21. ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Αριθ. Αιβ/8577 της 8/8 Σεπτ. 1983 (ΦΕΚ Β΄ 526) (Διόρθ. Σφαλμ. στο ΦΕΚ Β΄ 672/21 Νοεμ. 1983) Υγειονομικός έλεγ

21. ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Αριθ. Αιβ/8577 της 8/8 Σεπτ. 1983 (ΦΕΚ Β΄ 526) (Διόρθ. Σφαλμ. στο ΦΕΚ Β΄ 672/21 Νοεμ. 1983) Υγειονομικός έλεγχος των αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας των εγκαταστάσεων επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, καθώς και των γενικών και ειδικών όρων ιδρύσεως και λειτουργίας των εργαστηρίων και καταστημάτων τροφίμων η/ και ποτών. Έχοντας υπόψη: 1.Τον Α.Ν. 2520/40 «περί Υγειονομικών Διατάξεων». 2.Το Π.Δ. 544/77 «περί Οργανισμού του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών». 3.Το άρθρο 14 Ν. 1266/82, που τροποποίησε το άρθρο 12 Ν. 400/76 «περί Υπουργικού Συμβουλίου και Υπουργείων». 4.Την κοινή απόφαση του Προέδρου της Κυβερνήσεως και του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας Υ188/22.4.83 για την ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Υγείας και Πρόνοιας (ΦΕΚ 248/83 τ. Β΄). 5.Την Υγειονομική Διάταξη Αιβ/11261/81 με θέμα «Υγειονομικός έλεγχος, γενικοί όροι ιδρύσεως και λειτουργίας των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων η/ και ποτών και ειδικοί όροι ιδρύσεως και λειτουργίας των καταστημάτων τροφίμων η/ και ποτών». (ΦΕΚ 46/8.2.82. τ. Β΄). 6.Τα σχετικά έγγραφα των Περιφερειακών Υγειονομικών Υπηρεσιών και Επαγγελματικών Οργανώσεων, στα οποία διατυπώνονται προτάσεις για την τροποποίηση της Αιβ/11261/81 Υγειονομικής Διατάξεως, αποφασίζουμε: Αντικαθιστούμε την Αιβ/11261/81 Υγειονομική Διάταξη με την παρούσα όμοια, η οποία θα ισχύει σε όλη την Επικράτεια. Σελ. 376,14(β) Τεύχος Ι-9-3 Σελ. 70 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Υγειονομικός έλεγχος. Άρθρο 1. Ορισμοί. 1.«Υγειονομικός έλεγχος» είναι η λεπτομερής εξέταση από τις αρμόδιες Υγειονομικές Υπηρεσίες των τροφίμων ζωϊκής η φυτικής προελεύσεως, και των ποτών, καθώς και των αντικειμένων. των χώρων και των εγκαταστάσεων, που παρουσιάζουν υγειονομικό ενδιαφέρον, όπως αναλυτικά περιγράφονται κατωτέρω, στο άρθρο 2, για να διαπιστωθούν τυχόν δυσμενείς επιδράσεις στη δημόσια Υγεία και στο περιβάλλον γενικότερα. Σκοπός του Υγειονομικού ελέγχου είναι η προστασία της Δημόσιας Υγείας. 2.»Υγειονομική Υπηρεσία» καλείται η αρμόδια για τα θέματα Δημοσίας Υγείας Υπηρεσία του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας, που βρίσκεται σε κάθε νομό, άσχετα από τη διοικητική της εξάρτηση. άρθρ. 7 της παρούσας σχεδιαγράμματα σε δύο αντίτυπα, στα οποία έχουν αποτυπωθεί με ακρίβεια οι χώροι, οι προοριζόμενοι για την εγκατάσταση της υπό ίδρυση επιχειρήσεως, και, απαραίτητα, θα φαίνεται το ύψος και το εμβαδόν τούτων, καθώς και αν ο χώρος είναι σε ισόγειο, υπόγειο ή όροφο. Πέρα από τα σχεδιαγράμματα αυτά, η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί, αν χρειασθεί, να ζητήσει από τον ενδιαφερόμενο να της προσκομίσει και άλλα επί σημα στοιχεία, όπως είναι, σε περιπτώσεις υπόγειου χώρου, η βεβαίωση της Υπηρεσίας Πολεοδομίας ότι ο χώρος αυτός είναι κυρίας χρήσεως προοριζόμενος για κατάστημα. 3.-Με βάση τα ανωτέρω σχεδιαγράμματα και άλλα στοιχεία ή, αν σε εξαιρετικές περιπτώσεις χρειασθεί, και με επιτόπιο έλεγχο από αρμόδιο υπάλληλο, η Υγειονομική Υπηρεσία εξετάζει αν ο χώρος, που προορίζεται για την εγκατάσταση της υπό ίδρυση επιχειρήσεως, προσφέρεται κατ’ αρχήν για τον σκοπό αυτόν (επαρκές εμβαδόν και ύψος, χώρος κυρίας χρήσεως κλπ.). Αν το αποτέλεσμα της ανωτέρω εξετάσεως είναι θετικό, η αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία υποδεικνύει στον ενδιαφερόμενο τις αναγκαίες βελτιώσεις ή πρόσθετες κατασκευές, που ενδεχομένως πρέπει να κάνει ακόμη, και ενημερώνει αυτόν για τις σχετικές διατάξεις της παρούσας ή/και άλλων Υγειονομικών Δ/ξεων, Δ/μάτων κλπ., που αναφέρονται στη συγκρότηση και στον εξοπλισμό του υπό ίδρυση καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου, ώστε τελικά οι χώροι, η συγκρότηση και ο εξοπλισμός τούτου να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της σχετικής Υγειονομικής Νομοθεσίας. 4.-Οι τυχόν υποδεικνυόμενες κατασκευές και βελτιώσεις των χώρων και, απαραίτητα, οι απαιτούμενοι, σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις της παρούσας ή άλλης Υγειονομικής Διατάξεως, Δ/ματος κλπ., χώροι και τα εμβαδά τούτων, ο αναγκαίος αριθμός των αποχωρητηρίων κλπ. θα σημειώνονται στα προσκομιζόμενα από τον ενδιαφερόμενο σχεδιαγράμματα, τα οποία θα υπογράφονται από τον αρμόδιο υπάλληλο, που ασχολήθηκε με την εξέταση τούτων και την παροχή των ανωτέρω πληροφοριών, και από τον Προϊστάμενο της Υγειονομικής Υπηρεσίας. Το ένα από τα σχεδιαγράμματα αυτά επιστρέ(Αντί για τη σελ. 376,209) Σελ. 376,209(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 19 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 φεται στον ενδιαφερόμενο και το άλλο παραμένει στο αρχείο της Υγειονομικής Υπηρεσίας σε ιδιαίτερο φάκελλο, που από τη στιγμή αυτή δημιουργείται (άρθρο 8 παρ. 9). Οι αρμόδιοι υπάλληλοι, που υπογράφουν τα ανωτέρω σχεδιαγράμματα, είναι υπεύθυνοι, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της διοικητικής Νομοθεσίας, για τη σωστή πληροφόρηση των ενδιαφερόμενων, ενεργώντας με ακρίβεια μέσα στα πλαίσια των διατάξεων της παρούσας ή άλλης σχετικής Υγειονομικής Διατάξεως, Διατάγματος κλπ. 5.-Το αποτέλεσμα του ανωτέρω προελέγχου δεν δεσμεύει την αρμόδια Υγειονομική Επιτροπή ή, εν ελλείψει, την Υγειονομική Υπηρεσία κατά τον τελικό υγειονομικό έλεγχο του καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου, στο οποίο αναφέρεται τούτο, για τη χορήγηση της ζητούμενης άδειας λειτουργίας αυτού, αν διαπιστωθεί ότι ο ενδιαφερόμενος δεν συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις, που σημείωσε στο σχεδιάγραμμα η Υγειονομική Υπηρεσία κατά τον ανωτέρω προέλεγχο, και γενικά με τις απαιτήσεις της σχετικής Υγειονομικής Νομοθεσίας, που ισχύει κατά την ημέρα που έγινε ο προέλεγχος, ή ότι τα στοιχεία που είχε προσκομίσει κατά τον προέλεγχο στην Υγειονομική Υπηρεσία ήταν ανακριβή. Επίσης, το αποτέλεσμα του ανωτέρω προελέγχου δεν δεσμεύει την αρμόδια Αστυνομική Αρχή για τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας του νεοϊδρυόμενου καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου, στο οποίο αναφέρεται τούτο, αν δεν συντρέχουν και οι όροι και προϋποθέσεις, που επιβάλλονται από άλλες, πλην των Υγειονομικών Διατάξεων, διατάξεις Νόμων, Διαταγμάτων, Αστυνομικών Διατάξεων κλπ. (Πολεοδομικές Διατάξεις, Πυροσβεστικές Διατάξεις, διατάξεις που αποβλέπουν στην προστασία της ασφάλειας, της ησυχίας και ανέσεως των πολιτών, κλπ.) για τους οποίους ο ενδιαφερόμενος πρέπει, πριν από τον ανωτέρω υγειονομικό προέλεγχο, να συμβουλεύεται και την οικεία Αστυνομική Αρχή και κάθε άλλη αρμόδια Κρατική Υπηρεσία (Πολεοδομίας, Πυροσβεστική κ.α.). Σελ. 376,210(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 20 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός Άρθρο 10 Διάθεση μέσου κινήσεως των αρμόδιων υπαλλήλων από τον ενδιαφερόμενο. 1.-Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες δεν υπάρχουν δυνατότητες κινήσεως των αρμόδιων υπηρεσιακών Οργάνων με έξοδα του Δημοσίου ( εξάντληση πιστώσεων οδοιπορικών εξόδων, αδυναμία κινήσεως υπηρεσιακών οχημάτων κλπ.), για την έγκαιρη άσκηση υγειονομικού ελέγχου ή προελέγχου νεοϊδρυομένου καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος, εφόσον ο ενδιαφερόμενος επείγεται για τη διενέργεια του ανωτέρω ελέγχου ή προελέγχου των εγκαταστάσεων της επιχειρήσεως του, μπορεί, καταθέτοντας στην Υγειονομική Υπηρεσία σχετική δήλωση Ν.Δ. 105/69, να ζητήσει τη μεταφορά τον αρμόδιων υπαλλήλων για τον σκοπό αυτόν με μεταφορικό μέσο, που θα διαθέσει ο ίδιος. 2.-Η δήλωση του ενδιαφερόμενου τίθεται υπό την κρίση του Προϊσταμένου της Υγειονομικής Υπηρεσίας. οποίος συνεκτιμώντας και τις άλλες υπηρεσιακές ανάγκες αποφασίζει τελικά για ην ικανοποίηση ή μη του ανωτέρω αιτήματος. Άρθρο 11 Απαγόρευση λειτουργίας και ανάκληση αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστάσίου υγειονομικού ενδιαφέροντος. 