11 juni 2025. Niet-vertrouwelijk 3/10 1. WETTELIJK KADER 1. Dit hoofdstuk bepaalt het wettelijke kader dat toepasselijk is op Elia’s FCR Voorstel en dat de basis vormt voor deze beslissing. Het wettelijk kader bestaat uit Europese wetgeving, met in het bijzonder de EBGL. 2. Op 23 november 2017 werd de EBGL gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie en trad deze in werking op 18 december 2017. 3. Met betrekking tot de artikelen 14, 16, 17, 28, 32, 34, 35, 36, 44 tot en met 49, en 54 tot en met 57, wordt de EBGL één jaar na de inwerkingtreding ervan, van toepassing (artikel 65, van de EBGL), hetzij 18 december 2018. 1.1. 4. VERORDENING (EU) 2017/2195 VAN DE COMMISSIE VAN 23 NOVEMBER 2017 TOT VASTSTELLING VAN RICHTSNOEREN VOOR ELEKTRICITEITSBALANCERING De doelstellingen van EBGL worden in artikel 3 vastgelegd: 1. Met deze verordening worden de volgende doelstellingen nagestreefd:
  3. a)effectieve mededinging, non-discriminatie en transparantie op de balanceringsmarkten bevorderen;
  4. b)de efficiëntie van balancering en van de Europese en nationale balanceringsmarkten verbeteren;
  5. c)de balanceringsmarkten integreren en de mogelijkheden voor de uitwisseling van balanceringsdiensten bevorderen, en tegelijk bijdragen tot de operationele veiligheid;
  6. d)bijdragen tot de efficiënte langetermijnexploitatie en -ontwikkeling van het elektriciteitstransmissiesysteem en de elektriciteitssector in de Unie, en tegelijk de efficiënte en consistente werking van day-aheadmarkten, intradaymarkten en balanceringsmarkten vergemakkelijken;
  7. e)ervoor zorgen dat de inkoop van balanceringsdiensten eerlijk, objectief, transparant en marktgebaseerd is, dat geen ongeoorloofde belemmeringen voor nieuwe marktdeelnemers worden gecreëerd, dat de liquiditeit van balanceringsmarkten wordt bevorderd en dat ongeoorloofde verstoringen op de interne markt voor elektriciteit worden voorkomen;
  8. f)de deelname van vraagrespons vergemakkelijken, met inbegrip van aggregatiefaciliteiten en energieopslag, en er tegelijk voor zorgen dat zij concurreren met andere balanceringsdiensten op een gelijk speelveld en, voor zover nodig, onafhankelijk optreden als ze één verbruikersinstallatie bedienen;
  9. g)de deelname van hernieuwbare energiebronnen vergemakkelijken en bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstelling van de Europese Unie betreffende de doorbraak van hernieuwbare energiebronnen. Niet-vertrouwelijk 4/10 5. Artikel 33, van de EBGL bepaalt verder dat: 1. Twee of meer TSB's die balanceringscapaciteit uitwisselen of wederzijds willen uitwisselen, stellen een voorstel op voor gemeenschappelijke en geharmoniseerde regels en processen voor de uitwisseling en inkoop van balanceringscapaciteit, met inachtneming van de eisen in artikel 32. 2. Behalve in gevallen waarin het TSB-BSP-model wordt toegepast overeenkomstig artikel 35, vindt de uitwisseling van balanceringscapaciteit altijd plaats op basis van een TSB-TSBmodel, waarbij twee of meer TSB's een methode vaststellen voor de gemeenschappelijke inkoop van balanceringscapaciteit, rekening houdende met de beschikbare zoneoverschrijdende capaciteit en de in hoofdstukken 1 en 2 van deel IV, titel VIII, van Verordening (EU) 2017/1485 gedefinieerde operationele beperkingen. 3. Alle TSB's die balanceringscapaciteit uitwisselen, dienen alle balanceringscapaciteitsbiedingen van standaardproducten in bij de functie voor de optimalisering van capaciteitsinkoop. De TSB's wijzigen geen balanceringscapaciteitsbiedingen en zij houden deze evenmin in; zij nemen deze biedingen op in het inkoopproces, behalve in de omstandigheden die zijn uiteengezet in de artikelen 26 en 27. 4. Alle TSB's die balanceringscapaciteit uitwisselen, zien er op toe dat zoneoverschrijdende capaciteit beschikbaar is en dat de in Verordening (EU) 2017/1485 uiteengezette operationele veiligheidseisen in acht worden genomen, ofwel via:
  10. a)de methodologie voor de berekening van de waarschijnlijkheid van beschikbare zoneoverschrijdende capaciteit na de gate-sluitingstijd van de zoneoverschrijdende intradaymarkt overeenkomstig lid 6;
  11. b)de methodologieën voor het toewijzen van zoneoverschrijdende capaciteit aan het balanceringstijdsbestek overeenkomstig hoofdstuk 2 van titel IV. 5. Elke TSB die gebruik maakt van de methodologie voor de berekening van de waarschijnlijkheid van beschikbare zoneoverschrijdende capaciteit na de gate-sluitingstijd van de zoneoverschrijdende intradaymarkt stelt andere TSB's in zijn LFC-blok in kennis van het risico op onbeschikbaarheid van reservecapaciteit in de programmeringszone(
  12. s)van zijn regelzone dat van invloed kan zijn op de naleving van de eisen overeenkomstig artikel 157, lid 2, onder b), van Verordening (EU) 2017/1485. 6. TSB's die balanceringscapaciteit uitwisselen voor frequentieherstelreserves en vervangingsreserves kunnen een voorstel opstellen voor een methodologie voor het berekenen van de waarschijnlijkheid van beschikbare zoneoverschrijdende capaciteit na de gate-sluitingstijd van de zoneoverschrijdende intradaymarkt. Deze methodologie bevat minstens:
  13. a)de procedures om de andere TSB's in het LFC-blok in kennis te stellen;
  14. b)de beschrijving van het proces om de beoordeling uit te voeren voor de relevante periode voor het uitwisselen van balanceringscapaciteit;
  15. c)de methode om het risico te beoordelen op onbeschikbaarheid van zoneoverschrijdende capaciteit ten gevolge van geplande en ongeplande niet-beschikbaarheden en congestie;
  16. d)de methode om het risico te beoordelen op ontoereikende reservecapaciteit ten gevolge van de onbeschikbaarheid van zoneoverschrijdende capaciteit;
  17. e)de eisen voor een reserveoplossing in het geval van onbeschikbaarheid van zoneoverschrijdende capaciteit of ontoereikende reservecapaciteit;
  18. f)de eisen voor ex-post toetsing en monitoring van risico's;
  19. g)de regels om de verrekening overeenkomstig titel V te garanderen. Niet-vertrouwelijk 5/10 7. De TSB's mogen de overeenkomstig Verordening (EU) 2015/1222 berekende betrouwbaarheidsmarge niet verhogen wegens het uitwisselen van balanceringscapaciteit voor frequentieherstelreserves en vervangingsreserves. 6. In artikel 18, van de EBGL worden de modaliteiten van de door de transmissiesysteembeheerders (hierna: “TSB’s”) op te stellen voorwaarden en methodologieën beschreven. 1. De TSB's ontwikkelen de bij deze verordening vereiste voorwaarden of methodologieën en dienen die ter goedkeuring in bij de relevante regulerende instanties overeenkomstig artikel 37 van Richtlijn 2009/72/EG, binnen de bij deze verordening vastgestelde termijnen. 2. Wanneer een voorstel voor de voorwaarden of methodologieën overeenkomstig deze verordening door meer dan één TSB moet worden opgesteld en overeengekomen, werken de desbetreffende TSB's nauw samen. Met de assistentie van het ENTSO-E stellen de TSB's de relevante regulerende instanties en het Agentschap op gezette tijden in kennis van de voortgang bij de opstelling van deze voorwaarden of methodologieën. 