52. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 186 της 23/30 Μαΐου 1995 (ΦΕΚ Α΄ 97) Προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που διατρέχουν λόγω της έκθεσής τους σε

52. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 186 της 23/30 Μαΐου 1995 (ΦΕΚ Α΄ 97) Προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που διατρέχουν λόγω της έκθεσής τους σε βιολογικούς παράγοντες κατά την εργασία σε συμμόρφωση με τις οδηγίες του Συμβουλίου 90/679/ΕΟΚ και 93/88/ΕΟΚ. Το παράρτημα ΙΙΙ του άνω Π.Δ. τροποποιήθηκε από το Π.Δ. 15/22 Ιαν.-2 Φεβρ. 1999 (ΦΕΚ Α΄ 9). Έχοντας υπόψη: 1.Τις διατάξεις του άρθρ. 1 παρ. 1 και των άρθρ. 3, 4 και 5 του Νόμ. 1338/1983 «Εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου» (34Α΄), όπως αυτές έχουν αντικατασταθεί και τροποποιηθεί αντιστοίχως με το άρθρ. 65 του Νόμ. 1892/1990 και με τα άρθρ. 6 παρ. 4 του Νόμ. 1440/1984 και 31 του Νόμ. 2076/1992. 2.Τις διατάξεις του άρθρ. 36 του Νόμ. 1568/85 «Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων» (177/Α). 3.Την αριθ. 11/13.10.94 γνώμη του Συμβουλίου Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας. 4.Την αριθ. 80170/26.7.94 Απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εργασίας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εργασίας Γεώργιο Αδαμόπουλο» (585Β΄). 5.Την ΥΠ/122/14.7.94 Απόφαση «ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Βιομηχανίας Ενέργειας και Τεχνολογίας Χρήστο Ροκόφυλλο» (550Β΄). 6.Την αριθ. 6033/1994 κοινή Απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Γεωργίας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Γεωργίας Φλώρο Κωνσταντίνου και Βασίλειο Βασιλακάκη» (550Β΄). 7.Τις διατάξεις του άρθρ. 29Α του Νόμ. 1558/85 «Κυβέρνηση και Κυβερνητικά Όργανα» (137Α΄), που προστέθηκε με το άρθρ. 27 του Νόμ. 2081/92 «Ρύθμιση του θεσμού των Επιμελητηρίων κ.τ.λ.» (154Α΄). 8.Ότι με την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος δεν θα προκληθεί πρόσθετη δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού του Υπουργείου Εργασίας ή του κρατικού προϋπολογισμού ΝΠΔΔ, δεδομένου ότι οι δαπάνες εντάσσονται στα πλαίσια των ήδη εγκεκριμένων προϋπολογισμών για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρ. 39 του Νόμ. 1863/89, ο οποίος έχει επεκταθεί και στο Δημόσιο. 9.Την αριθ. 111/28.2.95 γνωμοδότηση του Συμβουλίου Επικρατείας, μετά από πρόταση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης, Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών, Υγείας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Βιομηχανίας Ενέργειας και Τεχνολογίας, του αναπληρωτή Υπουργού Βιομηχανίας Ενέργειας και Τεχνολογίας και των Υφυπουργών Γεωργίας και Εργασίας, αποφασίζουμε: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Αντικείμενο - Πεδίο εφαρμογής Άρθρ.1.-1.Σκοπός του παρόντος δ/τος είναι η προσαρμογή της Ελληνικής νομοθεσίας περί υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων προς τις διατάξεις των οδηγιών 90/679/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 26.11.1990 (Ε.Ε. L. 374/1/31.12.1990) και 93/88/ ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12.10.1993 (Ε.Ε. L. 268/ 71/29.10.1993), για την προστασία των εργαζομένων από κινδύνους λόγω της έκθεσής τους κατά τη διάρκεια της εργασίας σε βιολογικούς παράγοντες. 2.Το παρόν π.δ/γμα έχει ως αντικείμενο την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης των κινδύνων που προέρχονται ή είναι πιθανόν να προέλθουν από την έκθεση, κατά τη διάρκεια της εργασίας σε βιολογικούς παράγοντες. Οι διατάξεις του εφαρμόζονται επιπλέον των γενικών διατάξεων για την υγιεινή και την ασφάλεια της εργασίας που ισχύουν κάθε φορά. 3.Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται σε όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, ανεξαρτήτως κλάδου οικονομικής δραστηριότητας στον οποίο κατατάσσονται. 4.Για την εφαρμογή του παρόντος στο Δημόσιο, τα ΝΠΔΔ και ΟΤΑ ισχύουν και οι ιδιαίτερες ρυθμίσεις της ΚΥΑ 88555/3293/88 (721/Β) «Υγιεινή και ασφάλεια του προσωπικού του Δημοσίου, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ» που κυρώθηκε με το άρθρ. 39 του Νόμ. 1836/89 (79/Α΄) «Προώθηση της απασχόλησης και της επαγγελματικής κατάρτισης και άλλες διατάξεις». 5.Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται στο ένστολο προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας και στο οικιακό υπηρετικό προσωπικό. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να εξασφαλίζεται, όσο αυτό είναι δυνατόν, η ασφάλεια και η υγεία του ως άνω προσωπικού, έχοντας υπόψη τους στόχους του παρόντος. 6.Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των κειμένων διατάξεων βάσει των οποίων γίνεται εναρμόνιση του εθνικού μας δικαίου με την οδηγία 90/219/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 23ης Απρ. 1990 για την περιορισμένη χρήση των γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών και την οδηγία 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 23ης Απρ. 1990 για την εκούσια απελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον. (Μετά τη σελ. 306,904) Σελ. 306,905 Τεύχος 1297-Σελ. 51 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.52 Ορισμοί - κατάταξη Άρθρ.8.-1.Κατά την άσκηση δραστηριοτήτων οι οποίες συνεπάγονται κίνδυνο για την υγεία ή την ασφάλεια των εργαζομένων λόγω της εργασίας με βιολογικούς παράγοντες, οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζουν ότι: α)Οι εργαζόμενοι δεν τρώγουν και δεν πίνουν στους χώρους εργασίας στους οποίους υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης από βιολογικούς παράγοντες. β)Χορηγείται στους εργαζόμενους κατάλληλος προστατευτικός ιματισμός ή άλλος κατάλληλος ειδικός ιματισμός. γ)Τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων επαρκείς και κατάλληλες εγκαταστάσεις λουτρών και αποχωρητηρίων, καθώς και ενδεχομένων συστήματα για την πλύση των ματιών ή/και αντισηπτικά του δέρματος. δ)Ο αναγκαίος προστατευτικός εξοπλισμός ι)διατηρείται κατάλληλα σε καθορισμένο χώρο, ιι)ελέγχεται και καθορίζεται, αν είναι δυνατός, πριν, και οπωσδήποτε, μετά από κάθε χρήση, ιιι)επιδιορθώνεται, αν είναι ελαττωματικός, ή αντικαθίσταται πριν από νέα χρήση. ε)Έχουν καθοριστεί διαδικασίες για τη λήψη, το χειρισμό και την επεξεργασία δειγμάτων ανθρώπινης ή ζωικής προέλευσης. Σελ. 306,908 Τεύχος 1297-Σελ. 54 2.Τα ενδύματα εργασίας και ο προστατευτικός εξοπλισμός, συμπεριλαμβανομένου του προστατευτικού ιματισμού που αναφέρεται στην παρ. 1, που ενδέχεται να έχουν μολυνθεί από βιολογικούς παράγοντες, πρέπει να αφαιρούνται κατά την αποχώρηση από το χώρο εργασίας και, πριν ληφθούν τα μέτρα που αναφέρονται στην παρ. 3, να αποθηκεύονται χωριστά από τον υπόλοιπο ιματισμό. 3.Ο εργοδότης οφείλει να φροντίζει για την απολύμανση και τον καθαρισμό ή εφόσον είναι απαραίτητο, την καταστροφή του ιματισμού και του προστατευτικού εξοπλισμού που αναφέρεται στην παρ. 1. 4.Το κόστος των μέτρων που αναφέρεται στις παρ. 1, 2 και 3 δεν βαρύνει τους εργαζομένους. Εκπαίδευση των εργαζομένων Άρθρ.9.-1.Στα πλαίσια της εκπαίδευσης των εργαζομένων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, ο εργοδότης λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα ώστε οι εργαζόμενοι ή/και οι εκπρόσωποί τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση να λαμβάνουν κατάλληλη και επαρκή εκπαίδευση, βάσει όλων των διαθέσιμων πληροφοριών, ιδίως με τη μορφή ενημέρωσης και οδηγιών, σχετικά με: α)Τους ενδεχόμενους κινδύνους για την υγεία. β)τις προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται για την πρόληψη της έκθεσης. γ)Τις απαιτήσεις υγιεινής. δ)Τη χρήση του προστατευτικού εξοπλισμού και ιματισμού. ε)Τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν οι εργαζόμενοι σε περίπτωση ατυχήματος και για την πρόληψη ατυχημάτων. 2.Η εκπαίδευση που αναφέρεται στην παρ. 1 πρέπει: α)Να παρέχεται κατά την έναρξη της εργασίας που συνεπάγεται επαφή με βιολογικούς παράγοντες. β)Να προσαρμόζεται στην εξέλιξη των κινδύνων και στην εμφάνιση νέων κινδύνων. γ)Να επαναλαμβάνεται περιοδικά, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο. 15.Λ.α.52 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Ενημέρωση των εργαζομένων Άρθρ.10.-1.Στα πλαίσια της ενημέρωσης των εργαζομένων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, οι εργοδότες οφείλουν να παρέχουν γραπτές οδηγίες στο χώρο εργασίας και, εφόσον απαιτείται, αν αναρτούν αφίσες στις οποίες ορίζεται τουλάχιστον η διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται στην περίπτωση: α)Σοβαρού ατυχήματος ή περιστατικού που σχετίζεται με τον χειρισμό βιολογικού παράγοντα. β)Χειρισμού βιολογικού παράγοντα της ομάδας 4. 