← België

Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten voor de periode 2027-2029

Beslissing (B)3208 30 april 2026 Beslissing over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten voor de periode 2027-2029 Artikel 8, § 1/1, lid 6, en artikel 23, § 2, lid 2, 51°, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt Niet-vertrouwelijke versie CREG – Nijverheidsstraat 26-38, 1040 Brussel, België T +32 2 289 76 11– www.creg.be INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.................................................................................................................................... 2 INLEIDING ................................................................................................................................................ 3 1. WETTELIJK KADER ............................................................................................................................ 4 2. ANTECEDENTEN............................................................................................................................... 6 2.1. Algemeen ............................................................................................................................... 6 2.2. Raadpleging............................................................................................................................ 6 3. ALGEMEEN VOORBEHOUD .............................................................................................................. 7 4. EVALUATIE ....................................................................................................................................... 8 4.1. Vooraf .................................................................................................................................... 8 4.2. Criteria voor goedkeuring ...................................................................................................... 9 4.3. Analyse van het voorstel van Elia: algemene opmerkingen ................................................ 10 4.3.1. Structuur van de aanbestedingsprocedures ............................................................... 10 4.3.2. Algemene opmerkingen van marktdeelnemers over het voorstel van Elia ................ 10 4.4. Analyse van het voorstel van Elia: analyse per artikel ......................................................... 11 4.4.1. Titel van het document ............................................................................................... 11 4.4.2. Deel 1 – Algemene informatie .................................................................................... 11 4.4.3. Deel 2 – Selectie van gekwalificeerde VSP-kandidaten .............................................. 13 4.4.4. Deel 3 – Indiening van offertes voor blindvermogensdiensten .................................. 14 4.4.5. Deel 4 – Selectie van de offertes voor de Blindvermogensdiensten .......................... 17 4.4.6. Deel 5 – Gunning van Blindvermogensdiensten ......................................................... 17 4.4.7. Deel 6 – Communicatie ............................................................................................... 18 4.4.8. Deel 7 – Tijdschema .................................................................................................... 18 5. OVERIGE ONTVANGEN OPMERKINGEN ........................................................................................ 20 6. CONCLUSIE .................................................................................................................................... 21 BIJLAGE 1 ............................................................................................................................................... 24 BIJLAGE 2 ............................................................................................................................................... 24 BIJLAGE 3 ............................................................................................................................................... 24 BIJLAGE 4 ............................................................................................................................................... 24 Niet-vertrouwelijke versie 2/24 INLEIDING De COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS (CREG) onderzoekt hierna, overeenkomstig artikel 8, § 1, lid 1, zesde lid, in artikel 23, § 2, lid 2, 51°, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, de aanvraag tot goedkeuring van het voorstel voor aanbestedingsprocedures van Elia Transmission Belgium NV voor blindvermogensdiensten voor de periode 2027-2029. Dit verzoek werd ter goedkeuring ingediend door Elia Transmission Belgium NV (hierna: Elia) bij brief van 3 april 2026 aan de CREG en de regionale regulatoren. Elia geeft daarin met name aan dat in het voorstel rekening werd gehouden met de Beslissing (B)3120 van 8 januari 2026 van de CREG over de afwijking ex ante van de marktgebaseerde levering van blindvermogensdiensten. Vóór de indiening van dit voorstel voor aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten (of "MVAr-dienst") voor de periode 2027-2029 heeft Elia de CREG informeel geraadpleegd en van 6 februari tot 6 maart 2026 een openbare raadpleging over dit voorstel georganiseerd. De reacties die Elia tijdens de bovengenoemde raadpleging heeft ontvangen en het rapport (in het Engels) waarin Elia reageert op de opmerkingen van de marktdeelnemers, zijn bij het voorstel gevoegd. In haar begeleidende brief van 3 april 2026 verzoekt Elia de CREG, rekening houdende met de noodzaak om over regelende middelen te kunnen beschikken vanaf 1 januari 2027, en daarbij de geldende (Europese) wettelijke bepalingen en termijnen voor de organisatie van de aankoopprocedure in acht genomen, om – in afstemming met de andere betrokken regulatoren – ten laatste op 4 mei 2026 een beslissing te nemen over het ter goedkeuring ingediende voorstel tot wijziging van het VSP-contract en de aanbestedingsregels voor blindvermogensdiensten. Het directiecomité van de CREG heeft deze beslissing over de vraag tot goedkeuring van het voorstel voor aanbestedingsprocedures van Elia van 3 april 2026 genomen tijdens zijn vergadering van 30 april 2026. Niet-vertrouwelijke versie 3/24 1. WETTELIJK KADER 1. Tot 26 oktober 2022 bevatte artikel 12quinquies van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (hierna: de elektriciteitswet) de procedure voor de aankoop van ondersteunende diensten door de netbeheerder. 2. De wet van 23 oktober 20221 , die op 26 oktober 2022 in werking is getreden, schrapt dit artikel 12quinquies en voorziet in een nieuwe regeling door een nieuw artikel 8, § 1/1, in de elektriciteitswet in te voegen en door een overgangsbepaling op te nemen in artikel 30. 3. Artikel 8, § 1/1, van de elektriciteitswet2 bepaalt momenteel het volgende met betrekking tot de aankoop van ondersteunende diensten: “Bij de uitvoering van de taak bedoeld in de bepaling onder 2° bis, van het derde lid in paragraaf 1, koopt de netbeheerder balanceringsdiensten onder voorwaarde van:

  1. a)transparante, niet-discriminerende en marktgebaseerde procedures;
  2. b)de deelname van alle in aanmerking komende elektriciteitsbedrijven en marktdeelnemers, waaronder marktdeelnemers die energie uit hernieuwbare bronnen aanbieden, marktdeelnemers die aan vraagrespons doen, beheerders van energieopslagfaciliteiten en marktdeelnemers die aan aggregatie doen. Voor de toepassing van de bepaling onder