1.-Με την επιφύλαξη των διατάξεων της εκάστοτε ισχύουσας σχετικής νομοθεσίας για την επιβολή ποινικών ή διοικητικών κυρώσεων στους παραβάτες της παρούσας ή άλλων Υγειονομικών Διατάξεων, ο οικείος Νομάρχης με απόφαση του, η οποία εκδίδεται βάσει πλήρως αιτιολογημένης γνωμοδοτήσεως της αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής ή, εν ελλείψει, της οικείας Υγειονομικής Υπηρεσίας, μπορεί να απαγορεύσει προσωρινά ή οριστικά τη λειτουργία καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος, αν διαπιστωθεί παράβαση συγκεκριμένων διατάξεων της παρούσας η/και άλλων σχετικών Υγειονομικών Διατάξεων, Διαταγμάτων κλπ., εξαιτίας της οποίας τούτο λειτουργεί κάτω από απαράδεκτες υγειονομικές συνθήκες σε σημείο, που να απειλείται η δημόσια υγεία. Η κατά το προηγούμενο εδάφιο επιβαλλόμενη απαγόρευση της λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος αποτελεί προληπτικό μέτρο, το οποίο αποβλέπει στην προστασία της δημόσιας υγείας, και συνεπώς η διάρκεια αυτής θα είναι ανάλογη με το χρονικό διάστημα, που απαιτείται για την εκτέλεση ορισμένων εργασιών βελτιώσεως των απαράδεκτων συνθηκών λειτουργίας των εγκαταστάσεων της επιχειρήσεως, σύμφωνα με τις υποδείξεις της Υγειονομικής Επιτροπής ή, εν ελλείψει, της Υγειονομικής Υπηρεσίας, ώστε να εξασφαλίζεται η δημόσια υγεία (προσωρινή απαγόρευση).Η επιβαλλόμενη απαγόρευση της λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος θα είναι οριστική σε περιπτώσεις τεχνικής ή άλλης αδυναμίας εκτελέσεως των κρινομένων ως απαραίτητων εργασιών βελτιώσεως των απαράδεκτων συνθηκών λειτουργίας τούτου, η συνέχιση της οποίας μπορεί να προκαλέσει κίνδυνο στη δημόσια υγεία. (Αντί για τη σελ. 376,211) Σελ. 376,211(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 21 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 2.-Η ανωτέρω απόφαση του Νομάρχη κοινοποιείται και στην οικεία Αστυνομική Αρχή, η οποία ακολούθως σφραγίζει το κατάστημα ή εργαστήριο ή εργοστάσιο, στο οποίο αναφέρεται η απόφαση, σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας σχετικής Νομοθεσίας. 3.-Σε περίπτωση προσωρινής κατά τα ανωτέρω απαγορεύσεως της λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου, αν ο ενδιαφερόμενος καταθέσει υπεύθυνη δήλωση Ν.Δ. 105/69 ότι δεν θα θέσει τούτο σε λειτουργία, η Αστυνομική Αρχή, κατόπιν σύμφωνης γνώμης και της Υγειονομικής Υπηρεσίας, επιτρέπει το άνοιγμα των θυρών του ανωτέρω καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου με αποκλειστικό σκοπό την εκτέλεση των εργασιών που υπέδειξε η αρμόδια Υγειονομική Επιτροπή ή η Υγειονομική Υπηρεσία για τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας του. 4.-Η προσωρινή απαγόρευση της λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος αναστέλλεται με νεώτερη απόφαση του Νομάρχη, εκδιδόμενη κατόπιν νεώτερης πλήρως αιτιολογημένης γνωμοδοτήσεως της αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής ή, εν ελλείψει, της Υγειονομικής Υπηρεσίας, αν διαπιστωθεί ότι έχουν γίνει οι απαραίτητες βελτιωτικές εργασίες για την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας τούτου. 5.-Αν η επιβαλλόμενη απαγόρευση της λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος είναι οριστική, η οικεία Αστυνομική Αρχή, μετά την παραλαβή της κατά την παρ. 1 εκδιδόμενης αποφάσεως του Νομάρχη, ανακαλεί οριστικά την άδεια λειτουργίας τούτου. 6.-Η Αστυνομική Αρχή, κατόπιν αιτιολογημένης γνωμοδοτήσεως της αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής ή, εν ελλείψει, της Υγειονομικής Υπηρεσίας, ανακαλεί την άδεια ιδρύσεως και λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος, αν διαπιστωθεί ότι για την απόκτησή της ο νομέας αυτού παραπλάνησε οπωσδήποτε τα αρμόδια υπηρεσιακά Όργανα σε σημείο που να του χορηγηθεί τελικά η ανωτέρω άδεια κατά παρέκκλιση αναφερόμενων σε ουσιώδεις υγειονομικούς όρους και προϋποθέσεις διατάξεων της εκάστοτε ισχύουσας σχετικής νομοθεσίας Σελ. 376,212(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 22 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός 7.-Πριν από την επιβολή του μέτρου της προσωρινής ή οριστικής απαγορεύσεως της λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος (ή άλλων διοικητικών μέτρων προβλεπόμενων από την εκάστοτε ισχύουσα σχετική νομοθεσία), ο Νομάρχης καλεί εγγράφως σε ακρόαση των ενδιαφερόμενο, ο οποίος οφείλει να απολογηθεί εντός προθεσμίας δέκα το πολύ ημερών από την ημέρα επιδόσεως σ’ αυτόν του σχετικού εγγράφου, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρ. 8 του παρόντος άρθρου. Μετά την απολογία του ενδιαφερόμενου ο Νομάρχης δίνει εντολή στη Β΄/θμια Υγειονομική Επιτροπή ή, εν ελ λείψει, στον Προϊστάμενο της Υγειονομικής Υπηρεσίας να εξετάσει το κατάστημα ή εργαστήριο ή εργοστάσιο τούτου. Η Β΄/θμια Υγειονομική Επιτροπή ή ο Προϊστάμενος της Υγειονομικής Υπηρεσίας, αν κατά την επανεξέταση του ανωτέρω καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου διαπιστώσει ότι είναι κατορθωτή η εκτέλεση των απαραίτητων βελτιωτικών εργασιών για την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας του και εφόσον θα κρίνει ότι η επί βραχύ χρονικό διάστημα συνέχιση της λειτουργίας του από τις ίδιες συνθήκες δεν απειλεί άμεσα τη δημόσια υγεία, μπορεί να υποδείξει στον ενδιαφερόμενο τις συγκεκριμένες βελτιώσεις, που πρέπει να κάνει στις εγκαταστάσεις της επιχειρήσεως του, τάσσοντας εύλογη προθεσμία, ανάλογα με το μέγεθος των βελτιώσεων και τη σοβαρότητα του προβλήματος, που δημιουργείται από την πλημμελή λειτουργία τούτων. Η προθεσμία αυτή για κανένα λόγο δεν θα υπερβαίνει τις δεκαπέντε μέρες. 8.-Σε λίαν εξαιρετικές περιπτώσεις, αν από πλήρως αιτιολογημένη γνωμοδότηση της αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής ή, εν ελλείψει, της Υγειονομικής Υπηρεσίας προκύπτει ότι από τη λειτουργία καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος κινδυνεύει άμεσα η δημόσια υγεία, ο Νομάρχης εκδίδει την αναφερόμενη στην παρ. 1 του παρόντος άρθρου απόφαση του για την προσωρινή απαγόρευση της λειτουργίας του ανωτέρω καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου, εκτελούμενη αμέσως από την οικεία Αστυνομική Αρχή, και ταυτόχρονα κινεί την περιγραφόμενη στην προηγούμενη παράγραφο διαδικασία, μετά την ολοκλήρωση της οποίας θα αποφασίσει για την οριστική η την προσωρινή, για ορισμένο χρόνο, απαγόρευση της λειτουργίας τούτου. Άρθρο 12 Βιβλία Υγειονομικών Επιθεωρήσεων 1.-Σε κάθε κατάστημα ή εργαστήριο ή εργοστάσιο υγειονομικού ενδιαφέροντος θα υπάρχει Βιβλίο Υγειονομικών Επιθεωρήσεων ενιαίου τύπου, το οποίο θα περιέχει 50 τουλάχιστον «Εκθέσεις Υγειονομικού Ελέγχου», σαν το επισυναπτόμενο υπόδειγμα Α΄. 2.-Το ανωτέρω Βιβλίο Υγειονομικών Επιθεωρήσεων θα είναι αριθμημένο και θεωρημένο από την αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία στην τελευταία σελίδα του (υπόδειγμα Β΄), στην οποία θα καταχωρούνται και τα στοιχεία της άδειας λειτουργίας του καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου, καθώς και τα στοιχεία της ταυτότητας του προσώπου, στο όνομα του οποίου έχει εκδοθεί αυτή, ή, αν η άδεια έχει εκδοθεί στο όνομα εταιρικής επι(Αντί για τη σελ. 376,213) Σελ. 376,213(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 23 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 χειρήσεως, τα στοιχεία ταυτότητας του εταίρου που έχει ορισθεί με πράξη της επιχειρήσεως ως υπεύθυνος εκπρόσωπος αυτής. 3.-Το Βιβλίο Υγειονομικών Επιθεωρήσεων είναι επίσημο δημόσιο έγγραφο, για την καλή δε διατήρηση τούτου ή την τυχόν απώλεια, ή καταστροφή ή παραποίηση του ευθύνεται ο κάτοχός του ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του . 4.