Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten (met uitzondering van

B eslissing (B)3099 30 april 2026 Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten (met uitzondering van deel II Algemene Voorwaarden) voor de contractperiode 2027 – 2029 Artikel 3, §§1, 2 en 4, van de gedragscode van de CREG van 20 oktober 2022 tot vaststelling van de voorwaarden voor de aansluiting op en de toegang tot het transmissienet en van de methoden voor het berekenen of vastleggen van de voorwaarden inzake de verstrekking van ondersteunende diensten en de toegang tot de grensoverschrijdende infrastructuur, inclusief de procedures voor de toewijzing van capaciteit en congestiebeheer Niet-vertrouwelijk CREG - Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 - www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. 2. 3. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 5 1.1. De Europese richtsnoeren SOGL ............................................................................................ 6 1.2. Het federaal wettelijk kader ................................................................................................ 10 1.2.1. De elektriciteitswet ..................................................................................................... 10 1.2.2. De gedragscode ........................................................................................................... 11 1.2.3. Het federaal technisch reglement ............................................................................... 13 ANTECEDENTEN............................................................................................................................. 14 2.1. Algemeen ............................................................................................................................. 14 2.2. Raadpleging.......................................................................................................................... 17 BEOORDELING ............................................................................................................................... 20 3.1. Voorwerp van deze beslissing .............................................................................................. 20 3.2. Structuur van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten................................. 21 3.3. Onderzoek van het gevolg dat Elia geeft aan de opmerkingen van de CREG in de beslissing (B)2376 ............................................................................................................................................. 21 3.3.1. Opmerkingen betreffende de Specifieke Voorwaarden ............................................. 22 3.3.2. Opmerkingen betreffende de Algemene Voorwaarden ............................................. 26 3.3.3. Ter beschikking stelling van de Nederlandstalige en Franstalige versies van de raadplegingsdocumenten vanaf de eerste dag van de publieke consultatie en opstarten overleg in de Users’ Group ......................................................................................................................... 28 3.4. Artikelsgewijze commentaar en onderzoek naar het gevolg dat Elia geeft aan de opmerkingen van marktpartijen ....................................................................................................... 28 4. 3.4.1. Algemeen .................................................................................................................... 28 3.4.2. “Overwegende hetgeen volgt”.................................................................................... 29 3.4.3. Deel I – Voorwerp van het contract ............................................................................ 29 3.4.4. Deel II – Algemene Voorwaarden ............................................................................... 31 3.4.5. Deel III – Specifieke Voorwaarden .............................................................................. 31 3.4.6. Deel IV – Bijlagen ......................................................................................................... 43 CONCLUSIE .................................................................................................................................... 53 BIJLAGEN 1 ............................................................................................................................................ 55 BIJLAGEN 2 ............................................................................................................................................ 55 Niet-vertrouwelijk 2/55 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt hierna, op grond van artikel 3, §§1, 2 en 4, van de gedragscode van de CREG van 20 oktober 2022 tot vaststelling van de voorwaarden voor de aansluiting op en de toegang tot het transmissienet en van de methoden voor het berekenen of vastleggen van de voorwaarden inzake de verstrekking van ondersteunende diensten en de toegang tot de grensoverschrijdende infrastructuur, inclusief de procedures voor de toewijzing van capaciteit en congestiebeheer, zoals laatst gewijzigd door de beslissing (B)3027 van 29 januari 2026 van de CREG, (hierna: de gedragscode), de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel van de NV Elia Transmission Belgium (hierna: Elia) tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten (hierna ook: T&C VSP) voor de contractperiode vanaf 1 januari 2027. Het betreft de aanvraag die Elia op 3 april 2026 bij de regulatoren ter goedkeuring heeft ingediend (zie Deel II - Antecedenten voor een chronologisch overzicht van de ingediende versies). Deze aanvraag bevat het voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten vanaf 1 januari 2027 met track changes ten opzichte van de eerder op 6 februari 2026 ingediende versie, in het Nederlands en het Frans, in Word en pdf (bijlagen 1.2 van deze beslissing) en het voorstel zonder track changes in het Nederlands en het Frans, in pdf (bijlagen 1.3 van deze beslissing). Een concordantietabel met de relevante verwijzingen naar wetgeving wordt toegevoegd (bijlage 1.7 van deze beslissing). De type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten, toen nog type-overeenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning genoemd, werd laatst door de CREG goedgekeurd bij beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 voor leveringsperiodes vanaf 1 januari 20231. Elia heeft voorafgaand aan de indiening van dit voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten voor de contractperiode die aanvangt op 1 januari 2027 informeel overleg gepleegd met de CREG en een openbare raadpleging gehouden van 27 maart 2025 tot 28 april 2025. Elia geeft aan dat zij het voorstel tot wijziging van het VSP-contract heeft toegelicht en besproken met deelnemers aan de WG Grid op 10 december 2024, 11 maart 2025 en 19 februari 2025. De antwoorden die Elia tijdens de voornoemde raadpleging ontving en het verslag waarin Elia antwoordt op de opmerkingen van marktpartijen worden aan het aanvraagdossier toegevoegd (bijlage 1.6 van deze beslissing). Bijlage 1.4 van deze beslissing bevat een verklarende nota van Elia met betrekking tot de voorgestelde wijzigingen. Elia wenst te benadrukken dat de voorgestelde wijzigingen aan het VSP-contract kaderen in de evolutie van de MVAr-diensten zoals beschreven in de studie van oktober 2018 betreffende het toekomstige opzet van de ondersteunende dienst voor spannings- en blindvermogensregelen en de evaluatie van de spanningsdienst en blindvermogensregelen en aanbevelingen voor ontwerprealisaties van december 2023. Bijlage 1.5 van deze beslissing bevat de twee hogergenoemde publicaties over de evolutie van de MVAr-diensten van Elia. 1 Beslissing(B)2376 van 5 mei 2022 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van de modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van de regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning, met inbegrip van de type-overeenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning, met ingang vanaf 1 januari 2023 Niet-vertrouwelijk 3/55 Elia wenst in herinnering te brengen dat zij op korte termijn de aankoopprocedure voor blindvermogensdiensten vanaf 2027 dient op te starten. Het is essentieel dat Elia ook vanaf 2027 over voldoende middelen kan beschikken om de veiligheid van het systeem te kunnen handhaven. Enkele recente Europese incidenten hebben het belang van spanningsbeheer en het risico op een grootschalig incident opnieuw onder de aandacht gebracht. De black-out in Spanje en Portugal was het eerste grootschalige incident in Europa in de recente geschiedenis waarbij overspanning een belangrijke factor was, aldus Elia. Rekening houdende met de noodzaak om over regelende middelen te kunnen beschikken vanaf 1 januari 2027, en daarbij de geldende (Europese) wettelijke bepalingen en termijnen voor de organisatie van de aankoopprocedure in acht genomen, vraagt Elia in haar schrijven van 3 april 2026 uitdrukkelijk aan de CREG om – in afstemming met de andere betrokken regulatoren – ten laatste op 4 mei 2026 een beslissing te nemen over het ter goedkeuring ingediende voorstel tot wijziging van het VSP-contract. Het directiecomité van de CREG heeft de huidige beslissing over het voorstel tot wijziging van de typeovereenkomst voor blindvermogensdiensten voor de contractperiode die aanvangt op 1 januari 2027, meer bepaald de versies ingediend in het Nederlands en het Frans door Elia per brief van 3 april 2026 in bijlagen 1.2 en 1.3 van deze beslissing, met uitzondering van Deel II Algemene Voorwaarden dat ter informatie voorligt, genomen tijdens zijn vergadering van 30 april 2026. Niet-vertrouwelijk 4/55 1. WETTELIJK KADER 1. De ondersteunende diensten betreffende het beheer van het transmissienet, waartoe de blindvermogensdienst behoort, moeten met toepassing van artikel 208 van de gedragscode worden ingericht door de transmissienetbeheerder volgens de bepalingen van boek 8 van de gedragscode, onverminderd de bepalingen betreffende de ondersteunende diensten in de Europese regelgeving en de wet. Nog volgens artikel 208 van de gedragscode worden de ondersteunende diensten verstrekt aan de transmissienetbeheerder overeenkomstig de betrokken type-overeenkomsten bedoeld in artikel 3 en worden deze aangeboden aan redelijke prijzen die representatief zijn voor de aantoonbare kosten verbonden aan de levering van de dienst door de betrokken installatie(s). 2. Hierna wordt ingegaan op de relevante bepalingen van de Europese richtsnoeren SOGL2 (deel 1.1) en van het federaal wettelijk kader waaronder de gedragscode (deel 1.2). Het spreekt voor zich dat de blindvermogensdiensten ook raakpunten hebben met andere Europese regelgeving, zoals bijvoorbeeld de technische vereisten waaraan installaties zijn onderworpen voor aansluiting op het net met toepassing van de Europese netcodes RfG3, DCC4 en HVDC5 en de bepalingen in de Richtlijn 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (herschikking) betreffende de aankoop van niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten, waarvoor de CREG verwijst naar de betrokken wetteksten. 3. De CREG merkt voorafgaandelijk op dat de Europese richtsnoeren SOGL de termen “spanningsregeling”, “blindvermogensreserve” en “blindvermogen” hanteren. Artikel 2, 28., van de Europese netcode RfG definieert de term „blindvermogen” (ook „reactief vermogen” genoemd) als volgt: “de imaginaire component van het schijnbaar vermogen bij de grondfrequentie, doorgaans uitgedrukt in kilovar („kVAr”) of megavar („MVAr”); deze definitie geldt ook voor de toepassing van de Europese richtsnoeren SOGL. Artikel 3.2, 21., van de Europese richtsnoeren SOGL definieert de term “spanningsregeling” als de “manuele of geautomatiseerde regelacties op het productieknooppunt, op de eindknooppunten van de AC-lijnen of HVDC-systemen, op transformatoren of andere apparatuur die zijn bedoeld om de ingestelde spanning of de ingestelde waarde van het blindvermogen te handhaven”. Artikel 3.2, 57., van de Europese richtsnoeren SOGL definieert de term “blindvermogensreserve” als “het voor handhaving van de spanning beschikbare blindvermogen”. De gedragscode bepaalt in artikel 1 dat de definities vervat in artikel 2 van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt en in de Europese netcodes en richtsnoeren bedoeld in artikel 2, § 1, 1°, van toepassing zijn op deze gedragscode. De gedragscode definieert daarnaast in artikel 2, §1, 6), 48° “aanbieder van blindvermogensdiensten” of “VSP” (“voltage service provider”) als “de rechtspersoon met een wettelijke of contractuele verplichting om blindvermogensdiensten te verlenen aan de transmissienetbeheerder”. Artikel 2, §1, 6), 51°, van de 2 Verordening (EU) 2017/1485 van de Commissie van 2 augustus 2017 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen; de Verordening (EU) 2017/2196 van de Commissie van 24 november 2017 tot vaststelling van een netcode voor de noodtoestand en het herstel van het elektriciteitsnet is niet meteen relevant in deze context. 3 Verordening (EU) 2016/631 van de Commissie van 14 april 2016 tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting van elektriciteitsproducenten op het net. 4 Verordening (EU) 2016/1388 van de Commissie van 17 augustus 2016 tot vaststelling van een netcode voor aansluiting van verbruikers. 5 Verordening (EU) 2016/1447 van de Commissie van 26 augustus 2016 tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting op het net van hoogspanningsgelijkstroomsystemen en op gelijkstroom aangesloten power park modules. Niet-vertrouwelijk 5/55 gedragscode definieert de term “blindvermogenscapaciteit” als “de bekwaamheid om op een gecontroleerde manier reactief vermogen te produceren en/of te absorberen”. 1.1. DE EUROPESE RICHTSNOEREN SOGL 4. Een ruim aantal artikelen in de Europese richtsnoeren SOGL houden verband met het beheer van blindvermogen en blindvermogensdiensten, gelinkt aan: • • • de rechten en plichten van Elia om de veiligheid van het net te garanderen en hiervoor blindvermogensmiddelen in te zetten (inzonderheid de artikelen 19, 20 tot 22 en 27 tot 29), de gegevens die moeten worden uitgewisseld (structureel, prognose, real-time), en de modaliteiten voor de gegevensuitwisseling (inzonderheid de artikelen 40 tot 53), de rechten en plichten van Elia in het kader van ondersteunende diensten in het algemeen, en blindvermogensdiensten in het bijzonder (inzonderheid de artikelen 108 en 109). 5. De artikelen 22, 27 tot 29, 108 en 109 van de Europese richtsnoeren SOGL worden hierna weergegeven. Voor de andere artikelen wordt verwezen naar de Europese richtsnoeren SOGL. “Artikel 22 Categorieën van remediërende maatregelen 1. Elke TSB gebruikt de volgende categorieën van remediërende maatregelen:

