Ο περί Πρόσληψης Ατόμων με Αναπηρίες στον Ευρύτερο Δημόσιο Τομέα (Ειδικές Διατάξεις) Νόμος του 2009 - 146(I)/2009
Εν συντομία
Αυτός ο νόμος θεσπίζει ειδικές διατάξεις για την πρόσληψη ατόμων με αναπηρίες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, προωθώντας την ισότητα ευκαιριών και την κοινωνική τους ένταξη.
Τι ρυθμίζει
- Την πρόσληψη ατόμων με αναπηρίες σε θέσεις απασχόλησης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
- Το ποσοστό των θέσεων που προορίζονται για άτομα με αναπηρίες.
- Τα κριτήρια καταλληλότητας και τις διαδικασίες αξιολόγησης για τα άτομα με αναπηρίες.
- Τη δημιουργία ειδικών καταλόγων υποψηφίων και τη σειρά προτεραιότητας μεταξύ τους.
Ποιους αφορά
- Άτομα με αναπηρίες που αναζητούν απασχόληση στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
- Υπουργεία, ανεξάρτητες υπηρεσίες, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης.
Βασικά σημεία
- Ποσοστό 10% των υπό πλήρωση θέσεων απασχόλησης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα προορίζεται για άτομα με αναπηρίες.
- Ο αριθμός των προσληφθέντων ατόμων με αναπηρίες δεν πρέπει να υπερβαίνει το 7% του συνόλου των υπηρετούντων υπαλλήλων ανά Υπηρεσία.
- Τα άτομα με αναπηρίες πρέπει να κατέχουν τα απαιτούμενα προσόντα, να επιτυγχάνουν σε εξετάσεις και να κρίνονται κατάλληλα για τα καθήκοντα της θέσης.
- Συστήνεται ειδική πολυθεματική επιτροπή για την αξιολόγηση και διαπίστωση της αναπηρίας.
Κείμενο νόμου
Ο περί Πρόσληψης Ατόμων με Αναπηρίες στον Ευρύτερο Δημόσιο Τομέα (Ειδικές Διατάξεις) Νόμος του 2009 - 146(I)/2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | Επικοινωνία Κατάλογος Ενοποιημένης Νομοθεσίας Ο περί Πρόσληψης Ατόμων με Αναπηρίες στον Ευρύτερο Δημόσιο Τομέα (Ειδικές Διατάξεις) Νόμος του 2009 (146(I)/2009) Περιεχόμενα Πλήρες Κείμενο Εκτύπωση Ιστορικό Τροποποιήσεων 146(I)/2009 105(I)/2018 Προοίμιο Επειδή η ισότητα ενώπιον του νόμου και η προστασία όλων των ατόμων έναντι των διακρίσεων αποτελεί οικουμενικό ανθρώπινο δικαίωμα που αναγνωρίζεται από το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων∙ και Επειδή η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών με το Ψήφισμά της με αρ. 48/96, κατά την 85η Σύνοδο, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, ενέκρινε τους Πρότυπους Κανόνες αναφορικά με την Εξίσωση των Ευκαιριών για τα Άτομα με Αναπηρίες, οι οποίοι αναφέρουν ότι η ανάληψη δράσης για την εξίσωση των ευκαιριών για τα άτομα με αναπηρίες από τα κράτη υποδηλώνει την ανάληψη ηθικής και πολιτικής δέσμευσης εκ μέρους τους υποδεικνύοντας, ιδιαίτερα στον Πρότυπο Κανόνα 7, σημαντικές αρχές για την ευθύνη, δράση και συνεργασία των κρατών σε τομείς αποφασιστικής σημασίας για την ποιότητα ζωής και για την επίτευξη πλήρους συμμετοχής και ισότητας των ατόμων με αναπηρίες, ανάμεσα στους οποίους και ο τομέας της απασχόλησης∙ και Επειδή η Δημοκρατία έχει υπογράψει στις 30 Μαρτίου 2007 τη Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες∙ και Επειδή το άρθρο 27 της Σύμβασης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες καθορίζει ότι τα συμβαλλόμενα κράτη προστατεύουν και διασφαλίζουν την άσκηση του δικαιώματος στην εργασία λαμβάνοντας κατάλληλα μέτρα, μεταξύ άλλων και μέσω νομοθεσίας, ώστε να προάγουν τις ευκαιρίες απασχόλησης και εξέλιξης στη σταδιοδρομία των ατόμων με αναπηρίες στην αγορά εργασίας, καθώς και μέσω της εργοδότησης των ατόμων με αναπηρίες στο δημόσιο τομέα∙ και Επειδή η Σύμβαση αρ. 159 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για την Επαγγελματική Αποκατάσταση και Απασχόληση Αναπήρων Προσώπων, όπως έχει επικυρωθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία με τον περί της Συμβάσεως της