-Όταν εξαντληθούν όλες οι σελίδες του Βιβλίου Υγειονομικών Επιθεωρήσεων ο κάτοχός του ή ο νόμιμος εκπρόσωπος τούτου πρέπει να φροντίσει για την έγκαιρη αντικατάστασή του από την αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία, στην οποία παρουσιάζει το παλαιό όμοιο. Το παλαιό Βιβλίο Υγειονομικών Επιθεωρήσεων διατηρείται στο κατάστημα ή εργαστήριο ή εργοστάσιο και επιδεικνύεται στα αρμόδια Όργανα Υγειονομικού Ελέγχου όταν ζητηθεί. Αντικατάσταση του Βιβλίου Υγειονομικών Επιθεωρήσεων γίνεται και σε περιπτώσεις μερικής ή ολοσχερούς καταστροφής ή απωλείας του , κατόπιν καταθέσεως στην Υγειονομική Υπηρεσία, επί μεν μερικής καταστροφής του, του μερικώς καταστραμμένου Βιβλίου, επί δε ολοσχερούς καταστροφής ή απωλείας του, υπεύθυνης δηλώσεως Ν.Δ. 105/69 του κατόχου του στην οποία θα φαίνεται ότι τούτο έχει καταστραφεί ολοσχερώς ή έχει χαθεί. 5.-Για τη θεώρηση του Βιβλίου Υγειονομικών Επιθεωρήσεων ο ενδιαφερόμενος θα προσκομίζει στην Υγειονομική Υπηρεσία απαραίτητα και την άδεια λειτουργίας του καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου του και το δελτίο της Αστυνομικής ταυτότητάς του. 6.-Η Υγειονομική Υπηρεσία τηρεί ευρετήριο, στο οποίο καταχωρούνται τα εκάστοτε θεωρούμενα Βιβλία Υγειονομικών Επιθεωρήσεων κατά αλφαβητική σειρά των επωνύμων των κατόχων τους, ώστε να μπορεί να διαπιστώνεται εύκολα αν έχει εκδοθεί στο παρελθόν τέτοιο Βιβλίο για την ίδια επιχείρηση και να αποφεύγεται η έκδοση περισσότερων από ένα Βιβλίων Υγειονομικών Επιθεωρήσεων. Για να γίνεται ευχερέστερα ο ανωτέρω έλεγχος η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί να διατηρεί ιδιαίτερο ευρετήριο για κάθε έναν από τους τομείς, στους οποίους έχει χωρίσει την περιοχή της. Σελ. 376,214(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 24 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός Άρθρο 13 Εγγραφές στο Βιβλίο Υγειονομικών Επιθεωρήσεων 1.-Μετά τη λήξη του υγειονομικού ελέγχου καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος, ο αρμόδιος υγειονομικός υπάλληλος καταχωρεί στο Βιβλίο Υγειονομικών Επιθεωρήσεων τις διαπιστώσεις, που έκανε κατά τον έλεγχό του, τις τυχόν υποδείξεις του για τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας των εγκαταστάσεων της επιχειρήσεως, ορίζοντας για τον σκοπό αυτόν εύλογη προθεσμία, και τον χαρακτηρισμό του ανωτέρω καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου, ανάλογα με τις διαπιστώσεις του. 2.-Αναλυτικότερα, κατάστημα ή εργαστήριο ή εργοστάσιο υγειονομικού ενδιαφέροντος χαρακτηρίζεται ανάλογα με τις διαπιστώσεις του αρμόδιου Υγειονομικού Υπαλλήλου κατά τον υγειονομικό έλεγχό του: α)Ως ΚΑΘΑΡΟ, αν οι συνθήκες λειτουργίας του είναι από υγειονομικής απόψεως λίαν ικανοποιητικές, ώστε να εξασφαλίζεται πλήρως η δημόσια υγεία. β)Ως ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΟ, αν οι συνθήκες λειτουργίας του δεν είναι από υγειονομικής απόψεως λίαν ικανοποιητικές, λόγω ατελούς καθαριότητας των χώρων ή του εξοπλισμού ή του προσωπικού του ή εξαιτίας ελλείψεων, που έχουν επισημανθεί στους χώρους και στη συγκρότηση του, ή παραλείψεων , του προσωπικού του κατά τη λειτουργία του και εφόσον δεν κινδυνεύει άμεσα η δημόσια υγεία. γ)Ως ΑΚΑΘΑΡΤΟ, αν τούτο λειτουργεί κάτω από υγειονομικώς απαράδεκτες συνθήκες, εξαιτίας των οποίων μπορεί να προκληθεί κίνδυνος σε βάρος της δημόσιας υγείας, ή αν έχει χαρακτηρισθεί συνεχώς κατά τους δύο προηγούμενους υγειονομικούς ελέγχους και για τις ίδιες ελλείψεις ή παραλείψεις ως ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΟ και διαπιστώνεται ότι δεν καταβάλλονται προσπάθειες βελτιώσεως των συνθηκών λειτουργίας του. 3.-Ο χαρακτηρισμός καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος ως ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΟΥ ή ΑΚΑΘΑΡΤΟΥ πρέπει να αιτιολογείται απόλυτα. Τέτοιος χαρακτηρισμός είναι απαράδεκτος αν δεν είναι τεκμηριωμένος και αν στην εγγραφή του αρμόδιου υπαλλήλου δεν περιγράφονται οι παραβάσεις, τις οποίες διαπίστωσε κατά τον υγειονομικό έλεγχο και εξαιτίας των οποίων κατέληξε στον χαρακτηρισμό αυτόν. Γενικά, ο χαρακτηρισμός καταστήματος ή εργαστηρίου ή εργοστασίου υγειονομικού ενδιαφέροντος θα αποτελεί το τελικό αποτέλεσμα των διαπιστώσεων του αρμόδιου υγειονομικού υπαλλήλου κατά τον έλεγχο, που ενήργησε σ’ αυτό. 4.-Αν κατάστημα ή εργαστήριο ή εργοστάσιο υγειονομικού ενδιαφέροντος χαρακτηρισθεί ως ΑΚΑΘΑΡΤΟ, ο νομέας τούτου ή άλλο νόμιμα εξουσιοδοτημένο, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 4 της παρούσας, πρόσωπο μηνύεται, κατόπιν καταθέσεως στην αρμόδια κατά τον Νόμο Αρχή Εκθέσεως Υγειονομικής Επιθεωρήσεως (υπόδειγμα Γ΄) των εγκαταστάσεων της επιχειρήσεως, συνταγμένης από τον Υγειονομικό υπάλληλο, που ενήργησε τον έλεγχο. (Αντί για τη σελ. 376,215(α) Σελ. 376,215(β) Τεύχος 1236-Σελ. 55 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός Βιβλιάρια Υγείας Προσωπικού «Άρθρ.14.-1.Όσοι ασκούν ή επιθυμούν να ασκήσουν το επάγγελμα του χειριστή τροφίμων ή ποτών, είτε ως ειδικοί επαγγελματίες, είτε ως υπάλληλοι ή εργάτες ή βοηθοί αυτών ή απασχολούνται με οποιαδήποτε σχέση σε ξενοδοχεία, δημόσια λουτρά, καθαριστήρια, κομμωτήρια, κουρεία, εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία, καφενεία και άλλες επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, παρέχοντας τις υπηρεσίες τους στο Κοινό, πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με Βιβλιάριο Υγείας, στο οποίο θα βεβαιώνεται ότι ο κάτοχός του, πέρασε από ιατρική εξέταση και δεν βρέθηκε να πάσχει από μεταδοτικό ή άλλο νόσημα μη συμβατό με την απασχόλησή του. Έλαβε επίσης γνώση της υποχρεώσεώς του για άμεση δήλωση στον θεράποντα γιατρό του ΙΚΑ ή στον ιατρό οικείου Ασφαλιστικού Φορέα του ή της υγειονομικής υπηρεσίας ή της επιχείρησης αν παρουσιάσει συμπτώματα ενός από τα επόμενα νοσήματα: -Διάρροια οποιασδήποτε διάρκειας και εντάσεως -Βήχα, καταρροή με πυρετό -Εξάνθημα δερματικό, πληγές, δοθιήνα/ες, εγκαύματα κ.α. δερματικές διαταραχές -Εμπύρετο νόσημα το οποίο διαρκεί περισσότερο από 3 ημέρες. Οι γυναίκες ή άλλα πρόσωπα, που ασκούν το επάγγελμα συνοδού θαμώνων στα μπαρ, καμπαρέ, εντευκτήρια και άλλα παρόμοια καταστήματα για κατανάλωση ποτών (κονσοματρίς), οφείλουν να έχουν εφοδιαστεί με το ανωτέρω Βιβλιάριο Υγείας και να υποβάλλονται στις ιατρικές εξετάσεις, που κατά την κρίση και σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και της εκάστοτε ισχύουσας σχετικής νομοθεσίας επιβάλλει η Υγειονομική Υπηρεσία. 2.Σε άτομα που πάσχουν από νόσημα μη συμβατό με την εργασία τους δεν χορηγείται βιβλιάριο Υγείας μέχρις οριστικής αποκαταστάσεως της υγείας τους, διαπίστωση η οποία γίνεται από αρμόδιες Υγειονομικές Υπηρεσίες σύμφωνα με τα εκάστοτε ιατρικά δεδομένα και τις τυχόν απαραίτητες παρακλινικές εξετάσεις. 3.Το ανωτέρω Βιβλιάριο Υγείας εκδίδεται από την οικεία Υγειονομική Υπηρεσία,. Για το σκοπό αυτόν ο ενδιαφερόμενος εξετάζεται από τον ιατρό της ανωτέρω υπηρεσίας ή από άλλο Κρατικό Ιατρό ή Ιατρό Ν.Π.Δ.Δ., που θα ορίζεται με απόφαση του οικείου Νομάρχη. 4.Για την απόκτηση του Βιβλιαρίου Υγείας οι εργαζόμενοι σε καταστήματα ή εργαστήρια ή εργοστάσια υγειονομικού ενδιαφέροντος υποβάλλονται υποχρεωτικά μεν σε ιατρική κλινική εξέταση, σε παρακλινικές εξετάσεις δε κατά την κρίση του εξεταστή Ιατρού. Οι εξετάσεις αυτές θα επαναλαμβάνονται κάθε φορά που κρίνεται σκόπιμο από την αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία ή τον εξεταστή Ιατρό. Οι προαναφερόμενες παρακλινικές εξετάσεις θα γίνονται απαραίτητα σε Κρατικά Εργαστήρια ή σε εργαστήρια Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων Ν.Π.Δ.Δ., ή Ν.Π.Ι.Δ. του νομού ή σε εργαστήρια Ασφαλιστικών Οργανισμών δωρεάν εφόσον η ισχύουσα σχετική Νομοθεσία παρέχει αυτή τη δυνατότητα, ή σε αντίθετη περίπτωση, με έξοδα του εν διαφερομένου. Εξειδικευμένες παρακλινικές εξετάσεις θα γίνονται σε ειδικά Κέντρα ή ιδρύματα τα οποία διαθέτουν τη σχετική πείρα και το εξειδικευμένο προσωπικό. Τα ανωτέρω εργαστήρια οφείλουν να καταχωρούν τα αποτελέσματα των εξετάσεων, που ενήργησαν στην οικεία σελίδα του βιβλιαρίου, που έχει τον τίτλο «Δελτίο αποτελεσμάτων ιατρικών ή εργαστηριακών εξετάσεων». 5.Η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί, όταν κρίνει σκόπιμο, να υποχρεώσει τους απασχολούμενους στα καταστήματα, εργαστήρια και εργοστάσια Υγειονομικού ενδιαφέροντος να υποστούν τους εκάστοτε επιβαλλόμενους από αυτήν προφυλακτικούς εμβολιασμούς. 6.