1. a)de duur van de geplande niet-beschikbaarheid of wederingebruikname van elementen van het transmissiesysteem aanpassen teneinde de operationele beschikbaarheid van die elementen te bereiken;
2. b)de elektriciteitsstromen actief beïnvloeden door middel van:
3. i)omschakeling van de vermogenstransformatoren;
4. ii)omschakeling van de faseverschuivende transformatoren; iii) wijziging van de topologie;
5. c)spanning en blindvermogen beheren door middel van:
6. i)omschakeling van de vermogenstransformatoren;
7. ii)schakeling van de condensatoren en reactoren; iii) schakeling van de op vermogenselektronica gebaseerde apparaten voor spannings- en blindvermogensbeheer;
8. iv)transmissiegekoppelde DSB's en significante netgebruikers instrueren om de automatische spannings- en blindvermogensregeling van transformatoren te blokkeren, of om op hun eigen installaties de in de punten
9. i)tot en met iii) genoemde remediërende maatregelen te treffen indien de afname van de spanning de operationele veiligheid in gevaar brengt of in een transmissiesysteem tot een spanningsineenstorting dreigt te leiden;
10. v)verzoeken om verandering van het gegenereerde blindvermogen of de spanningsrichtwaarde van de transmissiegekoppelde synchrone elektriciteitsproductie-eenheden;
11. vi)verzoeken om verandering van het gegenereerde blindvermogen van de omvormers van transmissiegekoppelde niet-synchrone elektriciteitsproductieeenheden;
12. d)day-ahead en intraday zoneoverschrijdende capaciteiten herberekenen overeenkomstig Verordening (EU) 2015/1222; Niet-vertrouwelijk 6/55
13. e)transmissie- of distributiegekoppelde systeemgebruikers redispatchen binnen de regelzone van de TSB, tussen twee of meer TSB's;
14. f)compensatiehandel tussen twee of meer biedzones;
15. g)werkzaamvermogensstromen aanpassen via HVDC-systemen;
16. h)frequentieafwijkingsbeheerprocedures activeren;
17. i)de reeds toegewezen zoneoverschrijdende capaciteit beperken overeenkomstig artikel 16, lid 2, van Verordening (EG) nr. 714/2009; in een noodsituatie waarin het gebruik van die capaciteit de operationele veiligheid in gevaar brengt en redispatching of compensatiehandel niet mogelijk is, stemmen alle TSB's bij een bepaalde interconnector in met een dergelijke aanpassing, en
18. j)voor zover van toepassing de handmatig beheerde belastingsafschakeling in normale of alarmtoestand erbij betrekken. 2. Wanneer dit noodzakelijk is en gerechtvaardigd om de operationele veiligheid te handhaven, is het elke TSB toegestaan remediërende maatregelen op te stellen en uit te voeren. De TSB meldt en verantwoordt dergelijke gevallen na invoering van de aanvullende remediërende maatregelen ten minste eenmaal per jaar bij de desbetreffende reguleringsinstantie en, indien van toepassing, de lidstaat. De desbetreffende rapporten en verantwoordingen worden eveneens gepubliceerd. De Europese Commissie dan wel het Agentschap kunnen de desbetreffende reguleringsinstantie verzoeken aanvullende informatie te verstrekken over de uitvoering van aanvullende remediërende maatregelen wanneer die van invloed zijn op een aangrenzend transmissiesysteem.” HOOFDSTUK 2 Spanningsregeling en blindvermogensbeheer Artikel 27 Verplichtingen van alle TSB's ten aanzien van spanningsgrenzen 1. Overeenkomstig artikel 18 ziet elke TSB erop toe dat de spanning tijdens de normale toestand stationair blijft op de aansluitpunten van het transmissiesysteem, binnen het bereik vermeld in de tabellen 1 en 2 van bijlage II. 2. Indien de relevante TSB in Spanje overeenkomstig artikel 16, lid 2, van Verordening (EU) 2016/631 verlangt dat elektriciteitsproductie-eenheden die zijn aangesloten op een nominale spanning tussen 300 en 400 kV gedurende onbeperkte tijd aangesloten blijven binnen een spanningsbereik van 1,05 tot 1,0875 per eenheid, dan zal de desbetreffende TSB in Spanje bij het nakomen van zijn verplichtingen onder lid 1 dat extra spanningsbereik in aanmerking nemen. 3. Elke TSB stelt de spanningsbasis vast voor de waarde per eenheid. 4. Elke TSB ziet erop toe dat tijdens de normale toestand en nadat zich een uitvalsituatie heeft voorgedaan, de spanning gedurende een beperkte operationele tijd wordt gehandhaafd binnen een ruimer spanningsbereik indien er betreffende dat ruimere spanningsbereik overeenstemming bestaat met transmissiegekoppelde DSB's en de eigenaren van elektriciteitsproductie-installaties overeenkomstig artikel 16, lid 2, van Verordening (EU) 2016/631 of de HVDC-systeemeigenaren overeenkomstig artikel 18 van Verordening (EU) 2016/1447. 5. Elke TSB komt met de transmissiegekoppelde DSB's en de transmissiegekoppelde significante netgebruikers tot overeenstemming over spanningsbereiken bij de aansluitpunten onder 110 kV indien die spanningsbereiken van belang zijn voor het handhaven van de operationeleveiligheidsgrenzen. Elke TSB ziet erop toe dat de spanning tijdens de normale toestand en na een uitvalsituatie binnen het overeengekomen bereik blijft. Niet-vertrouwelijk 7/55 Artikel 28 Verplichtingen van SNG's met blindvermogensbeheer in het systeembeheer betrekking tot spannings- en 1. Uiterlijk drie maanden na de inwerkingtreding van deze verordening informeren alle SNG's die transmissiegekoppelde elektriciteitsproductie-eenheden zijn die niet vallen onder artikel 16 van Verordening (EU) 2016/631, of die HVDC-systemen zijn die niet vallen onder artikel 18 van Verordening (EU) 2016/1447, hun TSB over hun geschiktheid met betrekking tot de spanningseisen van artikel 16 van Verordening (EU) 2016/631 of van artikel 18 van Verordening (EU) 2016/1447, met vermelding van hun spanningscapaciteit en de tijd die zij kunnen werken zonder te worden afgesloten. 2. SNG's die verbruikersinstallaties zijn die vallen onder de vereisten van artikel 3 van Verordening (EU) 2016/1388 worden niet afgesloten bij een storing binnen de in artikel 27 genoemde spanningsbereiken. Uiterlijk drie maanden na de inwerkingtreding van deze verordening informeren alle SNG's die transmissiegekoppelde verbruikersinstallaties zijn en die niet vallen onder artikel 3 van Verordening (EU) 2016/1388 hun TSB over hun geschiktheid met betrekking tot de spanningseisen van bijlage II van Verordening (EU) 2016/1388, met vermelding van hun spanningscapaciteit en de tijd die zij kunnen werken zonder te worden afgesloten. 3. Elke SNG die een transmissiegekoppelde verbruikersinstallatie is, dient de richtwaarden voor blindvermogen, de bereiken van de arbeidsfactor en spanningsrichtwaarden voor spanningsregeling te handhaven binnen het bereik dat hij overeenkomstig artikel 27 met zijn TSB is overeengekomen. Artikel 29 Verplichtingen van alle TSB's met betrekking tot spannings- en blindvermogensbeheer in het systeembeheer 1. Indien de spanning op een aansluitpunt naar het transmissiesysteem zich buiten het in de tabellen 1 en 2 van bijlage II bij deze verordening aangegeven bereik bevindt, treft elke TSB remediërende maatregelen voor spanningsregeling en blindvermogensbeheer overeenkomstig artikel 22, lid 1, onder c), van deze verordening teneinde de spanningswaarde op het aansluitpunt terug te brengen binnen het in bijlage II aangegeven bereik en binnen de daartoe in artikel 16 van Verordening (EU) 2016/631 en artikel 13 van Verordening (EU) 2016/1388 aangegeven tijdsgrens. 2. Elke TSB houdt in zijn operationele veiligheidsanalyse rekening met de spanningswaarden waarbij transmissiegekoppelde SNG's die niet zijn onderworpen aan de vereisten van Verordening (EU) 2016/631 of Verordening (EU) 2016/1388 zich mogen afsluiten van het net. 3. Elke TSB waarborgt een blindvermogensreserve van adequate omvang die tijdig kan worden ingezet om de spanningswaarden binnen zijn regelzone en op interconnectoren binnen het in bijlage II aangegeven bereik te handhaven. 4. TSB's die via AC-interconnectoren met elkaar zijn verbonden, dienen gezamenlijk passende afspraken voor de spanningsregeling te maken om te waarborgen dat de gemeenschappelijke, overeenkomstig artikel 25, lid 4, vastgestelde operationele veiligheidsgrenzen worden gerespecteerd. 5. Elke TSB maakt met elke transmissiegekoppelde DSB afspraken over de richtwaarden voor blindvermogen, de bereiken van de arbeidsfactor en spanningsrichtwaarden voor spanningsregeling op het aansluitpunt tussen de TSB en de DSB overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) 2016/1388. Elke transmissiegekoppelde DSB zet zijn beschikbare blindvermogensmiddelen in en heeft het recht spanningsregelinginstructies te geven aan distributiegekoppelde SNG's teneinde die parameters te handhaven. 6. Elke TSB is bevoegd om alle beschikbare blindvermogenscapaciteit binnen zijn regelzone in te zetten met het oog op een effectief blindvermogensbeheer en handhaving van de spanningsbereiken overeenkomstig de tabellen 1 en 2 van bijlage II bij deze verordening. Niet-vertrouwelijk 8/55 7. Elke TSB dient al dan niet rechtstreeks en zo mogelijk in samenspraak met de transmissiegekoppelde DSB blindvermogensbronnen binnen zijn regelzone te beheren, met inbegrip van het blokkeren van de automatische spannings- en blindvermogensregeling van transformatoren, spanningsverlaging en afsluiting bij lage spanning, teneinde binnen de operationele veiligheidsgrenzen te blijven en spanningsineenstorting in het transmissiesysteem te voorkomen. 8. Elke TSB stelt de spanningsregelingsmaatregelen vast in overleg met de transmissiegekoppelde SNG's en DSB's en met zijn buur-TSB's. 9. Wanneer dat voor de spanningsregeling en het blindvermogensbeheer van het transmissiesysteem relevant is, kan een TSB, in samenspraak met een DSB, instructies inzake de spanningsregeling geven aan een distributiegekoppelde SNG. Artikel 108 Ondersteunende diensten 1. Elke TSB ziet toe op de beschikbaarheid van ondersteunende diensten. 2. Met betrekking tot de werkzaam- en blindvermogensdiensten, en in samenspraak met andere TSB's wanneer dat passend is, zorgt elke TSB ervoor dat:
19. a)hij de inkoop van ondersteunende diensten ontwerpt, organiseert en beheert;
20. b)hij erop toeziet, op basis van de overeenkomstig titel 2 van deel II verstrekte gegevens, of het niveau en de locatie van beschikbare ondersteunende diensten toelaten om de operationele veiligheid te waarborgen, en
21. c)hij gebruikmaakt van alle economisch doelmatige en haalbare middelen om het benodigde niveau van ondersteunende diensten in te kopen. 3. Elke TSB publiceert de reservecapaciteitsniveaus die nodig zijn om de operationele veiligheid te behouden. 4. Elke TSB deelt het beschikbare niveau van de reserves werkzaam vermogen op verzoek mee aan andere TSB's. Artikel 109 Ondersteunende blindvermogensdiensten 1. Voor elk tijdsbestek voor operationele planning beoordeelt elke TSB, afgezet tegen zijn prognoses, of zijn beschikbare ondersteunende blindvermogensdiensten volstaan om de operationele veiligheid van het transmissiesysteem te behouden. 2. Om de efficiëntie van de werking van de elementen van zijn transmissiesysteem te verhogen, ziet elke TSB toe op:
22. a)de beschikbare blindvermogenscapaciteit van elektriciteitsproductie-installaties;
23. b)de beschikbare verbruikersinstallaties; blindvermogenscapaciteit van transmissiegekoppelde
24. c)de beschikbare blindvermogenscapaciteit van DSB's;
25. d)de beschikbare transmissiegekoppelde apparatuur die wordt ingezet voor de levering van blind vermogen, en
26. e)de ratio's van werkzaam- en blindvermogen bij de interface tussen het transmissiesysteem en transmissiegekoppelde distributiesystemen. 3. Wanneer het niveau van ondersteunende blindvermogensdiensten niet volstaat om de operationele veiligheid te behouden, zorgt elke TSB ervoor dat:
27. a)hij de buur-TSB's daarvan in kennis stelt, en
28. b)hij remediërende maatregelen opstelt en deze uitvoert overeenkomstig artikel 23. Niet-vertrouwelijk 9/55 1.2. HET FEDERAAL WETTELIJK KADER 1.2.1. De elektriciteitswet 6. De aankoop van de blindvermogensdiensten door Elia dient te gebeuren overeenkomstig de bepalingen van artikel 8, §1/1, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: de elektriciteitswet): “§ 1/1. Bij de uitvoering van de taak bedoeld in de bepaling onder 2° bis, van het derde lid in paragraaf 1, koopt de netbeheerder balanceringsdiensten onder voorwaarde van:
29. a)transparante, niet-discriminerende en marktgebaseerde procedures;
30. b)de deelname van alle in aanmerking komende elektriciteitsbedrijven en marktdeelnemers, waaronder marktdeelnemers die energie uit hernieuwbare bronnen aanbieden, marktdeelnemers die aan vraagrespons doen, beheerders van energieopslagfaciliteiten en marktdeelnemers die aan aggregatie doen. Voor de toepassing van de bepaling onder
31. b)van het eerste lid stelt de commissie, op voorstel van de netbeheerder opgemaakt na raadpleging van de marktspelers, in de gedragscode bedoeld in artikel 11, § 2, technische vereisten op voor deelname aan deze markten op basis van de technische kenmerken van dergelijke diensten. Het eerste en het tweede lid zijn ook van toepassing op de verstrekking van nietfrequentiegerelateerde ondersteunende diensten door netbeheerders, tenzij de commissie op basis van een evaluatieverslag, dat op haar website wordt gepubliceerd, tot het oordeel is gekomen, dat de marktgebaseerde verstrekking van niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten niet in overeenstemming is met de voorwaarden voor de verstrekking van ondersteunende diensten zoals bepaald overeenkomstig artikel 11, § 2, en een afwijking van deze beginselen heeft toegestaan. De gedragscode bedoeld in artikel 11, § 2, bepaalt de nadere regels van deze afwijking. Deze nadere regels kunnen desgevallend de mogelijkheid inhouden om af te wijken van artikel V.2. van het Wetboek van economisch recht. De netbeheerder stimuleert de toepassing van energie-efficiëntiemaatregelen wanneer deze de noodzaak wegnemen om de elektriciteitscapaciteit op kosteneffectieve wijze uit te breiden of te vervangen, en wanneer zij een efficiënte en veilige werking van het transmissiesysteem ondersteunen. De commissie keurt op voorstel van de netbeheerder de producten en aanbestedingsprocedures voor niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten goed overeenkomstig haar bevoegdheid krachtens artikel 23, § 2, 51°. De in het vierde lid bedoelde verplichting om niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten te kopen, is niet van toepassing op volledig geïntegreerde netwerkcomponenten. De netbeheerder koopt de energie die hij gebruikt om energieverliezen te dekken en om een reservecapaciteit in het net in stand te houden volgens transparante, niet-discriminerende en op de markt gebaseerde procedures.” (eigen nadruk) De verstrekking van blindvermogensdiensten gebeurt bijgevolg op basis van marktgebaseerde procedures voor zover de CREG geen afwijkingsbeslissing betreffende de marktgebaseerde verstrekking heeft genomen. Niet-vertrouwelijk 10/55 1.2.2. De gedragscode 7. De gedragscode6 blindvermogensdiensten: bepaalt het volgende