Beslissing over de goedkeuringsaanvraag van de NV Elia Transmission Belgium en alle transmissiesysteembeheerders van de capaciteitsberekeningsregio Ce

B eslissing (B)3158 22 januari 2026 Beslissing over de goedkeuringsaanvraag van de NV Elia Transmission Belgium en alle transmissiesysteembeheerders van de capaciteitsberekeningsregio Centraal-Europa voor een gemeenschappelijke methodologie voor de gecoördineerde capaciteitsberekening voor de dayaheadmarkt genomen met toepassing van artikel 9 van de Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie van 24 juli 2015 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer Niet-vertrouwelijk CREG - Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11 - www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ........................................................................................................................... 4 1.1. Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie van 24 juli 2015 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer ................................................ 4 1.2. Uitvoeringsverordening (EU) 2021/280 van 22 februari 2021 houdende wijzigingen van Verordeningen (EU) 2015/1222, (EU) 2016/1719, (EU) 2017/2195 en (EU) 2017/1485, teneinde deze in overeenstemming te brengen met Verordening (EU) 2019/943 .................................................... 7 1.3. Verordening (EU) 2019/942 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulators (herschikking)......................................................................................................... 7 2. 3. 4. ANTECEDENTEN .............................................................................................................................. 9 2.1. Algemeen ............................................................................................................................... 9 2.2. Raadpleging.......................................................................................................................... 10 ANALYSE VAN HET VOORSTEL ...................................................................................................... 11 3.1. Het CE DA CCM Voorstel ...................................................................................................... 11 3.2. Wijzigingen door de CE regulerende instanties ................................................................... 11 BESLISSING .................................................................................................................................... 13 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 14 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 14 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 14 Niet-vertrouwelijk 2/14 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (hierna: “CREG”) onderzoekt hierna het voorstel van de NV Elia Transmission Belgium (hierna: “Elia”) en alle transmissiesysteembeheerders van de capaciteitsberekeningsregio Centraal-Europa (hierna: “CE TSB’s”) voor wijzigingen aan de gecoördineerde capaciteitsberekeningsmethodologie (hierna: “CE DA CCM Voorstel”). Dit gebeurt op basis van artikel 9, dertiende lid van de Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie van 24 juli 2015 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer (hierna: “CACM Verordening”) zoals gewijzigd door Uitvoeringsverordening (EU) 2021/280 van 22 februari 2021 houdende wijzigingen van Verordeningen (EU) 2015/1222, (EU) 2016/1719, (EU) 2017/2195 en (EU) 2017/1485, teneinde deze in overeenstemming te brengen met Verordening (EU) 2019/943 (hierna: “Uitvoeringsverordening (EU) 2021/280”). De CREG ontving een goedkeuringsaanvraag voor het CE DA CCM Voorstel van Elia op 7 februari 2025, in het Engels. Deze goedkeuringsaanvraag omvatte, naast het voorstel, ter informatie, een verklarende nota en een verslag van de openbare raadpleging. Enkel het voorstel vormt het onderwerp van deze beslissing, deze wordt ook toegevoegd in BIJLAGE 1. Deze beslissing bestaat uit vier delen. Het eerste deel is gewijd aan het wettelijk kader. In het tweede deel worden de antecedenten van de beslissing, inclusief de raadpleging en het gezamenlijke goedkeuringsproces van de regulerende instanties van de Core capaciteitsberekeningsregio (hierna: de “CE NRA’s”), toegelicht. In het derde deel ontleedt de CREG het ingediende CE DA CCM Voorstel en het vierde deel, ten slotte, omvat de eigenlijke beslissing. De onderhavige beslissing werd door het Directiecomité van de CREG goedgekeurd op de vergadering van 22 januari 2026. Niet-vertrouwelijk 3/14 1. WETTELIJK KADER 1. Dit hoofdstuk herhaalt het wettelijk kader dat toepasselijk is op de goedkeuringsaanvraag van Elia en op de onderhavige beslissing. Het wettelijk kader bestaat uit Europese wetgeving, met name de CACM Verordening en Uitvoeringsverordening (EU) 2021/280. 