Το βιβλιάριο Υγείας θεωρείται αφού συμπληρωθούν πέντε έτη από την ημερομηνία εκδόσεώς του ή της τελευταίας θεωρήσεώς του. 7.Η αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία τηρεί Ειδικό Μητρώο κατόχων βιβλιαρίων υγείας στο οποίο καταχωρούνται, πλην των άλλων απαραίτητων στοιχείων και υπόχρεων και οι ημερομηνίες εκδόσεως και θεωρήσεως των βιβλιαρίων. 8.Το βιβλιάριο Υγείας θα είναι ενιαίου τύπου, σύμφωνα με το υπόδειγμα που παρέχει η Δ/νση Δημόσιας Υγιεινής του Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και η αντικατάσταση των παλαιών θα γίνεται μετά τη λήξη τους. 9.Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου η σχετική εργατική νομοθεσία προβλέπει την ενσωμάτωση βιβλιαρίων εργασίας και υγείας των απασχολουμένων σε ορισμένες κατηγορίες επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος (π.χ. των απασχολουμένων σε ξενοδοχειακές επιχειρήσεις), οι κάτοχοι των βιβλιαρίων τούτων οφείλουν να υποβάλλονται στις απαραίτητες ιατρικές (κλινικές και παρακλινικές) εξετάσεις και στους προφυλακτικούς εμβολιασμούς όπως ορίζουν οι παρ. 3, 4, 5, και 6 του παρόντος άρθρου. Τα στοιχεία τούτων θα καταχωρούνται στο Ειδικό Μητρώο της Υγειονομικής Υπηρεσίας, σύμφωνα με την ανωτέρω παρ. 7. Αντί για τη σελ. 376,217(α) Σελ. 376,217(β) Τεύχος 1236-Σελ. 57 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 10.Το βιβλιάριο υγείας κρατείται ενημερωμένο από τον κάτοχο και επιδεικνύεται, όταν ζητείται στα αρμόδια Όργανα Υγειονομικού και στη Διεύθυνση της επιχείρησης που απασχολείται ο εργαζόμενος. Οι νομείς καταστημάτων, εργαστηρίων και εργοστασίων υγειονομικού ενδιαφέροντος ή οι νόμιμοι εκπρόσωποι τούτων οφείλουν να μην προσλαμβάνουν ή απασχολούν στην επιχείρησή τους άτομα, τα οποία δεν κατέχουν βιβλιάρια υγείας ή δεν έχουν θεωρήσει αυτά σύμφωνα με την παρ. 6 του παρόντος άρθρου. 11.Σε κάθε κατάστημα ή εργαστήριο ή εργοστάσιο υγειονομικού ενδιαφέροντος θα υπάρχει αναρτημένη σε κατάλληλη θέση, ώστε να μπορεί να ελέγχεται ευχερώς από τους αρμόδιους υγειονομικούς υπαλλήλους, ονομαστική κατάσταση των απασχολουμένων σ’ αυτό ατόμων, στην οποία θα αναφέρεται και το είδος της εργασίας, με την οποία ασχολείται το κάθε άτομο. Η κατάσταση αυτή θα ενημερώνεται σε περίπτωση αλλαγής της συνθέσεως του προσωπικού της επιχειρήσεως (αποχώρηση ή πρόσληψη υπαλλήλων)». Το άρθρ. 14 αντικαταστήθηκε ως άνω από την 8405/29 Οκτ.-11 Νοεμ. 1992 (ΦΕΚ Β΄ 665) απ. Υπ. Υγ. Πρόν. και Κοιν. Ασφαλ., η δε ισχύς του σύμφωνα με την παρ. 13 της ίδιας ως άνω απόφασης αρχίζει 15 ημέρες από τη δημοσίευσή της. Σελ. 376,218(β) Τεύχος 1236-Σελ. 58 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ Γενικοί όροι ιδρύσεως και λειτουργίας καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων και ποτών. Άρθρο 15 Οίκημα 1.-Για την ίδρυση καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών θα χρησιμοποιούνται οικήματα μόνιμης κατασκευής (λιθόκτιστα, πλιθόκτιστα ή άλλη παρόμοια κατασκευή), τα οποία θα πληρούν τους υγειονομικής σημασίας όρους, τους οποίους προβλέπει για τους χώρους κυρίας χρήσεως ο Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός, που ίσχυε κατά τον χρόνο οικοδομήσεως τούτων. Προκατασκευασμένα λυόμενα οικήματα στηριζόμενα σε σταθερή βάση από μπετόν μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την εγκατάσταση καταστημάτων ή εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών αν με βάση σχετική βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας Πολεοδομίας χαρακτηρίζονται ως οικήματα μόνιμης κατασκευής και εφόσον πληρούν τους υγειονομικούς όρους και προϋποθέσεις της Πολεοδομικής Νομοθεσίας και της παρούσας ή άλλης σχετικής Υγειονομικής Διατάξεως. 2.-Δεν επιτρέπεται η χρήση για την ίδρυση και λειτουργία καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών πρόχειρων κατασκευών από ξύλα, λαμαρίνες ή άλλα παρεμφερή υλικά , καθώς και υλικά παλαιών κτιρίων, οι οποίες δεν είναι δυνατό να εξασφαλίσουν τη δημόσια υγεία. 3.-Τα καταστήματα και εργαστήρια τροφίμων ή/και ποτών θα είναι απομονωμένα από κατοικίες ή άλλα καταστήματα και ,εφόσον βρίσκονται σε πολυκατοικίες, δεν θα επικοινωνούν με εσωτερικούς κοινόχρηστους χώρους τούτων (θυρωρείο, κλιμακοστάσιο, διάδρομοι) και θα έχουν ιδιαίτερη εξωτερική είσοδο. Εξαιρετικά, προκειμένου για τα αναφερόμενα στις παρ. 5 και 9 του παρόντος άρθρου καταστήματα, είναι δυνατό να επιτραπεί η επικοινωνία του καταστήματος με το θυρωρείο πολυκατοικίας και η χρήση του χώρου τούτου μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις κινδύνου για τη διαφυγή των πελατών, κατόπιν εγκρίσεως της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. 4.-Απαγορεύεται η ίδρυση καταστημάτων ή εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών σε διαμερίσματα ορόφων πολυκατοικιών, πλην των μεγάρων, τα οποία χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για επαγγελματικές στέγες. Κατ.’ εξαίρεση, επιτρέπεται η ίδρυση των ανωτέρω καταστημάτων ή εργαστηρίων σε διαμερίσματα ορόφων πολυκατοικιών, εφόσον έχουν ιδιαίτερη εξωτερική είσοδο και ιδιαίτερους χώρους προσπελάσεως προς αυτά και είναι τελείως απομονωμένα από τα άλλα διαμερίσματα και τους άλλους κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικίας, τα δε διαμερίσματα, που βρίσκονται στον ίδιο όροφο και στους αμέσως πάνω και κάτω από αυτά ορόφους, χρησιμοποιούνται ως επαγγελματικές στέγες ή για κατοικία του νομέα του καταστήματος ή του εργαστηρίου. Το προηγούμενο εδάφιο εφαρμόζεται ακόμη και σε περιπτώσεις ιδρύσεως καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή/και ποτών στον όροφο κτιρίου αποτελούμενου από το ισόγειο και έναν όροφο, αν στο ισόγειο ή/και στον όροφο υπάρχει έστω και ένα διαμέρισμα χρησιμοποιούμενο ως κατοικία. (Αντί για τη σελ. 376,219(α) Σελ. 376,219(β) Τεύχος Θ92-Σελ. 57 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 Επιτρέπεται η ίδρυση κυλικείων σε πολυκατοικίες, στις οποίες στεγάζονται εμπορικά καταστήματα ή/και γραφεία, έστω και αν ορισμένα διαμερίσματα τούτων χρησιμοποιούνται ως κατοικίες, με την προϋπόθεση ότι τούτο δεν απαγορεύεται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας και ότι στα κυλικεία αυτά, προοριζόμενα για την εξυπηρέτηση μόνον του προσωπικού των στεγαζόμενων στην πολυκατοικία καταστημάτων ή/και γραφείων, δεν θα αναπτύσσονται τραπέζια και καθίσματα. 5.-Για την ίδρυση στο εξής καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή/και ποτών, ακόμη και τμήματος τούτου, σε υπόγειο χώρο, ο οποίος με βάση επισυναπτόμενη στην αίτηση του ενδιαφερόμενου βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας Πολεοδομίας πρέπει να χαρακτηρίζεται ως χώρος κυρίας χρήσεως προοριζόμενος για κατάστημα ή εργαστήριο, θα πληρούνται και οι ακόλουθοι πρόσθετοι όροι και προϋποθέσεις: α.-Αν δεν είναι δυνατή η εξασφάλιση πλήρους φυσικού αερισμού καθόλη τη διάρκεια της λειτουργίας του καταστήματος ή εργαστηρίου, θα υπάρχει απαραίτητα ειδική εγκατάσταση τεχνητού αερισμού ικανή να ανανεώνει τον αέρα πλήρως και συνεχώς, σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 21 της παρούσας. «Επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η ίδρυση και λειτουργία σε υπόγειους βοηθητικούς χώρους (σε κτίρια που έχουν κτισθεί βάσει των Διατάξεων του ΓΟΚ/73 και παλαιοτέρων), τμημάτων των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή και ποτών (κουζίνας, παρασκευαστηρίου, συστήματα πλύσεως σκευών εστιατορίων, ζαχαρ/στείων και άλλων παρόμοιων καταστημάτων), με την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται και οι πρόσθετοι όροι και προϋποθέσεις, που αναφέρονται στα εδάφ. (α) (β) και (γ) της αυτής υγειονομικής διάταξης». Το άνω μέσα σε « » εδάφιο προστέθηκε από την παρ. 1 Α1β/6285/22-29 Ιουν. 1987 (ΦΕΚ Β΄ 343) απόφ. Υπ. Υγ. Πρόν. και Κοιν. Ασφαλίσεων. β.-Η ηλεκτρική εγκατάσταση θα είναι ανάλογη με τον προορισμό και τη χρήση του καταστήματος ή εργαστηρίου, εξασφαλίζοντας ακίνδυνα την ηλεκτροδότησή του με την ευθύνη αδειούχου εγκαταστάτη ηλεκτρολόγου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4485/66, σχετική δήλωση του οποίου επισυνάπτεται στην αίτηση του ενδιαφερόμενου για την απόκτηση της άδειας λειτουργίας του καταστήματος ή εργαστηρίου του. γ.