in verband met de deelname aan “Art. 221. § 1. Onverminderd het recht voor de transmissienetbeheerder bedoeld in artikel 29, paragraaf 6, van de Europese richtsnoeren SOGL, dient elke transmissienetgebruiker met één of meerdere installaties, die verplicht zijn uitgerust met blindvermogenscapaciteit, deze aan te bieden in het kader van de blindvermogensdienst op vraag van de transmissienetbeheerder. § 2. Elke blindvermogenscapaciteit op een installatie van de transmissienetgebruiker, niet bedoeld in paragraaf 1, kan vrijwillig door de transmissienetgebruiker worden aangeboden aan de transmissienetbeheerder in het kader van de blindvermogensdienst. § 3. De deelname van één of meerdere installaties van lokale transmissienetgebruikers, publieke distributienetgebruikers of CDS-gebruikers aan de blindvermogensdienst, overeenkomstig de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten, is onderworpen aan de voorafgaande toestemming van hun lokale transmissienetbeheerder, publieke distributienetbeheerder of CDS-beheerder en aan de naleving van eventuele technische of operationele beperkingen voor de levering van de dienst opgelegd door deze lokale transmissienetbeheerder, publieke distributienetbeheerder of CDS-beheerder. De betrokken lokale transmissienetbeheerder, publieke distributienetbeheerder of CDS-beheerder kan, mits gepaste motivering, enkel limieten opleggen of deelname weigeren teneinde de veiligheid van zijn net te waarborgen. De modaliteiten voor de kennisgeving aan de transmissienetbeheerder van de toestemming van de lokale transmissienetbeheerder, de publieke distributienetbeheerder of de CDS-beheerder op wiens net de betrokken installaties zijn aangesloten en/of de modaliteiten voor de kennisgeving van de door hem opgelegde limieten dienen te worden opgenomen in de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten. Art. 222. § 1. Blindvermogensdiensten worden verstrekt door een aanbieder van blindvermogensdiensten die hetzij de netgebruiker zelf is, hetzij een derde is die daartoe gemachtigd werd door de netgebruiker aan de hand van de modelbijlage bij de type § 2. In voorkomend geval informeert de netgebruiker de toegangshouder, wanneer deze niet de netgebruiker is, van het bestaan van contracten voor blindvermogensdiensten betreffende zijn installaties en verstrekt hij hem alle relevante informatie in dat kader. Art. 223. De type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten bedoeld in artikel 3 bevat, onverminderd artikel 4, §§ 1 en 5, ten minste: 1° de technische specificaties inzake de levering van de blindvermogensdiensten; 2° de mogelijkheden en voorwaarden voor aggregaties van installaties ter aanbieding van blindvermogensdiensten; 3° de oplijsting van de relevante informatie te bezorgen door de aanbieder van blindvermogensdiensten aan de transmissienetbeheerder voor een correcte monitoring, vergoeding en activatie van de blindvermogensdiensten; 4° een beschrijving van de eventuele schadebedingen en de omstandigheden waarin deze van toepassing zijn; 6 CREG Gedragscodes, Gedragscode, huidige versie Niet-vertrouwelijk 11/55 5° de voorwaarden waaraan de aanbieder van blindvermogensdiensten moet voldoen om de kwalificatie als aanbieder van blindvermogensdiensten te behouden tijdens de duur van het contract voor blindvermogensdiensten; 6° de regels voor de prekwalificatie van de installaties die blindvermogensdiensten leveren; 7° de regels voor het bepalen van de beschikbaarheid van de blindvermogensdiensten; 8° in voorkomend geval, de regels voor de vergoeding van blindvermogensdiensten; 9° de bepalingen inzake de gevolgen van de nietnaleving van de voorwaarden die van toepassing zijn op de aanbieders van blindvermogensdiensten. Art. 224. § 1. De transmissienetbeheerder neemt de maatregelen waarover hij beschikt om op een veilige, betrouwbare en efficiënte wijze de spanning op het transmissienet te beheren overeenkomstig de regels inzake spanningsregeling en blindvermogensbeheer vervat in de Europese netcodes en richtsnoeren, de gedragscode en de nadere regels bedoeld in paragraaf 2. § 2. De transmissienetbeheerder beschrijft in de nadere regels inzake spanningsregeling en blindvermogensbeheer ten minste: 1° de modaliteiten voor toezicht op de beschikbaarheid van de reactieve vermogensreserve, inbegrepen blindvermogensdiensten, voor elk tijdsbestek van de operationele planning overeenkomstig artikel 109 van de Europese richtsnoeren SOGL, alsook de opmaak van de daarbij horende verslagen voor de CREG; 2° het gebruik van remediërende maatregelen in overeenstemming met artikel 22.1,
32. c)van de Europese richtsnoeren SOGL. § 3. De transmissienetbeheerder publiceert de nadere regels inzake spanningsregeling en blindvermogensbeheer bedoeld in paragraaf 2 op zijn website.” 8. Artikel 208, §§2 tot 5, van de gedragscode bevat verder de nadere regels voor het toekennen door de CREG van een afwijking van de marktgebaseerde verstrekking van niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten indien zij op basis van een evaluatieverslag tot de vaststelling komt dat de markt economisch niet-efficiënt is. 9. Met toepassing van artikel 3, §2, van de gedragscode geeft de transmissienetbeheerder zo vlug mogelijk kennis aan de CREG van de ontwerpen van type-overeenkomsten bedoeld in paragraaf 1 en de hieraan aangebrachte wijzigingen. De ontwerpen van de type-overeenkomsten en de hieraan aangebrachte wijzigingen worden ingediend na publieke raadpleging door de transmissienetbeheerder, georganiseerd op zijn website. Onverminderd de bevoegdheden voor de CREG in de Europese netcodes en richtsnoeren, neemt de CREG haar beslissing tot goedkeuring, tot verzoek om herziening van bepaalde clausules of tot weigering van de goedkeuring, binnen een redelijke termijn. De transmissienetbeheerder publiceert de goedgekeurde type-overeenkomsten zo snel mogelijk op zijn website. Tot deze overeenkomsten behoort de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten. Met toepassing van artikel 3, §4, van de gedragscode preciseren de ontwerpen van de overeenkomsten bedoeld in paragraaf 1, net als hun eventuele wijzigingen, hun ingangsdatum die wordt goedgekeurd door de CREG, rekening houdend met hun draagwijdte en vereisten gelinkt aan de betrouwbaarheid, de veiligheid en de efficiëntie van het transmissienet. Niet-vertrouwelijk 12/55 1.2.3. Het federaal technisch reglement 10. De technische vereisten waaraan de installaties voor aansluiting op het transmissienet moeten voldoen, zijn terug te vinden in het koninklijk besluit van 29 november 2024 houdende een technisch reglement voor het beheer van het transmissienet van elektriciteit (hierna: het federaal technisch reglement), meer bepaald de artikelen 62 tot 68 alsook de artikelen 89, 93, 99, 104, 106, 107, 118, 119, 130 en 131. 11. De dienst voor regeling van de spanning en van het reactief vermogen is een ondersteunende dienst die de transmissienetbeheerder met toepassing van artikel 11, 2°, van het federaal technisch reglement moet inrichten. Voor het begrip “de regeling van de spanning en van het reactief vermogen” verwijst artikel 11, 2°, naar de definitie in artikel 3, paragraaf 2, punt 21, van de Europese richtsnoeren SOGL (luidende als volgt: “manuele of geautomatiseerde regelacties op het productieknooppunt, op de eindknooppunten van de AC-lijnen of HVDC-systemen, op transformatoren of andere apparatuur die zijn bedoeld om de ingestelde spanning of de ingestelde waarde van het blindvermogen te handhaven”). Deze dienst wordt in de gedragscode aangeduid met het begrip “blindvermogensdiensten”. 12. De installaties die deelnemen aan de blindvermogensdiensten kunnen bovenop de technische eisen die gelden voor hun aansluiting op het net met toepassing van het federaal technisch reglement nog onderworpen worden aan technische eisen voor deelname aan de blindvermogensdiensten. Met toepassing van artikel 8, §1/1, tweede lid, van de elektriciteitswet (zie hoger) dienen dit soort technische vereisten worden vastgesteld door de CREG in de gedragscode, op voorstel van de netbeheerder opgemaakt na raadpleging van de marktspelers. Momenteel bevinden deze technische vereisten zich in de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten, op voorstel van Elia en goedgekeurd door de CREG. Niet-vertrouwelijk 13/55 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 13. Het voorstel van de modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van de regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning, met inbegrip van de typeovereenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning, voor de contractuele periode 2021, werd door Elia aan de CREG voorgelegd per brieven van 17 en 28 april 2020, na openbare raadpleging van de marktpartijen. Dit voorstel heeft de CREG goedgekeurd bij beslissing (B)2080 van 28 mei 20207. 14. Het voorstel van de modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van de regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning, met inbegrip van de typeovereenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning, voor de contractuele periode 2022, werd door Elia aan de CREG voorgelegd per brief van 18 maart 2021, na openbare raadpleging van de marktpartijen. Dit voorstel heeft de CREG goedgekeurd bij beslissing (B)2228 van 29 april 20218. 15. Het voorstel van de modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van de regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning, met inbegrip van de typeovereenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning, voor de contractuele periodes vanaf 1 januari 2023, werd door Elia aan de CREG initieel voorgelegd per brieven van 23 december 2021 en 18 januari 2022, na openbare raadpleging van de marktpartijen. Per brief van 22 april 2022 gaf Elia kennis van haar beslissing om een aantal wijzigingen door te voeren in de tekst van de specifieke voorwaarden van het voornoemde voorstel en legde een nieuw voorstel voor aan de CREG. Dit voorstel heeft de CREG goedgekeurd bij beslissing (B)2376 van 5 mei 20229. In deze beslissing vroeg de CREG onder meer om in het eerstvolgende voorstel tot wijziging van de Specifieke Voorwaarden rekening te houden met een aantal opmerkingen van de CREG en om dit eerstvolgend voorstel ter goedkeuring in te dienen in de loop van 2024 in samenspraak met de CREG en na overleg met de marktpartijen. 16. Overeenkomstig artikel 240, eerste lid, van de gedragscode van de CREG van 20 oktober 2022 diende de transmissienetbeheerder bovendien een voorstel tot wijziging van deze type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten, goedgekeurd vóór de inwerkingtreding van de gedragscode, ter goedkeuring aan de CREG voor te leggen teneinde deze in overeenstemming te brengen met de bepalingen van deze gedragscode uiterlijk binnen een tijdsbestek van achttien maanden volgend op de inwerkingtreding van deze gedragscode. Daarvan kan enkel worden afgeweken in geval dit uitdrukkelijk schriftelijk anders overeengekomen wordt met de CREG. 7 Beslissing (B)2080 van 28 mei 2020 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van de modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van de regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning, met inbegrip van de typeovereenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning, ingediend per brieven van 17 en 28 april 2020 8 Beslissing (B)2228 van 29 april 2021 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van de modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van de regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning, met inbegrip van de typeovereenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning, ingediend per brief van 18 maart 2021 9 Zie voetnoot 2 Niet-vertrouwelijk 14/55 De CREG heeft per brief van 18 april 2024 haar akkoord gegeven aan Elia om een voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten voor te leggen tegen een nog door de CREG en Elia nader af te spreken (en schriftelijk te bevestigen) datum teneinde deze niet alleen in overeenstemming te brengen met de bepalingen van deze gedragscode, maar ook de productverbeteringen aan te brengen zoals deze gevraagd in beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 en deze volgend uit de studie uitgevoerd door Elia in 2023 in het kader van de stimulans ter bevordering van het systeemevenwicht. Met toepassing van artikel 240, tweede lid, van de gedragscode blijft de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten zoals goedgekeurd door de CREG bij beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 weliswaar van toepassing voor de aanbesteding van de dienst in de periode 2025-2026 en de verwijzingen in de type-overeenkomst naar bepalingen van het federaal technisch reglement, die vervangen werden door de gedragscode, moeten worden gelezen als verwijzingen naar de relevante bepalingen van de gedragscode van de CREG aan de hand van de concordantietabel, meegedeeld door Elia bij de lancering van de aanbestedingsprocedure alsook bekend gemaakt op haar website. 17. Voor de verwerving van blindvermogensdiensten vanaf 1 januari 2027 dient de transmissienetbeheerder bijgevolg zowel een voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst als een voorstel tot wijziging van de aanbestedingsprocedures ter goedkeuring aan de CREG voor te leggen. Wat betreft het voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten vanaf 1 januari 2027 18. Deze aanvraag werd door Elia initieel per brief van 4 augustus 2025 bij de CREG ingediend voor de contractperiode 2027-2028 (Bijlagen 2.1). 19. Per e-mail van 19 september 2025 (Bijlagen 2.2) heeft Elia nieuwe versies van het voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten voor de contractperiode 2027-2028 ingediend in het Nederlands en het Frans. Elia vraagt om deze versies te beoordelen in plaats van de versies die werden ingediend op 4 augustus 2025. 20. Ingevolge verdere uitwisselingen tussen de regulatoren en Elia en de beslissing tot weigering van goedkeuring van de Vlaamse Nutsregulator van 25 november 2025 (BESL 2025-137)10 heeft Elia, per brief van 6 februari 2026, een tweede aangepast voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten voor de contractperiode die aanvangt op 1 januari 2027 bij de CREG en de regionale regulatoren ter goedkeuring ingediend (Bijlagen 2.3), dat het voorstel van 19 september 2025 vervangt. Om tegemoet te komen aan opmerkingen van in het bijzonder de regionale regulatoren met betrekking tot de nood aan duidelijke referenties naar regionale wetgeving en technische reglementen heeft Elia een concordantietabel opgesteld waarbij waar nodig voor specifieke bepalingen in het VSP-contract wordt verwezen naar het relevante wetgeving en technische reglement. In bijlage 6 van deze brief van 6 februari 2026 werd de volledige concordantietabel opgenomen. 