2.Οι εργαζόμενοι οφείλουν να αναφέρουν αμέσως κάθε ατύχημα ή περιστατικό που σχετίζεται με τον χειρισμό βιολογικού παράγοντα στον εργοδότη, στον τεχνικό ασφάλειας και στο γιατρό εργασίας. 3.Οι εργοδότες οφείλουν να ενημερώνουν αμέσως τους εργαζόμενους ή/και τους εκπροσώπους τους για κάθε ατύχημα ή περιστατικό το οποίο ενδέχεται να έχει προκαλέσει απελευθέρωση βιολογικού παράγοντα και το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή ανθρώπινη μόλυνση ή/και ασθένεια. Επιπλέον οι εργοδότες οφείλουν να ενημερώνουν τους εργαζόμενους ή/και τους εκπροσώπους τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση το ταχύτερο δυνατόν για τα σοβαρά ατυχήματα ή περιστατικά, για τις αιτίες τους και για τα μέτρα που λαμβάνονται ή που θα ληφθούν για να επανορθωθεί η κατάσταση. 4.Κάθε εργαζόμενος έχει πρόσβαση στις πληροφορίες του καταλόγου που αναφέρεται στο άρθρ. 11 και οι οποίες τον αφορούν προσωπικά. 5.Οι εργαζόμενοι ή/και οι εκπρόσωποί τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση έχουν πρόσβαση σε ανώνυμες συλλογικές πληροφορίες. 6.Οι εργοδότες παρέχουν στους εργαζόμενους ή/και τους εκπροσώπους τους, ύστερα από σχετική αίτησή τους, τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρ. 7. Κατάλογοι εκτιθέμενων εργαζομένων Άρθρ.11.-1.Οι εργοδότες τηρούν κατάλογο των εργαζομένων που εκτίθενται σε βιολογικούς παράγοντες της ομάδας 3 και 4. Ο κατάλογος αυτός αναφέρει το είδος της εκτελούμενης εργασίας, και εφόσον είναι δυνατόν, το βιολογικό παράγοντα στον οποίο έχουν εκτεθεί οι εργαζόμενοι, καθώς και τα στοιχεία τα σχετικά με την έκθεση, τα ατυχήματα και τα περιστατικά, ανάλογα με την περίπτωση. 2.Ο κατάλογος που αναφέρεται στην παρ. 1 διατηρείται επί σαράντα έτη μετά από την τελευταία γνώστη έκθεση στις παρακάτω περιπτώσεις έκθεσης οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε μόλυνση: α)Από βιολογικούς παράγοντες που είναι γνωστό ότι μπορούν να προκαλέσουν μόνιμες ή λανθάνουσες μολύνσεις. β)Που δεν μπορεί να διαγνωσθεί, με βάση τις σημερινές γνώσεις, παρά μόνο όταν εκδηλωθεί η ασθένεια, μετά την παρέλευση πολλών ετών. γ)Που εμφανίζει ιδιαίτερα μεγάλες περιόδους επώασης πριν από την εκδήλωση της ασθένειας. δ)Που οδηγεί σε ασθένεια η οποία εμφανίζει κατά καιρούς υποτροπές επί μεγάλο χρονικό διάστημα παρά την θεραπευτική αγωγή. ε)Που μπορεί να έχει σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες. 4.Ο τεχνικός ασφάλειας και ο γιατρός εργασίας ή/και ο γιατρός του ασφαλιστικού οργανισμού στον οποίο ανήκει ο εργαζόμενος, καθώς και ο τεχνικός και υγειονομικός επιθεωρητής εργασίας έχουν πρόσβαση στον κατάλογο που αναφέρεται στην παρ. 1. Διαβούλευση και συμμετοχή των εργαζομένων Άρθρ.12.Στα πλαίσια της διαβούλευσης και της συμμετοχής των εργαζομένων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις οι εργοδότες ζητούν την γνώμη των εργαζομένων ή/και των εκπροσώπων τους και διευκολύνουν τη συμμετοχή τους, αναφορικά με τα θέματα που σχετίζονται με την εφαρμογή του παρόντος. Κοινοποίηση στην αρμόδια αρχή Άρθρ.13.-1.Κοινοποιείται εκ των προτέρων στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας η χρήση για πρώτη φορά: α)Των βιολογικών παραγόντων της ομάδας 2. β)Των βιολογικών παραγόντων της ομάδας 3. γ)Των βιολογικών παραγόντων της ομάδας 4. Η κοινοποίηση γίνεται τουλάχιστον τριάντα ημέρες πριν από την έναρξη των εργασιών. Με την επιφύλαξη της παρ. 2, κοινοποιείται εκ των προτέρων και η χρήση για πρώτη φορά κάθε περαιτέρω βιολογικού παράγοντα της ομάδας 4 και κάθε νέου περαιτέρω βιολογικού παράγοντα της ομάδας 3, όπου ο ίδιος ο εργοδότης προσωρινά κατατάσσει αυτόν το βιολογικό παράγοντα. 2.Από τα εργαστήρια που παρέχουν διαγνωστικές υπηρεσίες που έχουν σχέση με παράγοντες της ομάδας 4 απαιτείται μόνο αρχική κοινοποίηση της πρόθεσής τους. 3.Κοινοποίηση εκ νέου πρέπει να γίνεται σε περίπτωση που υφίστανται ουσιώδεις αλλαγές, σημαντικές για την ασφάλεια ή την υγεία στο χώρο εργασίας, στις μεθόδους και τις διαδικασίες, οι οποίες καθιστούν ανεπαρκή την προγενέστερη κοινοποίηση. 4.