1.1. 2. VERORDENING (EU) 2015/1222 VAN DE COMMISSIE VAN 24 JULI 2015 TOT VASTSTELLING VAN RICHTSNOEREN BETREFFENDE CAPACITEITSTOEWIJZING EN CONGESTIEBEHEER De doelstellingen van de CACM Verordening worden in artikel 3 vastgelegd: Met deze verordening worden de volgende doelstellingen nagestreefd:

1. a)bevorderen van doeltreffende concurrentie bij de opwekking en levering van elektriciteit alsmede de handel in elektriciteit;
2. b)waarborgen van een optimaal gebruik van de transmissie-infrastructuur;
3. c)waarborgen van de operationele veiligheid;
4. d)optimaliseren van de berekening en toewijzing van zoneoverschrijdende capaciteit;
5. e)waarborgen van de niet-discriminerende behandeling van TSB's, NEMO's, het Agentschap, regulerende instanties en marktdeelnemers;
6. f)waarborgen en verbeteren van de transparantie en betrouwbaarheid van gegevens;
7. g)bijdragen tot de efficiënte langetermijnexploitatie en -ontwikkeling van het elektriciteitstransmissiesysteem en de elektriciteitssector in de Unie;
8. h)rekening houden met de behoefte aan een billijke en ordelijke markt en prijsvorming;
9. i)creëren van een gelijk speelveld voor NEMO's;
10. j)zorgen voor niet-discriminerende toegang tot zoneoverschrijdende capaciteit 3. Binnen een capaciteitsberekeningsregio dienen de TSB’s samen te werken om een gecoördineerde capaciteitsberekeningsmethodologie te ontwikkelen en ter goedkeuring voor te leggen aan de regulerende instanties volgens de bepalingen in artikel 20. 1. Voor het tijdsbestek voor day-aheadmarkten en het tijdsbestek voor intradaymarkten wordt in de gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologieën de stroomgebaseerde aanpak gebruikt, behalve wanneer aan de eis van lid 7 is voldaan. 2. Uiterlijk tien maanden na de goedkeuring van het voorstel voor een capaciteitsberekeningsregio overeenkomstig artikel 15, lid 1, dienen alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio een voorstel in voor een gemeenschappelijke gecoördineerde capaciteitsberekeningsmethodologie voor de desbetreffende regio. Met betrekking tot dit voorstel wordt een raadpleging overeenkomstig artikel 12 gehouden. Het voorstel voor de capaciteitsberekeningsmethodologie binnen regio's overeenkomstig dit lid, in capaciteitsberekeningsregio's die gebaseerd zijn op de gebieden „Noordwest-Europa” („NWE”) en „Centraal Oost-Europa” („COE”) als gedefinieerd in punt 3.2, onder
11. b)en d), van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 714/2009, alsook in de in de leden 3 en 4 bedoelde regio's, zal worden aangevuld met een overeenkomstig lid 5 te ontwikkelen gemeenschappelijk Niet-vertrouwelijk 4/14 kader voor de coördinatie en verenigbaarheid van stroomgebaseerde methodologieën over regio's heen. 4. Artikel 21 van de CACM Verordening preciseert welke elementen de TSB’s dienen op te nemen in het voorstel voor de capaciteitsberekeningsmethodologieën. 1. Het overeenkomstig artikel 20, lid 2, bepaalde voorstel voor een gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie voor een bepaalde capaciteitsberekeningsregio omvat minimaal de volgende elementen voor elk capaciteitsberekeningstijdsbestek:
12. a)methodologieën voor de berekening van de inputs voor de capaciteitsberekening, die de volgende aspecten omvatten:
13. i)een methodologie voor de bepaling van de betrouwbaarheidsmarge, overeenkomstig artikel 22;
14. ii)de methodologieën voor de bepaling van de operationele veiligheidsgrenzen, de voor de capaciteitsberekening relevante onvoorziene gebeurtenissen en de eventueel te gebruiken toewijzingsbeperkingen, overeenkomstig artikel 23; iii) de methodologie voor de bepaling van de veranderingssleutels betreffende opwekking, overeenkomstig artikel 24;
15. iv)de methodologie voor de bepaling van remediërende maatregelen die bij de capaciteitsberekening moeten worden overwogen, overeenkomstig artikel 25.