21. De versies ter goedkeuring van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten in bijlage van de brief van 6 februari 2026 bestaan uit een versie met bijgehouden wijzigingen (track changes ten opzichte van de versies van 19 september 2025) en een gewijzigde versie zonder track changes, teneinde de wijzigingen die zijn doorgevoerd ten opzichte van de op 19 september 2025 ingediende documenten te kunnen duiden. 22. Elia benadrukt in haar schrijven van 6 februari 2026 dat Elia de door de regulatoren gevraagde wijzigingen aan de Algemene Voorwaarden van het VSP-contract zal doorvoeren bij een volgende revisie van de Algemene Voorwaarden, dewelke is voorzien in het voorjaar van 2026. Deze Algemene Voorwaarden volgen namelijk een apart consultatie- en goedkeuringstraject aangezien zij hetzelfde 10 https://www.vlaamsenutsregulator.be/publicaties/besl-2025-137 Niet-vertrouwelijk 15/55 zijn voor bijna alle voor ondersteunende diensten. Wat de opmerkingen op het huidige aansprakelijkheidsartikel van het VSP-contract betreft, dat onderdeel is van de Algemene Voorwaarden, wenst Elia in herinnering te brengen dat hiervoor een apart harmonisatietraject is opgestart over verschillende contacten en T&Cs heen, zoals toegelicht door Elia tijdens een overleg met Forbeg op 19 januari 2026 en waarvoor de aanpak op 29 januari 2026 door de CREG, in naam van alle regulatoren, per mail werd bevestigd. De Algemene Voorwaarden worden op dit moment dus uitsluitend voor informatieve doeleinden als onderdeel van het VSP-contract aan de CREG bezorgd. 23. Per brief van 3 april 2026 heeft Elia een derde aangepast voorstel tot wijziging van de typeovereenkomst voor blindvermogensdiensten voor de contractperiode vanaf 1 januari 2027 aan de regulatoren voorgelegd, ingevolge mogelijke verbeteringen die Elia zelf vaststelde en vragen van regulatoren. Een concordantietabel met de relevante verwijzingen naar wetgeving wordt opnieuw toegevoegd (bijlage 1.7 van deze beslissing). 24. Elia heeft voorafgaand aan de indiening van dit voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten voor de contractperiode die aanvangt op 1 januari 2027 informeel overleg gepleegd met de CREG en een openbare raadpleging gehouden van 27 maart 2025 tot 28 april 2025. Elia geeft aan dat zij het voorstel tot wijziging van het VSP-contract heeft toegelicht en besproken met deelnemers aan de WG Grid op 10 december 2024, 11 maart 2025 en 30 juni 2025. 25. De antwoorden die Elia tijdens de voornoemde raadpleging ontving en het verslag waarin Elia antwoordt op de opmerkingen van marktpartijen worden aan het aanvraagdossier toegevoegd (zie bijlage 1.6 van deze beslissing). Bijlage 1.4 bevat een verklarende nota van Elia met betrekking tot de voorgestelde wijzigingen (voor het laatst bijgewerkt in februari 2026). 26. Elia wenst te benadrukken dat de voorgestelde wijzigingen aan het VSP-contract kaderen in de evolutie van de MVAr-diensten zoals beschreven in de studie van oktober 2018 betreffende het toekomstige opzet van de ondersteunende dienst voor spannings- en blindvermogensregelen en de evaluatie van de spanningsdienst en blindvermogensregelen en aanbevelingen voor ontwerprealisaties van december 2023. Bijlage 1.5 van deze beslissing bevat de twee hogergenoemde publicaties over de evolutie van de MVAr-diensten van Elia. 27. Elia wenst in herinnering te brengen dat zij op korte termijn de aankoopprocedure voor blindvermogensdiensten vanaf 2027 dient op te starten. Het huidige VSP-contract loopt af op 31 december 2026. Het is essentieel dat Elia ook vanaf 2027 over voldoende middelen kan beschikken om de veiligheid van het systeem te kunnen handhaven. Enkele recente Europese incidenten hebben het belang van spanningsbeheer en het risico op een grootschalig incident opnieuw onder de aandacht gebracht. De black-out in Spanje en Portugal was het eerste grootschalige incident in Europa in de recente geschiedenis waarbij overspanning een belangrijke factor was, aldus Elia. 28. Rekening houdende met de noodzaak om over regelende middelen te kunnen beschikken vanaf 1 januari 2027, en daarbij de geldende (Europese) wettelijke bepalingen en termijnen voor de organisatie van de aankoopprocedure in acht genomen, vraagt Elia in haar schrijven van 6 februari 2026 uitdrukkelijk aan de CREG om – in afstemming met de andere betrokken regulatoren – ten laatste op 10 april 2026 een beslissing te nemen over het ter goedkeuring ingediende voorstel tot wijziging van het VSP-contract. In haar schrijven van 3 april 2026 geeft Elia aan de beslissingen van de regulatoren te verwachten tegen uiterlijk 4 mei 2026. 29. Vanaf september 2025 is er een samenwerking tot stand gekomen tussen de verschillende regulatoren met betrekking tot de standaardcontracten in verband met Elia. Concreet heeft de CREG het initiatief genomen om een overleg te organiseren met de regionale regulatoren over de T&C VSP met het oog op een coördinatie van de respectieve beslissingen. Er werden verschillende vergaderingen (14 oktober 2025, 6 en 20 november 2025, 8 december 2025, 30 maart 2026) georganiseerd om de verschillende standpunten en opmerkingen over de door Elia Niet-vertrouwelijk 16/55 ingediende tekst van het modelcontract uit te wisselen. De voortgang werd ook besproken tijdens vergaderingen van de Forbeg Electricity Working Group op 12 januari 2026 en 2 maart 2026. Ingevolge de door de regulatoren aan Elia overgemaakte opmerkingen heeft Elia beslist om een nieuw voorstel in te dienen; zulks was ook nodig gezien de weigeringsbeslissing van de VNR. In december 2025 en januari 2026 hebben bilaterale overlegmomenten plaatsgevonden tussen Elia en elk van de regulatoren om ervoor te zorgen dat de partijen elkaar goed begrijpen en dat Elia rekening houdt met de opmerkingen van de verschillende regulatoren. Wat betreft het voorstel van aanbestedingsprocedures blindvermogensdiensten voor de contractperiode 2027 tot 2029 30. voor de verwerving van Elia heeft dit voorstel ter goedkeuring bij de regulatoren ingediend per brief van 3 april 2026. Over deze aanbestedingsregels werd van 6 februari 2026 tot en met 6 maart 2026 een openbare raadpleging georganiseerd door Elia. In het voorstel tot aanbestedingsregels werd, aldus Elia, rekening gehouden met de Beslissing (B)3120 van 8 januari 2026 van de CREG over de afwijking ex-ante van de marktgebaseerde levering van blindvermogensdiensten. Dit voorstel maakt het voorwerp uit van een afzonderlijke beslissing van de CREG (B)3208. 31. De CREG heeft op 8 januari 2026 een beslissing (B)3120 tot afwijking ex ante11 genomen, op basis van haar evaluatieverslag (RA)312512 (dat een bijlage vormt van de voornoemde beslissing) waarbij een afwijking ex ante wordt toegekend aan Elia voor de periode 2027-2029. Hierna wordt deze beslissing aangeduid met de woorden “beslissing tot afwijking ex ante”. 2.2. RAADPLEGING 32. Elia heeft een openbare raadpleging gehouden in het kader van het huidige voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten van 27 maart 2025 tot 28 april 2025. Meer bepaald hield zij deze openbare raadpleging over de wijzigingen die ze aanbracht aan de voornoemde type-overeenkomst ten opzichte van deze goedgekeurd voor de contractuele periodes vanaf 1 januari 2023. De antwoorden die Elia tijdens deze openbare raadpleging ontving en het consultatierapport worden aan het aanvraagdossier tot goedkeuring van het voorstel van Elia toegevoegd. 33. Met toepassing van artikel 40, § 1, 2°, van zijn huishoudelijk reglement zal het directiecomité van de CREG met het oog op het nemen van een beslissing, geen openbare raadpleging organiseren wanneer de netbeheerder reeds een effectieve openbare raadpleging organiseerde over het voorwerp van de beslissing van het directiecomité. In dat geval zorgt het directiecomité ervoor dat het geheel van documenten en informatie betreffende de raadpleging, de antwoorden alsmede een verslag waarin geantwoord wordt op de ontvangen opmerkingen, aan hem worden overgemaakt. 34. Met toepassing van artikel 40, § 3, van het huishoudelijk reglement van het directiecomité van de CREG wordt onder een “effectieve openbare raadpleging” begrepen een raadpleging die aan de volgende cumulatieve voorwaarden voldoet: 1° ze vond plaats op de website van de organisator ervan, 11 Beslissing (B)3120 van 8 januari 2026 tot afwijking ex ante van de marktgebaseerde verstrekking van blindvermogensdiensten aan Elia Transmission Belgium NV voor de leveringsperiode 2027-2029 12 Evaluatieverslag (RA)3125 van 8 januari 2026 betreffende het economisch efficiënt karakter van de verstrekking van blindvermogensdiensten aan Elia Transmission Belgium NV voor de periode 2025-2030 Niet-vertrouwelijk 17/55 2° alle partijen die geregistreerd zijn op deze website werden onverwijld per nieuwsbrief of e mailbericht geïnformeerd van het lanceren van de raadpleging, 3° ze was gemakkelijk toegankelijk vanuit de startpagina van deze website, 4° ze was voldoende gedocumenteerd, 5° een redelijke antwoordtermijn werd voorzien, 6° in geval van een raadpleging bedoeld in paragraaf 1, eerste lid, 2°, door een persoon die daartoe rechtmatig (mede) door de netbeheerder, één van de beheerders, de waterstofvervoersnetbeheerder, de gemeenschappelijke onderneming bedoeld in artikel 15/2bis van de gaswet of de NEMOs wordt belast, is slechts sprake van een effectieve openbare raadpleging indien, bovenop de voorwaarden bedoeld in de punten 1° tot 5°, de website van de netbeheerder, de betrokken beheerder, de waterstofvervoersnetbeheerder, de gemeenschappelijke onderneming bedoeld in artikel 15/2bis van de gaswet of de NEMOs een duidelijke verwijzing bevat naar deze raadpleging. 35. De voornoemde door Elia georganiseerde openbare raadpleging over het voorstel van Elia vond plaats op de website van Elia (1°), alle partijen geregistreerd op deze website werden ingelicht van de lancering van de raadpleging (2°), deze was gemakkelijk toegankelijk via de gebruikelijke webpagina “Publieke consultaties” (3°) en voorzag een redelijke antwoordtermijn van een maand (5°). De antwoorden op de raadpleging en het consultatierapport werd door Elia aan de CREG bezorgd (bijlagen 1.6 bij deze beslissing). 36. De vraag rijst of de door Elia georganiseerde openbare raadpleging voldoende gedocumenteerd was (4°) in het licht van het uiteindelijke aan de CREG voorgelegde voorstel ter goedkeuring op 3 april 2026. 37. Naar aanleiding van de openbare raadpleging heeft Elia op 30 juni 2025 een workshop georganiseerd. Tijdens deze workshop heeft Elia haar reacties op de opmerkingen van de marktpartijen gepresenteerd. De uitnodiging voor de workshop is op 13 juni 2025 naar de leden van de User’s Group verstuurd. De aangebrachte wijzigingen werden besproken met de deelnemende marktpartijen en werden door Elia duidelijk aangegeven tijdens de presentatie en in het verslag dat naar alle ingeschreven leden van de User’s Group werd gestuurd. Deze wijzigingen werden doorgevoerd om rekening te houden met de opmerkingen die tijdens de openbare raadpleging werden geuit. Ze doen dus geen afbreuk aan het feit dat de openbare raadpleging door Elia voldoende gedocumenteerd was, integendeel. 38. Naar aanleiding van de opmerkingen van de CREG over het eerste voorstel voor de T&C VSP dat Elia op 4 augustus 2025 had ingediend, heeft Elia op 19 september 2025 een nieuwe versie van de T&C VSP ingediend. Aangezien het uitsluitend om redactionele wijzigingen ging, blijft het voldoende gedocumenteerde karakter van de openbare raadpleging ongewijzigd. Bovendien heeft de CREG Elia gevraagd om de versie van de T&C VSP die op 19 september 2025 aan de regulatoren werd voorgelegd, ter beschikking te stellen aan alle marktpartijen. Op 6 november 2025 heeft Elia deze documenten via haar website ter beschikking gesteld. 39. Naar aanleiding van de overlegbijeenkomsten tussen de regulatoren (zie paragraaf 28) en de beslissing tot afkeuring van de Vlaamse Nutsregulator (VNR)13, heeft Elia nieuwe wijzigingen aangebracht in de versie van de T&C VSP die op 6 februari 2026 is ingediend. Er was tussen de regulatoren maar ook met Elia besproken dat de aan te brengen (en momenteel ingediende) wijzigingen van dien aard waren dat ze konden worden doorgevoerd zonder een nieuwe openbare raadpleging te organiseren. Het gaat namelijk om louter redactionele wijzigingen of om wijzigingen die 13 Cf. voetnoot 10 Niet-vertrouwelijk 18/55 nodig zijn om de tekst in overeenstemming te brengen met de regionale wetgeving. Sommige ingevoerde wijzigingen, met name de definitie van “technisch probleem”, de toevoeging van nieuwe vergoedingselementen en de toevoeging van bijlagen 15 en 16, vallen echter buiten dit kader. De vergoedingselementen worden toegevoegd om te zorgen voor conformiteit met de ex-ante afwijkingsbeslissing van de CREG. De toevoegingen van de definitie van “technisch probleem” en van de bijlagen 15 en 16 zorgen voor meer duidelijkheid bij de toepassing van het contract, maar beperken zich niet tot redactionele wijzigingen of aanpassingen om de tekst in overeenstemming te brengen met de wet. De CREG analyseert deze wijzigingen nader in het vervolg van dit besluit. 40. De wijzigingen die Elia met haar voorstel van 3 april 2026 heeft aangebracht in haar voorstel voor de Algemene Voorwaarden van 6 februari 2006, bestaan uit het herschrijven van artikel 1.1.5 in verband met de inwerkingtreding van de bepalingen inzake de BRP-perimetercorrectie, het toevoegen van een einddatum voor het contract en het uitbreiden van het toepassingsgebied van de bepalingen III.3.13, III.6.19, III.6.20, bijlagen 15 en 16 tot de CDS-netgebruiker, en lijken op het eerste gezicht eveneens buiten het kader van redactionele aanpassingen of aanpassingen aan de wet te vallen. 