(B)3113 18 december 2025 Beslissing over het voorstel van de nv Elia Transmission Belgium betreffende de regels die de energieoverdracht organiseren Artikel 19bis, § 2 van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt Niet-vertrouwelijk CREG - Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 - www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ........................................................................................................................... 4 2. ANTECEDENTEN .............................................................................................................................. 4 3. RAADPLEGING................................................................................................................................. 5 4. OVERLEG ......................................................................................................................................... 5 5. ANALYSE VAN HET VOORSTEL ........................................................................................................ 5 6. 5.1. Definities ................................................................................................................................ 6 5.2. Fasering, inwerkingtreding en geldigheidsduur van deze regels ........................................... 6 5.3. Rollen en verantwoordelijkheden van de eindklant .............................................................. 7 5.4. Correctieprincipes van de evenwichtsperimeter ................................................................... 7 5.5. Bijlage 1 .................................................................................................................................. 7 5.6. Bijlage 4 .................................................................................................................................. 8 5.7. Voorbehoud met betrekking tot het “Corrected Model” ...................................................... 8 5.8. Formele wijzigingen ............................................................................................................... 9 BESLISSING .................................................................................................................................... 10 BIJLAGE .................................................................................................................................................. 12 Niet-vertrouwelijk 2/12 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt hierna de vraag tot goedkeuring van het voorstel van de regels die de energieoverdracht organiseren, ingediend op 15 oktober 2025 door de nv Elia Transmission Belgium (hierna: Elia). Naast de inhoudstafel en de inleiding bevat onderhavige beslissing 6 delen: 1) het eerste deel bevat het wettelijk kader waarop de CREG zich baseert voor het opstellen van onderhavige beslissing; 2) de antecedenten worden beschreven in het tweede deel; 3) het derde deel houdt verband met het raadplegingsproces; 4) het overlegproces voorzien in artikel 19bis, §2, van de elektriciteitswet wordt behandeld in het vierde deel; 5) in het vijfde deel analyseert de CREG het voorstel van de regels die de energieoverdracht organiseren; 6) het zesde deel bevat de eigenlijke beslissing. Het directiecomité van de CREG heeft onderhavige beslissing aangenomen in zijn vergadering van 18 december 2025. Niet-vertrouwelijk 3/12 1. WETTELIJK KADER 1. Op 13 juli 2017 werd de wet uitgevaardigd tot wijziging van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, met het oog op de verbetering van de vraagflexibiliteit en van de opslag van elektriciteit. Dit wettelijk kader werd vervolgens aangepast door de wet van 23 oktober 20221. Die wet is onder meer gericht op de opmaak van een wettelijk kader voor het organiseren van de energieoverdracht, die wordt begrepen als elke “activering van de flexibiliteit waarbij een leverancier en een aanbieder van flexibiliteitsdiensten betrokken zijn die een afzonderlijke evenwichtsverantwoordelijke hebben en/of een aanbieder van flexibiliteitsdiensten die niet hun leverancier is”. De in die wet opgenomen principes zijn in grote mate gebaseerd op het model dat de CREG heeft voorgesteld in haar studie (F)1459. 2. Art. 19bis, § 2 van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: de “elektriciteitswet”) kent aan de CREG de bevoegdheid toe om na overleg met de bevoegde gewestelijke overheden, de regels goed te keuren voor de organisatie van de energieoverdracht via een aanbieder van flexibiliteitsdiensten zoals de netbeheerder die heeft voorgesteld na raadpleging van de marktactoren. 2. ANTECEDENTEN 3. Alvorens ze haar voorstel tot wijziging van de regels aan de CREG ter goedkeuring heeft voorgelegd, heeft Elia van 18 juni tot 15 augustus 2025 een openbare raadpleging georganiseerd. Er werd een raadplegingsverslag opgesteld en Elia heeft wijzigingen aangebracht aan haar ontwerp van regels om rekening te houden met de opmerkingen van de marktspelers. 