26 APRIL 2021. - Koninklijk besluit tot wijziging van de artikelen 26 en 84/1 van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 `tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak
de la Convention européenne des droits de l'homme, Droit à un procès équitable (volet civil), bijwerking 31 december 2020, (www.echr.coe.int/Documents/Guide_Art_6_FRA.pdf): "383. Principes généraux : le justiciable a, en principe, le droit à une audience publique car cela le protège contre une justice secrète échappant au contrôle du public. Par la transparence qu'elle donne à l'administration de la justice, l'audience publique aide à réaliser le but de l'
§ 1: le procès équitable (Malhous c.
République tchèque [GC], §§ 55-56). Si la tenue d'une audience publique constitue un principe fondamental consacré par l'
§ 1, cette obligation n'est pas pour autant absolue (De Tommaso c.
Italie [GC], § 163). Le droit à une audience n'est pas lié exclusivement à la question de savoir si la procédure implique l'audition de témoins qui seront entendus oralement (Ramos Nunes de Carvalho e Sss c. Portugal [GC], § 187). Pour déterminer si un procès répond à l'exigence de publicité, il faut envisager la procédure dans son ensemble (Axen c. Allemagne, § 28). 384. Dans une procédure se déroulant devant un seul tribunal, le droit de chacun à ce que sa cause soit `entendue publiquement', au sens de l'
§ 1
, implique le droit à une `audience' (Fredin c.Suède (no 2), §§ 21-22 ; Allan Jacobsson c. Suède (no 2), § 46 ; Göç c. Turquie [GC], § 47; Selmani et autres c. l'ex-République yougoslave de Macédoine, §§ 37-39), sauf circonstances exceptionnelles justifiant de s'en dispenser (Hesse-Anger et Anger c. Allemagne (déc.) ; Mirovni Institut c. Slovénie, § 36). Le caractère exceptionnel des circonstances susceptibles de justifier que l'on se dispense d'une audience découle essentiellement de la nature des questions en jeu, comme, par exemple, dans les cas où la procédure porte exclusivement sur des questions juridiques ou très techniques (Koottummel c. Autriche, § 19), et non de la fréquence de ces questions (Miller c. Suède, § 29 ; Mirovni Institut c. Slovénie, § 37). Pour un rappel de la jurisprudence, voir Ramos Nunes de Carvalho e Sss c. Portugal [GC], §§ 188-190. [...] 385. L'absence d'audience devant une juridiction de deuxième ou troisième degrés peut se justifier par les caractéristiques de la procédure dont il s'agit, si une audience a été tenue en première instance (Helmers c.Suède, § 36, et, a contrario, §§ 38-39 ; Salomonsson c. Suède, § 36). Ainsi, les procédures d'autorisation d'appel et les procédures portant uniquement sur des points de droit, et non de fait, peuvent répondre aux exigences de l'
§ 1
même si l'appelant n'a pas eu la possibilité d'être entendu en personne par la juridiction d'appel ou de cassation (Miller c. Suède, § 30). Il convient donc de prendre en compte les particularités de la procédure devant les plus hautes juridictions. [...]
- Il est à noter qu'en matière de procédures disciplinaires, compte tenu de leur enjeu - à savoir des conséquences des sanctions éventuelles sur la vie et la carrière des intéressés et leur impact de nature patrimoniale - la Cour a dit que l'absence d'audience orale devrait être exceptionnelle et dûment justifiée à la lumière de sa jurisprudence (Ramos Nunes de Carvalho e Sss c.Portugal [GC], §§ 208-211). Cette affaire est également importante en matière de sanctions disciplinaires contre un juge. La Cour a souligné le contexte particulier du contrôle juridictionnel des procédures disciplinaires dirigées contre des magistrats ( §§ 196, 211 et 214). [...]