41. Gezien de noodzaak om te beschikken over contracten voor de levering van reactief vermogen vanaf 1 januari 2027, en gezien de geldende (Europese) wettelijke bepalingen en de termijnen voor de organisatie van de aankoopprocedure, heeft Elia de CREG uitdrukkelijk verzocht om, in overleg met de andere betrokken regulatoren, uiterlijk op 4 mei 2026 een beslissing te nemen over het voorstel tot wijziging van de T&C VSP, dat op 3 april 2026 ter goedkeuring werd ingediend. Gezien het verzoek van Elia en de in acht te nemen termijnen zijn dus noch Elia, noch de CREG in staat om een nieuwe openbare raadpleging over de nieuwe wijzigingen te organiseren. De CREG is namelijk van mening dat prioriteit moet worden gegeven aan het tijdig ter beschikking stellen van een goedgekeurd contractueel kader voor de correcte levering van reactiefvermogensdiensten. Deze diensten maken het mogelijk de veiligheid van het elektriciteitssysteem te handhaven. In haar begeleidende brief herinnert Elia er terecht aan dat “verschillende recente incidenten in Europa het belang van spanningsbeheer en het risico op een grootschalig incident opnieuw aan het licht hebben gebracht. De stroomstoring in Spanje en Portugal was het eerste grootschalige incident in Europa in de recente geschiedenis waarbij overspanning een belangrijke rol speelde.” De organisatie van een nieuwe openbare raadpleging zou het onmogelijk maken om tijdig te beschikken over een goedgekeurd gereguleerd kader voor de levering van blindvermogensdiensten vanaf 1 januari 2027. De CREG beroept zich hierbij op artikel 42, lid 2, van haar huishoudelijk reglement, dat het directiecomité toestaat om in uitzonderlijke gevallen af te zien van een openbare raadpleging indien het directiecomité van oordeel is dat specifieke omstandigheden in verband met de voorgenomen beslissing dit rechtvaardigen, bijvoorbeeld het dringende karakter van de maatregelen die moeten worden genomen om een veilig en betrouwbaar elektriciteitsnet te waarborgen. De CREG meent dat zij, rekening houdend met wat voorafgaat, zich in een dergelijk uitzonderlijk geval bevindt, en dringend nood is aan een goedgekeurd geheel van T&C VSP. Om die redenen heeft het directiecomité van de CREG op grond van artikel 23, §1, van zijn huishoudelijk reglement beslist om, in het kader van de huidige beslissing en met toepassing van artikel 42, 2°, van zijn huishoudelijk reglement, zelf geen (nieuwe) openbare raadpleging te organiseren over de voornoemde bijkomende wijzigingen voorafgaand aan de huidige beslissing. 42. Elia heeft tijdens de voornoemde openbare raadpleging vier reacties ontvangen: • • • • BASF Antwerpen nv (hierna BASF) Belgian offshore Platform (hierna BOP) FEBEG FEBELIEC Niet-vertrouwelijk 19/55 3. BEOORDELING 3.1. VOORWERP VAN DEZE BESLISSING 43. In haar begeleidende brief van 3 april 2026 geeft Elia aan dat ze de goedkeuring van de CREG vraagt van het voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten. Zoals hoger vermeld, werd deze type-overeenkomst laatst goedgekeurd bij beslissing (B)2376 van 5 mei 202214. In het voorstel van 3 april 2026 dat ter goedkeuring voorligt (Bijlagen 1.2 en 1.3 van deze beslissing), ter vervanging van de voorstellen van 4 augustus en 19 september 2025 en van 6 februari 2026, zijn echter enkel de wijzigingen zichtbaar ten opzichte van het voorstel dat op 6 februari 2026 door Elia werd ingediend, niet ten opzichte van de versie laatst goedgekeurd op 5 mei 2022. Deze omstandigheden kunnen voor verwarring zorgen wat betreft de precieze draagwijdte van de goedkeuring van de CREG. Om redenen van transparantie en rechtszekerheid acht de CREG zich genoodzaakt om niet enkel de wijzigingen goed te keuren, maar de integrale gewijzigde (en dus nieuwe) versie van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten, met uitzondering evenwel van het Deel II - Algemene Voorwaarden dat louter ter informatie wordt bezorgd aldus Elia in haar begeleidend schrijven van 6 februari 2026 (zie Bijlage 2.3). Ook de concordantietabel met de verwijzingen in de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten naar de relevante Europese, federale en regionale regelgeving ligt niet ter goedkeuring voor. 44. Uit de begeleidende brief bij de goedkeuringsaanvraag van Elia van 4 augustus 2025 blijkt bovendien dat de toen voorgestelde wijzigingen betrekking hadden op de contractperiode 2027-2028. De CREG heeft ondertussen een beslissing (B)3120 tot afwijking ex ante genomen, op basis van haar evaluatieverslag (RA)3125 dat een bijlage vormt van de voornoemde beslissing waarbij een afwijking ex ante wordt geviseerd voor de periode 2027-2029. Elia heeft een openbare raadpleging gehouden over haar voorstel van aanbestedingsprocedures voor de periode 2027-2029. In de T&C VSP is geen sprake van de einddatum van 2029, maar wel op een aantal plaatsen van de leveringsperiode vanaf [DD/MM/2027], waaruit wordt afgeleid dat het niet de bedoeling is dat dit contract wordt toegepast op leveringsperiodes vanaf bv. 2030. Uit overleg met Elia is gebleken dat een goedkeuring voor de periode 2027 – 2029 volstaat en het niet de bedoeling is van Elia om een incoherentie teweeg te brengen tussen de thans gevraagde goedkeuring en de duurtijd van de voornoemde afwijkingsbeslissing van de CREG. De CREG beslist dat het ter goedkeuring voorliggende voorstel van T&C VSP bijgevolg ook betrekking heeft op de contractperiode 2027-2029. 45. Wanneer hierna sprake is van het “voorstel van Elia” of “het huidige voorstel” wordt het voorstel ingediend ter goedkeuring door Elia op 3 april 2026 bedoeld in Bijlagen 1.2 en 1.3 van deze beslissing, tenzij uitdrukkelijk anders aangegeven. 14 Zie voetnoot 1 Niet-vertrouwelijk 20/55 3.2. STRUCTUUR VAN DE BLINDVERMOGENSDIENSTEN TYPE-OVEREENKOMST VOOR 46. Met toepassing van artikel 4, §1, tweede lid, van de gedragscode, moet de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten ten minste aan de volgende structuur beantwoorden: “1° het voorwerp van de overeenkomst; 2° de algemene voorwaarden van toepassing op de transmissienetbeheerder en de medecontractant; 3° de specifieke voorwaarden van toepassing op de transmissienetbeheerder en de medecontractant; 4° de bijlagen.” De CREG stelt vast dat Elia de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten in het huidige voorstel in lijn heeft gebracht met deze structuur. Er is bijgevolg geen sprake meer op het voorblad van modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van de regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning, waarvan de type-overeenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning een bijlage vormde. De gedragscode maakte komaf met deze onnodige complexiteit: de type-overeenkomst bevat de voorwaarden voor het verstrekken van blindvermogensdiensten aan Elia; er is geen overkoepelend niveau van voorwaarden meer waarvan de type-overeenkomst vervolgens deel uitmaakt. Bovendien verving de gedragscode de benaming van deze type-overeenkomst om beter aan te sluiten op de terminologie van de Europese regelgeving vermeld onder Deel 1 – Wettelijk kader. Deze terminologie “modaliteiten en voorwaarden” wordt nog wel gehanteerd in Deel II – Algemene Voorwaarden en éénmaal in de overwegingen van het contract van het ter goedkeuring ingediende voorstel van Elia. Elia wenst te benadrukken in haar begeleidende brief van 6 februari 2026 (bijlagen 2.3) dat Elia de door de regulatoren gevraagde wijzigingen aan de Algemene Voorwaarden van het VSP-contract zal doorvoeren bij een volgende revisie van de Algemene Voorwaarden, dewelke is voorzien in het voorjaar van 2026. Deze Algemene Voorwaarden volgen namelijk een apart consultatie- en goedkeuringstraject aangezien zij hetzelfde zijn voor bijna alle ondersteunende diensten. De Algemene Voorwaarden worden volgens Elia op dit moment dus uitsluitend voor informatieve doeleinden als onderdeel van het VSP-contract aan de CREG bezorgd. Bij die gelegenheid zal Elia dan ook de terminologie “modaliteiten en voorwaarden” in Deel II – Algemene Voorwaarden moeten verlaten in het licht van wat werd uiteengezet. 3.3. ONDERZOEK VAN HET GEVOLG DAT ELIA GEEFT AAN DE OPMERKINGEN VAN DE CREG IN DE BESLISSING (B)2376 47. In haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 besliste de CREG om het voorstel van Elia van de modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning met inbegrip van de type-overeenkomst voor de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning (de versies in het Nederlands en het Frans), ontvangen op 22 april 2022, goed te keuren, en dat deze in werking traden één maand na de goedkeuring door de CREG en ten vroegste op 1 januari 2023. 48. In deze beslissing vroeg de CREG aan Elia om in het eerstvolgende voorstel tot wijziging van de Specifieke Voorwaarden rekening te houden met de opmerkingen van de CREG gemaakt in de Niet-vertrouwelijk 21/55 paragrafen 43, 47, 48, 52, 54, 56, 86, 87, 93, 96, 97, 98, 99, 101, 103, 108, 112, 113, 117 en 119 om dit eerstvolgend voorstel ter goedkeuring in te dienen in de loop van 2024 in samenspraak met de CREG en na overleg met de marktpartijen. 49. De CREG vroeg Elia om in het eerstvolgende voorstel tot wijziging van de Algemene Voorwaarden van toepassing op de type-overeenkomsten bedoeld in paragraaf 11 van huidige beslissing, rekening te houden met de opmerkingen van de CREG gemaakt in de paragrafen 63, 69 en 79 van de huidige beslissing. 50. De CREG vroeg Elia om de Nederlandstalige en Franstalige versies van de raadplegingsdocumenten voor de type-overeenkomsten meteen ter beschikking te stellen van de marktpartijen vanaf de eerste dag van de publieke consultatie alsook het overleg in de Users’ Group op te starten zoals gevraagd in paragraaf 12 van deze beslissing. 51. Hierna wordt nagegaan of Elia in het huidige voorstel rekening houdt met de voormelde opmerkingen van de CREG. 3.3.1. Opmerkingen betreffende de Specifieke Voorwaarden 52. Hierna gaat de CREG na of het huidige voorstel van Elia rekening houdt met de opmerkingen van de CREG bij de Specifieke Voorwaarden gemaakt in de paragrafen 43, 47, 48, 52, 54, 56, 86, 87, 93, 96, 97, 98, 99, 101, 103, 108, 112, 113, 117 en 119 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022. 53. In paragraaf 43 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht toe te zien op de deelname aan de dienst van de gebruikers van het openbare distributienet en de CDSgebruikers. Zij verzoekt Elia tevens na te gaan of de deelname van deze bovengenoemde gebruikers niet kan worden vergemakkelijkt. De CREG stelt vast dat in de paragrafen III.2.7 en III.2.8 van de Voorwaarden voor deelname aan de dienst, de CDSO en de DNB nu enkel aan Elia moeten bevestigen dat de CDS-gebruiker of de Netgebruiker op de hoogte is gebracht van de specifieke modaliteiten, terwijl voorheen een bewijs van een ondertekende overeenkomst vereist was. De CREG is van mening dat Elia aan het verzoek heeft voldaan. 54. In paragraaf 47 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia gevraagd de kwaliteit en de duidelijkheid van de tekst van haar contracten verder te verbeteren. De CREG heeft ook gevraagd rekening te houden met de opmerkingen van de marktspelers over de deelname van alle technologieën en de levering van reactief vermogen door de CDS-beheerders. De CREG merkt op dat Elia tijdens de raadpleging die in het voorjaar van 2025 plaatsvond, rekening heeft gehouden met verschillende opmerkingen van marktpartijen over wijzigingen. De CREG wenst te benadrukken dat Elia moet blijven waken over de kwaliteit en de duidelijkheid van de tekst van haar contracten. 55. In paragraaf 48 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia gevraagd om, indien de markt hierin belangstelling toont, een nieuw minimumvolume voor de levering van de dienst voor te stellen, dat momenteel 1 MVAr per Technische Eenheid bedraagt. De CREG verwijst naar paragraaf 123 van deze beslissing voor de verdere afhandeling van deze opmerking. 56. In paragraaf 52 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht om specifiek de optimalisatie van de communicatie-uitwisselingen tussen Elia en de windenergieproducenten te blijven opvolgen. De nieuwe laag voor externe communicatie die Elia in Niet-vertrouwelijk 22/55 het huidige voorstel voorstelt, zou het gemakkelijker moeten maken om met deze opmerking rekening te houden. Tijdens de openbare raadpleging in het voorjaar van 2025 heeft het BOP opnieuw een opmerking in die zin gemaakt. Deze opmerking zal worden geanalyseerd in deel 3.4.6.12 van deze beslissing. 57. In paragraaf 54 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht de verplichting om een bilaterale overeenkomst te sluiten tussen de VSP en de houder van het toegangscontract in deel II.3.11 van de in 2022 goedgekeurde T&C VSP te schrappen of te wijzigen. In artikel III.3.10 van het huidige voorstel vermeldt Elia nu dat de VSP “verplicht is de Toegangshouder te informeren over de specifieke voorwaarden voor de levering van de dienst”. In artikel III.3.12 wordt ook vermeld dat “de VSP aan Elia het bewijs moet leveren dat hij voldoet aan artikel III.3.10”. De CREG is van mening dat deze wijziging tegemoetkomt aan haar verzoek. 58. In paragraaf 56 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia gevraagd te onderzoeken of het gebruik van een gemiddelde waarde van 10 uur als gemiddelde duur van een Referentiewaarde nog steeds zinvol is bij de berekening van de penaliteit. In het voorstel van Elia komt deze waarde niet meer voor in bijlage 7, de bijlage waarin de berekening van de vergoedingsvermindering wordt toegelicht. De CREG stemt in met deze wijziging. 59. In paragraaf 86 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia gevraagd om in de definitie van het maximale technische vermogen (of Ptech_max) te verwijzen naar het Aansluitingscontract en niet naar het OPA-contract. De CREG stelt vast dat deze wijziging inderdaad is doorgevoerd in het huidige voorstel. In artikel III.1 verwijst de definitie van Ptech_max immers naar het Aansluitingscontract. De CREG gaat akkoord met deze wijziging. 60. In paragraaf 87 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht artikel II.2.6 te herformuleren en de term VSP op de juiste wijze te gebruiken. In artikel II.2.6 wordt immers de kwalificatieprocedure beschreven om de MVAr-dienst te leveren. Voor een kandidaat die voor het eerst de dienst wil leveren, is het gebruik van de term “VSP” niet correct. De CREG stelt vast dat de kwalificatieprocedure uit het voorstel van Elia is geschrapt. Deze is vervangen door de artikelen III.2.2, III.2.3 en III.2.4, die zijn geherformuleerd. Om nu als leverancier van blindvermogendiensten te worden beschouwd, moet de VSP voldoen aan de voorwaarden die in de bovengenoemde artikelen worden beschreven. De nieuwe formulering wordt door de CREG aanvaard. 61. In paragraaf 93 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia gevraagd te beoordelen of de bepaling dat Elia een Technische Eenheid kan verzoeken geen reactief vermogen te produceren of op te nemen (wanneer een Technische Eenheid zich in de opstart- of uitschakelfase bevindt), een voorwaarde is die onder de levering van blindvermogensdiensten of onder de aansluiting/toegang tot het net valt. In reactie hierop heeft Elia verduidelijkingen toegevoegd in artikel III.5.9, waarin deze bepaling gehandhaafd blijft. De fasen van opstart en stillegging worden echter niet meer genoemd. In plaats daarvan verwijst Elia naar de situatie waarin de Technische Eenheid tussen 5% en 100% van haar minimale actieve vermogensdrempel injecteert en de dienst niet in compensatormodus levert. Niet-vertrouwelijk 23/55 De CREG stelt vast dat deze bepaling verduidelijking biedt over wat door Elia kan worden gevraagd wanneer de eenheid haar minimumdrempel aan reactief vermogen in injectie niet heeft gehaald en de Dienst niet in Compensatormodus biedt. De CREG is het eens met deze verduidelijking. 