Επαγγελματικής Αποκαταστάσεως και Απασχολήσεως Αναπήρων (Κυρωτικό) Νόμο του 1987, επιβάλλει τη λήψη ειδικών μέτρων για την επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων με αναπηρίες και ορίζει ότι ειδικά θετικά μέτρα, αποβλέποντα σε αποτελεσματική ισότητα ευκαιριών και μεταχείρισης μεταξύ των αναπήρων εργαζομένων και των άλλων εργαζομένων δεν πρέπει να θεωρούνται ότι δημιουργούν διάκριση έναντι άλλων εργαζομένων∙ και Επειδή ο Κοινοτικός χάρτης των Θεμελιωδών Κοινωνικών Δικαιωμάτων των Εργαζομένων του 1989, αναγνωρίζει τη σημασία της καταπολέμησης κάθε είδους διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα για την κοινωνική και οικονομική ένταξη μεταξύ άλλων των ατόμων με αναπηρίες∙ και Επειδή το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη Σύστασή του, 86/379/ΕΟΚ της 24ης Ιουλίου 1986, για την απασχόληση των ατόμων με αναπηρίες στην Κοινότητα θέσπισε πλαίσιο προσανατολισμού που απαριθμεί παραδείγματα θετικών δράσεων για την προώθηση της πρόσληψης και της εκπαίδευσης ατόμων με αναπηρίες, στο δε Ψήφισμά του, της 17ης Ιουνίου 1999, σχετικά με την ισότητα των ευκαιριών για τα άτομα με αναπηρίες, επιβεβαίωσε ότι προέχει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή ιδίως στην πρόσληψη, στην παραμονή στη θέση εργασίας και στη δια βίου εκπαίδευση και μαθητεία των ατόμων με αναπηρίες∙ και Επειδή οι κατευθυντήριες γραμμές του 2000 για την απασχόληση, οι οποίες εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 1999, τονίζουν ότι πρέπει να προωθηθεί η δημιουργία προϋποθέσεων για μια αγορά εργασίας που θα ευνοεί την κοινωνική ένταξη, με τη διαμόρφωση πολιτικών που θα στοχεύουν στην καταπολέμηση των διακρίσεων εις βάρος ομάδων, όπως είναι τα άτομα με αναπηρίες∙ και Επειδή η απασχόληση και η εργασία αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία για τη διασφάλιση των ίσων ευκαιριών για όλους και συντελούν σε μεγάλο βαθμό στην πλήρη συμμετοχή των πολιτών στην οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή καθώς και στην προσωπική ανέλιξη∙ και Επειδή η Οδηγία 2000/78/ΕΚ της 27ης Νοεμβρίου 2000 για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία καθορίζει ότι η απαγόρευση της διακριτικής μεταχείρισης δεν πρέπει να θίγει τη θέσπιση μέτρων που αποσκοπούν στην πρόληψη ή αντιστάθμιση της μειονεκτικής θέσης στην οποία περιέρχονται τα άτομα με αναπηρίες και ότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να διατηρήσουν ή να εισάγουν διατάξεις προστασίας της υγείας και της ασφαλείας στο χώρο εργασίας, ούτε μέτρα που στοχεύουν στη δημιουργία ή τη διατήρηση προϋποθέσεων ή διευκολύνσεων με σκοπό τη διαφύλαξη ή την ενθάρρυνση της ένταξής τους στον κόσμο της εργασίας∙ και Επειδή οι περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμοι του 2000 μέχρι 2007, όπως αυτοί έχουν εναρμονιστεί με την Οδηγία 2000/78/ΕΚ επιτρέπουν την ανάληψη θετικών δράσεων και καθορίζουν ότι, η αρχή της ίσης μεταχείρισης που προβλέπεται στο άρθρο 3 των εν λόγω Νόμων, δεν εμποδίζει, οποιαδήποτε ευνοϊκότερη μεταχείριση στην απασχόληση, η οποία παρόλο που έμμεσα φαίνεται ως διάκριση, αποσκοπεί στην πρόληψη ή στην αντιστάθμιση μειονεκτημάτων για λόγους αναπηρίας∙ και Επειδή η ανάληψη θετικών δράσεων για την πρόσληψη ατόμων με αναπηρίες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα κρίνεται απαραίτητη, για την αποτελεσματική ένταξη των ατόμων αυτών στον κόσμο της εργασίας, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και για την ουσιαστική πραγμάτωση της αρχής της ισότητας, η οποία είναι δυνατό να μην μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά, εξαιτίας ιδιαίτερα του αντικειμενικού λόγου της αναπηρίας που περιορίζει ουσιωδώς το πεδίο βιοποριστικής δραστηριότητας των εν λόγω ατόμων∙ και Επειδή, υπό το φως όλων των πιο πάνω, η ειδική νομοθετική ρύθμιση της πρόσληψης ατόμων με αναπηρίες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα κρίνεται απαραίτητη, Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός Τίτλος
- Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Πρόσληψης Ατόμων με Αναπηρίες στον Ευρύτερο Δημόσιο Τομέα (Ειδικές Διατάξεις) Νόμος του
- 146(I)/2009 Ερμηνεία
- Στον παρόντα Νόμο, εκτός εάν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια: «άτομο με αναπηρίες» σημαίνει άτομο το οποίο μετά από αξιολόγηση από την ειδική πολυθεματική επιτροπή, όπως προβλέπεται στις διατάξεις των άρθρων 5 και 6 του παρόντος Νόμου, διαπιστώνεται ότι έχει ανεπάρκεια ή μειονεξία η οποία προκαλεί μόνιμο ή απροσδιόριστης διάρκειας σωματικό, διανοητικό ή ψυχικό περιορισμό που μειώνει ουσιωδώς ή αποκλείει τη δυνατότητα εξεύρεσης και διατήρησης κατάλληλης απασχόλησης∙ «διορίζον όργανο» σημαίνει κάθε όργανο το οποίο σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία ή διοικητικές ρυθμίσεις ή πρακτικές που το διέπουν, έχει την αρμοδιότητα πρόσληψης προσώπων σε οποιαδήποτε θέση απασχόλησης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα∙ «ειδική πολυθεματική επιτροπή» σημαίνει την επιτροπή που εγκαθιδρύεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του παρόντος Νόμου∙ «ευρύτερος δημόσιος τομέας» σημαίνει κάθε Υπουργείο, κάθε ανεξάρτητη υπηρεσία ή αρχή ή γραφείο ανεξάρτητου αξιωματούχου, κάθε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή οργανισμό δημοσίου δικαίου, περιλαμβανομένων των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης∙ «θέση απασχόλησης» σημαίνει οποιαδήποτε θέση εισδοχής στον εισαγωγικό βαθμό στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, η πλήρωση της οποίας διέπεται από τους κανόνες είτε του δημοσίου είτε του ιδιωτικού δικαίου αλλά δεν περιλαμβάνει τις θέσεις τηλεφωνητή κατά την έννοια του περί Προσλήψεως Εκπαιδευμένων Τυφλών Τηλεφωνητών στις Θέσεις Τηλεφωνητή στη Δημόσια και Εκπαιδευτική Υπηρεσία και στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου Νόμου καθώς και εκείνες τις θέσεις απασχόλησης στο Στρατό της Δημοκρατίας και στην Εθνική Φρουρά, στην Αστυνομία, στην Πυροσβεστική Υπηρεσία και στις Φυλακές, των οποίων η άσκηση των καθηκόντων απαιτεί απαραιτήτως απουσία κάθε σωματικού, διανοητικού ή ψυχικού περιορισμού∙ «πρόσληψη» περιλαμβάνει διορισμό ή πρόσληψη στον ευρύτερο δημόσιο τομέα∙ «Συμβούλιο» σημαίνει το Παγκύπριο Συμβούλιο για τα Άτομα με Αναπηρίες, που εγκαθιδρύθηκε και λειτουργεί δυνάμει των περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμων του 2000 μέχρι 2007∙ «Τμήμα» σημαίνει το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες που υπάγεται στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων∙ «Υπηρεσία» σημαίνει κάθε τμήμα, υπηρεσία ή τομέα που υπάγεται στους οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα κατά την έννοια του παρόντος Νόμου και. «Υπουργός» σημαίνει τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. 146(I)/2009 Ειδικές διατάξεις για πρόσληψη ατόμων με αναπηρίες σε θέσεις απασχόλησης