4. Vervolgens heeft Elia op 4 september 2025 een ontwerp van regels die de energieoverdracht organiseren ter goedkeuring aan de CREG voorgelegd. Aangepaste versies werden overgemaakt op 15 oktober 2025. Het zijn deze versies die het voorwerp uitmaken van onderhavige beslissing. 5. Op 13 november 2025 heeft Synergrid tijdens een stakeholdersmeeting een aangepaste fasering van de uitbreiding van de energieoverdracht voorgesteld. 6. Op 26 november 2025 heeft Elia aan de CREG de juridische analyse van een advocatenkantoor over de conformiteit van het "Corrected Model" met het mededingingsrecht overgemaakt. 7. Op 28 november 2025 vond de overlegvergadering met de regionale regulatoren plaats in overeenstemming met artikel 19bis, § 2 van de elektriciteitswet. 1 Wet tot wijziging van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt en tot omzetting van de Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU Niet-vertrouwelijk 4/12 3. RAADPLEGING 8. De CREG stelt vast dat het voorstel van Elia het voorwerp heeft uitgemaakt van een openbare raadpleging en dat de raadpleging effectief was in de betekenis van artikel 40, 3de lid van het huishoudelijk reglement van de CREG. In overeenstemming met artikel 40, 1e lid, 2° van het huishoudelijk reglement was het dus niet nodig om over de ontwerpbeslissing van de CREG een openbare raadpleging te organiseren. In overeenstemming met artikel 40, 2de lid van het huishoudelijk reglement werd de ontwerpbeslissing aan Elia overgemaakt om haar opmerkingen te verkrijgen. Elia heeft geen opmerkingen overgemaakt. 4. OVERLEG 9. In overeenstemming met art. 19bis, § 2 van de elektriciteitswet, hebben onderhavige beslissing evenals het voorstel van Elia het voorwerp uitgemaakt van een overleg tussen het directiecomité van de CREG en de naar behoren gemachtigde vertegenwoordigers van de regionale overheden die door de regionale ministers van Energie zijn aangewezen als bevoegd om deze materie te behandelen. Het proces-verbaal van dit overleg wordt als bijlage toegevoegd. De opmerkingen geformuleerd door de bevoegde regionale overheden werden in onderhavige beslissing in aanmerking genomen. 5. ANALYSE VAN HET VOORSTEL 10. Het voorstel dat Elia ter goedkeuring aan de CREG voorlegt, heeft tot doel om in de regels voor de organisatie van de energieoverdracht de nodige aanpassingen op te nemen om: - de toepassing van de energieoverdracht (hierna: ToE) op de aFRR markt mogelijk te maken met toepassing van artikel 19bis, § 2, derde lid van de elektriciteitswet (afhankelijk van het resultaat van een test voor klanten aangesloten op laagspanning); - de toepassing van energieoverdracht op de mFRR-markt mogelijk te maken voor klanten die op laagspanningsnetten zijn aangesloten; - een nieuw optioneel mechanisme mogelijk te maken voor financiële compensatie van de elektriciteitsleverancier door de eindklant via een correctie van zijn verbruiksopname (alleen van toepassing voor eindklanten die op het transmissie- en lokale transmissienet zijn aangesloten); - de werkingsregels aan de evoluties in het wettelijk kader aan te passen; - het tijdschema voor de uitvoering van de verschillende maatregelen te preciseren. 11. Elk thema wordt hieronder geanalyseerd en becommentarieerd volgens de structuur van het voorstel van Elia. Niet-vertrouwelijk 5/12 5.1. DEFINITIES 12. De definitie van de term « Central Settlement Model » moet worden aangevuld met onder meer het nummer van het besluit van de CREG (laatste versie van beslissing (B)1677). 13. De definitie van de term « Corrected Model » bevat een inconsistentie in de Nederlandse versie. In deze versie staat: “[…] zorgt deze correctie van de meting van de afname ervoor dat de leverancier elektriciteit aanrekent die niet geleverd werd”, terwijl de Franse versie correct aangeeft dat deze correctie van de meting van de afname voorkomt dat de leverancier elektriciteit factureert die hij niet heeft geleverd. De CREG vraagt Elia om deze inconsistentie in de Nederlandse versie te corrigeren. 14. De definitie van “Elia-net” bevat de termen “lokaal transmissienet”, “gewestelijk transmissienet” en “plaatselijk vervoernet”. De CREG begrijpt dat Elia de termen gebruikt die zijn gedefinieerd in de toegangsovereenkomsten voor dezelfde netten in elk gewest van België. De definitie van “hoofdmeter” bevat echter niet deze opeenvolgende opsomming van de drie termen, waardoor de indruk wordt gewekt dat deze definitie niet in heel België van toepassing is. Dit kan natuurlijk niet het geval zijn. Omwille van de transparantie en duidelijkheid stelt de CREG voor om ook de drie termen op te nemen in de definitie van “hoofdmeter”. 15. De definitie van « Terms and Conditions SA » moet worden verduidelijkt. Het modelcontract van de programmaverantwoordelijke kan niet worden gelijkgesteld met de “voorwaarden”. 