62. In paragraaf 96 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht zo snel mogelijk design en IT-analyses uit te voeren, teneinde de implementatie voor te stellen van de activeringscontrole (handmatig en automatisch) op basis van alle kwartieren en niet op basis van steekproeven. Elia heeft op dit verzoek gereageerd en neemt nu in de artikelen III.8.1 (voor de automatische regelingsdienst) en III.8.2 (voor de handmatige regelingsdienst) van het huidige voorstel een activatiecontrole op kwartierbasis op. De CREG gaat akkoord met deze wijziging. 63. In paragraaf 97 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht de toegangshouders voldoende te informeren over de mogelijkheid om informatie te vragen over de correcte implementatie van de impact van de Blindvermogensdienst op het toegangstarief. De CREG constateert geen wijziging in het voorstel van Elia hierover. Hiervoor zou Elia het modeltoegangscontract moeten aanpassen. De CREG benadrukt dat marktpartijen het recht hebben om dit soort informatie op te vragen in het kader van hun toegangscontract en vraagt Elia om deze opmerking te noteren voor de volgende herziening van het modeltoegangscontract. 64. In paragraaf 98 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia gevraagd de formulering van een zin aan te passen om, gezien het schadevergoedende karakter van de penaliteit, te vermijden dat er een dubbele penaliteit zou worden aangerekend. Elia heeft inderdaad een paragraaf toegevoegd waarin dit wordt toegelicht aan het einde van bijlage 3 van het huidige voorstel. De CREG gaat akkoord met deze wijziging. 65. In paragraaf 99 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht om misverstanden te voorkomen met betrekking tot de voorwaarden waaronder een handmatige activatie van de MVAr-dienst tijdens de conformiteitstest of de prekwalificatietests als correct kan worden beschouwd. Elia antwoordt dat artikel III.8.2 en de verschillende bijlagen (4, 7 en 8) die verwijzen naar de genoemde tests, geen wijzigingen vereisten. De CREG is het eens met de analyse van Elia. 66. In paragraaf 101 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht om te verduidelijken welke gevolgen het niet ontvangen van een activeringsbericht heeft voor de nieterkenning van die activering. De CREG heeft ook gevraagd te onderzoeken in hoeverre de formulering van deze bepaling in de nieuwe versie van de T&C VSP moet worden behouden of aangepast. In artikel III.5.4 wordt nog steeds vermeld dat een niet-bevestiging van de Referentiewaarde zal leiden tot een vergoedingsvermindering en dat Elia de handmatige activering als mislukt zal beschouwen. De CREG stemt in met het behoud van deze bepaling. Zoals ook uitgelegd in haar raadplegingsrapport naar aanleiding van een opmerking van BASF bij artikel III.5.4, is de ontvangstbevestiging immers een automatisch bericht dat door het IT-systeem van de VSP wordt verzonden om de ontvangst van de aanvraag te bevestigen. De CREG begrijpt dat dit soort bevestiging vanuit operationeel oogpunt noodzakelijk is om de netveiligheid en de goede levering van de MVAr-dienst te garanderen. Niet-vertrouwelijk 24/55 67. In paragraaf 103 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht de analyse van de vergoeding in de nota van Elia uit 2018 over de MVAr-dienst te actualiseren. De CREG ontving in april 2025 een studie van Elia over de beschikbaarheid van de MVAr-dienst en een analyse van de concurrentie op de markt. De vergoeding maakte geen deel uit van deze studie. Ondertussen heeft de CREG de gedragscode gewijzigd via beslissing (B)2984 en bepaalde elementen met betrekking tot de vergoeding van de Blindvermogensdienst verduidelijkt, met name in artikel 208, §1: De ondersteunende diensten worden geleverd aan de transmissienetbeheerder […] en worden aangeboden tegen redelijke prijzen die representatief zijn voor de aantoonbare kosten die verbonden zijn aan de levering van de dienst door de betrokken installatie(s). De CREG is van mening dat deze toevoeging meer duidelijkheid biedt aan de marktpartijen. 68. In paragraaf 108 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht om meer intuïtieve namen voor te stellen voor Qtech max, Qtech min, Q1 en Q3, teneinde misverstanden over de interpretatie van deze parameters te voorkomen. De CREG merkt op dat Elia de bovengenoemde namen in bijlage 1 niet heeft gewijzigd. Elia legt uit dat zij deze keuze heeft gemaakt om verwarring bij de marktpartijen over deze verschillende termen te voorkomen. De CREG merkt op dat de marktpartijen tijdens de openbare raadpleging van dit voorjaar geen opmerkingen hebben gemaakt over de benamingen van deze termen. De CREG is het eens met de motivering van Elia. 69. In paragraaf 112 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht een specifiek geval van vergoeding nader te analyseren en een dialoog aan te gaan met de marktpartijen. Het genoemde geval betreft een verzoek tot handmatige activering voor een bepaald kwartier, waardoor de uitwisseling van reactieve energie tot nul wordt teruggebracht. In dit geval wordt de VSP niet vergoed voor de Blindvermogensdienst, ongeacht of er in de minuten voorafgaand aan of volgend op de handmatige activering reactieve energie wordt uitgewisseld in het betreffende kwartier in het kader van de automatische dienst. Elia heeft met deze opmerking rekening gehouden bij de herschrijving van bijlage 2 van het huidige voorstel. De CREG is van mening dat de toegevoegde details tegemoetkomen aan haar verzoek. 70. In paragraaf 113 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht een voorstel van het BOP uit 2022 te bestuderen met betrekking tot de berekening van de vergoeding, zoals opgenomen in bijlage 2. Indien nodig vraagt de CREG Elia ook om dit met de marktpartijen te bespreken, mochten er door Elia wijzigingen moeten worden aangebracht. Het verzoek van de CREG is voornamelijk een verzoek om verduidelijking van de toelichtingen in bijlage 2, en geen wijziging van de berekening van de vergoeding. De CREG verwijst naar paragraaf 162 van deze beslissing, waarin hetzelfde verzoek van het BOP tijdens de openbare raadpleging van 2025 wordt behandeld. Paragraaf 166 bevat de beslissing van de CREG over dit punt. 71. In paragraaf 117 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht een wijziging van de formule voor de vergoedingsvermindering grondiger te analyseren, waarbij rekening zou worden gehouden met een vergoedingsvermindering die evenredig is aan de activeringsvergoeding. In het huidige voorstel heeft Elia de “prijs van de laatst geleverde MVAr” gehandhaafd zonder een analyse te verstrekken over de vergoedingsvermindering. Niet-vertrouwelijk 25/55 Geen enkele marktspeler heeft tijdens de raadpleging in het voorjaar van 2025 opmerkingen gemaakt over het gebruik van de prijs van de laatst geleverde MVAr. De CREG apprecieert niet dat niet aan dit verzoek om een analyse te verstrekken is voldaan. Aangezien de marktpartijen geen opmerkingen hebben gemaakt, ziet de CREG echter geen reden om het huidige voorstel af te keuren en aanvaardt zij dat dit onderzoek wordt uitgevoerd bij de volgende update van de T&C VSP. De CREG behoudt zich echter het recht om het ontbreken van een dergelijke analyse als problematisch te beoordelen, indien deze bij een volgend voorstel ter goedkeuring opnieuw zou ontbreken. 72. In paragraaf 119 van haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 heeft de CREG Elia verzocht een open discussie met de markt te organiseren over een hele reeks onderwerpen die aanleiding zouden kunnen geven tot verdere aanpassingen aan de Blindvermogensdienst. Dit met het oog op het in staat stellen van de marktspelers om op informele wijze input te leveren, en dit vóór de openbare raadpleging over de nieuwe T&C VSP. Elia heeft in december 2024 een workshop georganiseerd die openstond voor marktspelers. Er werd een overzicht gegeven van de wijzigingen die Elia wilde doorvoeren en de verschillende marktspelers kregen de kans om zich uit te spreken. De CREG is van mening dat Elia gedeeltelijk aan haar verzoek heeft voldaan, aangezien er in de gevoerde raadpleging blijkbaar nog onderwerpen ter discussie zijn met de marktpartijen. 3.3.2. Opmerkingen betreffende de Algemene Voorwaarden 73. In haar beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 (en ook reeds in haar beslissing (B)2366 van 24 maart 202215) vroeg de CREG aan Elia om in het eerstvolgende voorstel tot wijziging van de Algemene Voorwaarden van toepassing op de type-overeenkomsten bedoeld in paragraaf 11 van die beslissing, rekening te houden met de opmerkingen van de CREG gemaakt in de paragrafen 63, 69 en 79 van de voornoemde beslissing. Het betreft de type-overeenkomsten voor: • de balanceringsdiensten (BSP – “Balance Service Provider” / aanbieder van balanceringsdiensten voor FCR – “Frequency Containment Reserve” / frequentiebegrenzingsreserves, aFFR – “automatic Frequency Restoration Reserve” / automatische frequentieherstelreserves en mFRR – “manual Frequency Restoration Reserve” / manuele frequentieherstelreserves); • voor de hersteldiensten (RSP – “Restoration Service Provider” / “aanbieders van hersteldiensten”); • voor de blindvermogensdiensten (VSP – “Voltage Service Provider” / “aanbieders van blindvermogensdiensten”) • de diensten gerelateerd aan congestiebeheer (SA – “Scheduling Agent” / programma-agent en OPA – “Outage Planning Agent” / “verantwoordelijke voor de nietbeschikbaarheidsplanning”). 15 Beslissing (B)2366 van 24 maart 2022 inzake de aanvraag tot goedkeuring van een voorstel tot wijziging van voorwaarden voor de aanbieder van balanceringsdiensten of “BSP” (Balancing Service Provider) voor Frequentieherstelreserves met automatische activering (aFRR) Niet-vertrouwelijk 26/55 74. In haar beslissing (B)2527 van 30 maart 2023 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV tot wijziging van de algemene voorwaarden van de type-overeenkomsten voor de programmaverantwoordelijkheid op het transmissienet (OPA), de verantwoordelijkheid voor de nietbeschikbaarheidsplanning op het transmissienet (SA), de balanceringsdiensten FCR, de balanceringsdiensten mFRR en de hersteldiensten (RSP) vroeg de CREG Elia bovendien om in het eerstvolgende voorstel tot wijziging van de algemene voorwaarden van de type-overeenkomsten bedoeld in artikel 3 van de gedragscode rekening te houden met de opmerkingen van de CREG gemaakt in de paragrafen 49, 53 en 65 van de deze beslissing16. 75. Het deel Algemene Voorwaarden van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten maakt thans niet het voorstel uit van deze wijzigingen. Elia benadrukt in haar begeleidende brief van 6 februari 2026 (Bijlage 1.1) dat Elia de door de regulatoren gevraagde wijzigingen aan de Algemene Voorwaarden van het VSP-contract zal doorvoeren bij een volgende revisie van de Algemene Voorwaarden, dewelke is voorzien in het voorjaar van 2026. Deze Algemene Voorwaarden volgen namelijk een apart consultatie- en goedkeuringstraject aangezien zij hetzelfde zijn voor bijna alle ondersteunende diensten. Wat de opmerkingen op het huidige aansprakelijkheidsartikel van het VSP-contract betreft ontvangen van een aantal regulatoren, dat onderdeel is van de Algemene Voorwaarden, wenst Elia in herinnering te brengen dat hiervoor een apart harmonisatietraject is opgestart over verschillende contacten en T&Cs heen, zoals toegelicht door Elia tijdens een overleg met Forbeg op 19 januari 2026 en waarvoor de aanpak op 29 januari 2026 door de CREG, in naam van alle regulatoren, per mail werd bevestigd. De Algemene Voorwaarden worden op dit moment dus uitsluitend voor informatieve doeleinden als onderdeel van het VSP-contract aan de CREG bezorgd. Elia dient een dergelijk voorstel inderdaad uit te werken voor alle in paragraaf 0 vermelde typeovereenkomsten en in eenzelfde aanvraag ter goedkeuring voor te leggen aan de CREG, gelet op de harmonisatie die hier werd doorgevoerd. De door de CREG gemaakte opmerkingen wat betreft het deel Algemene Voorwaarden in beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 en beslissing (B)2527 van 30 maart 2023 blijven bijgevolg gelden voor het eerstvolgende voorstel tot wijziging van de Algemene Voorwaarden betreffende het geheel van de hiervoor genoemde type-overeenkomsten. 76. Het deel Algemene Voorwaarden wordt echter thans wel door Elia gewijzigd om rekening te houden met de gewijzigde structuur van de type-overeenkomst (een nieuw deel I Voorwerp van het contract wordt ingevoegd, waardoor het deel I Algemene Voorwaarden voortaan deel II wordt), wat gevolgen heeft voor de nummering van artikelen en de interne verwijzingen naar artikels, alsook om de term “penaliteitssysteem” in artikel I.6.1 (thans II.6.1 geworden) te vervangen door “vergoedingsverminderingssysteem” teneinde afgestemd te zijn op de wijzigingen voorgesteld in deel III Specifieke Voorwaarden. Zoals vermeld, maakt Elia het deel II Algemene Voorwaarden thans niet ter goedkeuring over, maar de CREG wenst ter informatie op te merken dat de interne verwijzingen in Deel II Algemene Voorwaarden niet overal werden aangepast, zie artikel II.4 (verwijzingen nog naar Deel II Specifieke Voorwaarden). Verder werd de voornoemde vervanging van de term “penaliteitssysteem” in artikel II.6.1 enkel doorgevoerd in de Nederlandstalige versie, niet in de Franstalige versie. Vanzelfsprekend dienen bijgevolg ook deze zaken te worden aangepast. 16 Beslissing (B)2527 van 30 maart 2023 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV tot wijziging van de algemene voorwaarden van de type-overeenkomsten voor de programmaverantwoordelijkheid op het transmissienet (OPA), de verantwoordelijkheid voor de niet-beschikbaarheidsplanning op het transmissienet (SA), de balanceringsdiensten FCR, de balanceringsdiensten mFRR en de hersteldiensten (RSP) Niet-vertrouwelijk 27/55 3.3.3. Ter beschikking stelling van de Nederlandstalige en Franstalige versies van de raadplegingsdocumenten vanaf de eerste dag van de publieke consultatie en opstarten overleg in de Users’ Group 77. Voor zover de CREG kon nagaan, werden de Nederlandstalige en Franstalige versies van het voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten ter beschikking gesteld vanaf de start van de publieke consultatie door Elia. De CREG herhaalt dat de marktpartijen de gelegenheid moeten hebben, van bij het begin van de openbare raadpleging, om hun opmerkingen te maken bij de juridisch bindende teksten, d.w.z. deze in het Nederlands en het Frans. Op basis van de informatie die voorligt, is niet duidelijk of Elia de aangelegenheid van taalgebruik in openbare raadplegingen al dan niet opnam in de Users’ Group, maar de CREG insisteert daarop niet verder indien voormeld principe correct wordt gehanteerd, en geen bezorgdheden in dat kader verder worden geuit door marktpartijen. 