16. b)een gedetailleerde beschrijving van de capaciteitsberekeningsaanpak die de volgende aspecten omvat:
17. i)een wiskundige beschrijving van de gebruikte capaciteitsberekeningsaanpak met verschillende capaciteitsberekeningsinputs;
18. ii)regels voor het vermijden van ongeoorloofde discriminatie tussen interne en zoneoverschrijdende uitwisseling van elektriciteit teneinde de inachtneming van punt 1.7 van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 714/2009 te waarborgen; iii) regels om, waar passend, rekening te houden met in het verleden toegewezen zoneoverschrijdende capaciteit;
19. iv)regels betreffende de aanpassing van elektriciteitsstromen in kritische netwerkelementen of van de zoneoverschrijdende capaciteit ten gevolge van remediërende maatregelen, overeenkomstig artikel 25;
20. v)voor de stroomgebaseerde aanpak, een wiskundige beschrijving van de berekening van de vermogensoverdrachtverdelingsfactoren en van de berekening van de beschikbare marges in kritische netwerkelementen;
21. vi)voor de gecoördineerde nettotransmissiecapaciteitsaanpak, de regels voor de berekening van de zoneoverschrijdende capaciteit, met inbegrip van de regels voor het op efficiënte wijze delen van de elektriciteitsstroomcapaciteiten van kritische netwerkelementen tussen verschillende biedzonegrenzen; vii) waar de elektriciteitsstromen in kritische netwerkelementen beïnvloed zijn door de zoneoverschrijdende uitwisseling van elektriciteit in verschillende capaciteitsberekeningsregio's, de regels voor het verdelen van de elektriciteitsstroomcapaciteiten van kritische netwerkelementen over de verschillende capaciteitsberekeningsregio's teneinde deze stromen te kunnen opvangen.
22. c)een methodologie voor de validatie van zoneoverschrijdende capaciteit, overeenkomstig artikel 26. Niet-vertrouwelijk 5/14 2. Voor het tijdsbestek van de intraday-capaciteitsberekening, omvat de capaciteitsberekeningsmethodologie ook de frequentie waarmee de capaciteit wordt herberekend overeenkomstig artikel 14, lid 4, met opgave van de redenen voor de gekozen frequentie. 3. De capaciteitsberekeningsmethodologie omvat een reserveprocedure voor de gevallen waarin de initiële capaciteitsberekening niet tot resultaten leidt. 4. Alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio gebruiken voor zover mogelijk geharmoniseerde capaciteitsberekeningsinputs. Tegen 31 december 2020 gebruiken alle regio's een geharmoniseerde capaciteitsberekeningsmethodologie die met name een geharmoniseerde capaciteitsberekeningsmethodologie voor de stroomgebaseerde aanpak en voor de gecoördineerde nettotransmissiecapaciteitsaanpak omvat. De harmonisatie van de capaciteitsberekeningsmethodologie wordt onderworpen aan een efficiëntiebeoordeling betreffende de harmonisatie van de stroomgebaseerde methodologieën en van de gecoördineerde nettotransmissiecapaciteitsmethodologieën die eenzelfde niveau van operationele veiligheid van het systeem waarborgen. Binnen een termijn van twaalf maanden nadat ten minste twee capaciteitsberekeningsregio's een gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie overeenkomstig artikel 20, lid 5, ten uitvoer hebben gelegd, dienen alle TSB's de hierboven bedoelde beoordeling samen met een voorstel voor de overgang naar een geharmoniseerde capaciteitsberekeningsmethodologie in bij alle regulerende instanties. 5. Overeenkomstig artikel 9, zevende lid,
23. a)van de CACM Verordening wordt het CCM Voorstel ter goedkeuring voorgelegd aan alle regulerende instanties van een capaciteitsberekeningsregio, in dit geval de Core capaciteitsberekeningsregio. 7. De voorstellen voor de volgende voorwaarden of methodologieën, alsmede wijzigingen daarvan, worden ter goedkeuring voorgelegd aan alle regulerende instanties van de betrokken regio:
24. a)de gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie, overeenkomstig artikel 20, lid 2; (...) 6. In het voorstel dienen de betrokken TSB’s, volgens artikel 9, negende lid, een tijdlijn voor de implementatie van de voorwaarden of methodologieën op te nemen, alsook een beschrijving van de verwachte impact op de doelstellingen van de CACM Verordening. 9. Het voorstel voor de voorwaarden of methodologieën omvat een voorgesteld tijdschema voor de tenuitvoerlegging ervan en een beschrijving van het verwachte effect ervan op de doelstellingen van deze verordening. Voorstellen voor voorwaarden of methodologieën die overeenkomstig lid 7 door verscheidene regulerende instanties moeten worden goedgekeurd, worden binnen een week na indiening bij de regulerende instanties bij het Agentschap ingediend. Voorstellen voor voorwaarden of methodologieën die overeenkomstig lid 8 door één regulerende instantie moeten worden goedgekeurd, kunnen binnen een maand na de indiening ervan naar goeddunken van de regulerende instantie bij het Agentschap worden ingediend, terwijl zij overeenkomstig artikel 3, lid 2, van Verordening (EU) 2019/942 ter informatie worden ingediend indien het Agentschap van oordeel is dat het voorstel grensoverschrijdende gevolgen heeft. Op verzoek van de bevoegde regulerende instanties brengt het Agentschap binnen drie maanden advies uit over de voorstellen voor voorwaarden of methodologieën. Niet-vertrouwelijk 6/14 7. Artikel 9, paragraaf 13 bepaalt dat TSB’s het recht hebben om wijzigingen te vragen aan reeds goedgekeurde voorwaarden of methodologieën. 13. Het Agentschap of alle bevoegde regulerende instanties gezamenlijk of de bevoegde regulerende instantie, wanneer zij verantwoordelijk zijn voor de vaststelling van de voorwaarden of methodologieën, kunnen respectievelijk overeenkomstig de leden 6, 7 en 8 voorstellen tot wijziging van die voorwaarden of methodologieën aanvragen en een termijn vaststellen voor de indiening van die voorstellen. De TSB’s of NEMO’s die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van een voorstel voor voorwaarden of methodologieën kunnen bij de regulerende instanties of het Agentschap voorstellen tot wijziging van deze voorwaarden of methodologieën doen. 1.2. UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2021/280 VAN 22 FEBRUARI 2021 HOUDENDE WIJZIGINGEN VAN VERORDENINGEN (EU) 2015/1222, (EU) 2016/1719, (EU) 2017/2195 EN (EU) 2017/1485, TENEINDE DEZE IN OVEREENSTEMMING TE BRENGEN MET VERORDENING (EU) 2019/943 8. De Uitvoeringsverordening (EU) introduceerde een aantal procedurele wijzigingen met betrekking tot de goedkeuringsprocessen in de CACM Verordening. De correcte, geconsolideerde bepalingen zijn reeds opgenomen in de wetgevende bepalingen in deel 1.1. 1.3. VERORDENING (EU) 2019/942 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN 5 JUNI 2019 TOT OPRICHTING VAN EEN AGENTSCHAP VAN DE EUROPESE UNIE VOOR DE SAMENWERKING TUSSEN ENERGIEREGULATORS (HERSCHIKKING) 9. De beslissingsbevoegdheid van de CE NRA’s met betrekking tot het CE DA CCM Voorstel is gespecificeerd in artikel 5 van de ACER Verordening. Hier wordt bepaald dat de CE NRA’s, alvorens het CE DA CCM Voorstel goed te keuren, wijzigingen aan het voorstel kunnen opleggen om te verzekeren dat de voorgestelde regelingen in overeenstemming zijn met de toepasselijke wetgeving. Artikel 5 Taken van ACER ten aanzien van de totstandbrenging en tenuitvoerlegging van netcodes en richtsnoeren (…) 3. Indien een van de volgende rechtshandelingen voorziet in de opstelling van voorstellen voor voorwaarden of methoden voor de uitvoering van netcodes en richtsnoeren die de goedkeuring door alle bevoegde regulerende instanties van de betrokken regio vereisen, besluiten die regulerende instanties met eenparigheid van stemmen over de voorwaarden of methoden die door elk van deze regulerende instanties moeten worden goedgekeurd:
25. a)een volgens de gewone wetgevingsprocedure vastgestelde wetgevingshandeling van de Unie;
26. b)netcodes en richtsnoeren vastgesteld vóór 4 juli 2019 en later herzieningen van deze netcodes en richtsnoeren, of
