← Ελλάδα

1. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 1(14)/3 Νοεμ. 1836 Περί εμπορικής ναυτιλίας. Δια να παρέξωμεν πλειοτέρας ευκολίας εις την Ελληνικήν εμπορικήν ναυτιλίαν και

Εν συντομία

Αυτό το Βασιλικό Διάταγμα του 1836 ρυθμίζει την ελληνική εμπορική ναυτιλία, αντικαθιστώντας προηγούμενη νομοθεσία, με σκοπό την προώθηση της προόδου και ανάπτυξής της. Καθορίζει τους κανόνες για την αναγνώριση των πλοίων ως ελληνικών, την καταγραφή τους και τη χρήση της εθνικής σημαίας.

Τι ρυθμίζει

Ποιους αφορά

Βασικά σημεία

📄 Κείμενο νόμου
1. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 1(14)/3 Νοεμ. 1836 Περί εμπορικής ναυτιλίας. Δια να παρέξωμεν πλειοτέρας ευκολίας εις την Ελληνικήν εμπορικήν ναυτιλίαν και να συντελέσωμεν όσον το εφ’ Ημίν, εις την πρόοδον και την ανάπτυξιν αυτής, και πεισθέντες εκ της πείρας ότι τινές όροι του από 15(27) Οκτ. 1833 Δ/τος περί εμπορικής ναυτιλίας είναι δυσεφάρμοστοι, απεφασίσαμεν, προσλαβόντες και την γνώμην του Ημετέρου Συμβουλίου της Επικρατείας, και επί τη προτάσει της επί των Ναυτικών Γραμματείας, να ακυρώσωμεν το ρηθέν Δ/μα και ν’ αντικαταστήσωμεν αυτό δια του παρόντος. Διατάττομεν όθεν τα εφεξής: Άρθρ.1.-Όλα τα ελληνικά εμπορικά πλοία οφείλουν να φέρωσι την εθνικήν σημαίαν. Άρθρ.10.-Όλα εν γένει τα εμπορικά πλοία καθώς και τα μετερχόμενα την ατμοπλοΐαν και αλιείαν μικρότερα πλοιάρια, διαιρούνται εις δύο κλάσεις, εξ ων τα μεν από (30) τόννων και κατωτέρω ανάγονται εις την α΄, τα δε επέκεινα των (30) τόννων εις την β΄ κλάσιν. Έκαστον των πλοίων τούτων λαμβάνει ειδικόν όνομα. Το όνομα τούτο, ως και το του λιμένος εις τον οποίον ανάγονται, και ο αριθμός της εις τα νηϊολόγια καταχωρήσεως σημειούνται εις την πρύμνην. Βλ. ήδη τον κατωτέρω Νόμ. ΥΜΔ΄/1858. Σελ. 34(α) 320-026 Η ως ανωτέρω σημείωσις των αριθμών και στοιχείων γίνεται και εις τα της α΄ και εις τα της β΄ κλάσεως πλοία, δια λευκού ελαιοτρίπτου χρώματος και επί μέλανος δαπέδου τα δε στοιχεία πρέπει να έχωσιν ύψος ενός δεκαμέτρου. Δια πάσαν αυτογνώμονα αλλαγήν, επίχρισιν, ή απόσβεσιν των παρά της Αρχής τεθέντων εις το πλοίον σημείων επιβάλλεται εις μεν τα πλοία α΄ κλάσεως πρόστιμον 500 δραχμών, εις δε τα της β΄ 1.000 δραχμών. Άρθρ.11.-Εις έκαστον λιμένα του Βασιλείου υπάρχουν δύο νηϊολόγια, προς καταγραφήν των εις αυτόν αναγομένων πλοίων αμφοτέρων των κλάσεων. Εις έκαστον αυτών των νηϊολογίων πρέπει να σημειούται α)η ημέρα της καταχωρήσεως του πλοίου β)ο αύξων αριθμός υπό τον οποίον κατεχωρήθη γ)το όνομα, το επάγγελμα, και η διαμονή του ιδιοκτήτου δ)η ένορκος διαβεβαίωσις του ιδιοκτήτου ότι το πλοίον είναι μοναδική αυτού ιδιοκτησία ή ότι έχει και