Η κοινοποίηση που αναφέρεται στο άρθρο αυτό, περιλαμβάνει: α)Το όνομα και τη διεύθυνση της επιχείρησης ή/και της εγκατάστασης. β)Το ονοματεπώνυμο και τα τυπικά προσόντα του τεχνικού ασφάλειας και του γιατρού εργασίας της επιχείρησης. (Μετά της σελ. 306,908) Σελ. 306,909 Τεύχος 1297-Σελ. 55 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.52 γ)Τα αποτελέσματα της εκτίμησης που αναφέρεται στο άρθρ.3. δ)Το είδος του βιολογικού παράγοντα. ε)Τα προβλεπόμενα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα. Επίβλεψη της υγείας - Ιατρική παρακολούθηση Άρθρ.14.-1.Εάν τα αποτελέσματα της εκτίμησης που αναφέρεται στο άρθρ. 3 καταδεικνύουν κίνδυνο για την υγεία ή την ασφάλεια των εργαζομένων, ο εργοδότης έχει την υποχρέωση: α)Να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες γιατρού εργασίας, όπως αυτός ορίζεται στο Νόμ. 1568/85, ανεξάρτητα από τον αριθμό εργαζομένων στην επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση. β)Να εξασφαλίζει σύμφωνα με τις υποδείξεις του γιατρού εργασίας, ότι κάθε εργαζόμενος πριν από την έκθεση και στη συνέχεια σε τακτά χρονικά διαστήματα, υπόκειται σε ιατρική εξέταση για την εκτίμηση της κατάστασης της υγείας του. γ)Να λαμβάνει άμεσα μέτρα ατομικής υγιεινής των εργαζομένων και μέτρα υγιεινής της εργασίας. 2.Με την εκτίμηση που αναφέρεται στο άρθρ. 3 πρέπει να εντοπίζονται οι εργαζόμενοι για τους οποίους ενδέχεται να απαιτούνται ειδικά προστατευτικά μέτρα. 3.Πρέπει να διατίθενται, όταν χρειάζεται, αποτελεσματικά εμβόλια στους εργαζόμενους που δεν έχουν ήδη ανοσοποιηθεί κατά του βιολογικού παράγοντα στον οποίο εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν. Όταν οι εργοδότες διαθέτουν εμβόλια πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το συνιστώμενο κώδικα συμπεριφοράς που περιέχεται στο παράρτημα VII του άρθρ. 17. 4.Εάν διαπιστωθεί ότι ένας εργαζόμενος πάσχει από μόλυνση ή/και ασθένεια για την οποία υπάρχουν υπόνοιες ότι οφείλεται στην έκθεση σε βιολογικούς παράγοντες κατά την εργασία, ο γιατρός εργασίας ή/και ο γιατρός του ασφαλιστικού οργανισμού στον οποίο ανήκει ο εργαζόμενος, παρέχει ιατρική παρακολούθηση στους άλλους εργαζόμενους που έχουν υποστεί παρόμοια έκθεση. Στην περίπτωση αυτή, πραγματοποιείται επαναξιολόγηση του κινδύνου έκθεσης, σύμφωνα με το άρθρ. 3. 5.Σε περιπτώσεις όπου γίνεται ιατρική παρακολούθηση, τηρείται ατομικός ιατρικός φάκελλος για τουλάχιστον δέκα έτη μετά από το τέλος της έκθεσης. Σελ. 306,910 Τεύχος 1297-Σελ. 56 Στις ειδικές περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρ. 11 παρ. 3, ο ατομικός ιατρικός φάκελλος για τουλάχιστον δέκα έτη μετά από το τέλος της έκθεσης. Στις ειδικές περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρ. 11 παρ. 3, ο ατομικός ιατρικός φάκελος τηρείται για διάστημα σαράντα ετών από την τελευταία γνωστή έκθεση. 6.Ο ιατρός εργασίας ή/και ο γιατρός του ασφαλιστικού οργανισμού στον οποίο ανήκει ο εργαζόμενος, προτείνει τα τυχόν προστατευτικά ή προληπτικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για τους επιμέρους εργαζομένους. Στην περίπτωση αυτή ο γιατρός του ασφαλιστικού οργανισμού ενημερώνει την αρμόδια επιθεώρηση εργασίας. 7.Στους εργαζομένους πρέπει να παρέχονται πληροφορίες και συμβουλές σχετικά με την τυχόν ιατρική παρακολούθηση στην οποία ενδέχεται να υποβληθούν μετά το τέλος της έκθεσης. 8.Οι εργαζόμενοι έχουν πρόσβαση στα αποτελέσματα της ιατρικής παρακολούθησης που τους αφορούν. Επανεξέταση των αποτελεσμάτων της ιατρικής παρακολούθησης μπορούν να ζητούν ο εργοδότης και οι εν λόγω εργαζόμενοι. 9.Στο παράρτημα IV του άρθρ. 17 περιέχονται πρακτικές συστάσεις για την ιατρικής παρακολούθηση των εργαζομένων. 10.Όλες οι περιπτώσεις ασθενείας ή θανάτου των εργαζομένων, μετά την διαδικασία ολοκλήρωσης της διάγνωσης με την οποία διαπιστώνεται ότι οφείλονται στην επαγγελματική έκθεση σε βιολογικούς παράγοντες, αναγγέλονται άμεσα από τον γιατρό εργασίας μέσω της επιχείρησης ή/και από τον ασφαλιστικό οργανισμό στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας. 11.Το Υπουργείο Εργασίας κοινοποιεί στην Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης όλα τα στοιχεία που αναφέρονται στην παρ. 10. 15.Λ.α.52 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Ιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες εκτός από τα διαγνωστικά εργαστήρια Άρθρ.2.