-Να έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα πυρασφαλείας και ασφαλείας του προσωπικού και των πελατών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η ύπαρξη εξόδου κινδύνου, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις της Πυροσβεστικής Νομοθεσίας, γεγονός που θα φαίνεται σε επισυναπτόμενη στην αίτηση του ενδιαφερόμενου βεβαίωση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Τα ανωτέρω δεν εφαρμόζονται σε περιπτώσεις, που υπόγειοι χώροι χρησιμοποιούνται ως βοηθητικοί χώροι καταστημάτων ή εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών (αποθήκες, αποχωρητήρια, λουτρά και αποδυτήρια προσωπικού). Σελ. 376,220(β) Τεύχος Θ92-Σελ. 58 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός 6.-Επιτρέπεται η χρήση εσωτερικών ανοικτών εξωστών (πατάρια) εντός των καταστημάτων ή εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών ως χώρων αναπτύξεως τραπεζιών και καθισμάτων, πωλήσεως τροφίμων ή/και ποτών ή άλλων ειδών προβλεπόμενων από τις σχετικές διατάξεις της παρούσας και άλλων σχετικών Υγειονομικών Διατάξεων και γενικά εγκαταστάσεως ορισμένων τμημάτων της επιχειρήσεως. Η κατασκευή και η διάταξη των κατά τα ανωτέρω χρησιμοποιούμενων εσωτερικών ανοικτών εξωστών πρέπει να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των σχετικών διατάξεων του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού. Σε περιπτώσεις αμφιβολιών της για τη νομιμότητα της κατασκευής και διατάξεως των προοριζόμενων για τις αναφερόμενες στο προηγούμενο εδάφιο χρήσεις παταριών η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί να ζητήσει από τον ενδιαφερόμε νο να της προσκομίσει σχετική βεβαίωση της αρμόδιας Πολεοδομικής Υπηρεσίας. Πέρα από τα ανωτέρω, αν οι χώροι κάτω από τις κλίμακες, που οδηγούν στους εσωτερικούς ανοικτούς εξώστες, χρησιμοποιούνται για την τοποθέτηση τροφίμων ή ποτών ή σκευών ή για την παραμονή πελατών, οι κλίμακες αυτές θα είναι επενδυμένες εσωτερικά, ώστε να εξασφαλίζεται ο κάτω από αυτές χώρος από κάθε είδους ρυπάνσεις, οι οποίες είναι δυνατό να προκαλούνται κατά τη χρήση των κλιμάκων από τους πελάτες και το προσωπικό. 7.-Στο εξής δεν επιτρέπεται η ίδρυση σε ισόγειους ή άλλους χώρους πολυκατοικιών και γενικά οικημάτων, στα οποία στεγάζονται κατοικίες, ορισμένων ειδών καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών, των οποίων η εγκατάσταση στους χώρους τούτους απαγορεύεται από τον Κανονισμό της πολυκατοικίας ή, εν ελλείψει κανονισμού, από την πλειοψηφία των ιδιοκτητών των στεγαζόμενων στο ίδιο κτίριο κατοικιών, έστω και αν τα καταστήματα ή εργαστήρια αυτά πληρούν τους καθοριζόμενους από την παρούσα και τις άλλες σχετικές Υγειονομικές Διατάξεις όρους. «Για την απόκτηση άδειας λειτουργίας καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων και ποτών στους αναφερόμενους στο προηγούμενο εδάφιο χώρους, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει υπεύθυνη δήλωση του άρθρ. 8 του Νόμ. 1599/86 του διαχειριστή της πολυκατοικίας ή εν ελλείψει του ιδιοκτήτη του χώρου, στον οποίο θα εγκατασταθεί το κατάστημα ή εργαστήριο, στην οποία θα φαίνεται ότι ο Κανονισμός της Πολυκατοικίας ή εν ελλείψει η πλειοψηφία των ιδιοκτητών των στεγαζόμενων στο ίδιο κτίριο διαμερισμάτων, μη συμπεριλαμβανομένων των λοιπών χώρων, (καταστημάτων, βοηθητικών χώρων κ.λπ.), επιτρέπει τη χρήση του χώρου τούτου για τη λειτουργία του υπό ίδρυση καταστήματος ή εργαστηρίου. Η επισύναψη της δηλώσεως αυτής, η οποία συμπληρώνει τα υπόλοιπα δικαιολογητικά καθιστά υποχρεωτική την έκδοση της ως άνω αδείας από την αρμόδια αρχή και τούτο δεν αναιρεί την ευθύνη του υπογράψαντος την ως άνω δήλωση για το περιεχόμενο αυτής. Η κατά τα ανωτέρω χορηγηθείσα άδεια ανακαλείται, εφόσον υπάρξει απόφαση αρμοδίου Δικαστηρίου περί του αναληθούς περιεχομένου της Δηλώσεως». Το μέσα σε « » δεύτερο εδάφιο αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 9 της Υ1Β/6020/29 Ιαν.-23 Φεβρ. 1993 (ΦΕΚ Β΄ 94) απ. Υπ. Υγ. Πρόν. και Κοιν. Ασφαλ., κατωτ. αριθ. 24. 8.-Απαγορεύεται η εγκατάσταση καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή/και ποτών σε χώρους που επικοινωνούν με κατοικίες ή με βοηθητικούς χώρους κατοικιών ή με άλλα άσχετα καταστήματα, πλην των εξαιρετικών περιπτώσεων που ρητώς αναφέρονται στις ειδικές διατάξεις της παρούσας. (Αντί για τη σελ. 376,221(α) Σελ. 376,221(β) Τεύχος 1236-Σελ. 59 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 9.-Τα καταστήματα προσφοράς φαγητών, γλυκισμάτων, ποτών κλπ. σε καθισμένους πελάτες, εφόσον έχουν δυνατότητες αναπτύξεως περισσότερων από πενήντα (50) καθισμάτων, θα πληρούν, πλην των περιγραφομένων στις γενικές και ειδικές διατάξεις της παρούσας και σε άλλες Υγειονομικές Διατάξεις όρων και προϋποθέσεων, και τους επιβαλλόμενους με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις της Πυροσβεστικής Νομοθεσίας όρους πυρασφάλειας και ασφάλειας των θαμώνων τους. Τούτο θα γίνεται σε βεβαίωση της αρμόδιας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, που θα επισυνάπτεται στην αίτηση του ενδιαφερόμενου για την απόκτηση της άδειας Λειτουργίας του καταστήματός του. «10.Τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που ιδρύονται και λειτουργούν σε θαλασσοπλοούντα πλοία ή σε μόνιμα αγκυροβολημένα πλοία ή άλλα πλωτά ναυπηγήματα, θα πληρούν, ως προς την κατασκευή, τους χώρους, το ύψος κ.λπ. τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις ειδικές διατάξεις του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας». Η παρ. 10 προστέθηκε από την παρ. 3 της Υιβ/5628/15 Σεπτ.-10 Οκτ. 1994 (ΦΕΚ Β΄ 760) απ. Υπ. Υγ. Πρόν. και Κοιν. Ασφαλ., η δε ισχύς της αρχίζει 15 ημέρες από της δημοσιεύσεώς της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Άρθρο 16 Εμβαδόν 1.-Το εμβαδόν καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή/και ποτών θα είναι ανάλογο προς το είδος και τον κύκλο εργασιών τούτου, ώστε να αποκλείεται η συμφόρηση των εμπορευμάτων και των επίπλων στο χώρο, για να γίνεται εύκολα ο καθαρισμός του και να εξασφαλίζεται η άνετη κυκλοφορία των πελατών και του προσωπικού, και πάντως δεν θα είναι μικρότερο από το ελάχιστο όριο εμβαδού, που ορίζουν οι ειδικές για κάθε είδος καταστή ματος ή εργαστηρίου διατάξεις της παρούσας και των άλλων σχετικών Υγειονομικών Διατάξεων. Ως εμβαδόν ενός χώρου εννοείται ο αριθμός σε τετραγωνικά μέτρα, που προκύπτει από τη μέτρηση της εκμε ταλλεύσιμης επιφάνειας του δαπέδου του χώρου τούτου. 2.-Στο συνολικό εμβαδόν καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή ποτών μπορεί να συνυπολογισθεί και το εμβαδόν του νόμιμα κατασκευασμένου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Γ.Ο.Κ., εσωτερικού ανοικτού εξώστη (πατάρι), εφόσον ο χώρος αυτός προορίζεται για τις αναφερόμενες στην παρ. 6 του προηγούμενου άρθρου χρήσεις, πλην της περιπτώσεως χρήσεώς του για την εγκατάσταση των γραφείων της επιχειρήσεως. Σελ. 376,222(β) Τεύχος 1236-Σελ. 60 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός Άρθρο 17 Ύψος 1.-Το ελεύθερο ύψος καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή ποτών θα είναι το προβλεπόμενο από τις σχετικές διατάξεις του Γ.Ο.Κ. για τους χώρους κυρίας χρήσεως, εκτός αν ορίζεται άλλο από τις ειδικές διατάξεις της παρούσας και των άλλων σχετικών Υγειονομικών Διατάξεων. 2.-Εξαιρετικά, προκειμένου για καταστήματα ή εργαστήρια τροφίμων ή ποτών, τα οποία βρίσκονται σε περιοχές, όπου κατά την εποχή οικοδομήσεως του κτιρίου δεν είχαν εφαρμογή οι διατάξεις του τότε ισχύοντος Γ.Ο.Κ. (γεγονός που θα αποδεικνύεται από επίσημα έγγραφα), επιτρέπεται το ελεύθερο ύψος τούτων να είναι τουλάχι στον 2,50 μ. Προκειμένου για καταστήματα ή εργαστήρια τροφίμων ή ποτών, τα οποία βρίσκονται σε οικισμούς ή συνοικίες, που έχουν χαρακτηρισθεί επίσημα ως παραδοσιακοί, το ελεύθερο ύψος τούτων επιτρέπεται να είναι 2,20 μ. Αν όμως σε τέτοια καταστήματα εξυπηρετούνται καθισμένοι πελάτες, θα παίρνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για την εξασφάλιση πλήρους αερισμού, φυσικού ή τεχνητού, όλων γενικά των χώρων και ιδιαίτερα της αίθουσας πελατών, σύμφωνα με το άρθρο 21 της παρούσας. 