συμμετόχους, Έλληνας ή ξένους, των οποίων τα ονόματα και το μερίδιον προσεπισημειούνται ε)το όνομα του πλοίου ς)εις ποίαν εκ των επτά κατηγοριών του άρθρ. 2 ανάγεται ζ)η ακριβής περιγραφή του πλοίου εις ην προστίθεται ο αριθμός των ιστών και των καταστρωμάτων, το μήκος της τροπίδος από το έμπροσθεν έως εις το όπισθεν κοράκιον, το μήκος του άνω καταστρώματος από την μίαν άκραν μέχρι της άλλης, το μέγιστον βάρος, το μέγιστον πλάτος του κύτους (αμπαρίου) και του διαφράγματος (μεσαίου καταστρώματος) ή, αν το πλοίον έχη εν μόνον κατάστρωμα, το μέγιστον βάθος από το κατάστρωμα μέχρι του εσωτροπίου η)η κατά τόννον χωρητικότης θ)το είδος του πλοίου, αν π.χ. είναι βρίκιον κλπ., αν έχη παραπέτασμα (GALERIE) ή όχι. Άρθρ.12-14.(Καταργήθησαν δια του άρθρ. 25 Ν.Δ. 3899/1958). Άρθρ.15.-Δοθείσης της εγγυήσεως, χορηγείται εις τον ιδιοκτήτην του πλοίου έγγραφον περί της αναγνωρίσεως του πλοίου του ως ελληνικού εθνικού, κατά τον συναπτόμενον υπό στοιχ. Α΄ τύπον. Το έγγραφον τούτο υπογεγραμμένον από τον επί των Ναυτικών Γραμματέα της Επικρατείας και εσφραγισμένον με την σφραγίδα του Υπουργείου, περιέχει αυτολεξεί όλα όσα κατά το άρθρ. 11 κατεχωρήθησαν εις τα νηϊολόγια. 19.Α.β.1 Εθνικότητα Πλοίων Άρθρ.16.-Το έγγραφον τούτο υπόκειται εις σταθερόν δικαίωμα πληρωμής (3) δραχ. (Δια τοιαύτα έγγραφα ιδιοκτησίας πλοίων υπέρ τους 30 τόννους θέλει πληρώνεσθαι, εκτός τούτου και το δικαίωμα 10 λεπτών, δι’ έκαστον τόννον περιπλέον όντα των τριάκοντα). Το σταθερόν δικαίωμα (των τριών δραχμών) εισπράττεται γραφομένου του εγγράφου της ιδιοκτησίας ευθύς επί χαρτοσήμου της έκτης τάξεως των τριών δραχμών, και της ποσότητος ταύτης απλώς καταβαλλομένης. Η χορήγησις του εγγράφου τούτου γίνεται δια της τελωνιακής Αρχής του λιμένος εις του οποίου τα νηϊολόγια κατεχωρήθη το πλοίον, αφού προηγουμένως πληρωθή εις αυτήν το διατεταγμένον δικαίωμα. Το κατά τόννον δικαίωμα κατηργήθη δια του άρθρ. 7 Νόμ. ΓΤΙΕ΄/1908, το δε τέλος χαρτοσήμου ωρίσθη εις δρχ. 10 δια του άρθρ. 23 του Κώδικος τελών Χαρτοσήμου (τόμ. 28 σελ. 37). Άρθρ.17.-Αν απολεσθή το περί αναγνωρίσεώς τινος πλοίου ως εθνικού έγγραφον, ο ιδιοκτήτης οφείλει να αποδείξη ή να διαβεβαιώση ενόρκως ότι απωλέσθη, και τότε δίδεται προς αυτόν νέον έγγραφον, αφού πληρώση το διατεταγμένον παρά του άρθρ. 16 δικαίωμα. Εις το νέον τούτο έγγραφον προστίθεται ρητώς ότι η έκδοσις αυτού έγινε προς αναπλήρωσιν του απολεσθέντος, του οποίου η ημερομηνία και ο αριθμός πρέπει να αναφέρωνται εις το νέον ρητώς. Άρθρ.18.-Αν το πλοίον, μετά την έκδοσιν του εγγράφου δι’ ου αναγνωρίζεται ως εθνικόν εμπορικόν, αλλαχθή κατά το σχήμα, την χωρητικότητα, ή κατ’ άλλον τινά τρόπον, ο ιδιοκτήτης οφείλει να ζητήση αμέσως νέον έγγραφον άλλως ζημιούται την εγγυηθείσαν ποσότητα. Άρθρ.19.