-1.Για τους σκοπούς του παρόντος νοούνται ως: α)Βιολογικοί παράγοντες:Οι μικροοργανισμοί, μεταξύ των οποίων και οι γενετικά τροποποιημένοι, οι κυτταροκαλλιέργειες και τα ενδοπαράσιτα του ανθρώπου, που είναι δυνατόν να προκαλέσουν οποιαδήποτε μόλυνση, αλλεργία ή τοξικότητα. β)Μικροοργανισμός:Μικροβιακή οντότητα, κυτταρική ή μη κυτταρική που είναι ικανή να αναπαράγεται ή να μεταφέρει γενετικό υλικό. γ)Κυτταροκαλλιέργεια:Η in vitro ανάπτυξη κυττάρων που προέρχονται από πολυκύτταρους οργανισμούς. «δ.Αρμόδια επιθεώρηση εργασίας:Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (Τα Κέντρα Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου ή οι Διευθύνσεις επιθεώρησης εργασίας και οι Διευθύνσεις απασχόλησης με τα αρμόδια Τμήματα τεχνικής και υγειονομικής επιθεώρησης εργασίας ή τα Τμήματα και Γραφεία επιθεώρησης εργασίας κ.λπ.)». Το μέσα « » εδάφ. δ΄ προστέθηκε από το άρθρ. 2 Π.Δ. 174/2-15 Ιουλ. 1997 (ΦΕΚ Α΄ 150). 2.Οι βιολογικοί παράγοντες κατατάσσονται σε τέσσερις ομάδες κινδύνου, ανάλογα με το βαθμό του κινδύνου μόλυνσης: α)Βιολογικός παράγοντας της ομάδας 1:Είναι ο βιολογικός παράγοντας που είναι απίθανο να προκαλέσει ασθένεια στον άνθρωπο. β)Βιολογικός παράγοντας της ομάδας 2:Είναι ο παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει ασθένεια στον άνθρωπο και θα μπορούσε να προκαλέσει κίνδυνο για τους εργαζόμενους, ενώ δεν υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να εξαπλωθεί στο κοινωνικό σύνολο. Γενικώς υπάρχει αποτελεσματική προληπτική ή θεραπευτική αγωγή. γ)Βιολογικός παράγοντας της ομάδας 3:Είναι ο παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει ασθένεια στον άνθρωπο και συνιστά σοβαρό κίνδυνο για τους εργαζόμενους. Ενδέχεται να υπάρχει κίνδυνος να διαδοθεί στο κοινωνικό σύνολο, αλλά, γενικώς υπάρχει αποτελεσματική προληπτική ή θεραπευτική αγωγή. δ)Βιολογικός παράγοντας της ομάδας 4:Είναι ο παράγοντας που προκαλεί σοβαρή ασθένεια στον άνθρωπο και συνιστά σοβαρό κίνδυνο για τους εργαζόμενους, ενδέχεται να παρουσιάζει υψηλό κίνδυνο διάδοσης στο κοινωνικό σύνολο και για τον οποίο συνήθως δεν υπάρχει αποτελεσματική προληπτική ή θεραπευτική αγωγή. Σελ. 306,906 Τεύχος 1297-Σελ. 52 3.Αν ένας αξιολογούμενος βιολογικός παράγοντας δεν είναι δυνατόν να καταταχθεί σαφώς σε μία από τις ομάδες της παρ. 2 πρέπει να κατατάσσεται στην υψηλότερη εξεταζόμενη ομάδα κινδύνου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ Εντοπισμός και εκτίμηση των κινδύνων Άρθρ.15.-1.Κατά την αξιολόγηση που αναφέρεται στο άρθρ.3, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα ακόλουθα σημεία: α)Την αβεβαιότητα σχετικά με την παρουσία βιολογικών παραγόντων στον οργανισμό των ασθενών ανθρώπων ή ζώων και σε υλικό ή δείγματα που λαμβάνονται από αυτούς. β)Τους κινδύνους από βιολογικούς παράγοντες για τους οποίους είναι γνωστό ή υπάρχουν υπόνοιες ότι υπάρχουν στον οργανισμό των ασθενών ανθρώπων ή ζώων και το υλικό ή δείγματα που έχουν ληφθεί από αυτούς. γ)Τους κινδύνους που συνεπάγεται η φύση της εργασίας. 2.Οι αρμόδιες υγειονομικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες καθορίζουν τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Τα μέτρα που πρέπει αν λαμβάνονται περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων: α)Τον καθορισμό κατάλληλων μεθόδων καθαρισμού και απολύμανσης. β)Τον καθορισμό μεθόδων για τον ασφαλή χειρισμό και αποκομιδή των μολυσμένων απορριμμάτων. 3.Στην περίπτωση μονάδων απομόνωσης στις οποίες υπάρχουν ασθενείς ή ασθενή ζώα για τους οποίους ή τα οποία είναι γνωστό ή υπάρχει υπόνοια ότι έχουν μολυνθεί από βιολογικούς παράγοντες της ομάδας 3 ή της ομάδας 4, τα μέτρα περιορισμού πρέπει να επιλέγονται μεταξύ των μέτρων που αναφέρονται στο παράρτημα V του άρθρ. 17 στήλη Α, προκειμένου να μειώνουν στο ελάχιστον τον κίνδυνο μόλυνσης. 4.Οι νομαρχιακού επιπέδου υγειονομικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες ενημερώνουν άμεσα τις κεντρικές υπηρεσίες τους για τα μέτρα που αναφέρονται στις παρ. 2 και 3. Ειδικά μέτρα για τις βιομηχανικές μεθόδους παραγωγής, τα εργαστήρια και τους θαλάμους ζώων Άρθρ.16.-1.