3.-Αν το κατάστημα ή εργαστήριο τροφίμων ή ποτών στεγάζεται σε υπόγειο χώρο, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 15 της παρούσας, το ύψος του θα είναι τουλάχιστον 2,70 μ. Για καταστήματα ή εργαστήρια τροφίμων ή ποτών στεγαζόμενα σε χώρους, οι οποίοι κατά τον χρόνο οικοδομήσεώς τους είχαν χαρακτηρισθεί, σύμφωνα με τον τότε ισχύοντα Γ.Ο.Κ., ως υπόγειοι, εφόσον με βάση τον νεώτερο Γ.Ο.Κ. θεωρούνται ισόγειοι, μπορεί ναι γίνει δεκτό το ύψος το προβλεπόμενο από τον ισχύοντα κατά την οικοδόμησή τους Γ.Ο.Κ. για τα υπόγεια. Άρθρο 18 Τοίχοι 1.-Οι επιφάνειες των τοίχων των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών θα είναι λείες και, μέχρι 2 μ. τουλάχιστον ύψος, αδιαπότιστες (επικάλυψη με εφυαλωμένα πλακίδια πορσελάνης ή άλλο κατάλληλο, αδιαπότιστο, λείο και ανθεκτικό υλικό, ή χρωματισμός με ελαιόχρωμα ή πλαστικό χρώμα, κατόπιν σχετικής επεξεργασίας, ώστε να γίνουν λείες και αδιαπότιστες, αναλόγως του είδους των χώρων του καταστήματος ή εργαστηρίου και σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις της παρούσας και άλλων σχετικών Υγειονομικών Διατάξεων). Οι λοιπές επιφάνειές τους θα υδροχρωματίζονται. Ορισμένοι χώροι καταστημάτων ή εργαστηρίων τροφίμων μπορεί να εξαιρεθούν από το να είναι αδιαπότιστες οι επιφάνειες των τοίχων τους, εφόσον τούτο αναφέρεται ρητώς στις ειδικές διατάξεις της παρούσας ή άλλης Υγειονομικής Διατάξεως. Στα υποκείμενα σε αγορανομική κατάταξη καταστήματα, αν από την ισχύουσα Αγορανομική Νομοθεσία προβλέπονται αυστηρότεροι όροι για τον χρωματισμό των τοίχων τους, εφαρμόζονται οι διατάξεις της Νομοθεσίας αυτής. (Αντί για τη σελ. 376,223) Σελ. 376,223(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 33 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 2.-Οι επιφάνειες των τοίχων θα χρωματίζονται με ανοικτά χρώματα, με ιδιαίτερη προτίμηση στο λευκό με ελαφρά απόκλιση προς οποιοδήποτε χρώμα της αρεσκείας του καταστηματάρχη. Ο χρωματισμός των επιφανειών των τοίχων με σκούρα χρώματα απαγορεύεται. Άρθρο 2. Που ασκείται ο Υγειονομικός έλεγχος. Αναλυτικά ο Υγειονομικός έλεγχος ασκείται, τακτικά η έκτακτα, πλην των τροφίμων και ποτών, και: Στους χώρους και στα μέσα παραγωγής, επεξεργασίας, βιομηχανοποιήσεως, εμπορίας, διακινήσεως, αποθηκεύσεως, συντηρήσεως, πωλήσεως και καταναλώσεως τροφίμων και ποτών. Στα μαγειρεία, εστιατόρια και λοιπούς βοηθητικούς χώρους υγιεινής των εργοστασίων γενικά, ιδιωτικών κλινικών, οίκων ευγηρίας και άλλων παρόμοιων επιχειρήσεων. Στα υγειονομικού ενδιαφέροντος καταστήματα και γενικά στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών (ξενοδοχεία ύπνου, αίθουσες δημόσιων θεαμάτων, κομμωτήρια, κουρεία, λουτρά, χώροι υγιεινής και κυλικεία υπαίθριων δημόσιων θεαμάτων, όπως θερινών κινηματογράφων και θεάτρων, αθλητικών γηπέδων κ.τ.όμ., καθώς και κάθε είδους κατασκηνώσεις κλπ.). Στα κάθε είδους συγκοινωνιακά μέσα (ξηράς, θάλασσας και αέρος). Στα κάθε είδους εργοστάσια, εργαστήρια και καταστήματα, οι συνθήκες λειτουργίας των οποίων είναι δυνατό να επιδράσουν δυσμενώς στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον γενικότερα. Στις υδρεύσεις, αρδεύσεις, αποχετεύσεις και σε κάθε είδους άλλες τεχνικές εγκαταστάσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος. (Αντί για τη σελ. 376,15) Σελ. 376,15(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 5 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 Στον τρόπο και στα μέσα συλλογής και αποκομιδής των απορριμμάτων, καθώς και στους χώρους διαθέσεως τούτων. Στις πτηνο η κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις (βουστάσια, χοιροστάσια, ποιμνιοστάσια, πτηνοτροφεία κ.τ.όμ.), καθώς και στα σφαγεία, στα εργαστήρια κατεργασίας νωπών δερμάτων και σε άλλες παρόμοιες επιχειρήσεις. Στα οποιαδήποτε μεταχειρισμένα είδη ιματισμού, υποδήσεως, κλινοστρωμνής, βιβλίων κ.τ.όμ., τα οποία προορίζονται για εμπορία η επεξεργασία και στους χώρους διαθέσεως, αποθηκεύσεως και επεξεργασίας αυτών. Στους ανοικτούς, δημόσιους η ιδιωτικούς, χώρους (δρόμοι, πλατείες, φυσικές η τεχνητές κοιλότητες του εδάφους, αγροί, θερμοκήπια, αυλές, φωταγωγοί πολυκατοικιών και μεγάρων, ακτές ομαδικής κολυμβήσεως, κολυμβητικές δεξαμενές κ.τ.όμ.), καθώς και στις κατοικίες, σε περιπτώσεις δημιουργίας ανθυγιεινών εστιών, εφόσον οι ένοικοι τούτων δέχονται τον υγειονομικό έλεγχο η, επί αρνήσεως τους, εφόσον υπάρχει έγγραφη παραγγελία της αρμόδιας Εισαγγελικής Αρχής, όπως ο Νόμος ορίζει. Άρθρο 19 Οροφή 1.-Η οροφή καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή ποτών θα είναι καλής κατασκευής, χωρίς ρωγμές ή οπές ή άλλα παρόμοια ανοίγματα, και η επιφάνειά της θα είναι λεία και ελαιοχρωματισμένη ή στιλβωμένη, αν είναι ξύλινη, ή υδροχρωματισμένη, αν είναι από ασβεστοκονία. 2.-Αν ο χώρος καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή ποτών καλύπτεται από κεραμωτή ή παρόμοιας κατασκευής στέγη ή από το ξύλινο δάπεδο του αμέσως υπερκείμενου ορόφου, θα υπάρχει απαραίτητα ψευδοροφή, εκτός αν οι σανίδες της στέγης ή του δαπέδου είναι καλά προσαρμοσμένες σε σημείο που να μη δημιουργούνται μεταξύ τους κενά, οπότε η κατασκευή ψευδοροφής είναι προαιρετική. Σε τέτοιες περιπτώσεις η επιφάνεια της οροφής, που δημιουργείται από τις σανίδες της στέγης ή του δαπέδου του υπερκείμενου ορόφου, θα είναι ελαιοχρωματισμένη ή στιλβωμένη και ο νομέας του καταστήματος ή εργαστηρίου θα φροντίζει να μη δημιουργούνται στους δοκούς αράχνες και γενικά να διατηρείται η οροφή απόλυτα καθαρή. Αν ο όροφος, που βρίσκεται αμέσως πάνω από το κατάστημα ή εργαστήριο, κατοικείται από οικογένεια άσχετη προς το νομέα τούτου, η κατασκευή της ψευδοροφής είναι υποχρεωτική, εκτός αν υπάρχει δήλωση Ν.Δ. 105/69 του αρχηγού της οικογένειας αυτής ότι δέχεται να μην κατασκευασθεί η ανωτέρω ψευδοροφή. Σελ. 376,224(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 34 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός Άρθρο 20 Δάπεδο 1.-Τα δάπεδα των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών θα είναι κατασκευασμένα από αδιαπότιστο υλικό και λείο (τσιμεντοκονία, μωσαϊκό, πλάκες μαρμάρου ή, αν δεν απαγορεύεται από τις ειδικές διατάξεις της παρούσας ή άλλης Υγειον. Δ/ξεως, από σιμεντοκονία επικαλυμμένη με πλαστικά πλακίδια, κλπ.) και θα διατηρείται σε καλή κατάσταση, χωρίς ρωγμές ή άλλες φθορές, και απόλυτα καθαρό. 2.-Επιτρέπεται η χρήση δαπέδων από σκληρό ξύλο στιλβωμένο (παρκέ) ή δαπέδων επικαλυμμένων σε όλη την έκτασή τους με τάπητα (μοκέττα) σε ορισμένα είδη καταστημάτων, εφόσον τούτο αναφέρεται ρητώς στις ειδικές διατάξεις της παρούσας ή άλλων Υγειονομικών Διατάξεων. Άρθρο 21 Αερισμός 1.-Ο αερισμός των χώρων των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών θα είναι πλήρης και θα γίνεται με τις θύρες, τα παράθυρα και τους φεγγίτες των θυρών ή παραθύρων. 2.-Στα καταστήματα και εργαστήρια τροφίμων ή ποτών, στα οποία δημιουργείται πνιγηρά ατμόσφαιρα, λόγω παραμονής σ’ αυτά επί πολύ χρόνο πολλών ατόμων, εργαζομένων ή πελατών, ή λόγω παραγωγής αερίων κατά την παρασκευή φαγητών ή άλλων παρασκευασμάτων ή κατά το ψήσιμο κρέατος, καθώς και σε εκείνα που στεγάζονται σε υπόγειους χώρους, στους οποίους δεν εξασφαλίζεται πλήρης φυσικός αερισμός, θα υπάρχουν ειδικές μηχανολογικές εγκαταστάσεις συνεχούς και πλήρους ανανεώσεως του αέρος. 3.-Η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί, αν το κρίνει απαραίτητο, να ζητήσει από το νομέα του καταστήματος ή εργαστηρίου την προσκόμιση βεβαιώσεως Ν.Δ. 105/69 του εγκαταστάτη τεχνικού, στην οποία θα φαίνεται ότι η εγκατάσταση αερισμού, που τοποθέτησε, ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της τεχνικής και της επιστήμης για τον πλήρη αερισμό του χώρου, ή ακόμη να ζητήσει τον έλεγχο της ανωτέρω εγκαταστάσεως από τη Μηχανολογική Υπηρεσία. 4.-Σε μικρά καταστήματα και εργαστήρια της παρ. 2 του παρόντος άρθρου μπορεί να επιτραπεί η χρήση και άλ λων μέσων τεχνητού αερισμού, ικανών να επιτύχουν τη συνεχή και πλήρη ανανέωση του αέρος, όπως ενδεικτικά αναφέρονται οι ειδικοί ανεμιστήρες (VENTILATEUR), που τοποθετούμενοι σε ανοίγματα των τοίχων ανανεώνουν συνεχώς τον αέρα. 5.