-Οσάκις ελληνικόν εθνικόν πλοίον πωληθή, κατά μέρος ή εξ ολοκλήρου ,εις άλλον Έλληνα, πρέπει να ειδοποιήται περί τούτου η ναυτική Αρχή εις την οποίας τα νηϊολόγια είναι καταχωρημένον. Η Αρχή αύτη σημειοί εις τα νηϊολόγια της, καθώς και όπισθεν του περί αναγνωρίσεως εγγράφου, την γενομένην πώλησιν. Η παραμέλησις του όρου τούτου τιμωρείται εις μεν τα πλοία α΄ κλάσεως με πρόστιμον 200 δραχμών, εις δε τα της β΄ 400 δραχμών. Άρθρ.20.-Τα ναυτιλιακά ταύτα διπλώματα εκδίδονται δι’ εν έτος, κατά τον υπό στοιχ. Β΄ επισυναπτόμενον τύπον, υπογράφονται παρά του επί των Ναυτικών Γραμματέως της Επικρατείας και σφραγίζονται με την σφραγίδα του Υπουργείου υπόκεινται δε εις δικαίωμα χαρτοσήμου (μιας μεν δραχ. δια τα πλοία τα μικρότερα των 30 τόννων χωρητικότητος, τριών δε δια τα 30-100, και δια τα μεγαλύ τερα των 100 τόννων 6 δρχ.). Εις ιδιαίτερον δικαίωμα δεν υπάγονται πλέον τα διπλώματα ταύτα. Η χορήγησις τούτων γίνεται παρά της τελωνιακής Αρχής του λιμένος, επί πληρωμή του χαρτοσήμου. Η λιμενική Αρχή οφείλει, προ της ανανεώσεως του διπλώματος, να εξετάζη το πλοίον, και τότε μόνον εκδίδει το νέον, όταν αυτό είναι εις καλήν κατάστασιν. Περί των διπλωμάτων βλ. Νόμ. ΩΔ΄/1880 κατωτ. Άρθρ.2.-Ως ελληνικά εμπορικά πλοία αναγνωρίζονται μόνον: α)τα ναυπηγούμενα εις την Ελλάδα, β)τα κυριευόμενα από ναυτικούς Έλληνας εις αγώνας υπέρ πατρίδος, ή εις κατά πειρατών συμπλοκάς και αναγνωριζόμενα ως καλή λεία, γ)τα δημευόμενα δια παράβασιν των Νόμων του Βασιλείου, δ)τα ναυαγούντα εις ελληνικά παράλια και ως ανίκανα προς περαιτέρω πλουν, πωλούμενα και επισκευαζόμενα εντός του Βασιλείου, ε)τα ανήκοντα εις Έλληνα, όστις μεταναστεύων από ξένην εις την ελληνικήν Επικράτειαν, συμπεριλαμβάνει αυτά εις τον νέον τόπον της κατοικίας του, ς)όσα, χωρίς να υπάγωνται εις μίαν των ανωτέρω κατηγοριών, ευρέθησαν εις την ημέραν της δημοσιεύσεως του από 15(27) Οκτ. 1833 Δ/τος ανήκοντα εις υπηκόους Έλληνας, ζ)τα αγοραζόμενα εντός ή εκτός της Ελλάδος ξένα πλοία από Έλληνας, παρακινουμένους εις την αγοράν ταύτην από λόγους ουσιώδους συμφέροντος «η)τα ανήκοντα εις αλλοδαπήν εταιρεία, εφ’ όσον ναυπηγούνται εν Ελλάδι, το δε εταιρικόν κεφάλαιον ανήκει κατά πλειοψηφίαν εις Έλληνας». Το εδάφ. η΄ προσετέθη δια της παρ. 2 άρθρ. 2 Α.Ν. 136/1967 (ανωτ. σελ. 31). Άρθρ.21.