7. Overeenkomstig artikel 5.3, b), van de EBGL wordt het FCR Voorstel ter goedkeuring voorgelegd aan alle relevante regulerende instanties van de betrokken regio. De lidstaten kunnen een advies over het FCR Voorstel indienen bij hun regulerende instantie. 8. Vervolgens bepaalt artikel 5.5, van de EBGL dat alle voorstellen voor de voorwaarden en methodologieën, waaronder het FCR Voorstel, een tijdschema voor de tenuitvoerlegging omvatten alsook een beschrijving van hun verwacht effect op de doelstellingen van de EBGL beschreven in artikel 3, van de EBGL. Artikel 5.3, van de EBGL stelt ook dat: 5.De implementatietermijn mag niet langer zijn dan twaalf maanden na de goedkeuring door de relevante regulerende instanties, behalve als alle regulerende instanties overeenkomen om de implementatietermijn te verlengen of als andere termijnen worden voorgeschreven in deze verordening. Voorstellen betreffende voorwaarden of methodologieën die ter goedkeuring aan verschillende of aan alle regulerende instanties moeten worden voorgelegd, worden bij het Agentschap ingediend op hetzelfde tijdstip als dat van indiening bij de regulerende instanties. Op verzoek van de relevante regulerende instanties brengt het Agentschap binnen een termijn van drie maanden advies uit over de voorstellen voor voorwaarden of methodologieën. Niet-vertrouwelijk 6/10 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 9. De TSB’s die verantwoordelijk zijn voor het indienen van een FCR Voorstel of voor de wijziging daarvan moeten alle belanghebbenden, inclusief de relevante autoriteiten van elke lidstaat over de ontwerpvoorstellen raadplegen gedurende ten minste één maand (artikel 10, van de EBGL). Hiertoe werd door ENTSO-E in opdracht van alle betrokken TSB’s van de regio een publieke raadpleging georganiseerd. De publieke raadpleging liep van 2 september 2024 tot en met 25 oktober 2024. 10. Op 23 januari 2025 ontving de CREG van Elia via elektronische brief de Engelstalige en Franstalige versie van het ingediende FCR Voorstel (bijlage 1.a van deze beslissing). Een gecorrigeerde Franstalige versie van het FCR Voorstel werd ingediend op 28 januari 2025 (Bijlage 1.b van deze beslissing). Ook ontving de CREG op 23 januari 2025 het consultatierapport opgesteld naar aanleiding van de openbare raadpleging gehouden van 2 september 2024 tot en met 25 oktober 2024 (bijlage 2 van deze beslissing) en een verklarende nota (bijlage 3 van deze beslissing). 11. De datum waarop de laatste regulerende instantie van de regio het FCR Voorstel voor goedkeuring van zijn TSB heeft ontvangen, was 18 februari 2025. De dag na 18 februari 2025 is dan ook de dag waarop de periode van zes maanden, bedoeld in artikel 5.6, van EBGL, start. De uiterlijke datum voor goedkeuring van het FCR Voorstel is dan ook 18 augustus 2025 (artikel 5.6, van de EBGL). 12. Na indiening door de TSBs van de regio van hun gezamenlijk FCR Voorstel bij hun respectievelijke regulerende autoriteit, hebben de regulerende instanties van de regio intensief met elkaar overleg gepleegd, zoals voorzien in artikel 5.6, van de EBGL. 13. Na nauw te hebben samengewerkt en overleg te hebben gepleegd hebben de relevante regulerende instanties van de regio een overeenstemming bereikt over het FCR Voorstel en hebben zij vastgesteld dat dit FCR Voorstel herzien moet worden alvorens het te kunnen goedkeuren (bijlage 4 van deze beslissing). 14. De relevante regulerende instanties van de regio zijn daarom overeengekomen om hun nationale beslissingen op basis van deze overeenkomst vóór 18 augustus 2025 te nemen (BIJLAGE 4 van deze beslissing). 