-Κατά την εγκατάσταση των μέσων τεχνητού αερισμού γενικά θα παίρνονται μέτρα, ώστε κατά τη λειτουργία τους να μη δημιουργούνται προβλήματα υγείας των πελατών και του προσωπικού, ακόμη και ενοχλήσεις σε βάρος των περιοίκων. Αν κατά τη λειτουργία των εγκαταστάσεων τεχνητού αερισμού προκαλούνται ρεύματα επικίνδυνα για την υγεία των πελατών και του προσωπικού ή θόρυβοι σε βαθμό που, κατά τις διαπιστώσεις της Υγειονομικής Υπηρεσίας, να ενοχλούνται οι περίοικοι, ο καταστηματάρχης οφείλει να πάρει πρόσθετα μέτρα εξουδετερώσεως των ρευμάτων ή των θορύβων. (Αντί για τη σελ. 376,225) Σελ. 376,225(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 35 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 Άρθρο 22 Φωτισμός 1.-Ο φωτισμός όλων των χώρων καταστήματος ή εργαστηρίου τροφίμων ή ποτών θα είναι επαρκής και θα γίνεται από τα παράθυρα και τις υαλόθυρες του χώρου, το συνολικό εμβαδόν των οποίων δεν θα πρέπει να είναι μικρότερο του 1/9 του εμβαδού του αντίστοιχου δαπέδου. 2.-Αν χρησιμοποιείται τεχνητός φωτισμός θα πρέπει: α)Η ένταση του φωτισμού να είναι επαρκής, ώστε να είναι δυνατή η ευχερής ανάγνωση έντυπων στοιχείων «ατ τικών των 8 στιγμών». β)Το χρώμα του τεχνητού φωτισμού να είναι όμοιο με εκείνο του φυσικού φωτισμού. γ)Η πυκνότητα του φωτός να μην προκαλεί θάμβωση. δ)Ο φωτισμός να είναι τοπικά και χρονικά ομοιογενής. ε)Η πηγή του φωτισμού να μην προκαλεί επιβλαβή ρύπανση του αέρος. στ)Οι φωτιστικές πηγές να τοποθετούνται κατάλληλα, ώστε να μειώνεται η ένταση των σκιών. ζ)Οι φωτιστικές πηγές να μην είναι επικίνδυνες από την άποψη προκλήσεως πυρκαϊάς ή εκρήξεως. 3.-Στα Κέντρα Διασκεδάσεως επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, η χρήση χαμηλής εντάσεως φωτισμού σε ορισμένες μόνον περιπτώσεις κατά τη διάρκεια εκτελέσεως του προγράμματός τους (χορός, τραγούδι, νούμερα). Κατά τις άλλες ώρες θα υπάρχει επαρκής φωτισμός, όπως καθορίζεται ανωτέρω. 4.-Όπου υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα, για τον τεχνητό φωτισμό θα χρησιμοποιείται η ηλεκτρική ενέργεια με φθορίζοντες, κατά προτίμηση, λαμπτήρες, άλλως θα γίνεται χρήση φωτιστικών πηγών κατάλληλων για τη δημιουργία επαρκούς τεχνητού φωτισμού (λυχνίες υγραερίου κ.τ.όμ.), ανταπροκρινόμενου στις απαιτήσεις της παρ. 2 του παρόντος άρθρου. Σελ. 376,226(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 36 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός Άρθρο 23 Ύδρευση 1.-Η ύδρευση των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών, θα γίνεται υποχρεωτικά απευθείας από το δίκτυο υδρεύσεως του Δήμου ή της Κοινότητας, αν υπάρχει τέτοιο δίκτυο, άλλως για την κάλυψη των αναγκών της επιχειρήσεως θα χρησιμοποιείται νερό από άλλου είδους ύδρευση (πηγή, πηγάδι κλπ.), δημόσια ή ιδιωτική, κατάλληλα προστατευόμενη από τις επιφανειακές και υπόγειες μολύνσεις. Το νερό των ανωτέρω υδρεύσεων θα έχει αποδειχθεί εργαστηριακώς ότι πληρεί τα χαρακτηριστικά του πόσιμου νερού, όπως αυτά καθορίζονται με τις εκάστοτε ισχύουσες Υγειονομικές Διατάξεις για το πόσιμο νερό. Από την ιδιωτική ύδρευση, αν τούτο είναι δυνατό, το νερό θα διοχετεύεται με κατάλληλο σωλήνα σε δεξαμενή από μπετόν ή από λαμαρίνα γαλβανισμένη ή από υγειονομικώς αποδεκτή πλαστική ύλη και από εκεί στα σημεία υδροληψίας με εσωτερική υδραυλική εγκατάσταση. 2.-Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν η απευθείας σύνδεση δημόσιας ή ιδιωτικής υδρεύσεως με το κατάστημα ή το εργαστήριο τροφίμων ή ποτών δεν είναι δυνατή, λόγω ειδικών τοπικών συνθηκών, το νερό θα μεταφέρεται με ειδικά βυτιοφόρα οχήματα ή με δοχεία και θα αποθηκεύεται σε κατάλληλη υδατοδεξαμενή. 3.-Τα δοχεία μεταφοράς νερού θα είναι μεταλλικά, από γαλβανισμένη λαμαρίνα, χωρίς εσωτερικές συγκολλήσεις μολύβδου, ή πλαστικά, από υγειονομικώς αποδεκτή πλαστική ύλη, ή από άλλο κατάλληλο από υγειονομικής απόψεως υλικό και θα κλείνουν στεγανά, ώστε να εξασφαλίζεται το περιεχόμενό τους από οποιεσδήποτε ρυπάνσεις και μολύνσεις. 4.-Αν χρησιμοποιείται δεξαμενή αποθηκεύσεως νερού, η θέση και η διάταξη υγειονομικής προστασίας θα διασφαλίζουν πλήρως το νερό από κάθε κίνδυνο ρυπάνσεως ή μολύνσεως. Ειδικότερα, η δεξαμενή αποθηκεύσεως θα είναι από ανοξίδωτο και γενικά μη διαβρώσιμο υλικό, με καλύμματα που θα έχουν χείλη περιμετρικώς προς τα κάτω τουλάχιστον 5 εκτστμ. και με μονωτικό παρέμβλημα, ώστε να αποκλείεται η είσοδος νερών, σκόνης ή ξένων σωμάτων από τον αέρα, στον πυθμένα δε θα υπάρχει οπή εκκενώσεως, για να αδειάζει τελείως κατά τον καθαρισμό της. Το στόμιο του σωλήνα εξόδου του νερού θα βρίσκεται σε ύψος 5 εκτστμ. από τον πυθμένα της δεξαμενής. Ο αερισμός της δεξαμενής θα γίνεται με αεριστήρες (σωλήνες), οι οποίοι θα προστατεύονται κατάλληλα, ώστε να αποκλείεται η είσοδος εντόμων ή ακαθαρσιών, η χωρητικότητα δε αυτής θα περιορίζεται για την κάλυψη των αιχμών της ημερήσιας καταναλώσεως και δεν θα παραμένει νερό αποθηκευμένο σ’ αυτή χωρίς ανανέωση περισσότερο από 12 ώρες. Ο χώρος της δεξαμενής θα είναι γενικά σκοτεινός για την αποφυγή αναπτύξεως μικροφυκών. Η δεξαμενή θα επιθεωρείται και θα καθαρίζεται με έκπλυση, απολύμανση και πλήρη εκκένωση σε τακτικά χρονικά διαστήματα. 5.-Απαγορεύεται η χρήση δοχείων, που έχουν χρησιμοποιηθεί ως περιέκτες εντομοκτόνων, φυτοφαρμάκων και άλλων παρόμοιων χημικών τοξικών ουσιών, για την αποθήκευση ή για τη μεταφορά νερού. (Αντί για τη σελ. 376,227(α) Σελ. 376,227(β) Τεύχος 1236-Σελ. 61 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 6.-Η υδροληψία από τις δεξαμενές αποθηκεύσεως νερού θα γίνεται υποχρεωτικά με κρουνούς. Η λήψη νερού με εμβάπτιση δοχείων στην υδαταποθήκη απαγορεύεται. Άρθρο 24. Αποχέτευση 1.-Η διάθεση των λυμάτων των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών θα γίνεται με κλειστούς αγωγούς υποχρεωτικά στο δίκτυο υπονόμων του Δήμου ή της Κοινότητας ή, αν δεν υπάρχει τέτοιο δίκτυο, σε σηπτική δεξαμενή και απορροφητικό βόθρο ή σε στεγανή δεξαμενή ή όπως αλλοιώς ορίζουν οι σχετικές Υγειονομικές Διατάξεις και γενικά η σχετική Νομοθεσία και οπωσδήποτε κατά τρόπο απόλυτα υγιεινό και, γενικότερα, ικανοποιητικό και αισθητικά αποδεκτό για το περιβάλλον. 2.-Δεν επιτρέπεται η διάθεση λυμάτων καταστημάτων ή εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών επιφανειακά στους δρόμους, στις αυλές και γενικά σε ακάλυπτους χώρους, καθώς και σε δημοτικούς ή κοινοτικούς υπονόμους, που προορίζονται για την απομάκρυνση μόνον των νερών της βροχής. 3.-Στα στόμια των αποχετευτικών αγωγών των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών θα υπάρχουν υδραυλικοί σίφωνες. «4.Ειδικά σε περιπτώσεις ίδρυσης και λειτουργίας καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος σε μόνιμα αγκυροβολημένα πλοία ή άλλα πλωτά ναυπηγήματα, για τη συλλογή, επεξεργασία και τελική διάθεση των λυμάτων θα εφαρμόζονται τα οριζόμενα στην Ε16/221/65 (ΦΕΚ 138/65 τ.Β΄) Υγειονομική Διάταξη και στις διατάξεις περί προστασίας θαλασσίου περιβάλλοντος του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας». Η παρ. 4 προστέθηκε από την παρ. 2 της Υιβ/5628/15 Σεπτ. - 10 Οκτ. 1994 (ΦΕΚ Β΄ 760) απ. Υπ. Υγ. Προν. και Κοιν. Ασφαλ., η δε ισχύς της αρχίζει 15 ημέρες από της δημοσιεύσεώς της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Σελ. 376,228(β) Τεύχος 1236-Σελ. 62 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός Άρθρο 25. Αποχωρητήρια 1.-Σε κάθε κατάστημα ή εργαστήριο τροφίμων ή ποτών θα υπάρχει ανάλογος αριθμός αποχωρητηρίων για την εξυπηρέτηση του προσωπικού και των πελατών του. 2.-Από την υποχρέωση να διαθέτουν αποχωρητήρια απαλλάσσονται: α.-Τα κυλικεία και μπαρ, που λειτουργούν σε μέγαρα και εξυπηρετούν το προσωπικό των γραφείων και καταστημάτων, που στεγάζονται σ’ αυτά, εφόσον δεν διαθέτουν τραπέζια και καθίσματα για την παραμονή πελατών και υπάρχουν δυνατότητες εξυπηρετήσεως του προσωπικού τους σε αποχωρητήρια του μεγάρου. β.-Τα περίπτερα αναψυκτήρια, τα οποία δεν διαθέτουν καθίσματα και εξυπηρετούν μόνο διερχόμενους ή όρθιους πελάτες. γ.