  3. b)van het eerste lid stelt de commissie, op voorstel van de netbeheerder opgemaakt na raadpleging van de marktspelers, in de gedragscode bedoeld in artikel 11, § 2, technische vereisten op voor deelname aan deze markten op basis van de technische kenmerken van dergelijke diensten. Het eerste en het tweede lid zijn ook van toepassing op de verstrekking van nietfrequentiegerelateerde ondersteunende diensten door netbeheerders, tenzij de commissie op basis van een evaluatieverslag, dat op haar website wordt gepubliceerd, tot het oordeel is gekomen, dat de marktgebaseerde verstrekking van nietfrequentiegerelateerde ondersteunende diensten niet in overeenstemming is met de voorwaarden voor de verstrekking van ondersteunende diensten zoals bepaald overeenkomstig artikel 11, § 2, en een afwijking van deze beginselen heeft toegestaan. De gedragscode bedoeld in artikel 11, § 2, bepaalt de nadere regels van deze afwijking. Deze nadere regels kunnen desgevallend de mogelijkheid inhouden om af te wijken van artikel V.2. van het Wetboek van economisch recht. De netbeheerder stimuleert de toepassing van energie-efficiëntiemaatregelen wanneer deze de noodzaak wegnemen om de elektriciteitscapaciteit op kosteneffectieve wijze uit te breiden of te vervangen, en wanneer zij een efficiënte en veilige werking van het transmissiesysteem ondersteunen. De commissie keurt op voorstel van de netbeheerder de producten en aanbestedingsprocedures voor niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten goed overeenkomstig haar bevoegdheid krachtens artikel 23, § 2, 51°. De in het vierde lid bedoelde verplichting om niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten te kopen, is niet van toepassing op volledig geïntegreerde netwerkcomponenten. 1 De wet van 23 oktober 2022 tot wijziging van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt en tot omzetting van Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne elektriciteitsmarkt en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU; 2 Dit artikel zet artikel 40, punten 4 en 5, om van Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne elektriciteitsmarkt en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (herschikking). Niet-vertrouwelijke versie 4/24 De netbeheerder koopt de energie die hij gebruikt om energieverliezen te dekken en om een reservecapaciteit in het net in stand te houden volgens transparante, niet-discriminerende en op de markt gebaseerde procedures.” 4. Artikel 30 van de bovengenoemde wet van 23 oktober 2022 bevat de volgende overgangsbepaling: “Onverminderd artikel 8, § 1, derde lid, 2°, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, kan de commissie, indien zij op basis van een door de netbeheerder ingediend verslag zoals bedoeld in het tweede lid van oordeel is dat één of meerdere van de offertes kennelijk onredelijk zijn, in het belang van de voorzieningszekerheid een bindende beslissing opleggen tot openbare dienstverplichting in afwijking van artikel V.2. van het Wetboek van Economisch Recht, die betrekking heeft op het volume en de prijzen van de niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten van de betrokken aanvragers, voor elke aanbestedingsprocedure voor de aankoop van de nietfrequentie gerelateerde ondersteunende diensten die: 1° lopende is op het moment van inwerkingtreding van deze wet; 2° georganiseerd wordt tussen de inwerkingtreding van deze wet en 1 juli 2024, of; 3° voor 1 juli 2024 is opgestart en na 1 juli 2024 nog niet is afgesloten. De netbeheerder informeert voor elke aanbestedingsprocedure voor de aankoop van de niet-frequentie gerelateerde ondersteunende diensten, de commissie op basis van een verslag dat bewijsstukken bevat, over de prijzen die hem werden aangeboden voor de levering van ondersteunende diensten en over de acties die hij heeft ondernomen. De bindende beslissing, bedoeld in het eerste lid, mag niet langer duren dan de oorspronkelijke duur van het aanbod dat kennelijk onredelijk werd geacht. Indien de commissie een bindende beslissing neemt, bedoeld in het eerste lid, informeert zij daarvan de Kamer van volksvertegenwoordigers.” Deze overgangsbepaling is in de praktijk niet langer relevant aangezien de toepassing ervan is uitgedoofd. 5. Artikel 8, § 1/1, lid 6, van de elektriciteitswet bepaalt dat de CREG de producten en aanbestedingsprocedures voor niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten goedkeurt, op voorstel van de netbeheerder, overeenkomstig haar bevoegdheid krachtens artikel 23, § 2, 51°. Artikel 23, § 2, lid 2, 51°, van de elektriciteitswet3 geeft de CREG de volgende taak: "de producten en de aanbestedingsprocedure voor niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten goedkeuren”. Deze twee artikelen vormen dus de rechtsgrondslag voor deze beslissing. 3 Dit artikel zet artikel 59, lid 1, onder d), van Richtlijn 2019/44 om. Niet-vertrouwelijke versie 5/24 2. ANTECEDENTEN 2.1. ALGEMEEN 6. Het voorstel voor aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten voor de periode 2027-2029 werd door Elia, na openbare raadpleging van de marktdeelnemers, bij brief van 3 april 2026 in het Nederlands (bijlage 1 bij deze beslissing) bij de CREG ingediend. Het door Elia bij de CREG ingediende dossier bevat bovendien de volgende documenten: - Het door Elia ingediende voorstel, in het Nederlands en het Frans, met en zonder track changes, (bijlage 2 bij deze beslissing), hierna "het voorstel van Elia“ genoemd; - Vertrouwelijke en niet-vertrouwelijke reacties van marktdeelnemers op de openbare raadpleging (bijlage 3 bij deze beslissing); - Vertrouwelijk en niet-vertrouwelijk raadplegingsverslag van 31 maart 2026 (bijlage 4 bij deze beslissing). 2.2. RAADPLEGING 7. Elia heeft van 6 februari tot 6 maart 2026 een openbare raadpleging georganiseerd over het ontwerpvoorstel voor aanbestedingsprocedures voor de blindvermogensdienst voor de periode 20272029. De antwoorden die Elia tijdens deze openbare raadpleging heeft ontvangen en het raadplegingsverslag van 31 maart 2026 zijn aan het voorstel van Elia toegevoegd. Met toepassing van artikel 40, eerste lid, 2°, van zijn huishoudelijk reglement zal het directiecomité van de CREG met het oog op het nemen van een beslissing, geen openbare raadpleging organiseren wanneer de netbeheerder reeds een effectieve openbare raadpleging organiseerde over het voorwerp van de beslissing van het directiecomité. In dat geval zorgt het directiecomité ervoor dat het geheel van documenten en informatie betreffende de raadpleging, de antwoorden alsmede een verslag waarin geantwoord wordt op de ontvangen opmerkingen, aan hem worden overgemaakt. Met toepassing van artikel 40, derde lid, van het huishoudelijk reglement van het directiecomité van de CREG wordt onder een “effectieve openbare raadpleging” begrepen een raadpleging die aan de volgende cumulatieve voorwaarden voldoet: 1° ze vond plaats op de website van de organisator ervan, 2° alle partijen die geregistreerd zijn op deze website werden onverwijld per nieuwsbrief of emailbericht geïnformeerd van het lanceren van de raadpleging, 3° ze was gemakkelijk toegankelijk vanuit de startpagina van deze website, 4° ze was voldoende gedocumenteerd, 5° een redelijke antwoordtermijn werd voorzien, 6° in geval van een raadpleging bedoeld in paragraaf 1, eerste lid, 2°, door een persoon die daartoe rechtmatig (mede) door de netbeheerder, één van de beheerders, de waterstofvervoersnetbeheerder, de gemeenschappelijke onderneming bedoeld in artikel 15/2bis van de gaswet of de NEMOs wordt belast, is slechts sprake van een effectieve openbare raadpleging indien, bovenop de voorwaarden bedoeld in de punten 1° tot 5°, de website van de netbeheerder, de betrokken beheerder, de Niet-vertrouwelijke versie 6/24 waterstofvervoersnetbeheerder, de gemeenschappelijke onderneming bedoeld in artikel 15/2bis van de gaswet of de NEMOs een duidelijke verwijzing bevat naar deze raadpleging. De door Elia georganiseerde openbare raadpleging over haar ontwerpvoorstel was volgens de CREG effectief, aangezien deze plaatsvond op de website van Elia, alle op deze site geregistreerde partijen op de hoogte waren gebracht van de start van de raadpleging, deze gemakkelijk toegankelijk was via de gebruikelijke webpagina "Openbare raadplegingen", dat ze voldoende gedocumenteerd was en dat er een redelijke antwoordtermijn van een maand was voorzien. De reacties op de raadpleging en het raadplegingsverslag van 31 maart 2026 zijn door Elia aan de CREG bezorgd (bijlagen 3 en 4 van het voorstel van Elia). Om deze redenen heeft het Directiecomité van de CREG, op basis van artikel 23, § 1 lid, en overeenkomstig artikel 40, § 1, eerste lid, 2°, van haar huishoudelijk reglement besloten om in het kader van deze beslissing geen (nieuwe) openbare raadpleging te organiseren. 