2.2. RAADPLEGING 15. Met betrekking tot het FCR voorontwerp werd door ENTSO-E een openbare raadpleging georganiseerd van 2 september 2024 tot en met 25 oktober 2024. De mogelijkheid om te antwoorden op de openbare raadpleging werd aan de Belgische belanghebbenden gecommuniceerd op 4 september 2024, door Elia via haar website. 16. Uit de antwoorden van de openbare raadpleging over het FCR voorontwerp leidt de CREG geen tegenkanting tegen het voorontwerp. 17. Vermits de regulerende instanties van de regio van mening zijn dat het FCR Voorstel van 23 januari 2025 gevolg geeft aan de door de belanghebbenden geformuleerde opmerkingen tijdens de door ENTSO-E georganiseerde raadpleging van 2 september 2024 tot en met 25 oktober 2024, is de CREG van oordeel dat over het FCR Voorstel van 23 januari 2025 geen openbare raadpleging meer moet worden georganiseerd. Niet-vertrouwelijk 7/10 18. Bijgevolg hoeft huidige beslissing ook niet aan de markt te worden voorgelegd voor raadpleging, overeenkomstig artikel 40.2, van het Huishoudelijk reglement van het directiecomité van de CREG. 3. ANALYSE VAN HET VOORSTEL 3.1. DOEL VAN HET VOORSTEL 19. Om balanceringscapaciteit uit te wisselen tussen twee of meer TSB’s moeten gemeenschappelijke en geharmoniseerde regels en processen voor de uitwisseling en de inkoop van deze balanceringscapaciteit, opgesteld worden. 20. Het doel van het FCR Voorstel is om de gemeenschappelijke en geharmoniseerde regels en processen voor de uitwisseling en de inkoop van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves te bepalen. Deze regels en processen moeten door elke TSB die balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves inkoopt en uitwisselt met een andere TSB, toegepast worden waardoor de inkoop en uitwisseling objectief, eerlijk, en transparant verloopt. De toepassing van dezelfde regels en processen op alle aanbieders van balanceringsdiensten die deelnemen aan deze markt bevordert de niet-discriminatoire mededinging op deze geïntegreerde balanceringsmarkt. 3.2. ARTIKEL 9 – TSB-TSB VERREKENING 21. TSB’s stellen in artikel 9 van het FCR Voorstel voor om een nieuwe TSB-TSB verrekening toe te passen, vanaf 1 januari 2026, voor de uitwisseling van FCR-capaciteiten. 22. De TSB-TSB verrekening wordt als volgt gewijzigd. In plaats dat de TSBs voor de uitgewisselde FCR-capaciteit de lokale marginale prijs betalen of ontvangen, wordt de grensoverschrijdende marginale prijs gebruikt. 23. De voorgestelde wijziging leidt in de praktijk tot twee veranderingen. De eerste verandering houdt in dat de TSB mogelijks minder zal moeten betalen voor de FCR-capaciteit die ze invoert, en dat de TSB die dezelfde FCR-capaciteit uitvoert mogelijks meer zal ontvangen voor deze FCR-capaciteit. De tweede verandering houdt in dat het verschil tussen betalingen en ontvangsten, die conform de regels proportioneel verdeeld werden over de verschillende LFC Zones of LFC Blokken, verdwijnt. 24. De CREG is van oordeel dat deze wijziging de regels vereenvoudigen door de financiële verrekening tussen TSBs te beperken tot hetgeen noodzakelijk is. Daarenboven is de CREG van oordeel dat een verwijdering van het verschil tussen betalingen en ontvangsten, in het jargon ook congestie-inkomsten genoemd, te rechtvaardigen is binnen de context van FCR. Hierbij wordt vooreerst ter herinnering gebracht dat congestie-inkomsten bedoeld zijn om herinvesteren in het netwerk met als doel de congesties die aanleiding geven tot de congestieinkomsten te verwijderen. Echter, om FCR in reële tijd uit te kunnen wisselen wordt er voldoende marge op netelementen voorzien zodat er geen technische beperkingen overschreden kunnen worden door de uitwisseling van FCR. De beperking om FCR-uit te wisselen is daarentegen juridisch van aard. Bijlage VI van de SOGL bepaalt namelijk dat minimaal 30 % van de initiële FCR-verplichting fysiek geleverd moet worden binnen het LFC-blok met initiële FCR-verplichting. Ook bepaalt deze bijlage dat de hoeveelheid reservecapaciteit in de vorm van FCR die zich fysiek in een LFC-blok bevindt als gevolg van de uitwisseling van FCR met andere LFC-blokken beperkt moet blijven tot het hoogste van (