5.2. FASERING, INWERKINGTREDING EN GELDIGHEIDSDUUR VAN DEZE REGELS 16. In haar ontwerpbeslissing vond de CREG het onaanvaardbaar dat er geen timing is vastgelegd voor de implementatie van energieoverdracht met het CM-model voor leveringspunten aangesloten op het transmissienet of het lokale transmissienet, actief op de DA- en ID-markten. De CREG was van mening dat deze beperking een belemmering vormde voor de deelname van flexibiliteit op deze markten. De CREG was van mening dat Elia zich ertoe moest verbinden dit model in de loop van 2026 in te voeren voor de DA- en ID-markten. Rekening houdend met haar beslissing opgenomen in het hoofdstuk voorbehoud met betrekking tot het “Corrected Model” schrapt de CREG dit verzoek in het kader van onderhavige beslissing. 17. De CREG verwelkomt de verbintenis van de distributienetbeheerders om de energieoverdracht mogelijk te maken voor leveringspunten die zijn aangesloten op de laagspanningsnetten op het mFRRmarktsegment en, onder voorbehoud van de resultaten van een PoC, op het aFRR-marktsegment. Ze betreurt echter dat er geen verbintenis is aangegaan voor de DA- en ID-markten, ondanks de wettelijke verplichting, zowel in de elektriciteitswet als in de Europese verordening (EU) 2019/943 van 5 juni 2019, om consumenten de mogelijkheid te bieden als deelnemers of door middel van aggregatie op de energiemarkt actief bij te dragen aan de energietransitie. In dit kader verwijst de CREG naar de paragrafen 76, 87 en 88 van studie (F)2866 van 10 oktober 2024 om te wijzen op het belang van de toepassing van energietransfer op de DA- en ID-markten. 18. De CREG vraagt Elia om in de finale versie van de werkingsregels rekening te houden met de nieuwe kalender voor de implementatie van energieoverdracht, zoals voorgesteld door Synergrid op 26 november 2025. 19. De CREG verzoekt Elia om zo snel mogelijk met de bevoegde autoriteiten duidelijkheid te verschaffen over de eventuele btw-maatregelen die moeten worden genomen om het CM-model toepasbaar te maken. Niet-vertrouwelijk 6/12 5.3. ROLLEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE EINDKLANT 20. Aangezien de meetgegevens met een interval van 4 seconden niet nuttig zijn voor de distributienetbeheerders vraagt de CREG aan Elia om de bepaling te schrappen die voorziet dat de eindafnemer die op het openbare distributienet is aangesloten bevestigt dat deze gegevens kunnen worden gedeeld met de beheerder van het openbare distributienet. 5.4. CORRECTIEPRINCIPES VAN DE EVENWICHTSPERIMETER 21. Artikel 12.2 beschrijft de correctie van de evenwichtsperimeter in geval van ee BRPsource belast met de opvolging van de (netto) afname en van een BRPsource belast met de opvolging van de (netto) injectie op hetzelfde Toegangspunt. 22. De CREG verwijst naar haar opmerkingen op bijlage 1 van de Regels van Energieoverdracht, zoals uiteengezet in deel 5.4 van deze beslissing. 23. De CREG vraagt aan Elia ook om te verduidelijken dat, in het kader zoals beschreven in artikel 12.2, de eventuele ter beschikking gestelde gegevens (i.e. het Geleverd Flexibiliteitsvolume) aan de beide leveranciers, opwaarts en neerwaarts verdeeld worden. Als gevolg vraagt de CREG aan Elia om op het einde van artikel 12.2 dezelfde paragraaf toe te voegen als de laatste paragraaf van artikel 15.1.3 of artikel 15.1.4 24. Artikel 12.4 beschrijft de volgorde van toewijzing van de flexibiliteitsvolumes die door actieve FSP's op hetzelfde toegangspunt worden geleverd. Een voorbeeld van de toepassing van de regel is opgenomen in bijlage 3. De CREG merkt op dat de FSP's actief zijn op hetzelfde toegangspunt, niet op hetzelfde leveringspunt. Momenteel is het verboden om meerdere verschillende FSP's actief te hebben op hetzelfde leveringspunt. Bovendien is het momenteel verboden om meerdere FSP's actief te hebben op een leveringspunt stroomafwaarts van het leveringspunt dat de dienst levert. Bijlage 3 vermeldt dergelijke gevallen evenmin. Bijgevolg vraagt de CREG zich af wat het nut is van artikel 12.4 en bijlage 3. De berekening van het geleverde flexibiliteitsvolume en de correcties van de evenwichtsperimeter (BRPsource en BRPfsp) gebeurt namelijk per leveringspunt. De berekeningen voor de twee leveringspunten zouden dan onafhankelijk zijn, wat dit artikel, inclusief bijlage 3, overbodig maakt. 5.5. BIJLAGE 1 25. Bijlage 1 bevat een voorbeeld dat bedoeld is om de toepassing van de regels in artikel 12.2 te illustreren. De CREG vraagt zich af waarom de correctie van de BRP-perimeter op een (complexe) manier wordt uitgelegd. De CREG is van mening dat de actuele uitleg te onduidelijk is. Op basis van de uitleg dat bij dit voorbeeld wordt gegeven, kan immers afgeleid worden dat de eerste stap van de berekening overbodig is. Veronderstellend dat een netto-afname is gemeten en de bewerkingen uit de derde stap van de tabel hernemend: - de berekening van het verschil in injectie komt overeen met het verschil tussen (
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.