8. Tijdens de bovengenoemde openbare raadpleging heeft Elia vijf reacties ontvangen, waarvan één volledig vertrouwelijk. De niet-vertrouwelijke reacties zijn afkomstig van BASF, FEBEG, Febeliec en Jera Nex bp. 9. Elia heeft ter informatie nog andere documenten toegevoegd aan het dossier dat ter openbare raadpleging werd voorgelegd. Het gaat om het ontwerp van de type-overeenkomst voor de blindvermogensdienst in de versie van 6 februari 2026, dat tijdens de openbare raadpleging over de aanbestedingsprocedures nog niet door de regulatoren was goedgekeurd, met een versie die de track changes bevat ten opzichte van de versie die in maart-april 2025 ter raadpleging werd voorgelegd, een concordantietabel met de verwijzingen in het ontwerp van deze type-overeenkomst naar de federale en regionale regelgeving en de bijgewerkte verklarende nota (hierna de verklarende nota) in verband met de openbare raadpleging over de type-overeenkomst voor de blindvermogensdienst. 3. ALGEMEEN VOORBEHOUD 10. De CREG spreekt zich in deze beslissing uit over de door Elia voorgestelde aanbestedingsprocedures in het licht van de criteria vervat in de elektriciteitswetgeving waarop de CREG moet toezien. Deze beslissing heeft niet tot doel na te gaan of de voorgestelde aanbestedingsprocedures de wettelijke bepalingen inzake overheidsopdrachten waaraan Elia onderworpen is, respecteren. Niet-vertrouwelijke versie 7/24 4. EVALUATIE 4.1. VOORAF 11. In maart 2024 ging het voorstel van Elia voor aanbestedingsprocedures niet vergezeld van een voorstel voor een type-overeenkomst voor blindvermogensdiensten (hierna ook "T&C VSP" genoemd4). De CREG had de T&C VSP goedgekeurd bij beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 goedgekeurd, maar had met name gevraagd dat het volgende voorstel tot wijziging van de "specifieke voorwaarden" rekening zou houden met bepaalde opmerkingen van de CREG en dat dit volgende voorstel in de loop van 2024 ter goedkeuring zou worden voorgelegd in overleg met de CREG en na overleg met de marktdeelnemers5. 12. Overeenkomstig artikel 240, eerste lid, van de gedragscode van de CREG van 20 oktober 20226, moest de transmissienetbeheerder ook een voorstel tot wijziging van de T&C VSP ter goedkeuring voorleggen aan de CREG om deze in overeenstemming te brengen met de bepalingen van de gedragscode, en dit uiterlijk binnen achttien maanden na de inwerkingtreding van de gedragscode. Bij brief van 18 april 2024 heeft de CREG Elia toestemming gegeven om haar een voorstel tot wijziging van de T&C VSP voor te leggen op een datum die later tussen de CREG en Elia moet worden overeengekomen (en schriftelijk moet worden bevestigd), niet alleen om deze in overeenstemming te brengen met de bepalingen van de gedragscode, maar ook om de verbeteringen aan de MVAr-dienst aan te brengen die werden gevraagd in beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 en deze die voortvloeien uit de studie die Elia in 2023 heeft uitgevoerd in het kader van de stimulansen ter bevordering van het systeemevenwicht 7 . De T&C VSP, zoals goedgekeurd door de CREG bij beslissing (B)2376 van 5 mei 2022, bleven van toepassing voor de levering van de MVAr-dienst tijdens de periode 2025-2026. De verwijzingen in de type-overeenkomst naar de bepalingen van het federaal technisch reglement, die zijn vervangen door de gedragscode8, moesten worden gelezen als verwijzingen naar de bepalingen van de gedragscode van de CREG op basis van de concordantietabel, die door Elia bij de start van de aanbestedingsprocedure voor de periode 2025-2026 werd meegedeeld en op haar website werd gepubliceerd. Deze concordantietabel geeft het artikel van de gedragscode aan dat overeenkomt met het artikel van het federale reglement waarnaar in de type-overeenkomst wordt verwezen. Voor de aankoop van blindvermogensdiensten vanaf 1 januari 2027 is overeengekomen dat de transmissienetbeheerder een voorstel tot wijziging van de type-overeenkomst en een voorstel voor aanbestedingsprocedures ter goedkeuring aan de CREG moet voorleggen. Deze indiening vond plaats bij brief van Elia van 3 april 2026. Deze voorstellen houden rekening met de ex ante-afwijking voor de marktgebaseerde verstrekking van de blindvermogendiensten (hierna ex ante-afwijking genoemd) die de CREG inmiddels op 8 januari 2026 aan Elia heeft toegekend overeenkomstig artikel 8, §1er/1, derde 4 De aanbieder van de blindvermogensdienst wordt hierna aangeduid met de term "VSP". Beslissing (B)2376 van 5 mei 2022 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van de modaliteiten en voorwaarden van toepassing op de aanbieders van de regeling van het reactief vermogen en van de handhaving van de spanning, met inbegrip van de type-overeenkomst voor levering van de dienst van regeling van het reactief vermogen en van handhaving van de spanning, met ingang vanaf 1 januari 2023 6 Gedragscode van 20 oktober 2022 tot vaststelling van de voorwaarden voor aansluiting op en toegang tot het transmissienet en de methoden voor de berekening of vaststelling van de voorwaarden met betrekking tot de vrijstelling van ondersteunende diensten en de toegang tot grensoverschrijdende infrastructuur, met inbegrip van de procedures voor de toewijzing van capaciteit en het beheer daarvan, laatstelijk gewijzigd bij beslissing van de CREG (B)3027 van 29 januari 2026, 7 Beslissing (B)658E/79 van 14 juli 2022 over de doelstellingen die Elia Transmission Belgium nv in 2023 moet behalen in het kader van de stimulans ter bevordering van het systeemevenwicht zoals bedoeld in artikel 27 van de tariefmethodologie 8 Aangezien deze geen rechtsgrondslag meer vinden in artikel 11, §1, van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt. 5 Niet-vertrouwelijke versie 8/24 lid, van de elektriciteitswet en artikel 208 van de gedragscode van de CREG9 . De wijzigingen in de typeovereenkomst maken het voorwerp uit van een afzonderlijke beslissing van de CREG. 4.2. CRITERIA VOOR GOEDKEURING 13. De criteria uit de elektriciteitswetgeving op basis waarvan de CREG de evaluatie van het voorstel van Elia uitvoert, zijn de volgende: - "Transparantie" - "Non-discriminatie" - "Marktgebaseerd" - "Open" - “Voldoende” 14. Met toepassing van artikel 8, § 1/1, eerste lid, van de elektriciteitswet koopt de netbeheerder, bij de uitvoering van de taak bedoeld in de bepaling onder 2° bis, van het derde lid in paragraaf 1, balanceringsdiensten onder voorwaarde van:
  4. a)transparante, niet-discriminerende en marktgebaseerde procedures;