Στα εργαστήρια, συμπεριλαμβανομένων των διαγνωστικών εργαστηρίων, και τους χώρους που προορίζονται για πειραματόζωα τα οποία έχουν ηθελημένα μολυνθεί από βιολογικούς παράγοντες των ομάδων 2, 3 ή 4 είναι φορείς των παραγόντων αυτών πρέπει να λαμβάνονται τα εξής μέτρα: α)Τα εργαστήρια που εκτελούν εργασίες οι οποίες προϋποθέτουν το χειρισμό βιολογικών παραγόντων των ομάδων 2, 3 ή 4 για ερευνητικούς, αναπτυξιακούς, εκπαιδευτικούς ή διαγνωστικούς σκοπούς, καθορίζουν τα μέτρα περιορισμού σύμφωνα με το παράρτημα V του άρθρ. 17, προκειμένου να μειώνουν στο ελάχιστο τον κίνδυνο μόλυνσης. β)Μετά την αξιολόγηση που αναφέρεται στο άρθρ. 3 καθορίζονται μέτρα σύμφωνα με το παράρτημα V του άρθρ. 17, αφού καθοριστεί το επίπεδο φυσικού περιορισμού που απαιτείται για τους βιολογικούς παράγοντες ανάλογα με το βαθμό του κινδύνου. Οι δραστηριότητες που περιλαμβάνουν το χειρισμό κάποιου βιολογικού παράγοντα πρέπει να εκτελούνται: ι)Μόνον σε ζώνες εργασίας που ανταποκρίνονται τουλάχιστον στο επίπεδο περιορισμού 2 για βιολογικό παράγοντα της ομάδας 2. ιι)Μόνον σε ζώνες εργασίας που ανταποκρίνονται τουλάχιστον στο επίπεδο περιορισμού 2 για βιολογικό παράγοντα της ομάδας 2. ιιι)Μόνον σε ζώνες εργασίας που ανταποκρίνονται τουλάχιστον στο επίπεδο περιορισμού 4 για βιολογικό παράγοντα της ομάδας 4. γ)Τα εργαστήρια που χειρίζονται υλικά σχετικά με τα οποία υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την παρουσία βιολογικών παραγόντων ικανών να προκαλέσουν ασθένεια στον άνθρωπο, αλλά τα οποία δεν έχουν σκοπό να ασχοληθούν με τους καθαυτό βιολογικούς παράγοντες (δηλαδή να τους καλλιεργήσουν ή να τους συγκεντρώσουν), πρέπει να εφαρμόζουν τουλάχιστον επίπεδο περιορισμού 2. Πρέπει να χρησιμοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, τα επίπεδα περιορισμού 3 και 4, όταν είναι γνωστό ή υπάρχει υπόνοια ότι είναι αναγκαία, εκτός εάν οι κατευθυντήριες γραμμές των αρμοδίων υπηρεσιών των Υπουργείων Εργασίας, Υγείας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Γεωργίας και του Γενικού Χημείου του κράτους ορίζουν ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, επαρκεί χαμηλότερο επίπεδο περιορισμού. 2.Όσον αφορά τις βιομηχανικές μεθόδους που χρησιμοποιούν βιολογικούς παράγοντες των ομάδων 2, 3 ή 4 πρέπει να λαμβάνονται τα ακόλουθα μέτρα: α)Οι αρχές περιορισμού οι οποίες εκτίθενται στην παρ. 1, στοιχ. β δεύτερο εδάφιο, πρέπει να ισχύουν και για τις βιομηχανικές μεθόδους, βάσει των πρακτικών μέτρων και των καταλλήλων διαδικασιών που αναφέρονται στο παράρτημα VI του άρθρ.17. β)Σε συνάρτηση με την εκτίμηση του κινδύνου που συνεπάγεται η χρησιμοποίηση των βιολογικών παραγόντων των ομάδων 2, 3 ή 4, τα Υπουργεία Εργασίας, Υγείας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Γεωργίας και το Γενικό Χημείο του Κράτους μετά από γνωμοδότηση του Συμβουλίου Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας μπορούν να αποφασίζουν κατάλληλα μέτρα που πρέπει να εφαρμόζονται κατά τη βιομηχανική χρήση αυτών των βιολογικών παραγόντων. γ)Για όλες τις δραστηριότητες που καλύπτονται από το παρόν άρθρο και για τις οποίες δεν υπήρξε δυνατότητα οριστικής αξιολόγησης ενός βιολογικού παράγοντα, αλλά είναι πιθανό η ενδεχόμενη χρήση του παράγοντα αυτού να συνεπάγεται σοβαρό κίνδυνο για την υγεία των εργαζομένων, οι δραστηριότητες αυτές πρέπει να εκτελούνται μόνον σε χώρους εργασίας που ανταποκρίνονται τουλάχιστον στο επίπεδο περιορισμού 3. (Μετά τη σελ. 306,910) Σελ. 306,911 Τεύχος 1297-Σελ. 57 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.52 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Προσάρτηση των παραρτημάτων Άρθρ.17.-ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ Το Παράρτημα ΙΙΙ τροποποιήθηκε από το άρθρ. 3 Π.Δ. 174/2-15 Ιουλ. 1997 (ΦΕΚ Α΄ 150). Έλεγχος εφαρμογής Άρθρ.18.-«1.Ο έλεγχος της εφαρμογής του παρόντος ανατίθεται στις αρμόδιες υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (στα Κέντρα Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου ή στις Διευθύνσεις απασχόλησης με τα αρμόδια Τμήματα τεχνικής και υγειονομικής επιθεώρησης εργασίας ή στα Τμήματα και Γραφεία επιθεώρησης εργασίας κ.λπ.) σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας. Για τις επιχειρήσεις των μεταλλείων, λατομείων, ορυχείων ο έλεγχος της εφαρμογής του παρόντος δ/τος ανατίθεται στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου ανάπτυξης». Η μέσα σε « » παρ. 1 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 4 Π.