Υπαναχώρηση από αγορά εξ αποστάσεως: δικαιώματα καταναλωτή και υπόδειγμα δήλωσης
Ο καταναλωτής που αγοράζει προϊόντα ή υπηρεσίες online ή εξ αποστάσεως έχει, υπό προϋποθέσεις, δικαίωμα να υπαναχωρήσει χωρίς να αιτιολογήσει την απόφασή του. Παρακάτω παρουσιάζονται τα βασικά βήματα, οι πρακτικές συνέπειες και ένα έτοιμο προς χρήση υπόδειγμα δήλωσης υπαναχώρησης.
Τι είναι το δικαίωμα υπαναχώρησης
Το δικαίωμα υπαναχώρησης επιτρέπει στον καταναλωτή να αναιρέσει μια σύμβαση που έχει συναφθεί εξ αποστάσεως (π.χ. μέσω διαδικτύου, τηλεφώνου ή καταλόγου) χωρίς να χρειάζεται να δικαιολογήσει την απόφασή του και, κατά κανόνα, χωρίς επιβάρυνση πέραν των προβλεπόμενων εξαιρέσεων.
Οι διαθέσιμες πηγές που έχουμε επεξεργαστεί για την παρούσα ανάλυση αφορούν ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο της ιδιωτικής ασφάλισης και δεν καλύπτουν το γενικό καθεστώς υπαναχώρησης από συμβάσεις εξ αποστάσεως πώλησης αγαθών, όπως αυτό προβλέπεται στη νομοθεσία περί προστασίας καταναλωτή. Για τον ακριβή αριθμό άρθρου, το όνομα του σχετικού νόμου και τη διάρκεια της προθεσμίας υπαναχώρησης σε αγορές αγαθών και υπηρεσιών εξ αποστάσεως, ο αναγνώστης πρέπει να ανατρέξει στο ισχύον κείμενο του νόμου περί προστασίας καταναλωτή (γνωστού και ως Κώδικα Καταναλωτή), καθώς οι διαθέσιμες πηγές δεν το προσδιορίζουν με βεβαιότητα.
Τι προβλέπει η νομοθεσία για ανάλογο δικαίωμα σε άλλους τομείς
Ενδεικτικά της λογικής του θεσμού, στον τομέα της ιδιωτικής ασφάλισης ζωής προβλέπεται δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 30 ημερών από την ημέρα που ο αντισυμβαλλόμενος πληροφορήθηκε τη σύναψη της σύμβασης, όταν εφαρμόζεται το ελληνικό δίκαιο και η σύμβαση έχει διάρκεια μεγαλύτερη των 6 μηνών, σύμφωνα με το 7. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 400/1970. Η υπαναχώρηση επιφέρει την απόσβεση των υποχρεώσεων του αντισυμβαλλομένου που απορρέουν από τη σύμβαση.
Το παράδειγμα αυτό αφορά αποκλειστικά ασφαλιστικές συμβάσεις ζωής και δεν μπορεί να εφαρμοστεί κατ' αναλογία σε αγορές αγαθών ή υπηρεσιών εξ αποστάσεως, καθώς πρόκειται για ειδική ρύθμιση με δικό της πεδίο εφαρμογής. Αναφέρεται εδώ μόνο ενδεικτικά, ώστε ο αναγνώστης να αντιληφθεί ότι το ελληνικό δίκαιο γνωρίζει γενικά τον θεσμό της υπαναχώρησης σε καταναλωτικές συμβάσεις, χωρίς αυτό να υποκαθιστά την ανάγκη επαλήθευσης της ειδικής προθεσμίας που ισχύει για τις εξ αποστάσεως πωλήσεις.
Τι πρέπει να ελέγξετε πριν ασκήσετε υπαναχώρηση
- Την ακριβή προθεσμία υπαναχώρησης που ισχύει για τη συγκεκριμένη κατηγορία σύμβασης, όπως προβλέπεται στον ισχύοντα νόμο περί προστασίας καταναλωτή.
- Την αφετηρία της προθεσμίας (συνήθως από την παραλαβή του προϊόντος ή τη σύναψη της σύμβασης υπηρεσιών).
- Τυχόν εξαιρέσεις από το δικαίωμα υπαναχώρησης (π.χ. εξατομικευμένα προϊόντα, ψηφιακό περιεχόμενο, ευπαθή αγαθά), τις οποίες πρέπει να επαληθεύσετε στο ισχύον κείμενο του νόμου.
- Την υποχρέωση ή μη επιστροφής των εξόδων αποστολής και τυχόν επιβάρυνση για μειωμένη αξία λόγω χρήσης του προϊόντος.
- Τον τρόπο και τον χρόνο επιστροφής των χρημάτων από τον προμηθευτή μετά την παραλαβή ή απόδειξη αποστολής του προϊόντος.
Πρακτικές συνέπειες της υπαναχώρησης
Η άσκηση του δικαιώματος υπαναχώρησης, όταν είναι έγκυρη και εμπρόθεσμη, οδηγεί κατ' αρχήν στην ανατροπή της σύμβασης, στην υποχρέωση επιστροφής του προϊόντος από τον καταναλωτή και στην αντίστοιχη υποχρέωση επιστροφής του τιμήματος από τον προμηθευτή.