3.4. ARTIKELSGEWIJZE COMMENTAAR EN ONDERZOEK NAAR HET GEVOLG DAT ELIA GEEFT AAN DE OPMERKINGEN VAN MARKTPARTIJEN 78. Dit deel bevat de opmerkingen van de CREG bij het voorstel van gewijzigde type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten, die niet reeds aan bod kwamen in deel 3.3 van deze beslissing. De CREG verwijst ook graag naar wat ze daarover uiteenzette in deel 3.1 van deze beslissing. De structuur van het huidige voorstel van Elia wordt daarbij gevolgd. Ingevolge in het bijzonder de inspanningen tot onderlinge afstemming met de beslissingen van de regionale regulatoren, bevat dit deel ook opmerkingen bij bepalingen die in de eerdere goedkeuringsbeslissing in 2022 geen aanleiding gaven tot een opmerking van de CREG. 79. Tevens wordt ingegaan op de behandeling door Elia van de ontvangen opmerkingen van marktpartijen tijdens de openbare raadpleging georganiseerd door Elia vermeld in deel 2.2 van deze beslissing. 3.4.1. Algemeen 80. Ingevolge artikel 240 van de gedragscode17 werd de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten onder meer aangepast teneinde deze in overeenstemming te brengen met de bepalingen van de gedragscode. In dit kader werden een reeks definities in deel III Specifieke Voorwaarden aangepast en een aantal verwijzingen naar het federaal technisch reglement vervangen door verwijzingen naar de gedragscode. Elia heeft, in overleg met de regulatoren, gewerkt met een concordantietabel, die op haar website wordt bekend gemaakt in de rubriek relevant voor VSP’s, om de concrete verwijzingen naar zowel de federale als de regionale reglementering, op te nemen. Het zou de tekst van de type-overeenkomst te zwaar maken indien al deze verwijzingen daarin moeten worden verwerkt. Op deze manier wordt meer duidelijkheid verschaft aan VSP’s omtrent de toepasselijke wettelijke en regelgevend kader, afhankelijk van het spanningsniveau en de locatie van 17 “Art. 240. De type-overeenkomsten bedoeld in artikel 3, de balanceringsregels en de regels voor congestiebeheer, goedgekeurd door de CREG met toepassing van de wet en/of het technisch reglement vóór de inwerkingtreding van deze gedragscode, worden door de transmissienetbeheerder gewijzigd teneinde deze in overeenstemming te brengen met de bepalingen van deze gedragscode. De aldus aangebrachte wijzigingen worden door de transmissienetbeheerder ter goedkeuring aan de CREG voorgelegd bij de eerstvolgende wijziging van het betreffende document om een andere reden, doch uiterlijk binnen een tijdsbestek van achttien maanden volgend op de inwerkingtreding van deze gedragscode, behoudens uitdrukkelijk schriftelijk anders overeengekomen met de CREG. […]” Niet-vertrouwelijk 28/55 de aansluiting van een dienstverlenende eenheid. Bovendien wordt voorkomen dat Elia elke keer wanneer wetgeving of technische reglementen veranderen, genoodzaakt zou zijn om een wijziging van het VSP-contract door te voeren, en daarbij een uitgebreid consultatie- en goedkeuringstraject te moeten doorlopen. Na goedkeuring van het voorstel tot wijziging van het VSP-contract zal Elia deze concordantie tabel publiceren op haar website. De concordantietabel wordt bijgevolg niet ter goedkeuring aan de regulatoren voorgelegd. Deze wijzigingen zijn, voor wat betreft het federale niveau, noodzakelijk om de type-overeenkomst af te stemmen op het toepasselijk reglementair kader waarbij de gedragscode thans materies regelt die waren opgenomen in de eerdere versies van het federaal technisch reglement. De CREG ging akkoord dat deze wijzigingen gebeurden ter gelegenheid van de huidige versies ter goedkeuring (zie paragraaf 15 van deze beslissing). 3.4.2. “Overwegende hetgeen volgt” 81. In de overwegingen van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten is nog sprake van de “Modaliteiten en Voorwaarden” in de volgende zinsnede: “[VSP] zegt bereid te zijn op te treden als Aanbieder van Blindvermogensdiensten ('VSP’ of 'Voltage Service Provider') volgens de Modaliteiten en Voorwaarden van dit Contract betreffende de Blindvermogensdiensten;” De CREG verwijst naar deel 3.2 van de huidige beslissing, waarin wordt uitgelegd dat de gedragscode komaf maakt met dit onderscheid tussen modaliteiten en voorwaarden enerzijds en het contract anderzijds. Er is alleen nog de type-overeenkomst (contract genoemd wanneer het is gesloten tussen 2 contractspartijen) die het geheel van contractuele voorwaarden bevat. De CREG begrijpt dat dit een vergetelheid is van Elia en vraagt om deze zinsnede te vervangen als volgt:“- [VSP] zegt bereid te zijn op te treden als Aanbieder van Blindvermogensdiensten ('VSP’ of 'Voltage Service Provider') volgens dit Contract betreffende de Blindvermogensdiensten;” 82. Het voorlaatste punt in de opsomming moet worden geherformuleerd naar: “De Diensten vinden verplicht en/of vrijwillig plaats, zoals in voorkomend geval in de toepasselijke Gedragscode en/of Gewestelijke Reglementen voorzien (zie concordantietabel);” De huidige formulering is ongelukkig te noemen aangezien de indruk wordt gewekt dat Elia, door het aankopen, een verplichting van de Netgebruiker uitvoert. 3.4.3. Deel I – Voorwerp van het contract 83. In artikel I.1.3. wordt verwezen naar de afwijkingsbeslissing van de bevoegde regulatoren en gesteld dat deze afwijkingsbeslissing voorrang heeft op de bepalingen van dit Contract en de Bijlagen, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, de bepalingen met betrekking tot vergoeding. De CREG merkt op dat deze bepaling niet impliceert dat in elk geval een afwijkingsbeslissing van de CREG bestaat. Bedoeld wordt: in voorkomend geval van een afwijkingsbeslissing van de CREG (bedoeld in artikel 8, §1/1, van de elektriciteitswet). 84. In artikel 1.1.4 wordt bepaald dat dit Contract van kracht wordt na goedkeuring door de bevoegde regulerende instanties en ten vroegste op 1 januari 2027. Deze bepaling dient zo begrepen te worden dat dit Contract pas van kracht wordt na goedkeuring door de bevoegde regulatoren (wanneer, desgevallend, ook alle door regulatoren opgelegde voorwaarden zijn vervuld) en ten vroegste op 1 januari 2027. Niet-vertrouwelijk 29/55 85. In de bepalingen die volgen wordt de uitgestelde inwerkingtreding voorgesteld van een aantal artikelen: “ I.1.5 Art. III.7.6 met inbegrip van Art. III.7.1 en Art. III.7.5 zullen automatisch in werking treden één maand na de goedkeuring van de BRP T&C, die BRP-perimetercorrectie toestaan voor de Technische Eenheden die voldoen aan de voorwaarden van Art. III.7.6. I.1.6 Artikel III.6.11 treedt in werking vanaf 1 februari 2027. I.1.7 Artikelen III.6.9, III.6.10, III.6.14, III.6.15, III.6.16, III.6.17, III.6.19 en III.6.20 betreffende de melding van onbeschikbaarheid van het Reactief Vermogen voor Technische Eenheden met een geïnstalleerd vermogen van minder dan 25 MW treden in werking vanaf de inwerkingtreding van de OPA- en SA-Contracten voor die Technische Eenheden. “ 86. Artikel II.4 bevat reeds bepalingen in verband met de inwerkingtreding van het contract en verwijst naar Deel II (thans Deel III geworden) voor een eventuele latere startdatum voor bepaalde diensten. Thans worden in Deel I bepalingen inzake inwerkingtreding opgenomen, terwijl dit deel het voorwerp van het contract viseert. Dit is noch aangewezen, noch transparant. De CREG is van mening dat de bepalingen inzake inwerkingtreding die specifiek gelden voor het betrokken contract thuishoren op het einde van het contract, idealiter in een bijkomend Deel na het Deel III Specifieke Voorwaarden aangezien het contract één geheel vormt en de inwerkingtreding betrekking heeft op het contract in zijn geheel. De structuur voor de type-overeenkomsten voorzien in artikel 4, §1, van de gedragscode bevat de zaken die daarin minimaal aan bod moeten komen en verbiedt uiteraard niet dat andere delen worden toegevoegd indien relevant en nodig. In afwachting van een dergelijke wijziging van de structuur van het Contract, vraagt de CREG om in een nieuwe Titel 7 in deel III de specifieke bepalingen inzake inwerkingtreding samen te brengen (en deze dus over te hevelen van Deel I naar deel III), teneinde de transparantie van het Contract te waarborgen. De zin helemaal op het einde van het Contract “De Partijen komen overeen dat dit Contract geldig is vanaf de ondertekeningsdatum.” wordt best aangevuld met de woorden “en treedt in werking overeenkomstig Deel II, artikel II.4 en Deel III, Titel 7.”, eveneens om consistentie en transparantie te verzekeren. Dit brengt met zich mee dat het Contract in werking treedt op 1 januari 2027 indien de type-overeenkomst op dat moment werd goedgekeurd door de regulatoren en het ondertekend werd door de contractspartijen, met dien verstande dat een aantal bepalingen ervan later in werking treden volgens de bepalingen van Deel III, Titel 7. 87. Wat betreft de voorgestelde uitgestelde inwerkingtreding van de artikelen opgesomd in artikel I.1.5 van de type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten, is de CREG van mening dat dit gerechtvaardigd is. De T&C BRP moet eerst worden aangepast voordat deze artikelen van de T&C VSP van toepassing kunnen worden. 88. Artikel I.1.6 voorziet de uitgestelde inwerkingtreding van artikel III.6.11, nl. vanaf 1 februari 2027: ”De VSP is verplicht Elia te berichten zoals beschreven in Bijlage 14 wanneer een van zijn Technische Eenheden in Vermogenbesparingsmodus gaat of de Vermogenbesparingsmodus verlaat.” De CREG stemt in met het uitstel van de inwerkingtreding van artikel III.6.11 tot 1 februari 2027, zoals bepaald in artikel I.1.6. In haar toelichting wijst Elia erop dat een IT-aanpassing die op 1 januari 2027 om middernacht wordt doorgevoerd, tot problemen kan leiden op het vlak van IT-ondersteuning. Daarom is de datum 1 februari 2027, een maandag, een goede oplossing. Tijdens de raadpleging hebben BOP, FEBEG en Febeliec hun bezorgdheid geuit over de verrekening in de maand januari 2027. Tijdens de workshop van 16 juni jongstleden heeft Elia daarom een hybride oplossing voorgesteld: het nieuwe contract zou weliswaar op 1 januari 2027 ingaan, maar de IT-go-live zou plaatsvinden op 1 februari 2027. Op die manier zou de administratieve extra belasting in verband met de berekening van Niet-vertrouwelijk 30/55 compensaties voor de maand januari worden vermeden. De nieuwe verplichtingen in het contract zullen dus tijdelijk (gedurende de maand januari 2027) handmatig worden beheerd. 89. Het uitstel van de inwerkingtreding van de in artikel I.1.7 opgesomde artikelen is vanuit het oogpunt van de CREG gerechtvaardigd. Om deze artikelen in werking te laten treden, moeten de nieuwe OPA- en SA-modelcontracten immers eerst door Elia zijn opgesteld en door de CREG zijn goedgekeurd, na openbare raadpleging. 90. In artikel I.1.8 is sprake van de term “Algemene Vereisen” (lees: Algemene Vereisten) terwijl deze term niet wordt gedefinieerd. Vermoedelijk wordt verwezen naar de eisen voor algemene toepassing bedoeld in de artikelen 7 van de Europese netcodes RfG en DCC. Op federaal niveau werden deze eisen goedgekeurd door de Koning via het federaal technisch reglement, zodat deze term enkel relevantie lijkt te hebben voor het regionale niveau. 3.4.4. Deel II – Algemene Voorwaarden 91. Dit deel ligt louter ter informatie voor. De CREG verwijst naar wat daarover uiteengezet wordt in deel 3.3.2 van deze beslissing. 3.4.5. Deel III – Specifieke Voorwaarden 92. De CREG gaat hieronder nader in op de door Elia voorgestelde wijzigingen in de artikelen die samen deel III – Specifieke Voorwaarden van het modelcontract voor blindvermogensdiensten vormen. De artikelen die niet zijn gewijzigd ten opzichte van de laatst goedgekeurde versie en waarover geen opmerkingen van de marktpartijen zijn ontvangen, worden in het vervolg van dit deel niet vermeld. De CREG analyseert ook de wijze waarop Elia de opmerkingen van de marktpartijen over deel III – Specifieke voorwaarden heeft verwerkt tijdens de openbare raadpleging, die plaatsvond van 27 maart tot 28 april 2025. 93. De CREG stelt vast dat Elia rekening heeft gehouden met het verzoek van BASF,d die verschillende spellingscorrecties in de Nederlandse versie had voorgesteld. De volledige lijst met correcties is te vinden in het raadplegingsverslag van Elia (bijlage 1.6). 94. In het algemeen wenst de CREG op te merken dat de verwijzingen naar bijlagen vaak, in de Nederlandstalige versie doorheen de tekst, dubbel vermeld worden: bijvoorbeeld art. III.2.1, tweede paragraaf: “Bijlage 11Bijlage 11”. Op een aantal plaatsen is er ook sprake van een dubbele verwijzing ook in de Nederlandstalige versie die een onduidelijkheid inhoudt, bv. in art III.3.3, c): de verwijzing naar “Bijlage 13” vs. “Bijlage 13 a)” en in art. III.3.3, d): de verwijzing naar “Bijlage 13” vs. “Bijlage 13 b)”. Deze zaken moeten worden gecorrigeerd waarbij Elia over de coherentie tussen beide taalversies waakt. 3.4.5.1. Artikel III. 1 Definities 95. In artikel III.1 staan verschillende definities die nuttig zijn voor het contract. De verwijzingen naar specifieke artikelen van de gedragscode en het federaal technisch reglement zijn vervangen door meer algemene referenties naar de verschillende federale en gewestelijke regelgevingen. Op verzoek van de verschillende regulatoren is een concordantietabel opgesteld, die door Elia op haar website, www.elia.be, in de rubriek over de VSP wordt gepubliceerd. Het gebruik van deze concordantietabel zorgt voor een betere leesbaarheid van de tekst. De CREG verwijst naar wat zij in paragraaf 80 van deze beslissing heeft uiteengezet. De CREG vraagt evenwel om bij elke verwijzing in de T&C VSP naar deze concordantietabel, een link naar dit document toe te voegen. Niet-vertrouwelijk 31/55 96. De definitie van “Open Kwalificatieprocedure” is uit het voorstel van Elia geschrapt. De term “SPM” is anders vertaald en luidt nu: “Asynchrone opslagparken”. 97. Er zijn verschillende definities toegevoegd: “Gedwongen niet-beschikbaarheid”, ‘Gedragscode’, “Externe communicatielaag of ECL”, “Beschikbaarheidsstatus”, “Vermogenbesparingsmodus”, “Referentiewaarde”, “Leveringspunt”, ‘Dagelijks programma’, “Afregelsnelheid van het reactief vermogen”, “Redispatching Dienst of RD-service” en “Balanceringsdienst”. De volgende definities zijn toegevoegd sinds de versie van de T&C VSP van 6 februari 2026: “DCC”, “Gewestelijke decreten en beslissingen”, “Gewestelijke technische Reglementen”, “Technisch probleem”, “Technische voorschriften”, “Verantwoordelijke voor de planning van onbeschikbaarheden of ‘OPA’”, evenals “Verantwoordelijke voor de programmering of SA”. Andere definities zijn gewijzigd om verwijzingen naar verschillende federale en gewestelijke regelgevingen aan te passen of te schrappen. 