- Renonciation à la publicité des débats judiciaires/au procès en sa présence : ni la lettre ni l'esprit de l'
§ 1
n'empêchent une personne d'y renoncer de son plein gré de manière expresse ou tacite, mais pareille renonciation doit être sans équivoque et ne se heurter à aucun intérêt public important (Le Compte, Van Leuven et De Meyere c.Belgique, § 59 ; Hakansson et Sturesson c. Suède, § 66 ; Exel c. République tchèque, § 46). Encore faut-il avoir reçu la citation à comparaître en temps utile (Yakovlev c. Russie, §§ 20-22 ; Dilipak et Karakaya c. Turquie, §§ 79-87).
- Conditions de la renonciation : Il faut l'accord de l'intéressé (Le Compte, Van Leuven et De Meyere c.Belgique, § 59), qui agit de son plein gré (Albert et Le Compte c. Belgique, § 35). La renonciation peut être faite expressément ou tacitement (Le Compte, Van Leuven et De Meyere c. Belgique, § 59). Toutefois, elle doit être faite de manière non équivoque (Albert et Le Compte c. Belgique, § 35 ; Hakansson et Sturesson c. Suède, § 67) et ne doit se heurter à aucun intérêt public important (ibidem, § 66).
- L'omission de réclamer une audience publique ne constitue pas forcément une renonciation à l'audience;il convient de prendre en compte les dispositions internes pertinentes (Exel c. République tchèque, § 47 ; Göç c. Turquie [GC], § 48 in fine). La question de savoir si un requérant a ou non réclamé des débats publics est hors de propos lorsque le droit interne applicable exclut expressément cette possibilité (Eisenstecken c. Autriche, § 33).
- Exemples : Renonciation au droit à la publicité de l'instance dans le cas d'une procédure disciplinaire : Le Compte, Van Leuven et De Meyere c.Belgique, § 59 ; H. c. Belgique, §
- Renonciation sans équivoque à son droit à une audience publique : Schuler-Zgraggen c. Suisse, § 58 ; et a contrario, Exel c. République tchèque, §§ 48-53)". In arrest Exel t. Tsjechische Republiek, 5 juli 2005 (verz. 48962/99), heeft het Hof ook het volgende gesteld ( § 47): "
- La Cour rappelle ensuite que l'omission de réclamer une audience publique constitue une renonciation sans équivoque lorsque les tribunaux nationaux ont pour règle de ne pas tenir une audience de leur propre gré, mais le droit interne envisageait en termes exprès la possibilité de débats publics à la demande d'une partie (Zumtobel c. Autriche, arrêt du 21 septembre 1993, série A no 268-A, § 34, et Schuler-Zgraggen c. Suisse, arrêt du 24 juin 1993, série A no 263, § 58) ou lorsqu'il y a, au moins, la pratique interne de tenir une audience à la demande d'une partie (Pauger c.Autriche, arrêt du 28 mai 1997, Recueil des arrêts et décisions1997-III, § 60). Par contre, la question de savoir si un requérant a réclamé ou non des débats publics est hors de propos aux fins d'examiner le respect de l'
§ 1
de la Convention lorsque le droit interne exclut expressément cette possibilité (Diennet c. France, précité, § 34) ou lorsque les dispositions pertinentes n'excluent pas expressis verbis la tenue d'une audience, mais en pratique les tribunaux ne tiennent jamais des débats publics (Werner c. Autriche, arrêt du 24 novembre 1997, Recueil 1997-VII, H. c. Belgique, arrêt du 30 novembre 1987, série A no 127, § 54)". Zie ook P. Lemmens, "Het recht op een eerlijk proces volgens artikel 6 van het Europees Verdrag over de Rechten van de Mens" in X, Efficiënt procederen voor een goede rechtsbedeling, Wolters Kluwer, Mechelen, 2016,
(753)771, en de daar geciteerde rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
(4)Zie in het bijzonder de artikelen 27, § 1, 30, § 2, eerste lid, en 37 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State.
(5)Zie bijvoorbeeld artikel 21, tweede lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State.
(6)Zie dienaangaande artikel 30, § 1, tweede en vierde lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State.