Δ. 174/2-15 Ιουλ. 1997 (ΦΕΚ Α΄ 150). 2.Με απόφαση του νομάρχη και μετά από γνωμοδότηση της Νομαρχιακής Επιτροπής Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας συγκροτείται σε κάθε νομό επιτροπή από εκπροσώπους της αρμόδιας επιθεώρησης εργασίας και των αρμοδίων υγειονομικών και κτηνιατρικών υπηρεσιών του νομού με έργο την υποστήριξη της αρμόδιας επιθεώρησης εργασίας στον έλεγχο εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος. Οι σχετικές υποδείξεις και παρατηρήσεις προς τους εργοδότες διενεργούνται πάντοτε από τον επιθεωρητή εργασίας μετά από εισηγήσεις των άλλων μελών της επιτροπής. Κυρώσεις Άρθρ.19.-1.Σε κάθε εργοδότη, κατασκευάστή, παρασκευαστή, εισαγωγέα ή προμηθευτή, που παραβαίνει τις διατάξεις του παρόντος επιβάλλονται, ανεξάρτητα από τις ποινικές κυρώσεις, οι διοικητικές κυρώσεις του άρθρ. 24 του Νόμ. 2224/94 με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρ. 6 της ΚΥΑ 88555/3293/30.9.88 που κυρώθηκε με το άρθρ. 39 του Νόμ. 1836/89. Σελ. 306,912 Τεύχος 1297-Σελ. 58 2.Σε κάθε εργοδότη, κατασκευαστή, παρασκευαστή, εισαγωγέα ή προμηθευτή, που παραβαίνει από αμέλεια ή πρόθεση τις διατάξεις του παρόντος επιβάλλονται οι ποινικές κυρώσεις του άρθρ. 25 του Νόμ. 2224/94. Άρθρ.20.-Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Άρθρ.3.-1.Για κάθε δραστηριότητα που ενδέχεται να συνεπάγεται κίνδυνο έκθεσης σε βιολογικούς παράγοντες, ο εργοδότης οφείλει να έχει στη διάθεσή του μια γραπτή εκτίμηση των υφισταμένων κατά την εργασία κινδύνων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. 2.Την εκτίμηση αυτή προσδιορίζεται η φύση, ο βαθμός και η διάρκεια της έκθεσης των εργαζομένων, ώστε να είναι δυνατό να αξιολογούνται όλοι οι κίνδυνοι για την ασφάλεια ή την υγεία των εργαζομένων και να καθορίζονται τα ληπτέα μέτρα. 3.Για τις δραστηριότητες που συνεπάγονται έκθεση σε βιολογικούς παράγοντες διαφόρων ομάδων, ο κίνδυνος εκτιμάται με βάση τον κίνδυνο που παρουσιάζουν όλοι οι επικίνδυνοι βιολογικοί παράγοντες που είναι παρόντες. 4.Η εκτίμηση πρέπει να επαναλαμβάνεται τακτικά και, οπωσδήποτε, όταν μεταβάλλονται καθ’ οιονδήποτε τρόπο οι συνθήκες που επηρεάζουν την έκθεση των εργαζομένων στους βιολογικούς παράγοντες. 5.Ο εργοδότης οφείλει να παρέχει στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας τα στοιχεία στα οποία βασίζεται η εκτίμηση της παρ. 1. 15.Λ.α.52 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 6.Η εκτίμηση που αναφέρεται στην παρ. 1, πραγματοποιείται βάσει όλων των διαθέσιμων στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των εξής: α)Της κατάταξης των βιολογικών παραγόντων οι οποίοι συνιστούν ή ενδέχεται να συνιστούν κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου, όπως αναφέρεται παράρτημα ΙΙΙ του άρθρ. 17. β)Των συστάσεων της αρμόδιας επιθεώρησης εργασίας οι οποίες αναφέρουν ότι ο βιολογικός παράγοντας πρέπει να ελέγχεται για να προστατεύεται η υγεία των εργαζομένων, στην περίπτωση που οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν στον βιολογικό αυτόν παράγοντα λόγω της εργασίας τους. γ)Των πληροφοριών για τις ασθένειες οι οποίες ενδέχεται να προσβάλλουν τους εργαζόμενους λόγω της εργασίας τους. δ)Των αλλεργικών ή τοξικών συνεπειών που είναι δυνατόν να έχει η εργασία τους. ε)Της γνώσης μιας ασθένειας που έχει διαγνωσθεί σε έναν εργαζόμενο και η οποία συνδέεται άμεσα με την εργασία του. Εφαρμογή των διαφόρων άρθρων σύμφωνα με την εκτίμηση των κινδύνων Άρθρ.4.-1.Τα άρθρ. 5 έως 17 δεν εφαρμόζονται, εάν από τα αποτελέσματα της εκτίμησης που αναφέρεται στο άρθρ. 3 αποδεικνύεται ότι η έκθεση ή η ενδεχόμενη έκθεση αφορά βιολογικό παράγοντα της ομάδας 1 με κίνδυνο για την υγεία των εργαζομένων που δεν μπορεί να προσδιοριστεί, θα πρέπει, ωστόσο, να τηρούνται οι προβλέψεις της παρ. 1 του παραρτήματος VI του άρθρ. 17. 2.Εάν από τα αποτελέσματα της εκτίμησης που αναφέρεται στο άρθρ. 3 αποδεικνύεται ότι η δραστηριότητα δεν συνεπάγεται ηθελημένη πρόθεση χειρισμού ή χρήσης κάποιου βιολογικού παράγοντα, αλλά ότι μπορεί να οδηγήσει σε έκθεση των εργαζομένων σε κάποιο βιολογικό παράγοντα, όπως κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων, των οποίων ενδεικτικός κατάλογος περιέχεται στο παράρτημα Ι του άρθρ. 17, εφαρμόζονται τα άρθρ. 5, 7, 10, 11, 12, 13 και 14, εκτός εάν βάσει των αποτελεσμάτων της αναφερομένης στο άρθρ.3 εκτίμησης, η εφαρμογή τους δεν κρίνεται αναγκαία. Αντικατάσταση Άρθρ.5.