  5. b)de deelname van alle in aanmerking komende elektriciteitsbedrijven en marktdeelnemers, waaronder marktdeelnemers die energie uit hernieuwbare bronnen aanbieden, marktdeelnemers die aan vraagrespons doen, beheerders van energieopslagfaciliteiten en marktdeelnemers die aan aggregatie doen. Met toepassing van het tweede lid van voornoemd artikel is dit ook van toepassing op de verstrekking van niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten door netbeheerders, tenzij de commissie op basis van een evaluatieverslag, dat op haar website wordt gepubliceerd, tot het oordeel is gekomen, dat de marktgebaseerde verstrekking van niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten niet in overeenstemming is met de voorwaarden voor de verstrekking van ondersteunende diensten zoals bepaald overeenkomstig artikel 11, § 2, en een afwijking van deze beginselen heeft toegestaan. CREG heeft een dergelijke afwijking toegestaan in haar beslissing (B)3120 van 8 januari 2026, die van toepassing is voor de periode 2027-2029. Deze beslissing tot ex ante-afwijking heeft betrekking op de prijzen van de offertes voor bepaalde categorieën installaties, ingediend in het kader van de aanbesteding die door Elia zal worden georganiseerd overeenkomstig de aanbestedingsprocedures waarop deze beslissing betrekking heeft. 15. De voorgestelde aanbestedingsprocedures moeten dus transparant en niet-discriminerend zijn, marktgebaseerd, onder voorbehoud van bovengenoemde beslissing tot afwijking, en een open deelname mogelijk maken voor alle elektriciteitsbedrijven en alle in aanmerking komende marktdeelnemers. Volgens de CREG houdt het bovengenoemde transparantiecriterium ook in dat de aanbestedingsprocedures in duidelijke en ondubbelzinnige bewoordingen moeten zijn opgesteld. Tot slot dient te worden opgemerkt dat de CREG aan het einde van de aanbestedingsprocedure voor de periode 2027-2029, indien nodig, beslissingen tot afwijking ex post kan nemen overeenkomstig artikel 208 van de gedragscode, indien zij op basis van de resultaten van de aankoopprocedure zou vaststellen 9 Beslissing (B)3120 van 8 januari 2026 tot afwijking ex ante van de marktgebaseerde verstrekking van blindvermogensdiensten aan Elia Transmission Belgium NV voor de leveringsperiode 2027-2029. Niet-vertrouwelijke versie 9/24 dat bepaalde offertes van categorieën van netgebruikers en/of installaties die niet beoogd worden door de voornoemde afwijking ex ante, onredelijk zijn. 4.3. ANALYSE VAN OPMERKINGEN HET VOORSTEL 4.3.1. Structuur van de aanbestedingsprocedures VAN ELIA: ALGEMENE 16. Met toepassing van artikel 8, §1/1, zesde lid, van de elektriciteitswet moet de CREG op voorstel van Elia aanbestedingsprocedures voor niet-frequentiegerelateerde ondersteunende diensten goedkeuren. Dit artikel bepaalt echter niet welke elementen precies in het voorstel van Elia moeten worden opgenomen. 17. Voor haar voorstel heeft Elia zich gebaseerd op de aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten voor de periode 2025-2026, zoals goedgekeurd door de CREG bij beslissing (B)2783 van 25 april 202410 . Het voorstel van Elia bevat de volgende onderdelen: 4.3.2. 1) Algemene informatie, namelijk bepalingen over de definities, het voorwerp van het document, de contractperiode, de onderhandelingsprocedure met voorafgaande oproep tot mededinging en de toepasselijke afwijking(en); 2) Selectie van gekwalificeerde VSP-kandidaten; 3) Indiening van de offertes; 4) Selectie van de offertes; 5) Gunning van blindvermogensdiensten; 6) Communicatie; 7) Tijdschema. Algemene opmerkingen van marktdeelnemers over het voorstel van Elia 18. In dit deel verzamelt en analyseert de CREG de algemene opmerkingen van de marktdeelnemers. 19. BASF merkt op dat de termijn tussen de openbare raadpleging (zie deel 2.2) en de aanvraag voor administratieve kwalificatie van de VSP-kandidaten erg kort is. BASF vraagt zich af wanneer het raadplegingsverslag en de definitieve teksten zullen worden gepubliceerd. In een CDS-context, waar een nauwe coördinatie tussen de CDS-beheerder (die optreedt als VSP) en de CDS-gebruiker noodzakelijk is en waar een omzetting in de respectieve contractuele documentatie moet plaatsvinden, is de voorziene termijn inderdaad bijzonder kort. 10 Beslissing (B)2783 van 25 april 2024 over het voorstel van Elia Transmission Belgium NV van aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten voor de periode 2025-2026 Niet-vertrouwelijke versie 10/24 Elia erkent dat de door BASF genoemde timing inderdaad kort is. Elia geeft aan dat zij nog in afwachting is van de goedkeuring, door de regulatoren, van de T&C VSP en de aanbestedingsprocedures. Elia heeft de planningsbeperkingen aan de verschillende belanghebbenden benadrukt. 20. CREG is ook van mening dat de verschillende termijnen in dit dossier kort zijn. De complexiteit van dit dossier en de talrijke interacties tussen een groot aantal actoren hebben er inderdaad toe bijgedragen dat de termijnen in de loop van de tijd zijn verlengd. 4.4. Analyse van het voorstel van Elia: analyse per artikel 21. In dit deel worden de bepalingen in het voorstel van Elia onderzocht. Het volgt de structuur van dit voorstel. De CREG onderzoekt ook de manier waarop Elia de opmerkingen heeft behandeld die zij van de marktdeelnemers heeft ontvangen tijdens de door Elia georganiseerde openbare raadpleging, zoals vermeld in deel 2.2 van deze beslissing. 22. Wanneer de CREG in haar analyse hierna geen opmerkingen maakt over de goedkeuringscriteria zoals uiteengezet in punt 4.2 van deze beslissing, impliceert dit dat de CREG met betrekking tot deze criteria geen problemen in het voorstel van Elia heeft vastgesteld. 4.4.1. Titel van het document 23. De CREG stelt vast dat in de Nederlandstalige versie van de titel sprake is van “federale vervoersnet”. Dit is ook het geval in de verdere tekst van het voorstel van Elia. De gedefinieerde en gebruikelijke term is “transmissienet”. De CREG vraagt om overal de term “federale vervoersnet” of “federale vervoersnetwerk” te vervangen door “transmissienet” of minstens “(federaal) transmissienet” in lijn met het begrip gedefinieerd in de elektriciteitswet om zo de transparantie van de tekst te verhogen (onder voorbehoud van de wijzigingen aan de betrokken bepalingen die nodig zijn ingevolge de bespreking die volgt). 4.4.2. Deel 1 – Algemene informatie 4.4.2.1. Definities 24. Punt 1.1, getiteld “Definities”, van het voorstel van Elia verduidelijkt dat de definities in de T&C VSP van toepassing zijn op de aanbestedingsprocedures. 25. Marktdeelnemers hebben hierover geen opmerkingen gemaakt. 26. De CREG heeft geen bijkomende opmerkingen. 4.4.2.2. Doel 27. In punt 1.2, getiteld "Doel", van het voorstel van Elia legt Elia het doel of het onderwerp van het document "aanbestedingsprocedures" uit. 28. Marktdeelnemers hebben hierover geen opmerkingen gemaakt. 29. Ook de CREG heeft hierover geen opmerkingen. Niet-vertrouwelijke versie 11/24 4.4.2.3. Contractperiode 30. In punt 1.3, getiteld „Contractperiode”, van het voorstel van Elia geeft Elia aan dat deze aanbestedingsprocedures van toepassing zijn op de beoogde contractperiode van 1 januari 2027 tot en met 31 december 2029. Elia geeft aan dat de Technische Eenheden die geen offerte hebben uitgebracht en daarom niet konden deelnemen aan de aanbesteding van 2026, wel kunnen deelnemen aan een inhaalaanbesteding, die in 2027 en 2028 zal worden georganiseerd, respectievelijk, voor de periode 2028-2029 en 2029. 