-Τα καταστήματα των Δημοτικών ή Κοινοτικών Αγορών ή παρόμοιων συγκροτημάτων, το προσωπικό και οι πελάτες των οποίων θα εξυπηρετούνται στα κοινόχρηστα αποχωρητήρια, που έχει υποχρέωση να κατασκευάσει ο φορέας, που νέμεται το συγκρότημα των καταστημάτων τούτων. δ.-Τα εξυπηρετούντα μόνο διερχόμενους ή όρθιους πελάτες καταστήματα και τα εργαστήρια τροφίμων ή ποτών, αν στεγάζονται σε χώρους μεγάρου και εφόσον απασχολούνται σ’ αυτά μέχρι τρία, το πολύ, άτομα και υπάρχουν δυνατότητες εξυπηρετήσεως του προσωπικού τους σε αποχωρητήρια του μεγάρου. ε.-Τα καταστήματα αρκετά περιορισμένης εκτάσεως, μέχρι 15 τ.μ., με την προϋπόθεση ότι το προσωπικό τους θα είναι δυνατό να εξυπηρετείται σε υπάρχον εντός του ίδιου κτιρίου ή σε μικρή απόσταση από αυτό αποχωρητήριο, κοινόχρηστο ή ιδιωτικό, για το οποίο ο καταστηματάρχης έχει δικαίωμα χρήσεως. Η παράγραφος αυτή δεν έχει εφαρμογή στα καταστήματα, για τα οποία ειδικές διατάξεις της παρούσας ή άλλης Υγειονομικής Διατάξεως αναφέρουν ρητώς ότι είναι απαραίτητη η ύπαρξη αποχωρητηρίων σ’ αυτά. 3.-Ο απαραίτητος αριθμός αποχωρητηρίων καθορίζεται αναλόγως του αριθμού των καθισμένων πελατών, που είναι δυνατό να εξυπηρετηθούν στο κατάστημα, ή των απασχολουμένων στο κατάστημα ή στο εργαστήριο ατόμων, ως ακολούθως: α.-Για τα καταστήματα, που εξυπηρετούν καθισμένους πελάτες και των δύο φύλων: Αριθμός εξυπηρετουμένων ατόμων Απαραίτητος αριθμός αποχωρητηρίων Μέχρι 40 1 αποχωρητήριο (ανδρών και γυναικών) Από 41 μέχρι 120 2 αποχωρητήρια (1 άνδρ. και 1 γυναικ.) Από 121 » 250 4 » (2 » » 2 » ) Από 251 » 500 6 » (3 » » 3 » ) Από 501 και πάνω για κάθε μία επί πλέον 500/άδα, ή μέρος αυτής, ατόμων δύο αποχωρητήρια επί πλέον των απαιτουμένων για τα 500 άτομα. Ως μέρος της 500/άδας ατόμων θα θεωρείται ο αριθμός ατόμων μεταξύ 100 και 500. Αν τα αποχωρητήρια ανδρών υπερβαίνουν τα δύο, η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί, κατά την κρίση της, να επιτρέψει την αντικατάσταση κατά το ένα τρίτο αυτών με ουρητήρια υγιεινού τύπου. (Αντί για τη σελ. 376,229) Σελ. 376,229(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 39 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 β.Για καταστήματα που εξυπηρετούν καθισμένους πελάτες ενός μόνο φύλου: Αριθμός εξυπηρετουμένων ατόμων. Απαραίτητος αριθμός αποχωρητηρίων. Μέχρι 40 1 αποχωρητήριο Από 41 μέχρι 120 2 αποχωρητήρια Από 121 » 200 3 » Από 201 » 300 4 » Από 301 και πάνω για κάθε μια επί πλέον 200/άδα, ή μέρος αυτής, ατόμων ένα αποχωρητήριο επί πλέον των απαιτουμένων για τα 300 άτομα. Ως μέρος της 200/άδας ατόμων θα θεωρείται ο αριθμός ατόμων μεταξύ 50 και 200. Αν τα αποχωρητήρια ανδρών υπερβαίνουν τα δύο η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί, κατά την κρίση της, να επιτρέψει την αντικατάσταση κατά το ένα τρίτο αυτών με ουρητήρια υγιεινού τύπου. γ.-Για καταστήματα και εργαστήρια τροφίμων ή ποτών, αναλόγως του αριθμού των απασχολουμένων κατά βάρδια ατόμων: Αριθμός απασχολουμένων ατόμων. Απαραίτητος αριθμός αποχωρητηρίων. Μέχρι 15 1 αποχωρητήριο Από 16 μέχρι 40 2 » Από 41 » 70 3 » Από 71 » 100 4 » Από 101 και πάνω για κάθε μια επί πλέον 50/άδα, ή μέρος αυτής, απασχολουμένων ατόμων ένα αποχωρητήριο επί πλέον των απαιτουμένων για τα 100 άτομα. Ως μέρος της 50/άδας ατόμων θα θεωρείται ο αριθμός ατόμων μεταξύ 10 και 50. Σελ. 376,230(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 40 34.Δ.β.21 Υγειονομικός Κανονισμός Η κατά φύλο κατανομή του ανωτέρω αριθμού αποχωρητηρίων θα γίνεται ανάλογα με τον αριθμό των συνήθως απασχολουμένων στο κατάστημα ή στο εργαστήριο ανδρών και γυναικών. Αν τα αποχωρητήρια ανδρών υπερβαίνουν τα δύο, η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί, κατά την κρίση της, να επιτρέψει την αντικατάσταση κατά το ένα τρίτο αυτών με ουρητήρια υγιεινού τύπου. Στα καταστήματα, που εξυπηρετούν καθισμένους πελάτες, δεν είναι απαραίτητη η ύπαρξη αποχωρητηρίων προσωπικού, αν απασχολούνται σ’ αυτά λιγότερα από 5 (πέντε) άτομα. Σε τέτοιες περιπτώσεις το προσωπικό θα χρη σιμοποιεί τα αποχωρητήρια των πελατών. δ.-Στα καταστήματα, που βρίσκονται σε συγκοινωνιακούς κόμβους και προσφέρουν φαγητά, γλυκίσματα, αναψυκτικά κλπ. (εστιατόρια, ψητοπωλεία, ζαχαροπλαστεία, αναψυκτήρια κ.τ.όμ.) σε περαστικούς ταξιδιώτες, λόγω δε της θέσεως στην οποία βρίσκονται παρουσιάζουν μεγάλη κίνηση, πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερα αποχωρητήρια, από δύο για κάθε φύλο. Ο αριθμός αυτός μπορεί να αυξηθεί κατά περίπτωση και κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας, αναλόγως των τοπικών συνθηκών. 4.-Τα αποχωρητήρια των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών θα βρίσκονται μέσα στο χώρο του καταστήματος ή του εργαστηρίου ή σε συνέχεια με αυτόν. Μεταξύ των αποχωρητηρίων και του χώρου, στον οποίο βρίσκονται, θα παρεμβάλονται ιδιαίτεροι προθάλαμοι, πλην των περιπτώσεων ορισμένων καταστημάτων, για τα οποία οι ειδικές διατάξεις της παρούσας ή άλλης Υγειονομικής Διατάξεως παρέχουν τη δυνατότητα εξαιρέσεώς τους από την απαίτηση αυτή. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, αν δεν είναι δυνατή η κατασκευή τους μέσα στο χώρο του καταστήματος ή του εργαστηρίου ή σε συνέχεια με αυτόν, τα αποχωρητήρια επιτρέπεται να κατασκευάζονται και έξω από τον ανωτέρω χώρο, σε κατάλληλη θέση, η οποία θα βρίσκεται πλησιέστερα προς το κατάστημα ή το εργαστήριο από κάθε άλλο χώρο κυρίας χρήσεως (κατάστημα, κατοικία κλπ.) ξένης προς την επιχείρηση ιδιοκτησίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις θα παίρνονται τα απαραίτητα μέτρα για την εξασφάλιση της άνετης προσπελάσεως των πελατών και του προσωπικού προς τα αποχωρητήρια. Ειδικότερα, προκειμένου για καταστήματα προσφοράς φαγητών, γλυκισμάτων, ποτών κλπ. σε καθισμένους πελάτες, πλην εκείνων που λειτουργούν μόνον κατά τη θερινή περίοδο, αν τα αποχωρητήρια βρίσκονται έξω από το κτίριο, στα οποία στεγάζεται το κατάστημα, ο χώρος προσπελάσεως των πελατών προς τα αποχωρητήρια θα είναι καλυμμένος κατά τρόπο που να μην επηρεάζεται από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Στα καταστήματα, στα οποία παρασκευάζονται και προσφέρονται σε καθισμένους πελάτες φαγητά ή γλυκίσματα ή άλλα παρασκευάσματα, τα αποχωρητήρια θα βρίσκονται μακρυά από τους χώρους των παρασκευαστηρίων και πλύσεως σκευών και σε τέτοια θέση, ώστε να αποκλείεται η διέλευση των πελατών από τους χώρους αυτούς. 5.-Τα αποχωρητήρια και οι προθάλαμοί τους θα είναι μόνιμης κατασκευής (με τοίχους από τούβλα, πέτρες ή άλλα παρόμοια υλικά). (Αντί για τη σελ. 376,231) Σελ. 376,231(α) Τεύχος ΣΤ73-Σελ. 41 Υγειονομικός Κανονισμός 34.Δ.β.21 Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, για το διαχωρισμό των αποχωρητηρίων ή για την κατασκευή των προθαλάμων τους, μπορεί να επιτραπεί, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας, η χρήση και άλλων κατασκευών από στέρεα και ανθεκτικά στην υγρασία υλικά, τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα εξασφαλίσεως λείων και αδιαπότιστων εσωτερικών επιφανειών, όπως λ.χ. είναι οι κατασκευές από μεταλλικά πλαίσια (αλουμίνιο ή άλλο παρεμφερές μέταλλο), στα διάκενα των οποίων τοποθετούνται πλάκες πλαστικής ύλης (ΦΑΙΝΟΠΛΑΣΤ ή άλλο παρεμφερές υλικό) πάχους 8-10 χλστμ., χωρίς ιδιαίτερη επένδυση αν οι επιφάνειες είναι λείες, ή πλάκες αμιαντοτσιμέντου (ΕΛΛΕΝΙΤ κ.τ.όμ.) πάχους 10 χλστμ. τουλάχιστον επενδυμένες σε όλη την έκτασή τους με πλακίδια εφυαλωμένης πορσελάνης. Αν χρησιμοποιηθούν πλάκες αμιαντοτσιμέντου, οι εξωτερικές επιφάνειες τούτων θα καλύπτονται κατάλληλα, σε συνδυασμό με τις επιφάνειες των άλλων τοίχων του χώρου του καταστήματος ή του εργαστηρίου, ώστε να είναι λείες και αδιαπότιστες (π.χ. σπατουλάρισμα και χρωματισμός, κάλυψη με αδιάβροχη ταπετσαρία κλπ.). Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση για την κατασκευή αποχωρητηρίων και των προθαλάμων τους ξυλοκατασκευών ή άλλων παρόμοιων κατασκευών από μη ανθεκτικά στην υγρασία υλικά. Τα προοριζόμενα για κάθε φύλο αποχωρητήρια και οι προθάλαμοί τους πρέπει να αποτελούν ιδιαίτερους χώρους, απομονωμένους μεταξύ τους με τοίχο ή άλλες κατάλληλες, σαν τις περιγραφόμενες ανωτέρω …