-Ο εργοδότης αποφεύγει τη χρήση επιβλαβών βιολογικών παραγόντων, εφόσον αυτό επιτρέπεται από τη φύση της δραστηριότητας, αντικαθιστώντας τους από βιολογικούς παράγοντες οι οποίοι υπό τις συνθήκες χρήσης τους και βάσει των υπαρχουσών γνώσεων είναι ακίνδυνοι ή λιγότερο επικίνδυνοι για την υγεία των εργαζομένων. Περιορισμός των κινδύνων Άρθρ.6.-1.Η έκθεση των εργαζομένων πρέπει να προλαμβάνεται όταν, από τα αποτελέσματα της εκτίμησης που αναφέρεται στο άρθρ.3, προκύπτει ότι υπάρχει κίνδυνος για την υγεία ή την ασφάλειά τους. 2.Εάν αυτό δεν είναι τεχνικώς εφικτό, λόγω της δραστηριότητας και της εκτίμησης του κινδύνου που αναφέρεται στο άρθρ. 3, ο κίνδυνος έκθεσης πρέπει να μειώνεται σε τόσο χαμηλό επίπεδο ώστε να προστατεύεται επαρκώς η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων, ιδίως με τη λήψη των ακολουθών μέτρων τα οποία πρέπει να εφαρμόζονται βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρ. 3: α)Περιορισμό στο ελάχιστο δυνατόν, του αριθμού των εργαζομένων που εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν. β)Σχεδιασμό των μεθόδων εργασίας και των τεχνικών μέτρων ελέγχου έτσι ώστε να αποφεύγεται ή να ελαχιστοποιείται η απελευθέρωση βιολογικών παραγόντων στο χώρο εργασίας. γ)Μέτρα συλλογικής προστασίας ή/και, όταν δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί η έκθεση με άλλον τρόπο, μέτρα ατομικής προστασίας. δ)Μέτρα υγιεινής συμβατά με την πρόληψη ή τον περιορισμό της λόγω λάθους μεταφοράς ή απελευθέρωσης κάποιου βιολογικού παράγοντα από το χώρο εργασίας. ε)Χρήση του σήματος βιολογικού κινδύνου που περιγράφεται στο παράρτημα ΙΙ του άρθρ. 17 και άλλων σχετικών προειδοποιητικών σημάτων. στ)Εκπόνηση σχεδίων για την αντιμετώπιση ατυχημάτων στα οποία ενέχονται βιολογικοί παράγοντες. ζ)Έλεγχος, όπου απαιτείται και είναι τεχνικώς εφικτό, της παρουσίας βιολογικών παραγόντων εκτός του χώρου του πρωτογενούς φυσικού περιορισμού. η)Μέσα για την ασφαλή συλλογή, αποθήκευση και αποκομιδή των αποβλήτων από τους εργαζόμενους, ύστερα από τυχόν απαιτούμενη κατάλληλη επεξεργασία. Στα μέτρα αυτά συμπεριλαμβάνεται η χρήση ασφαλών και αναγνωρίσιμων δοχείων. θ)Μέτρα για τον ασφαλή χειρισμό και μεταφορά των βιολογικών παραγόντων στο χώρο εργασίας. Ενημέρωση της αρμόδιας αρχής Άρθρ.7.-1.Όταν από τα αποτελέσματα της εκτίμησης που αναφέρεται στο άρθρ. 3 προκύπτει ότι υπάρχει κίνδυνος για την υγεία ή την ασφάλεια των εργαζομένων, ο εργοδότης, οφείλει να θέτει στη διάθεση της αρμόδιας επιθεώρησης εργασίας τις κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με: α)Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης. β)Τις δραστηριότητες κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι έχουν εκτεθεί ή ενδέχεται να έχουν εκτεθεί σε βιολογικούς παράγοντες. γ)Τον αριθμό των εργαζομένων που έχουν εκτεθεί. δ)Το ονοματεπώνυμο και τα τυπικά προσόντα του τεχνικού ασφάλειας και του γιατρού εργασίας της επιχείρησης. (Μετά τη σελ. 306,906) Σελ. 306,907 Τεύχος 1297-Σελ. 53 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.52 ε)Τα προστατευτικά και προληπτικά μέτρα που λαμβάνονται, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών και μεθόδων εργασίας. στ)Ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την προστασία των εργαζομένων από έκθεση σε βιολογικό παράγοντα της ομάδας 3 ή της ομάδας 4, η οποία θα μπορούσε να προκληθεί από βλάβη του φυσικού περιορισμού. 2.Οι εργοδότες πρέπει να πληροφορούν αμέσως την αρμόδια επιθεώρηση εργασίας για οποιοδήποτε ατύχημα το οποίο ενδέχεται να οδήγησε σε απελευθέρωση κάποιου βιολογικού παράγοντα και θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή μόλυνση ή/και ασθένεια του ανθρώπου. 3.Σε περίπτωση παύσης της λειτουργίας της επιχείρησης, ο κατάλογος που προβλέπεται στο άρθρ. 11 και ο ιατρικός φάκελος που αναφέρεται στο άρθρ. 14 αποστέλλονται στον αρμόδιο ασφαλιστικό οργανισμό, ενώ επίσης αντίγραφα αυτών των φακέλων αποστέλλονται στις ιατρικές υπηρεσίες του Κέντρου Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας για ερευνητικούς σκοπούς. Υγιεινή και ατομική προστασία