-Όλαι αι ελληνικαί προξενικαί Αρχαί δύνανται, επί εγγράφω αιτήσει του πλοιάρχου και του ιδιοκτήτου του πλοίου, να παρατείνωσι την διάρκειαν του ναυτιλιακού διπλώματος, αφού προηγουμένως εξετάσωσιν ακριβώς και πεισθώσιν ότι ο πλοίαρχος ή ο ιδιοκτήτης, προ της παύσεως της ισχύος του διπλώματος, είχε συνδέσει συμφωνίας υποχρεούσας αυτόν εις επιχείρησιν νέου διάπλου, μη επιτρέποντος εις αυτόν να απέλθη εις τον ανήκοντα ελληνικόν λιμένα, προς ανανέωσιν των εγγράφων του, και ότι εκ της τοιαύτης συμφωνίας προκύπτει σημαντικόν όφελος δια τον πλοίαρχον ή τον ιδιοκτήτην. Η παράτασις αύτη σημειούται όπισθεν του ναυτιλιακού διπλώματος δίδεται δε δια τόσον καιρόν όσος απαιτείται δι’ ένα και μόνον διάπλουν, μετά την αποπεράτωσιν του οποίου ο πλοίαρχος οφείλει να μεταβή αμέσως εις τον λιμένα εις ον ανήκει το πλοίον του, δια να ανανεώση εκεί το δίπλωμά του, ότε και θέλει γενή η είσπραξις των δικαιωμάτων της παρά του Προξένου δοθείσης παρατάσεως, ομού με εκείνην των του νέου διπλώματος. Μόνον εις πάντη εκτάκτους περιπτώσεις και εις αποδεδειγμένην ανάγκην δύνανται οι πρόξενοι να ενδίδωσι και εις δευτέραν παράτασιν, ειδοποιούντες εκάστοτε την επί των Ναυτικών Γραμματείαν της Επικρατείας. Άρθρ.22.-Όστις εν γνώσει συμπράξει καθ’ οποιονδήποτε τρόπον εις την παράνομον αναγνώρισιν ξένου τινος πλοίου ως ελληνικού ή εις την παράνομον έκδοσιν ναυτιλιακού διπλώματος δια τοιούτον πλοίον όστις επιστάτης τελωνείου, ειδοποιηθείς περί της τοιαύτης παρανομίας, δεν εμποδίσει την έκπλευσιν τοιούτου πλοίου από τον υπό την επιστασίαν του λιμένα όστις πλοίαρχος ή υποπλοίαρχος, ή ιδιοκτήτης πλοίου αναδεχθή εν γνώσει την διεύθυνσιν τοιούτου πλοίου και τέλος όστις μεταχειρισθή εν γνώσει τοιούτον πλοίον δι’ αποστολήν φορτίου ή όστις, γνωρίζων την γενομένην απάτην, δεχθή τας δια τοιούτου πλοίου στελλομένας εις αυτόν πραγματείας, χωρίς να ειδοποιήση περί τούτου εντός 24 ωρών την πλησιεστέραν λιμενικήν Αρχήν, τιμωρείται με πρόστιμον 5.000 δραχμών. Σελ. 35 Εθνικότητα Πλοίων 19.Α.β.1 Άρθρ.23.-Πας πλοίαρχος ή ιδιοκτήτης ελληνικού εμπορικού πλοίου οφείλει να έχη πάντοτε επί τούτου το περί αναγνωρίσεως έγγραφον και το ναυτιλιακόν δίπλωμα και να φυλάττη ακριβώς όλας τας περί εμπορικής ναυτιλίας εκδοθείσας και εκδοθησομένας διατάξεις και όσας ο εμπορικός νόμος επιβάλλει εις αυτόν υποχρεώσεις. Η παράβασις του παρόντος όρου τιμωρείται εις μεν τα πλοία της α΄ κλάσεως με πρόστιμον 100 δραχμών εις δε τα της β΄ 300 δραχμών. Άρθρ.24.-Αι παραβάσεις του παρόντος Δ/τος δικάζονται δια των τακτικών Δικαστηρίων. Η δε διαδικασία γίνεται απαραλλάκτως κατά τους γενικούς περί ποιν. υποθέσεων κανονισμούς. Άρθρ.25.-Από της δημοσιεύσεως της παρούσης αποφάσεως ακυρούνται όλοι οι ορισμοί του από 15/27 Οκτ. 1833 Δ/τος περί εμπορικής ναυτιλίας. Άρθρ.26.