31. BASF vraagt om verduidelijking over de financiële en juridische risico's wanneer een technische eenheid de volledige looptijd van het contract niet kan nakomen, bijvoorbeeld vanwege problemen die zich gaandeweg hebben voorgedaan of vanwege operationele implicaties. Elia legt uit dat er twee verschillende gevallen zijn: enerzijds de ingebruikname/ontmanteling van een installatie en anderzijds een technisch probleem op lange termijn. Elia bevestigt dat in het tweede geval de VSP van de betrokken technische eenheid zijn onbeschikbaarheid kan melden. Bovendien zal Elia niet proberen deze te activeren en zal dit dus niet leiden tot een vermindering van de vergoeding voor de VSP. 32. De CREG is het eens met de uitleg van Elia op de vraag van BASF. CREG stemt ook in met de voorgestelde geldigheidsduur voor de volgende aanbesteding en voor de organisatie van inhaalaanbestedingen. De CREG begrijpt dat deze inhaalaanbestedingen bedoeld zijn voor de Technische Eenheden die tijdens de contractperiode 2027-2029 in gebruik zullen worden genomen en die ofwel onderworpen zijn aan de verplichting tot deelname aan de MVAr-dienst11 , ofwel een bod kunnen indienen voor vrijwillige deelname. Deze inhaalaanbestedingen zorgen voor meer flexibiliteit bij het onboarden van nieuwe VSPkandidaten. Bepaalde installaties, met name batterijen, kunnen immers binnen een kortere termijn dan de contractperiode van 3 jaar in gebruik worden genomen. Deze inhaalaanbestedingen zorgen er dus voor dat zoveel mogelijk middelen voor spanningsbeheer worden gecontracteerd. De CREG is echter van mening dat de term “inhaalaanbesteding” moet worden vervangen door de term “bijkomende aanbesteding”. De term “inhaalaanbesteding” geeft de indruk dat deze bedoeld is voor deelnemers die de eerste aanbesteding gemist hebben om welke reden ook, d.w.z. ook al waren de Technische Eenheden reeds in dienst en verplicht deel te nemen aan de aanbesteding. De tekst van punt 1.3 moet bijgevolg worden aangepast om duidelijk te maken dat deze bijkomende aanbestedingen worden georganiseerd voor vrijwillig deelnemende Technische Eenheden en voor verplicht deelnemende Technische Eenheden die nog niet in dienst waren op het moment van lancering van de tender in 2026 (of de eerste bijkomende aanbesteding in 2027) en dit om de transparantie van de tekst te verhogen. 4.4.2.4. Onderhandelingsprocedure met voorafgaande oproep tot mededinging 33. In punt 1.4 van het voorstel van Elia verwijst Elia naar de toepasselijke regelgeving. 34. Marktdeelnemers hebben hierover geen opmerkingen gemaakt. 35. Ook de CREG heeft geen bezwaar tegen deze bepaling. 11 Artikel 221, §1, van de gedragscode van de CREG Niet-vertrouwelijke versie 12/24 4.4.2.5. Toepasselijke afwijking(
  6. en)36. Enerzijds verwijst dit hoofdstuk naar beslissing (B)312012 van de CREG betreffende de ex anteafwijking van de marktgebaseerde verstrekking van blindvermogensdiensten. Anderzijds geeft Elia aan dat “een ex post-afwijking van de marktgebaseerde verstrekking van blindvermogensdiensten van toepassing is voor de andere technische eenheden die op het federale transmissienet zijn aangesloten.” 37. De marktdeelnemers hebben geen opmerkingen gemaakt over dit hoofdstuk. 38. Elia verwijst volkomen terecht naar de beslissing tot afwijking ex ante van de CREG van 8 januari 2026. De CREG stelt vast echter vast dat de opsomming van de door deze afwijking ex ante geviseerde installaties niet letterlijk de bewoordingen uit de beslissing van de CREG overneemt. Het parafraseren van informatie vervat in de beslissing van de CREG houdt steeds een risico op verschillen in. De CREG vraagt bijgevolg om de opsomming te schrappen en eenvoudigweg te verwijzen naar de beslissing tot afwijking ex ante van de CREG als volgt: “De CREG Beslissing (B)3120 tot afwijking ex ante van de marktgebaseerde verstrekking van Blindvermogensdiensten (“afwijking ex ante”) is van toepassing op de Technische Eenheden aangesloten op het transmissienet” om de transparantie van de tekst te verhogen. Wat betreft de vermelding dat een ex post afwijking van toepassing is op de andere Technische Eenheden aangesloten op het federale vervoersnet (lees: transmissienet), is het belangrijk om aan te geven dat een dergelijke afwijking ex post enkel van toepassing zal zijn indien de CREG daartoe beslist op basis van de resultaten van de aankoopprocedure. Daarop kan niet worden vooruit gelopen. De CREG vraagt om deze zin te vervangen als volgt: “De Technische Eenheden aangesloten op het transmissienet die niet geviseerd worden in de voornoemde Beslissing(B)3120 van de CREG kunnen desgevallend onderworpen worden aan een beslissing tot afwijking ex post van de CREG overeenkomstig artikel 208 van de gedragscode”. Deze correctie is nodig om de transparantie van de tekst te verhogen. 4.4.3. Deel 2 – Selectie van gekwalificeerde VSP-kandidaten 39. Deel 2 beschrijft de voorwaarden waaraan een VSP-kandidaat moet voldoen om een gekwalificeerde VSP-kandidaat te worden. Er wordt aangegeven waar het aanvraagformulier en het model van de beëdigde verklaring kunnen worden gedownload van de website van Elia. Er wordt ook vermeld dat Elia de aanvragen zal evalueren en alle VSP-kandidaten per e-mail zal informeren over hun (niet-)kwalificatie binnen de termijn die is gespecificeerd in het in hoofdstuk 7 opgenomen Tijdschema. In geval van niet-kwalificatie zal Elia de redenen voor deze niet-kwalificatie verduidelijken. Elia vermeldt ook dat VSP-kandidaten voor Technische Eenheden die onderworpen zijn aan een verplichting om de MVAr-dienst te leveren, gekwalificeerde VSP-kandidaten moeten worden. 40. Marktdeelnemers hebben geen opmerkingen gemaakt over dit deel. 41. De CREG is van mening dat de voorwaarden om een gekwalificeerde VSP-kandidaat te worden gerechtvaardigd zijn en de deelname van de marktdeelnemers niet onnodig belemmeren. De motivering van Elia in geval van niet-kwalificatie draagt bij tot de transparantie van de aanbestedingsprocedures. De CREG staat positief tegenover de toevoeging van verduidelijkingen voor de VSP’s vanTechnische Eenheden die onderworpen zijn aan een verplichting. 12 Zie voetnoot 9 Niet-vertrouwelijke versie 13/24 CREG herinnert Elia eraan dat het aanvraagformulier waarnaar in deel 2 van het voorstel van Elia wordt verwezen, geen aanvullende voorwaarden mag bevatten naast die welke in de aanbestedingsprocedures zijn opgenomen, aangezien het aanvraagformulier niet het voorwerp uitmaakt van deze beslissing. 4.4.4. Deel 3 – Indiening van offertes voor blindvermogensdiensten 42. In deel 3 van het voorstel van Elia verduidelijkt Elia dat enkel gekwalificeerde VSP-kandidaten een voorstel voor een blindvermogensdienst aan Elia mogen indienen. VSP-kandidaten die wettelijk verplicht zijn, moeten gekwalificeerde VSP-kandidaten worden. Elia somt ook de informatie op die de offertes moeten bevatten. Elia beschrijft in deel 3.5 ook de prijsstructuur van de offertes en de details met betrekking tot de verschillende componenten en parameters. . 43. BASF heeft verschillende opmerkingen over dit deel gemaakt. Ten eerste vraagt BASF zich af wat de rol van de VSP is als de ingediende offertes de door de CREG vastgestelde maxima overschrijden. De CDS-beheerder van BASF is namelijk de VSP van de technische eenheden van de CDS-gebruiker en geeft de door de gebruiker verstrekte prijzen namelijk alleen maar door. In paragraaf 3.5 merkt BASF op dat de berekeningsmethode niet volledig gedetailleerd is. BASF vraagt dat de parameters X en Y expliciet worden vermeld in de aanbestedingsprocedure zelf. In de delen 3.6 en 3.7 vraagt BASF om een betere toelichting op verwijzingen naar cijfers die betrekking hebben op de logica van de voorlopige vaststelling van onbeschikbaarheid (van de MVAr-dienst). BASF wijst ook op een redactionele fout in de Nederlandse versie, in de laatste alinea van deel 3. Ten slotte vraagt BASF om bijkomende verduidelijking over de eventuele ontkoppeling van de prijsbanden en over de manier waarop de maximale risicopremie in de eindprijs zal worden geïntegreerd. Wat betreft de toepassing van de plafonds van de ex ante beslissing van de CREG en de rol van de VSP in dit verband, legt Elia uit dat het inderdaad Elia is die de naleving van de prijsplafonds zal controleren en deze rechtstreeks in de facturering zal toepassen. Elia heeft rekening gehouden met de opmerkingen van BASF en heeft haar voorstel bijgewerkt met uitleg over de parameters X en Y. Elia heeft ook de verwijzingen naar de logica verduidelijkt en de fout in de Nederlandse versie gecorrigeerd. Elia verduidelijkt ook dat de ontkoppeling van de prijsbanden uitsluitend in de T&C VSP wordt beschreven en legt de hoofdprincipes ervan uit. Zij zal de toelichting bijwerken en ook een voorbeeld toevoegen om een activering in de hoge prijsband te illustreren. 