  20. i)30 % Niet-vertrouwelijk 8/10 van de totale gecombineerde initiële FCR-verplichtingen van de TSB's van het LFC-blok waarop de reservecapaciteit in de vorm van FCR fysiek is aangesloten, en (
  21. ii)100 MW aan reservecapaciteit in de vorm van FCR. Aangezien deze beperking niet verwijderd kan worden door congestie-inkomsten te herinvesteren in het netwerk, leidt de toepassing van congestie-inkomsten in de context van FCR enkel tot extra inkomsten voor de TSB die FCR uitvoert en extra kosten voor de TSB die FCR invoert. Deze financiële overdracht van eindconsumenten in de ene LFC zone naar eindconsumenten in de andere LFC zone, via de tarieven, is volgens de CREG ongerechtvaardigd. De CREG aanvaardt daarom de door de TSBs voorgestelde wijziging. 25. Verwijzend naar paragrafen 12 tot en met 14, bereikten relevante regulerende instanties van de regio de overeenstemming dat het FCR Voorstel herzien moet worden. Deze herziening verandert de inhoud van het voorstel niet, maar verzekert de herziening dat marktdeelnemers toegang hebben tot een kwaliteitsvol en compleet regulatoir document, dat in overeenstemming is met het doel van de SOGL en bijdraagt tot marktintegratie, non-discriminatie, effectieve mededinging en de goede werking van de markt. 4. BESLISSING Met toepassing van de artikelen 5.3,
  22. b)en 33, van Verordening (EU) 2017/2195 van de Commissie van 23 november 2017 tot vaststelling van richtsnoeren voor elektriciteitsbalancering, herziet de CREG, op grond van de redenen uiteengezet in deel 3 van deze beslissing, het FCR Voorstel van de NV Elia Transmission Belgium, ingediend per elektronische brief op 23 januari 2025 in lijn met hetgeen uiteengezet is in bijlage 4 van deze beslissing. De implementatie van de door de CREG goedgekeurde voorwaarden en de methodologieën zoals opgenomen in het herziene FCR Voorstel (BIJLAGE 4), geschiedt overeenkomstig het in dit herziene FCR Voorstel voorgestelde tijdschema voor de implementatie.  Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Laurent JACQUET Directeur Niet-vertrouwelijk Ilse TANT Directeur Koen LOCQUET Voorzitter van het Directiecomité 9/10 BIJLAGE 1 1.a Voorstel voor gemeenschappelijke en geharmoniseerde regels en processen voor de uitwisseling en inkoop van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves in het Engels en in het Frans, zowel met als zonder track changes versie van 23 januari 2025 1.b Voorstel voor gemeenschappelijke en geharmoniseerde regels en processen voor de uitwisseling en inkoop van balanceringscapaciteit voor frequentiebegrenzingsreserves in het Frans versie van 28 januari 2025 BIJLAGE 2 Consultatieverslag, niet-vertrouwelijke versie met inbegrip van alle individuele commentaren, in het Engels versie van november 2024 BIJLAGE 3 Verklarende nota, in het Engels versie van 23 januari 2025 BIJLAGE 4 Overeenstemming tussen relevante regulerende instanties van de regio, inclusief herzien voorstel, in het Engels versie van mei 2025 Niet-vertrouwelijk 10/10

🔗 Vers la source officielle

AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.