98. De definitie van het begrip “aansluitingscontract”/”contrat de raccordement” verschilt tussen beide taalversies. De CREG vraagt om één van beiden aan te passen om de coherentie te verzekeren tussen beide taalversies: “De aansluitovereenkomst in de zin van artikel 2, tweede alinea, 14., van de Europese netcode RfG, zoals afgesloten tussen Elia en de Elia Netgebruiker op basis van de in voorkomend geval overeenkomstig de toepasselijke Gedragscode en/of Gewestelijke Technische Reglementen voorziene (zie concordantietabel) en door de bevoegde regulatoren goedgekeurde typeovereenkomst.” en « La convention de raccordement au sens de l'article 2, deuxième alinéa, 14., du code de réseau européen RfG, comme le cas échéant prévu dans le Code de Bonne Conduite et/ou les Règlements Techniques Régionaux applicables (voir table de concordance) ». 99. Verder vraagt de CREG om de woorden tussen haken “Balancing Responsible Party” in de Nederlandstalige definitie van “Balanceringsverantwoordelijke” ook toe te voegen in de Franstalige versie. 100. In de definitie van het begrip “Relatieve Gevoeligheidscoëfficiënt (αeq)” in de Nederlandstalige versie, moeten de woorden “Reactive Vermogen” worden vervangen door “Reactief Vermogen” en moet het woord “betekent” worden geschrapt. 101. De definitie van distributienetbeheerder of DNB verschilt tussen de Franstalige en de Nederlandstalige versie. De CREG verzoekt Elia deze op elkaar af te stemmen. In de Franstalige versie bevat de definitie van SPM een herhaling: „energieopslag”, die door Elia moet worden gecorrigeerd. 102. In de definitie van het begrip « Contract voor Verantwoordelijke voor de NietBeschikbaarheidsplanning of 'OPA-contract' » in de Nederlandstalige versie moet het woord « vertanwoordelijke” worden vervangen door “verantwoordelijke”. 103. De invoering van de “Vermogenbesparingsmodus” is het gevolg van de vrij recente aansluiting van installaties met vermogenselektronica op het transmissienet. Dit heeft Elia ertoe aangezet deze nieuwe (niet-)bedrijfsmodus in te voeren. In deze modus worden deze activa niet losgekoppeld van het net en blijven ze een minimale hoeveelheid energie onttrekken aan het transmissienet, onder de minimale drempelwaarde voor actief vermogen van hun Compensatormodus of hun Injectiemodus. Deze activa in de Vermogenbesparingsmodus kunnen echter snel hun normale werking hervatten en binnen enkele minuten reactief vermogen afnemen of injecteren, nadat het vermogenselektronicaomzettingssysteem weer is ingeschakeld. Niet-vertrouwelijk 32/55 104. De invoering van de Afregelsnelheid van het reactief vermogen houdt verband met de steeds grotere aanwezigheid van vermogenselektronica in de technische eenheden. Dit type technologie kan namelijk de absorptie en injectie van reactief vermogen in een zeer hoog tempo laten variëren, wat operationele problemen op het elektriciteitsnet zou kunnen veroorzaken. Deze Afregelsnelheid is alleen van toepassing wanneer Elia om een nieuwe Referentiewaarde heeft gevraagd. De automatische regelingsdienst is niet onderworpen aan deze Afregelsnelheid. 105. Elia heeft het communicatieprotocol bijgewerkt door de Externe Communicatielaag in te voeren, wat de interactie tussen Elia en de marktdeelnemers zal vergemakkelijken. Om de redenen die reeds in paragraaf 88 zijn genoemd, zal dit nieuwe protocol vanaf 1 februari 2027 in gebruik worden genomen. 106. De definities zijn voor elke taal in alfabetische volgorde gerangschikt, zoals BASF in haar reactie op de openbare raadpleging had gevraagd. BASF heeft gevraagd of het mogelijk is de definities van de “Gedragscode” en “Leveringspunt” in overeenstemming te brengen met de type-aansluitingsovereenkomst, aangezien deze niet identiek zijn in de geraadpleegde versie van de T&C VSP en deze in de type-aansluitingsovereenkomst. BASF stelt ook verschillende wijzigingen/verbeteringen voor aan meerdere definities in de Nederlandstalige versie. Elia heeft verschillende van deze redactionele wijzigingen aanvaard, met uitzondering van die betreffende het “Meetpunt van de Diensten”, met het argument dat het een grondig onderzoek zou moeten uitvoeren naar de configuraties met betrekking tot meerdere eenheden, om er zeker van te zijn dat deze definitie niet in tegenspraak is met die van “Leveringspunt”. 107. FEBEG heeft ook een redactionele fout gesignaleerd die door Elia is gecorrigeerd in de aan de CREG voorgelegde versie. Zij merkte op dat de definities van “Opstarten” en “Uitschakelen” niet overeenkwamen tussen de presentatie van Elia in december 2025 en de definitie in de versie van de T&C die in het voorjaar van 2025 ter raadpleging werd voorgelegd. Elia heeft vervolgens besloten deze definities te schrappen omdat ze tot verwarring leidden en heeft ook artikel III.5.9 van de in september ingediende versie van de T&C VSP aangepast. 108. In alle definities is de voorheen gebruikte term “Dienst” vervangen door “Diensten” wanneer het gaat om blindvermogensdiensten, zoals gevraagd door de CREG in beslissing (B)2376. 109. Wat betreft de invoering van de Vermogenbesparingsmodus (zie paragraaf 103), is de CREG van mening dat dit het mogelijk maakt om het aantal technische eenheden te verhogen dat de MVArdienst kan leveren, gezien het afnemende aantal “conventionele” technische eenheden. Dit versterkt de veiligheid van het elektriciteitsnet op het vlak van de spanning. Te meer daar de twee laatste blackouts (in de Balkan in augustus 2024 en op het Iberisch schiereiland in april 2025) voornamelijk te wijten waren aan spanningsproblemen (te hoog of te laag). 110. Wat betreft de Afregelsnelheid, is de CREG het eens met deze toevoeging, voor zover deze bijdraagt aan de veiligheid van het elektriciteitsnet. 111. Wat het nieuwe communicatieprotocol betreft (zie paragraaf 105), is de CREG van mening dat dit een meer geautomatiseerd en sneller spanningsbeheer mogelijk maakt. Dit is een essentieel element om de netveiligheid te waarborgen, gezien de nieuwe uitdagingen op het vlak van spanning (hoge spanningen in de zomer en bij lage belasting, lage spanningen tijdens momenten van hoog verbruik, …). Volgens Elia zal het gebruik van een standaardformaat voor dit protocol de VSP’s in staat stellen zich tegen lagere kosten uit te rusten. Niet-vertrouwelijk 33/55 112. Wat betreft de toevoeging van de definitie van Technisch Probleem, begrijpt de CREG de intentie van Elia om meer duidelijkheid te scheppen. De CREG is van mening dat het hier om een eerste ontwerp gaat, dat later nog kan worden verbeterd, maar dat het de marktdeelnemers een transparanter kader biedt. 113. Wanneer men een begrip definieert, verwijzend naar een regelgevende tekst, dient deze regelgevende tekst op volledige wijze te worden weergegeven. Zo moet in de definitie van “Redispatching Dienst” de verwijzing naar Verordening (EU) nr. 543/2013 van de Commissie van 14 juni 2013 aangevuld worden met de titel “betreffende de toezending en publicatie van gegevens inzake de elektriciteitsmarkten”. 114. In de Nederlandstalige versie van de definitie van “Vermogenbesparingsmodus” is sprake van “Actieve Vermogen”, terwijl dit conform de definitie “Actief Vermogen” moet zijn. Doorheen de hele T&C VSP dienen overigens de begrippen “Actieve Vermogen” en “Reactieve Vermogen” worden vervangen door de begrijppen “Actief Vermogen” en “Reactief Vermogen”. 115. La CREG heeft geen andere opmerkingen. 3.4.5.2. Artikel III. 2 Voorwaarden voor de VSP 116. Artikel III.2 is in zijn geheel herzien om de begrijpelijkheid en leesbaarheid te verbeteren. Met name de open kwalificatieprocedure is aangepast zodat deze van toepassing is op zowel bestaande als nieuwe VSP’s. 117. De eerste zin van artikel III.2.1 werd geschrapt ten opzichte van de versies van het voorstel van de T&C VSP van 4 augustus en 19 september 2025, omdat die enkel naar federale regelgeving verwees en niet naar de regionale regelgeving. Elia heeft ervoor geopteerd om deze te schrappen in plaats van aan te vullen. De CREG heeft hiertegen geen bezwaar, maar duidelijkheidshalve moeten de woorden in het vet worden toegevoegd in de volgende zin: “Wanneer de Elia Netgebruiker een derde partij aanduidt als VSP, moet de VSP Elia een door de Netgebruiker en de VSP ondertekend exemplaar bezorgen van de Verklaring van de Elia Netgebruiker zoals vermeld in Bijlage 11.” Deze zin moet ook in de Franstalige versie worden aangepast. 118. Geen enkele marktdeelnemer heeft opmerkingen gemaakt over dit artikel. 119. De CREG heeft geen aanvullende opmerkingen. 3.4.5.3. Artikel III. 3 Voorwaarden voor de Technische Eenheden 120. De prekwalificatieprocedure in artikel III.3.3 is herschreven om de leesbaarheid te verbeteren. Met name zijn de artikelen III.3.3
33. c)en d), betreffende het technisch regelbereik in de Injectiemodus en in de Compensatormodus en het Meetpunt vvan de Diensten, toegevoegd, waardoor de genoemde procedure voor de lezer duidelijker en begrijpelijker is geworden. In haar huidige voorstel heeft Elia de tabel uit artikel III.3.3.
34. a)geschrapt en verwijst zij voortaan, voor alle technische vereisten in de toepasselijke regelgeving, naar de concordantietabel die zij op haar website zal publiceren. Het vroegere artikel II.3.11 is herwerkt tot de artikelen III.3.11 tot en met III.3.15. Deze nieuwe artikelen verduidelijken de verantwoordelijkheden en verbanden tussen de verschillende actoren: VSP, Houder van het Toegangscontract, Balanceringsverantwoordelijke, Technische Eenheid en de al dan niet betrokkenheid van Elia. Niet-vertrouwelijk 34/55 In paragraaf 57 worden verschillende wijzigingen in dit artikel toegelicht, in verband met een verzoek van de CREG in haar beslissing (B)2376 van 22 mei 2022. 121. BASF heeft verschillende opmerkingen gemaakt over dit artikel, met name over te corrigeren verwijzingen of redactionele verbeteringen die door Elia zijn aanvaard en geïmplementeerd. In artikel III.3.1 vraagt BASF om de Technische Eenheden van de Gebruikers van het Openbare Distributienet toe te voegen, teneinde dit type eenheid op te nemen als potentiële eenheden van het VSP en hun aggregatie mogelijk te maken. Elia heeft dit verzoek in het huidige voorstel geïmplementeerd. BASF vraagt om een toelichting voor gevallen waarin de relatieve gevoeligheidscoëfficiënt zou kunnen variëren. Elia antwoordt dat deze coëfficiënt marginaal varieert en dat er geen rekening hoeft te worden gehouden met belangrijke variaties ervan. In artikel III.3.8 vraagt BASF om de mogelijkheid te overwegen om meerdere technische eenheden te aggregeren om het minimumvolume van 1 MVAr te bereiken. Elia antwoordt dat deze mogelijkheid haalbaar is indien de samenvoeging minimaal 1 MVAr kan leveren. Momenteel wordt dit mogelijk gemaakt door een gemeten actief vermogen dat hoger is dan een minimale drempelwaarde voor actief vermogen (in injectiemodus of in compensatiemodus). Vanaf februari 2027 kunnen ook meldingen van onbeschikbaarheid van reactief vermogen voor dit doel worden gebruikt. De VSP die verantwoordelijk is voor een aggregatie moet in staat zijn om deze onbeschikbaarheden op te volgen. Met betrekking tot artikel III.3.13 vraagt BASF dat het de Netgebruiker is die de BRP op de hoogte brengt, en niet de VSP. Elia heeft het genoemde artikel gewijzigd om de volgende zin op te nemen: « de VSP moet ervoor zorgen dat de Netgebruikers die de Diensten middels de Technische Eenheden in kwestie leveren, hun Balanceringsverantwoordelijke op de hoogte hebben gebracht van de specifieke modaliteiten van de verlening van de Diensten die van invloed kunnen zijn op de vergoeding van de Diensten. ” Naar aanleiding van de openbare raadpleging over de aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten heeft Elia aan artikel III.3.13 toegevoegd dat de VSP ervoor moet zorgen dat de Netgebruiker, of in voorkomend geval de CDS-gebruiker, zijn Balanceringsverantwoordelijke heeft geïnformeerd. Dit vloeit voort uit de opmerkingen van BASF, waarin werd uitgelegd dat het specifieke geval van CDS niet werd beschreven in de T&C VSP die op 6 februari 2026 werden ingediend. 122. FEBEG maakt van haar kant verschillende opmerkingen over artikel III.3.16. Wat artikel III.3.16
35. d)betreft, vraagt FEBEG dat de Technische Eenheden die een afwijking genieten van de vereisten van de Europese netcode RfG, zoals goedgekeurd in beslissing (B)2921 van de CREG, toch aan de MVArdienst kunnen deelnemen, maar rekening houdend met hun afwijking. Elia voegt deze verduidelijking toe aan het genoemde artikel en voegt in het raadplegingsverslag toe dat deze afwijking verband houdt met beslissing (B)2921 van de CREG18. 18 Beslissing (B)2921 van 4 september 2025 over het verzoek van de NV Elia Transmission Belgium van 9 juli 2024, zoals aangepast op 24 januari 2025, tot afwijking van de verplichting voor elektriciteitsproductie-eenheden met een maximaal geïnstalleerd vermogen lager dan 25 MW en een spanning op het aansluitingspunt hoger dan of gelijk aan 110 kV om aan bepaalde eisen van de Europese netcode RfG te voldoen Niet-vertrouwelijk 35/55 Met betrekking tot artikel III.3.16 f), stelt FEBEG voor om de laatst ontvangen Referentiewaarde toe te voegen om een andere optie te hebben dan de Basisreferentiewaarde wanneer het Diensttype Automatische Regeling niet beschikbaar is. Elia legt uit dat het verwijzen naar de laatste ontvangen Referentiewaarde tot problemen kan leiden en mogelijk de veiligheid van het net in gevaar kan brengen. Elia stelt voor om het artikel te wijzigen door te vermelden dat de VSP, indien mogelijk, de injectie of de absorptie van Blindvermogen moet terugbrengen naar de Basisreferentiewaarde. 123. Voor wat artikel III.3.8 betreft, begrijpt de CREG de technische motivering van Elia en vraagt ze aan Elia om deze drempel opnieuw te onderzoeken bij de volgende opstelling van de T&C VSP, evenals de mogelijkheid om verschillende Technische Eenheden samen te voegen achter eenzelfde Meetpunt van de Diensten om deze drempel te bereiken. De CREG vraagt om dit onderzoek uit te voeren, los van een verzoek van één of meerdere marktspelers. De CREG vraagt om een verslag van het onderzoek en de gemotiveerde redenen van de beslissing van Elia te ontvangen op het moment dat de volgende versie van de T&C VSP zal worden voorgelegd. In voetnoot 3 wordt verwezen naar de tarieven 2024-2027; terwijl het contract langer geldig blijft. Een algemene verwijzing lijkt hier logischer bijvoorbeeld “De toepasselijke tarieven goedgekeurd door de CREG”. Dit dient te worden aangepast. 3.4.5.4. Artikel III.5 Activering van het Diensttype Automatische Regeling 124. Elia heeft in artikel III.5.1 toegevoegd dat een Technische Eenheid in staat moet zijn om het Diensttype Handmatige Regeling te activeren, ook wanneer deze in de Vermogenbesparingsmodus staat. Deze toevoeging is gemotiveerd door het feit dat nieuwe technologieën (windenergie, fotovoltaïsche energie, batterijen, demand response sites, enz.) zich snel ontwikkelen en leiden tot een verandering in het beheer van de spanning op het elektriciteitsnet. Dankzij deze nieuwe modus kan Elia over meer reactief ver