(7)Zie ook het verslag aan de Koning dat voorafgaat aan koninklijk bijzonderemachtenbesluit nr.12 van 21 april 2020 `met betrekking tot de verlenging van de termijnen van de rechtspleging voor de Raad van State en de schriftelijke behandeling van de zaken' (Belgisch Staatsblad van 22 april 2020), waarin het volgende wordt gesteld: "Voor de Raad van State zijn de andere procedures dan die bedoeld in artikel 1, tweede lid, [te weten de vorderingen tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid en vorderingen tot het bevelen van voorlopige maatregelen bij uiterst dringende noodzakelijkheid] weliswaar in principe schriftelijk, maar toch bevatten ze steeds de verplichting om ook een openbare terechtzitting te houden".
(8)GwH 28 juli 2006, nr.124/2006; 16 juli 2015, nr. 103/2015, B.10.2.
(9)Zie in dat verband, infra.nr. 12.1., in fine.
(10)Zie in dat verband advies 42.179/AV, op 13 maart 2007 verstrekt en houdende opstel van een voorontwerp van koninklijk besluit tot aanpassing van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 `tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling administratie van de Raad van State', aan de wet van 15 september 2006Relevante gevonden documenten type wet prom. 15/09/2006 pub. 06/10/2006 numac 2006000704 bron federale overheidsdienst binnenlandse zaken Wet tot hervorming van de Raad van State en tot oprichting van een Raad voor Vreemdelingenbetwistingen sluiten `tot hervorming van de Raad van State en tot oprichting van een Raad voor Vreemdelingenbetwistingen'.
(11)Artikel 17: "In artikel 30 van dezelfde wetten, gewijzigd bij de wetten van 18 april 2000 en 2 augustus 2002, worden de volgende wijzigingen aangebracht: 1° [...]; 2° § 1, tweede lid, wordt aangevuld als volgt : `het bepaalt de modaliteiten om de kosten en uitgaven te voldoen;het bepaalt de gevallen waarin de partijen of hun advocaten gezamenlijk mogen besluiten dat de zaak niet in openbare terechtzitting moet worden behandeld. Indien met toepassing van het tweede lid, de zaak niet in openbare terechtzitting wordt behandeld, wordt er geen advies van het Auditoraat gegeven'."
(12)Parl.St. Kamer, 2005-06, 51-2479/001, 46. Er dient te worden opgemerkt dat de afdeling Wetgeving geen principieel bezwaar heeft geuit in haar advies over het voorontwerp dat geleid heeft tot die wet van 15 september 2006Relevante gevonden documenten type wet prom. 15/09/2006 pub. 06/10/2006 numac 2006000704 bron federale overheidsdienst binnenlandse zaken Wet tot hervorming van de Raad van State en tot oprichting van een Raad voor Vreemdelingenbetwistingen sluiten en zich inderdaad heeft beperkt tot de opmerking dat het "evenwel niet duidelijk [is] of in dat geval de auditeur een advies moet geven. Het verdient aanbeveling de tekst van het ontwerp op dit punt te preciseren" (Parl.St. Kamer, 2005-06, 51-2479/001, 295). Aan die opmerking is gevolg gegeven.
(13)Zie het voornoemde advies 42.179/AV.
(14)Zie supra nr.7.2.
(15)Zie: de artikelen 11/2, § 1, tweede en derde lid, en 11/3, § 1, tweede en derde lid, van de algemene procedureregeling (ontstentenis van een vordering tot voortzetting van de procedure ten gevolge van een arrest waarbij de uitvoering van een handeling of een reglement hetzij verworpen, hetzij bevolen wordt, en dat gewezen is met toepassing van artikel 17, § 6 en § 7, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State);artikel 14bis van de algemene procedureregeling (niet-eerbiediging door de verzoekende partij van de termijn voor het versturen van de memorie van wederantwoord of van de toelichtende memorie, vastgesteld met toepassing van artikel 21, tweede lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State); artikel 14quater van de algemene procedureregeling (ontstentenis van een verzoek tot voortzetting van de procedure in hoofde van de verzoekende partij na het verslag van de auditeur waarin de verwerping of onontvankelijkheid van het beroep voorgesteld wordt, vastgesteld met toepassing van artikel 21, zevende lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State); artikel 14quinquies van de algemene procedureregeling (ontstentenis van een verzoek tot voortzetting van de procedure in hoofde van de verwerende partij na het verslag van de auditeur waarin de nietigverklaring van de handeling of het reglement voorgesteld wordt, vastgesteld met toepassing van artikel 30, § 3, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State).