44. [VERTROUWELIJK] Niet-vertrouwelijke versie 14/24 45. FEBEG heeft een aantal opmerkingen over dit deel. Met betrekking tot deel 3.5.a)ii stelt FEBEG vast dat er een discrepantie bestaat tussen wat in het voorstel van Elia wordt beschreven en de voorbeelden in hoofdstuk 13 van de verklarende nota. FEBEG verzoekt Elia de aanbestedingsprocedures aan te passen zodat deze aansluiten bij de aanpak die in de verklarende nota wordt gevolgd. Elia bevestigt dat de verklarende nota correct is. Zij herformuleert haar voorstel dan ook zodat de prijs P wordt geplafonneerd, rekening houdend met de maximumwaarde van alle parameters die zijn toegestaan volgens de toepasselijke ex ante-afwijkingsbeslissing. De aldus verkregen prijs, die wordt gebruikt voor de vergoeding per kwartier, komt overeen met de laagste van de volgende twee waarden: de maximumwaarde die voortvloeit uit de maximale waarde van elke parameter in de prijsberekeningsformule uit de toepasselijke ex ante-afwijkingsbeslissing en de door de VSP aangeboden prijs. FEBEG vraagt Elia ook te bevestigen dat parameter Y kan worden toegepast op beide prijsbanden voor de berekening van de vergoeding. FEBEG zou ook graag zien dat Elia bevestigt dat voor de berekening van het prijsplafond het maximum van de risicopremie alleen op de hoge prijsband wordt toegepast. Elia bevestigt dat de parameter Y op beide prijsbanden kan worden toegepast en dat het plafond voor de risicopremie inderdaad alleen van toepassing is op de hoge prijsband. FEBEG merkt ook op dat negatieve prijsindexen op 0 €/MWh moeten worden vastgesteld, om te voorkomen dat de VSP Elia moet vergoeden voor de levering van de MVAr-dienst. Na bevestiging door de CREG (zie paragraaf 163 van beslissing (B)3120 van de CREG) zal Elia een bodemprijs van 0 €/MWh invoeren op de referentieprijs voor elektriciteit die is opgenomen in de MVAr-activeringsprijsformule. Ten slotte vraagt FEBEG om te verduidelijken dat deel 3.5.a)v alleen van toepassing is op de prijsindex "ICE Endex Belgian Power base futures". FEBEG merkt ook op dat het Excel-bestand dat bij het voorstel van Elia is gevoegd, moet worden gecorrigeerd, aangezien de prijsindex "Belpex Day-Ahead" op kwartierbasis zou moeten zijn. Elia heeft het bijgevoegde Excel-bestand gecorrigeerd om rekening te houden met de opmerkingen van FEBEG over de prijsindexen. 46. Jera Nex merkt op dat VSP’s vanaf 2027, om met Elia te kunnen communiceren, een deel van een nieuwe Externe Communicatielaag (ECL)-infrastructuur moeten ontwikkelen. Dit betekent voor d e geen eenmalige kosten. Jera Nex vraagt hoe met deze kosten rekening zal worden gehouden in het kader van de aanbesteding. Elia legt in grote lijnen de principes uit van de eenmalige vergoeding voor investeringen in ITinfrastructuur, afhankelijk van het type deelname aan de MVAr-dienst (vrijwillig of verplicht). De details zijn te vinden in beslissing (B)3120 van de CREG. 47. De CREG staat positief tegenover de toevoeging van details over de activeringsprijzen in deel 3.5. Hierdoor is de essentiële informatie hierover opgenomen in het operationele document dat door de verschillende marktdeelnemers zal worden gebruikt. CREG merkt in deel 3.5 echter verschillende typefouten of aan te brengen correcties op. Ten eerste moet de coëfficiënt X in de structuur van de prijsformule worden uitgedrukt in MWh/MVArh en niet in euro/MVArh. De CREG vraagt Elia om de eenheid van de coëfficiënt X te corrigeren in MWh/MVArh. In de toelichting is de eenheid van de coëfficiënt X correct weergegeven. Niet-vertrouwelijke versie 15/24 Ten tweede bevestigt de CREG de toepassing van een drempel op de prijsindex van 0 €/MWh van de activeringsprijs. De CREG vraagt Elia dit te verduidelijken in een bijkomend punt 3.5.
  7. a)vi in de opsomming in deel 3.5.a). Ten derde merkt de CREG op dat Elia geen herformulering van haar voorstel heeft voorzien naar aanleiding van de opmerking van FEBEG over de toepassing van deel 3.5.a)v. De CREG vraagt Elia dit te corrigeren vóór publicatie. Concreet moet de zin in deel 3.5.a)v beginnen met “In het geval van een prijsindex “ICE Endex Belgian Power base futures” is de referentieprijs het gemiddelde van de referentieprijs van de termijnindex van de maand voorafgaand aan het begin van de leveringsperiode van het gekozen product. Ten vierde merkt de CREG op dat in de Nederlandstalige versie de term ‘impact sur la durée de vie’ in paragraaf 3.5.
  8. a)i.7 verkeerdelijk vertaald werd naar “levenslange impact”. De CREG vraagt dat Elia de Nederlandstalige versie corrigeert, met name: “De waarde B is een in euros/MWh uitgedrukte vergoedingscomponent en alleen van toepassing voor SPM Technische Eenheden. Die waarde dient de impact op de levensduur van deze Technische eenheden door het leveren van de Diensten te vergoeden.” De CREG merkt ten vijfde op dat paragraaf 3.5.a)i.8 verkeerdelijk aangeeft dat een vergoedingscomponent voor de extra tariefkosten voor energieverliezen in Compensatormodus “alleen van toepassing is voor Technische Eenheden die onder een afwijking ex ante vallen zoals in voorkomend geval in de CREG Beslissing (B)3120”. Echter, extra tariefkosten door levering van de dienst bij afname kunnen - mits onderbouwing - ook in rekening gebracht worden in de biedingen van Technische Eenheden die niet onder deze ex-ante afwijking vallen. De CREG vraagt daarom in de eerste zin van paragraaf 3.5.a)i.8 het woord “alleen” (Franstalige versie: “seulement”) te schrappen. Dezelfde opmerking geldt voor de volgende bepalingen, opgenomen in paragrafen 3.5.
  9. c)en d). De CREG vraagt Elia bijgevolg, ten zesde en ten zevende, om de beperking van deze componenten tot Technische eenheden die onder een afwijking ex ante vallen (hieronder in het schuin aangegeven en geschrapt), te schrappen: - “De gekwalificeerde VSP-kandidaat mag ook een vaste jaarlijkse vergoeding vragen ter dekking van de exploitatiekosten van zijn Technische Eenheden die onder een afwijking ex ante vallen zoals in voorkomend geval in de CREG Beslissing (B)3120 voor het transmissienet13 voorzien of zoals in voorkomend geval voor de plaatselijke vervoersnetten in de afwijkingsbeslissing ex ante van de bevoegde gewestelijke regulatoren voorzien.” - “De gekwalificeerde VSP-kandidaat mag ook een eenmalige vergoeding voor investeringskosten vragen als ten minste één van zijn Technische Eenheden onder afwijking ex ante valt en zich voor het eerst vrijwillig aanmeldt, zoals in voorkomend geval in de CREG Beslissing (B)3120 voor het transmissienet voorzien of zoals in voorkomend geval voor de plaatselijke vervoersnetten in de afwijkingsbeslissing ex ante van de bevoegde gewestelijke regulatoren voorzien. Deze eenmalige vergoeding vindt plaats bij het slagen van de VSP prekwalificatieprocedure.” Tenslotte dient in paragrafen 3.6 en 3.7 in de Nederlandstalige versie het werkwoord “overleggen” telkens vervangen te worden door “voor te leggen”. Zich baserend op de toetsingscriteria “transparantie” vraagt de CREG aan Elia dat ze de acht voorgenoemde correcties doorvoert voorafgaand aan de publicatie van de aanbestedingsprocedures. 48. 