27. c)netcodes en richtsnoeren vastgesteld als uitvoeringshandelingen overeenkomstig artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad. Niet-vertrouwelijk 7/14 De in de eerste alinea bedoelde voorstellen worden aan ACER meegedeeld binnen een week nadat zij aan die bevoegde regulerende instanties zijn voorgelegd. De regulerende instanties kunnen de voorstellen ter goedkeuring aan ACER voorleggen overeenkomstig artikel 6, lid 10, tweede alinea, onder b); indien geen in de eerste alinea bedoeld besluit met eenparigheid van stemmen is genomen, leggen zij het voorstel aan ACER voor overeenkomstig artikel 6, lid 10, onder a). De directeur of de raad van regulators kan op eigen initiatief of op voorstel van een of meerdere van zijn leden, de regulerende instanties van de betrokken regio verplichten het voorstel ter goedkeuring aan ACER voor te leggen. Die verplichting blijft beperkt tot gevallen waarin het op regionaal niveau overeengekomen voorstel een tastbaar effect op de interne energiemarkt of op voorzieningszekerheid buiten de regio zou hebben. (…) 6. Voorafgaand aan hun goedkeuring overeenkomstig de leden 2 en 3, worden de voorwaarden of methoden door de regulerende instanties of — indien ACER bevoegd is — door ACER, na raadpleging van het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas of de EU DSB-entiteit zo nodig herzien, om ervoor te zorgen dat ze in overeenstemming zijn met het doel van de netcode of het richtsnoer en bijdragen tot marktintegratie, afwezigheid van discriminatie, daadwerkelijke mededinging en de goede werking van de markt. ACER neemt een besluit over de goedkeuring binnen de in de betrokken netcodes en richtsnoeren vastgestelde termijn. Die termijn gaat in op de dag nadat het voorstel werd doorgestuurd naar ACER. Niet-vertrouwelijk 8/14 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 10. Op 24 juli 2015 werd de CACM Verordening gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie, voor inwerkingtreding op 14 augustus 2015. Deze verordening heeft tot doel het vaststellen van gedetailleerde regels inzake zoneoverschrijdende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer, voor de day-ahead en intradaymarkten van de biedzones in de Europese lidstaten. 11. Binnen de tien maanden na de goedkeuring van het voorstel voor de afbakening van de capaciteitsberekeningsregio’s dienden de TSB’s van de Core capaciteitsberekeningsregio een gezamenlijk voorstel in te dienen voor gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologieën voor de day-ahead en intradaymarkten, bij hun regulerende instanties, volgens de bepalingen in artikel 20, tweede lid van de CACM Verordening. 12. Dit leidde tot de goedkeuring van verschillende versies, en wijzigingen aan deze versies, van de gecoördineerde capaciteitsberekeningsmethodologie voor de Core capaciteitsberekeningsregio, zowel voor de day-ahead als voor de intradaymarkten. 13. In maart 2024 besliste ACER via haar Beslissing 04/2024,1 op voorstel van alle Europese TSB’s, tot de nieuwe afbakening van de capaciteitsberekeningsregio’s, waarbij de capaciteitsberekeningsregio “Centraal-Europa” werd opgericht voor de berekening van grensoverschrijdende capaciteiten voor de day-aheadmarkt. Deze capaciteitsberekeningsregio Centraal-Europa omvat de biedzonegrenzen van de vroegere Core regio enerzijds, en grenzen tussen Frankrijk en de Ierse biedzone (“SEM” voor Single Energy Market) en Noord-Italië (biedzone Italy North) anderzijds. 14. In navolging van Beslissing 04/2024 ontwikkelden de CE TSB’s een voorstel voor de gecoördineerde capaciteitsberekening voor de day-aheadmarkt, gebaseerd op de goedgekeurde methodologie voor de Core capaciteitsberekeningsregio. Voorafgaand aan de indiening van dit voorstel organiseerden de CE TSB’s een openbare raadpleging van de belanghebbenden, tussen 17 oktober en 17 november 2024, in overeenstemming met de bepalingen in de CACM Verordening. Deze consultatie werd georganiseerd door Entso-E in naam van alle CE TSB’s. Tijdens de openbare raadpleging hebben 6 belanghebbenden hun opmerkingen over het ontwerpvoorstel geformuleerd. 15. Het CE DA CCM Voorstel werd door de CE TSB’s ter goedkeuring ingediend in februari 2024. De laatste CE regulerende instantie ontving dit voorstel op 20 maart 2025. 16. Na de indiening van de goedkeuringsaanvraag werd, tussen de CE NRA’s, intensief overleg gepleegd met als doel het identificeren van een gemeenschappelijk standpunt met betrekking tot (de wijzigingen aan) de methodologie. In parallel werden periodieke vergaderingen georganiseerd met de CE TSB’s, waarin deze wijzigingen aan bod kwamen. 17. De voorgestelde wijzigingen door de CE NRA’s werden op 30 juni 2025 gedeeld en tijdens een overleg besproken met de CE TSB’s, conform de consultatieverplichting in Artikel 5