(16)In dat verband wordt in het verslag aan de Koning bij het ontworpen koninklijk besluit, als precedent, verwezen naar koninklijk bijzonderemachtenbesluit nr.12 van 21 april 2020 `met betrekking tot de verlenging van de termijnen van de rechtspleging voor de Raad van State en de schriftelijke behandeling van de zaken' (Belgisch Staatsblad, 22 april 2020). Er dient evenwel opgemerkt te worden dat dit besluit vastgesteld is krachtens een heel specifieke en tijdelijke rechtsgrond, te weten de artikelen 2, 3, § 1, en 4, eerste lid, van de wet van 27 maart 2020Relevante gevonden documenten type wet prom. 27/03/2020 pub. 30/03/2020 numac 2020040938 bron federale overheidsdienst kanselarij van de eerste minister Wet die machtiging verleent aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19
(1)type wet prom. 27/03/2020 pub. 30/03/2020 numac 2020040937 bron federale overheidsdienst kanselarij van de eerste minister Wet die machtiging verleent aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19
(1)type wet prom. 27/03/2020 pub. 03/04/2020 numac 2020030524 bron federale overheidsdienst binnenlandse zaken Wet die machtiging verleent aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19 . - Duitse vertaling type wet prom. 27/03/2020 pub. 03/04/2020 numac 2020030525 bron federale overheidsdienst binnenlandse zaken Wet die machtiging verleent aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19 . - Duitse vertaling sluiten `die machtiging verleent aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19 (I)'.
(17)Als precedent ter zake wordt in het verslag aan de Koning bij het ontworpen koninklijk besluit eveneens verwezen naar artikel 90 van de bijzondere wet van 6 januari 1989Relevante gevonden documenten type wet prom. 06/01/1989 pub. 18/02/2008 numac 2008000108 bron federale overheidsdienst binnenlandse zaken Bijzondere wet op het Arbitragehof sluiten `op het Grondwettelijk Hof'.Maar hier gaat het wel degelijk om een wet, een "bijzondere" wet bovendien, wat dus niets afdoet aan de verplichting om in de gecoördineerde wetten op de Raad van State een machtiging aan de Koning te vinden die Hem toelaat de heden onderzochte bepalingen aan te nemen.
(18)Zie voetnoot 8.
(19)Zie hierboven de in voetnoot 3 aangehaalde rechtspraak.
(20)Volgens het Hof moet de afstand van het recht om deel te nemen aan de terechtzitting "ondubbelzinnig zijn aangetoond en gepaard gaan met een minimum aan waarborgen die in verhouding staan tot de ernst ervan" (Sejdovic t.Italië, 1 maart 2006 (verz. 56581/00), § 86). Vanuit dat oogpunt is de stilzwijgende afstand delicater dan de uitdrukkelijke afstand, onder meer wanneer het gaat om rechtzoekenden die niet door een raadsman worden bijgestaan.
(21)Supra, nr.12.2, laatste alinea.
(22)De vraag rijst of een termijn van vijftien dagen niet te kort is, aangezien het de bedoeling zou zijn de partijen of hun advocaten, na ontvangst van de beschikking van de met de zaak belaste kamer, voldoende tijd te gunnen om van gedachten te wisselen over het nut van een uitdrukkelijk verzoek om een terechtzitting.Zou het met het oog daarop niet nuttiger zijn in een termijn van dertig dagen te voorzien?