13 [VERTROUWELIJK] Cfr supra Niet-vertrouwelijke versie 16/24 49. Wat betreft de opmerking van Jera Nex over het in aanmerking nemen van investeringen in communicatie-infrastructuur, is de CREG het eens met de uitleg van Elia en benadrukt dat de investeringskosten die bij een eerste en vrijwillige deelname van een Technische Eenheid kunnen worden ingediend, kosten zijn die verband houden met IT-hardware voor de communicatie en regeling die nodig is voor de levering van de MVAr-dienst op het niveau van de Technische Eenheid. Het gaat dus niet om software-gerelateerde kosten of IT-kosten voor eenheden met verplichte deelname aan de MVAr-dienst in het algemeen, zoals uitgewerkt in paragrafen 86-89 en 176-182 van het ex ante afwijkingsbesluit van de CREG 50. Ten slotte, wat betreft de vragen ter verduidelijking van BASF en FEBEG over de impact van de ontkoppeling van de prijsbanden bij activering in de hogere prijsband, bevestigt de CREG het voorbeeld geïllustreerd door Elia in punt 13.6 van de toelichting, alsook de oproep om hiermee rekening te houden bij het indienen van prijzen voor de hogere prijsband. De CREG wenst erop te wijzen dat, om rekening te houden met de ontkoppeling van de prijsbanden, het in de ontwerpbeslissing geraadpleegde plafond van 1,00 €/MVArh voor een risicopremie voor activering van een SPGM in de hogere prijsband in de uiteindelijke afwijkingsbeslissing werd aangepast met een factor (1-X)/2 om tot een vergelijkbare vergoeding te komen. De coëfficiënt X vertegenwoordigt hier de waarde (fractie) die de grens tussen de lage en de hoge prijsband bepaalt (0,75-0,9). 4.4.5. Deel 4 – Selectie van de offertes voor de Blindvermogensdiensten 51. In dit deel van het voorstel van Elia legt Elia uit hoe zij de selectie van de offerten voor Blindvermogensdiensten aan de bevoegde regulatoren zal verantwoorden. 52. De marktdeelnemers hebben geen opmerkingen over dit deel gemaakt. 53. CREG heeft hierover geen inhoudelijke bezwaren. 4.4.6. Deel 5 – Gunning van Blindvermogensdiensten 54. In deel 5 van het voorstel van Elia beschrijft Elia de gunningsvoorwaarden voor de blindvermogensdienst, afhankelijk van het type afwijking (ex ante of ex post) waaraan de Technische Eenheid in voorkomend geval onderworpen is. 55. De marktdeelnemers hebben geen opmerkingen over dit deel gemaakt. 56. De CREG heeft de volgende opmerkingen. Punt 5.1: De eerste zin is aan te vullen als volgt (zie onderstreept gedeelte): “Voor Technische Eenheden die onder een afwijking ex post vallen, wordt een VSP-Contract toegekend aan de geselecteerde gekwalificeerde VSP kandidaten, voor de offertes die voldoen aan punt 4, nadat de CREG een besluit heeft genomen over de redelijkheid van de ingediende prijzen”. Niet-vertrouwelijke versie 17/24 Punt 5.2: De zin is aan te vullen/aan te passen als volgt (zie onderstreept gedeelte): “Voor Technische Eenheden die onder een afwijking ex ante vallen, wordt een VSP-Contract toegekend aan de geselecteerde gekwalificeerde VSP kandidaten, voor de offertes die voldoen aan punt 4, waarbij Elia de ingediende prijzen zal gebruiken als de prijzen in het VSP-contract, maar zij zal deze prijzen corrigeren indien van toepassing met het prijsplafond dat is vastgelegd in de toepasselijke afwijkingsbeslissing ex ante van de bevoegde regulator in voorkomend geval. Op die manier wordt de coherentie verzekerd met wat daarboven wordt uiteengezet, nl. een selectie van de gekwalificeerde VSP kandidaten en een selectie van de biedingen op basis van wat in punt 4 wordt uiteengezet. Zodoende wint de tekst aan transparantie. 4.4.7. Deel 6 – Communicatie 57. In dit deel vermeldt Elia het e-mailadres waarnaar vragen over de aanbesteding kunnen worden gestuurd. 58. De marktdeelnemers hebben geen opmerkingen over dit deel gemaakt. 59. CREG heeft hiertegen geen bezwaren. 4.4.8. Deel 7 – Tijdschema 60. In deel 7 van het voorstel van Elia zet Elia de verschillende fasen van de aanbestedingsprocedures uiteen. 61. De marktdeelnemers hebben geen opmerkingen over dit deel gemaakt. 62. De CREG stelt vast dat Elia bijna drie maanden de tijd heeft om het aanbestedingsverslag op te stellen en aan de CREG voor te leggen. Dit verslag moet de CREG helpen bij het beoordelen van de redelijkheid van de offertes die niet onder de ex ante afwijkingsbeslissing vallen en die bijgevolg het voorwerp kunnen vormen van een beslissing tot afwijking ex post indien ze als onredelijk worden beschouwd. Volgens het voorgestelde tijdsschema zal de CREG slechts drie weken de tijd hebben om deze evaluatie uit te voeren. Dit is uiteraard onvoldoende, aangezien ex post beslissingen over afwijkingen het voorwerp moeten uitmaken van een raadpleging van ten minste twee weken van de betrokken partijen, in dit geval de betrokken VSP's en Elia. Bijgevolg besluit de CREG de datum voor de indiening van het aanbestedingsrapport van Elia te wijzigen naar 5 oktober 2026, wat telkens iets minder dan 2 maanden overlaat voor het opstellen van dit rapport als voor de evaluatie van de offertes die niet onder de ex ante-afwijking vallen, en zo redelijke termijnen garandeert voor zowel Elia als de CREG. 63. CREG stelt vast dat de termijnen niet in algemene bewoordingen zijn geformuleerd, maar specifiek van toepassing zijn op de aanbesteding die in 2026 zal worden georganiseerd voor de periode 2027-2029. Er is echter voorzien dat er in 2027 en 2028 bijkomende aanbestedingen worden georganiseerd. De aanbestedingsprocedures moeten ook de termijnen voor deze bijkomende aanbestedingen vermelden. 64. Om de transparantie van de aanbestedingsprocedures te verbeteren, voegt de CREG daarom het tijdschema toe voor deze bijkomende aanbestedingen. Deze tijdschema’s zijn opgesteld op basis van deze voor 2026, maar houdt rekening met het feit dat er veel minder offertes zullen zijn: Niet-vertrouwelijke versie 18/24 Wie ELIA VSP-kandidaat ELIA Gekwalificeerde VSP-kandidaat ELIA CREG ELIA ELIA ELIA ELIA Wie ELIA VSP-kandidaat ELIA Gekwalificeerde VSP-kandidaat ELIA CREG ELIA ELIA ELIA ELIA Niet-vertrouwelijke versie Wat Vraag naar de administratieve kwalificatie van de VSP-kandidaten; Indienen van kwalificatiedocumenten van VSPkandidaten; Op de hoogte brengen van gekwalificeerde en niet-gekwalificeerde VSP-kandidaten; Indienen van offerte(
  10. n)voor Blindvermogensdiensten; Indiening van het aanbestedingsrapport bij de CREG; Evaluatie van de redelijkheid van de offerten; Gunning van de VSP contracten; Begin van wachtperiode Eind van wachtperiode Finalisatie van VSP-contracten Wat Vraag naar de administratieve kwalificatie van de VSP-kandidaten; Indienen van kwalificatiedocumenten van VSPkandidaten; Op de hoogte brengen van gekwalificeerde en niet-gekwalificeerde VSP-kandidaten; Indienen van offerte(
  11. n)voor Blindvermogensdiensten; Indiening van het aanbestedingsrapport bij de CREG; Evaluatie van de redelijkheid van de offerten; Gunning van de VSP contracten; Begin van wachtperiode Eind van wachtperiode Finalisatie van VSP-contracten Deadline 02/04/2027 05/052027 28/05/2027 23/08/2027 27/09/2027 25/11/2027 15/12/2027 15/12/2027 29/12/2027 29/12/2027 Deadline 03/04/2028 05/05/2028 26/05/2028 21/08/2028 25/09/2028 23/11/2028 11/12/2028 11/12/2028 25/12/2028 25/12/2028 19/24 5. OVERIGE ONTVANGEN OPMERKINGEN 65. De CREG stelt vast dat Elia tijdens de openbare raadpleging over het ontwerp van aanbestedingsprocedures ook opmerkingen ontving van marktpartijen over de documenten die Elia ter informatie aan deze raadpleging toevoegde, zoals de verklarende nota en het ontwerp van de T&C VSP in de versie van 6 februari 2026. De opmerkingen betreffende het ontwerp van de T&C VSP vallen buiten het kader van de raadpleging van huidig voorstel van Elia en worden bijgevolg niet behandeld in deze beslissing14. Aangezien Elia evenwel rekening hield met de ontvangen opmerkingen in haar uiteindelijke voorstel van T&C VSP, ter goedkeuring ingediend bij de regulatoren op 3 april 2026, komen zij in de beslissing over deze T&C VSP aan bod. Wat betreft de opmerking van de FEBEG over de verklarende nota, waarin wordt gesteld dat de plafonnering van de stijging van de PPAD (vermeld in hoofdstuk 13.4) niet duidelijk wordt uitgelegd, en de opmerking van Jera Nex dat de uitleg over de PPAD in hoofdstuk 13.4 niet correct is, heeft Elia toegezegd de vermelding van de plafonnering van de PPAD uit de toelichting te schrappen, aangezien de tekst inderdaad onjuist was. De CREG vraagt dat deze wijziging wordt doorgevoerd vóór de publicatie van de aanbestedingsprocedures. 