- Τηρουμένων των διατάξεων του περί Προσλήψεως Εκπαιδευμένων Τυφλών Τηλεφωνητών στις Θέσεις Τηλεφωνητή στη Δημόσια και Εκπαιδευτική Υπηρεσία και στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου Νόμου, και ανεξάρτητα από τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου νόμου ή κανονισμών ή άλλων διοικητικών ρυθμίσεων ή πρακτικών που καθορίζουν τους κανόνες και τις διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, προσλαμβάνονται σε θέσεις απασχόλησης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, άτομα με αναπηρίες σε ποσοστό 10% του αριθμού των υπό πλήρωση κάθε φορά θέσεων απασχόλησης, νοουμένου ότι ο αριθμός των ατόμων με αναπηρίες που θα έχουν προσληφθεί με βάση τον παρόντα Νόμο δεν υπερβαίνει το 7% του συνόλου των υπηρετούντων υπαλλήλων κατά Υπηρεσία κατά την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της εκάστοτε διαδικασίας πλήρωσης θέσεων έτους ή, στην περίπτωση της Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, κατά την 1η Σεπτεμβρίου του προηγούμενου της εκάστοτε διαδικασίας πλήρωσης θέσεων έτους, και, νοουμένου ότι τα άτομα με αναπηρίες ικανοποιούν σωρευτικά τα πιο κάτω αντικειμενικά κριτήρια: (α) Κατέχουν τα απαιτούμενα προσόντα της υπό πλήρωση θέσης απασχόλησης∙ (β) Επιτυγχάνουν σε τυχόν απαιτούμενες για τη θέση απασχόλησης γραπτές ή/και προφορικές εξετάσεις∙ (γ) Κρίνονται κατάλληλα για την εκτέλεση των καθηκόντων της υπό πλήρωση θέσης απασχόλησης από το αρμόδιο διορίζον όργανο, το οποίο υποχρεούται για το σκοπό αυτό, να λαμβάνει υπόψη και την έκθεση της ειδικής πολυθεματικής επιτροπής που συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 6: Νοείται ότι κατά τον υπολογισμό του ποσοστού του 10% του αριθμού των υπό πλήρωση κάθε φορά θέσεων απασχόλησης, τυχόν δεκαδικοί αριθμοί από 0,5 μέχρι 0,9 στρογγυλοποιούνται στην πλησιέστερη μονάδα προς τα άνω: Νοείται περαιτέρω ότι σε περίπτωση που ο αριθμός των υπό πλήρωση θέσεων απασχόλησης είναι μικρότερος του 5, τότε, για σκοπούς υπολογισμού του ποσοστού του 10% θα λαμβάνεται υπόψη και θα προστίθεται στον αριθμό των υπό πλήρωση θέσεων ο αριθμός των αντίστοιχων θέσεων που πληρώθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη, και για τις οποίες δεν εφαρμόστηκαν οι διατάξεις του παρόντος Νόμου: Νοείται έτι περαιτέρω ότι άτομα με αναπηρίες που λόγω της φύσης της αναπηρίας τους έχουν λάβει από εκπαιδευτικά ιδρύματα της μέσης, ανώτερης ή ανώτατης εκπαίδευσης διευκολύνσεις ή απαλλαγές στην εκμάθηση ή εξέταση σε ξένη γλώσσα θα τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης κατά τις απαιτούμενες γραπτές ή/και προφορικές εξετάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3 (β) και ο βαθμός επιτυχίας τους θα προσαρμόζεται ή σταθμίζεται ανάλογα λαμβανομένης υπόψη της βαθμολογίας τους στα υπόλοιπα θέματα των εξετάσεων, ωσάν στα εξεταζόμενα μαθήματα να μην περιλαμβανόταν εξυπαρχής το εξεταζόμενο μάθημα της ξένης γλώσσας. Άτομα που για τον ίδιο λόγο δεν κατέχουν το απαιτούμενο προσόν της ξένης γλώσσας για την υπό πλήρωση θέση απασχόλησης όπως αναφέρεται στο άρθρο 3(α) θα εξαιρούνται από το απαιτούμενο προσόν της ξένης γλώσσας, νοουμένου ότι κατέχουν όλα τα υπόλοιπα απαιτούμενα προσόντα της υπό πλήρωση θέσης απασχόλησης. 146(I)/2009 105(I)/2018 Ειδικοί κατάλογοι και προτεραιότητα μεταξύ ατόμων με αναπηρίες 4.-
- Το Τμήμα μεριμνά, σε συνεργασία με τις Υπηρεσίες στις οποίες προσλαμβάνονται άτομα με αναπηρίες δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, για την παροχή οικονομικής βοήθειας για την προμήθεια ειδικού υποστηρικτικού τεχνολογικού εξοπλισμού απαραίτητου για την άσκηση των καθηκόντων της θέσης απασχόλησης από τα άτομα με αναπηρίες. 146(I)/2009 Τοποθέτηση σε κατάλληλο σημείο εργασίας
- Ο διοικητικά προϊστάμενος κάθε Υπηρεσίας στην οποία προσλαμβάνεται άτομο με αναπηρίες δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, μεριμνά για την τοποθέτηση του ατόμου με αναπηρίες σε σημείο εργασίας που εξυπηρετεί τόσο τις υπηρεσιακές ανάγκες της Υπηρεσίας όσο και τις ειδικές ανάγκες που προκύπτουν από το είδος και την κατάσταση της αναπηρίας του εν λόγω ατόμου. 146(I)/2009 Αρμοδιότητες του Τμήματος για παρακολούθηση της εφαρμογής του Νόμου 10.-