(23)Lees: "van dertig dagen" indien op het voorstel in die zin van de afdeling Wetgeving (voetnoot 22) zou worden ingegaan.
(24)Aan te vullen zoals hieronder in nr.16 wordt aangegeven. 26 APRIL
- - Koninklijk besluit tot wijziging van de artikelen 26 en 84/1 van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 `tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State' FILIP, Koning der Belgen, Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet. Gelet op de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973, artikel 30, § 1, eerste en tweede lid, vervangen bij de wetten van 4 augustus 1996 en 20 januari 2014 en gewijzigd bij de wetten van 18 april 2000, 6 januari 2014, 20 januari 2014, 10 april 2014 en 26 december 2015; Gelet op het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 `tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State'; Gelet op het advies van de inspecteur van Financiën, gegeven op 12 november 2020; Gelet op de akkoordbevinding van de Minister van Begroting, d.d. 17 november 2020; Gelet op de impactanalyse van de regelgeving, uitgevoerd overeenkomstig artikelen 6 en 7 van de wet van 15 december 2013Relevante gevonden documenten type wet prom. 15/12/2013 pub. 31/12/2013 numac 2013021138 bron federale overheidsdienst kanselarij van de eerste minister Wet houdende diverse bepalingen inzake administratieve vereenvoudiging sluiten `houdende diverse bepalingen inzake administratieve vereenvoudiging'; Gelet op advies 68.438/AV van de Raad van State, gegeven op 4 februari 2021, met toepassing van artikel 84, § 1, eerste lid, 2°, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973; Op de voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken en op het advies van de in Raad vergaderde Ministers, Hebben Wij besloten en besluiten Wij : Artikel 1.Artikel 26 van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 `tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State', waarvan de bestaande tekst paragraaf 1 zal vormen, wordt aangevuld met een paragraaf 2, luidende: " §
- De kamer kan bij de ingereedheidbrenging van de zaak en behoudens bezwaar van het aangewezen lid van het auditoraat bij een beschikking aan de partijen voorstellen dat de zaak die in staat van wijzen is niet op een terechtzitting wordt behandeld, tenzij één van de partijen binnen een termijn van vijftien dagen om een behandeling op een terechtzitting verzoekt. Behoudens zulk verzoek wordt het debat gesloten en wordt de zaak in beraad genomen op de datum die de kamer in die beschikking bepaalt. Als binnen de gestelde termijn ten minste één van de partijen daarom verzoekt, worden de partijen gehoord op de terechtzitting. Een partij die geen verzoek daartoe indient, wordt verondersteld akkoord te gaan met het voorstel. De beschikking maakt melding van dit artikel en wijst uitdrukkelijk op de gevolgen bij stilzitten van de partijen. De kamer beslist ambtshalve, op verzoek van het aangewezen lid van het auditoraat of van één van de partijen, dat de zaak toch ter terechtzitting wordt opgeroepen wanneer een nieuw en ter zake dienend gegeven een tegensprekelijk mondeling debat verantwoordt." Art. 2.In artikel 84/1 van hetzelfde besluit, ingevoegd bij koninklijk besluit van 28 maart 2014Relevante gevonden documenten type koninklijk besluit prom. 28/03/2014 pub. 02/04/2014 numac 2014000263 bron federale overheidsdienst binnenlandse zaken Koninklijk besluit betreffende de rechtsplegingvergoeding bedoeld in artikel 30/1 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State van 12 januari 1973 sluiten, wordt na de woorden "ten laatste vijf dagen vóór de zitting" de zinsnede "of vóór het verstrijken van de termijn bedoeld in artikel 26, § 2, eerste lid" ingevoegd. Art. 3.De minister bevoegd voor Binnenlandse Zaken is belast met de uitvoering van dit besluit. Gegeven te Brussel, 26 april
- FILIP Van Koningswege : De Minister van Binnenlandse Zaken, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing, A. VERLINDEN