Καθώς οι διαθέσιμες πηγές δεν προσδιορίζουν το ακριβές χρονικό πλαίσιο και τις λεπτομέρειες επιστροφής χρημάτων και αγαθών για τις εξ αποστάσεως συμβάσεις πώλησης, συνιστάται ισχυρά η επαλήθευση των όρων αυτών στο ισχύον κείμενο της σχετικής νομοθεσίας πριν από κάθε ενέργεια.
Διαδικασία βήμα προς βήμα
- Εντοπίστε την ημερομηνία παραλαβής του προϊόντος ή σύναψης της σύμβασης υπηρεσίας, ώστε να υπολογίσετε την προθεσμία υπαναχώρησης.
- Επαληθεύστε στο ισχύον κείμενο του νόμου περί προστασίας καταναλωτή αν η συγκεκριμένη σύμβασή σας εμπίπτει σε κάποια εξαίρεση από το δικαίωμα υπαναχώρησης.
- Συμπληρώστε και αποστείλετε τη δήλωση υπαναχώρησης στον προμηθευτή, κατά προτίμηση με τρόπο που αποδεικνύει την αποστολή και την ημερομηνία.
- Επιστρέψτε το προϊόν στον προμηθευτή εντός της προθεσμίας που προβλέπεται και διατηρήστε αποδεικτικό αποστολής.
- Παρακολουθήστε την επιστροφή του τιμήματος από τον προμηθευτή και, σε περίπτωση καθυστέρησης, ζητήστε γραπτώς την τήρηση της νόμιμης προθεσμίας.
Υπόδειγμα Δήλωσης Υπαναχώρησης από Σύμβαση εξ Αποστάσεως
Προς: [επωνυμία προμηθευτή/επιχείρησης] Διεύθυνση: [διεύθυνση προμηθευτή] Email: [email προμηθευτή, εφόσον υπάρχει] Από: [ονοματεπώνυμο καταναλωτή] Διεύθυνση: [διεύθυνση καταναλωτή] Τηλέφωνο: [τηλέφωνο] Email: [email καταναλωτή] Θέμα: Δήλωση υπαναχώρησης από σύμβαση εξ αποστάσεως Με την παρούσα σας γνωστοποιώ ότι υπαναχωρώ από τη σύμβαση [περιγραφή προϊόντος/υπηρεσίας] που συνήφθη στις [ημερομηνία σύναψης σύμβασης / παραγγελίας] και παρελήφθη στις [ημερομηνία παραλαβής προϊόντος, εφόσον πρόκειται για αγαθό]. Στοιχεία παραγγελίας: - Αριθμός παραγγελίας: [αριθμός] - Περιγραφή προϊόντος/υπηρεσίας: [περιγραφή] - Τιμή που καταβλήθηκε: [ποσό] ευρώ - Τρόπος πληρωμής: [τρόπος πληρωμής] Παρακαλώ να προβείτε στην επιστροφή του καταβληθέντος ποσού των [ποσό] ευρώ, με τον ίδιο τρόπο πληρωμής που χρησιμοποιήθηκε αρχικά, εκτός εάν συμφωνήσουμε άλλως, εντός της νόμιμης προθεσμίας. Το προϊόν θα σας επιστραφεί/έχει ήδη επιστραφεί στις [ημερομηνία αποστολής] στη διεύθυνση: [διεύθυνση επιστροφής]. [Τόπος], [ημερομηνία] Υπογραφή: [ονοματεπώνυμο]
Πηγές από το σώμα κειμένων Europaius
Ανάλυση εγγράφου →Υποδείγματα συμβάσεωνΤο Europaius στην AI σας
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η ακριβής προθεσμία υπαναχώρησης από online αγορά;
Οι διαθέσιμες πηγές δεν προσδιορίζουν την ακριβή προθεσμία για συμβάσεις πώλησης αγαθών ή υπηρεσιών εξ αποστάσεως· ελέγξτε το ισχύον κείμενο του νόμου περί προστασίας καταναλωτή για τον ακριβή αριθμό ημερών.
Χρειάζεται να αιτιολογήσω την υπαναχώρησή μου;
Κατά τη γενική λογική του θεσμού της υπαναχώρησης, δεν απαιτείται αιτιολόγηση, όμως η ακριβής διατύπωση για τις εξ αποστάσεως συμβάσεις πρέπει να επαληθευτεί στον ισχύοντα νόμο.
Ποιος επιβαρύνεται με τα έξοδα επιστροφής του προϊόντος;
Το ζήτημα αυτό ρυθμίζεται από τον νόμο περί προστασίας καταναλωτή και δεν προσδιορίζεται στις πηγές που εξετάστηκαν· συνιστάται έλεγχος του ισχύοντος κειμένου πριν την επιστροφή.
Υπάρχουν εξαιρέσεις από το δικαίωμα υπαναχώρησης;
Ναι, κατά κανόνα προβλέπονται εξαιρέσεις (π.χ. εξατομικευμένα προϊόντα, ψηφιακό περιεχόμενο), όμως ο ακριβής κατάλογος πρέπει να αναζητηθεί στο ισχύον κείμενο του σχετικού νόμου, καθώς δεν περιλαμβάνεται στις πηγές που επεξεργαστήκαμε.