14 Cf. artikel 38, §2, vijfde streepje, van het huishoudelijk reglement van het directiecomité van de CREG Niet-vertrouwelijke versie 20/24 6. CONCLUSIE 66. Overwegende dat de CREG bevoegd is om de aanbestedingsprocedures voor nietfrequentiegerelateerde ondersteunende diensten goed te keuren op voorstel van Elia overeenkomstig artikel 8, § 1/1, lid 6, en artikel 23, § 2, lid 2, 51°, van de elektriciteitswet, Overwegende de openbare raadpleging die Elia heeft gehouden vóór de indiening ter goedkeuring op 3 april 2026 van het voorstel voor aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten voor de periode 2027-2029 en het bijbehorende raadplegingsverslag waarin Elia ingaat op de opvolging die zij heeft gegeven aan de ontvangen opmerkingen (bijlagen 3 en 4), Gezien de voorgaande evaluatie, Gelet op de door Elia in haar brief van 3 april 2026 gevraagde urgentie, waarbij ze, rekening houdend met de noodzaak om over regelende middelen te kunnen beschikken vanaf 1 januari 2027, en daarbij de geldende (Europese) wettelijke bepalingen en termijnen voor de organisatie van de aankoopprocedure in acht genomen, Elia aan de CREG om – in afstemming met de andere betrokken regulatoren – ten laatste op 4 mei 2026 een beslissing te nemen over het ter goedkeuring ingediende voorstel tot wijziging van het VSP-contract en de aanbestedingsregels voor blindvermogensdiensten, Besluit de CREG de door Elia voorgestelde aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten voor de periode 2027-2029, ontvangen op 3 april 2026, in het Nederlands en het Frans (bijlage 2), goed te keuren op voorwaarde dat Elia de gevraagde wijzigingen aanbrengt in de paragrafen 23 , 32 ,38 , 47 ,56 ,62 en 64 van deze beslissing, aan te brengen alvorens de aanbestedingsprocedures op de website van Elia te publiceren, met het oog op het waarborgen van de transparantie van de aanbestedingsprocedures, namelijk: - de vervanging in de Nederlandstalige versie van de term “federale vervoersnet” of “federale vervoersnetwerk” door “transmissienet” of minstens “federale transmissienet”, - in punt 1.3: - - o de vervanging van de term “inhaalaanbesteding” door “bijkomende aanbesteding”, o de aanpassing van de tekst om duidelijk te maken dat deze bijkomende aanbestedingen worden georganiseerd voor vrijwillig deelnemende Technische Eenheden en voor verplicht deelnemende Technische Eenheden die nog niet in dienst waren op het moment van de lancering van de eerste tender in 2026, in punt 1.5: o de herformulering van de eerste zin als volgt: “De CREG-beslissing (B)3120 tot afwijking ex ante van de marktgebaseerde verstrekking van Blindvermogensdiensten (“afwijking ex ante”) is van toepassing op de Technische Eenheden aangesloten op het transmissienet.” en de opsomming te schrappen, o de herformulering van de tweede zin als volgt: “ De Technische Eenheden aangesloten op het transmissienet die niet worden bedoeld in de voornoemde Beslissing(B)3120 van de CREG kunnen desgevallend worden onderworpen aan een beslissing tot afwijking ex post van de CREG overeenkomstig artikel 208 van de gedragscode”. in punt 3: het doorvoeren van de volgende correcties onder Hoofdstuk 3 “Indienen van offertes voor Blindvermogendiensten”, nl. in onderdeel 3.5, 3.6 en 3.7: o de coëfficiënt X in de prijsformule uit te drukken in MWh/MVArh (niet in EU/MVARh), Niet-vertrouwelijke versie 21/24 - - o in een bijkomend punt 3.5.
  12. a)vi, toevoeging van een drempelwaarde op de elektriciteitsprijsindex van 0 €/MWh in de formule voor het bepalen van de activatieprijs uitgedrukt in €/MVArh o in paragraaf 3.5.a)v vooraf te laten gaan door de woorden: “In het geval van een prijsindex “ICE Endex Belgian Power base futures”, o in paragraaf 3.5.a)i.7 van de Nederlandstalige versie de term “levenslange impact” vervangen door “impact op levensduur”, o in de eerste zin van paragraaf 3.5.a)i.8 het woord “alleen” schrappen. o in paragraaf 3.5.
  13. c)de woorden “die onder een afwijking ex-ante vallen” schrappen, o in paragraaf 3.5.
  14. d)de woorden “onder een afwijking ex ante valt” schrappen, o In paragrafen 3.6 en 3.7 van de Nederlandstalige versie het werkwoord « overleggen » vervangen door « voor te leggen » , in punt 5: o in punt 5.1, de vervanging van de eerste zin als volgt: “Voor Technische Eenheden die onder een afwijking ex post vallen, wordt een VSP-Contract toegekend aan de geselecteerde gekwalificeerde VSP-kandidaten, voor de offertes die voldoen aan punt 4, nadat de CREG een besluit heeft genomen over de redelijkheid van de ingediende prijzen.”, o in punt 5.2, de vervanging van de zin als volgt: “Voor Technische Eenheden die onder een afwijking ex ante vallen, wordt een VSP-Contract toegekend aan de geselecteerde gekwalificeerde VSP-kandidaten, voor de offertes die voldoen aan punt 4, waarbij Elia de ingediende prijzen zal gebruiken als de prijzen in het VSP-contract, maar zij zal deze prijzen corrigeren indien van toepassing met het prijsplafond dat is vastgelegd in de toepasselijke afwijkingsbeslissing ex ante van de bevoegde regulator in voorkomend geval.”, in punt 7 Tijdschema: o het vervoegen van de deadline naar 05/10/2026 voor Elia om het rapport te bezorgen, o het toevoegen van tijdschema’s voor de bijkomende aanbestedingsprocedures zoals opgenomen in paragraaf 64 van deze beslissing. De CREG besluit dat de bijgevoegde aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten, zoals deze dus zullen zijn gecorrigeerd, van toepassing zijn op de aanbestedingen voor blindvermogensdiensten voor de periode van 1 januari 2027 tot en met 31 december 2029; De CREG vraagt Elia om de gecorrigeerde aanbestedingsprocedures aan de CREG voor te leggen voorafgaand aan de lancering van de aanbestedingsprocedure in mei 2026. Indien Elia zou weigeren om integraal de in deze beslissing gevraagde wijzigingen door te voeren, vormt de huidige beslissing een beslissing tot afkeuring; Niet-vertrouwelijke versie 22/24 De CREG vraagt Elia om voor de aankoop van blindvermogensdiensten vanaf 2030 tijdig een voorstel voor aanbestedingsprocedures voor blindvermogensdiensten ter goedkeuring in te dienen in het Nederlands en/of het Frans, en dit na openbare raadpleging. De CREG vraagt Elia om in dat kader bijzondere aandacht te besteden aan de redactionele kwaliteit van het voorstel en de coherentie tussen beide taalversies.  Voor de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas: Ilse TANT Directeur Laurent JACQUET Directeur Niet-vertrouwelijke versie Sigrid JOURDAIN Directeur Koen LOCQUET Voorzitter van het directiecomité 23/24 BIJLAGE 1 De brief van Elia van 3 april 2026 (in het Nederlands) BIJLAGE 2 Het voorstel van Elia voor aanbestedingsprocedures voor de blindvermogensdiensten voor de periode 2027-2029, ter goedkeuring voorgelegd bij brief van 3 april 2026 (in het Nederlands en het Frans, met en zonder track changes) BIJLAGE 3 3.1. Niet-vertrouwelijke reacties van marktdeelnemers op de openbare raadpleging 3.2 De vertrouwelijke reactie van een marktdeelnemer op de raadpleging BIJLAGE 4 4.1. Het niet-vertrouwelijke raadplegingsverslag van Elia van 31 maart 2026 (in het Engels) 4.2. Het vertrouwelijke raadplegingsverslag van Elia van 31 maart 2026 (in het Engels) Niet-vertrouwelijke versie 24/24

🔗 Vers la source officielle

AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.