-Οι επί των Ναυτικών, των Οικονομικών, και της Δικαιοσύνης Γραμματείς της Επικρατείας επιφορτίζονται, καθ’ όσον εις έκαστον αυτών ανήκει, την εκτέλεσιν του παρόντος Δ/τος, το οποίον θέλει δημοσιευθή δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, λαμβάνον δια τούτου ισχύν προσωρινού Νόμου. Οι τύποι των εγγράφων ωρίσθησαν εκ νέου δια του κατωτέρω Β.Δ. 10/17 Ιουλ. 1910. Άρθρ.3.-Τα εντόπια πλοία έχουσιν αποκλειστικώς το δικαίωμα να μετακομίζωσι τα προϊόντα του το που από ένα εις άλλον λιμένα του Βασιλείου, καθ’ όσον δεν είναι προσδιωρισμένον ή δεν προσδιωρίσθη άλλως πως δια συνθηκών του Κράτους και μάλιστα επί τη βάσει της αμοιβαιότητος. Άρθρ.4.-Δεν συγχωρείται εις ξένους να γίνωνται μέτοχοι εις εθνικά ελληνικά πλοία πλέον του ημίσεος αυτών εάν δε εις ξένην Επικράτειαν απαγορεύεται εις τους Έλληνας ή εις τα εμπορικά αυτής πλοία μετοχή, τότε επιφυλαττόμεθα να τροποποιήσωμεν και Ημείς τον ανωτέρω ορισμόν. Άρθρ.5.-Όλοι οι αξιωματικοί και τουλάχιστον 3 / 4 του πληρώματος ενός πλοίου πρέπει να είναι υπήκοοι Έλληνες. Βλ. την νεωτέραν Νομοθεσίαν περί συνθέσεως πληρωμάτων κατωτέρω εις το οικείον θέμα. Άρθρ.6.-Πας Έλλην ιδιοκτήτης εμπορικού πλοίου οφείλει να παρουσιασθή εις την ναυτικήν Αρχήν του λιμένος εις ον θέλει να κατατάξη το πλοίον του και να ζητήση την αναγνώρισίν του ως εθνικού και την καταχώρησιν αυτού εις το νηϊολόγιον, παραδίδων εν ταυτώ την περιγραφήν του πλοίου και το επίσημον έγγραφον δι’ ου αποδεικνύονται οι τίτλοι της ιδιοκτησίας του. Οφείλει δε να αναφέρη συγχρόνως εις ποίαν των εις το άρθρ. 2 κατηγοριών υπάγεται το περί ου ο λόγος πλοίον. Αν εις την του παρ. α΄, παρουσιάζει μαρτυρικόν της δημοτικής Αρχής του τόπου όπου εναυπηγήθη το πλοίον. Αν εις την του παρ. β΄, την περί καλής λείας απόφασιν του αρμοδίου δικαστηρίου, εις πρωτότυπον ή εις επικυρωμένον αντίγραφον. Αν εις την του παρ. γ΄, την περί δημεύσεως απόφασιν, εις πρωτότυπον ή εις επικυρωμένον αντίγραφον. Αν εις την του παρ. δ΄, μαρτυρικόν της δημοτικής Αρχής του μέρους όπου το πλοίον εναυάγησε και απόδειξιν της επισκευής, επικυρωμένης από τον δήμαρχον του μέρους όπου επεσκευάσθη. (Αντί της σελ. 33) Σελ. 33(α) 320-025 Εθνικότητα Πλοίων 19.Α.β.1 Αν εις την του παρ.ε΄, μαρτυρικόν της δημοτικής Αρχής του μέρους όπου αποκατεστάθη σταθερώς. Αν εις την του παρ. ς΄, απόδειξιν της αρμοδίας Αρχής, ομού με τα έγγραφα της ιδιοκτησίας, ότι το πλοίον ευρέθη κατά την ημέραν της δημοσιεύσεως του από 15 (27) Οκτ. 1833 Δ/τος ιδιοκτησία ελληνική. Και τέλος εις την περίπτωσιν του παρ. ζ΄, παρουσιάζει την εις πρωτότυπον ή εις επικυρωμένον αντίγραφον πράξιν του αρμοδίου ελληνικού Προξενείου ή της αρμοδίας Ελληνικής Αρχής, φανερόνουσαν την κατά νομίμους τύπους αγοράν, και προ πάντων ότι ο αγοραστής παρεκινήθη εις τούτο από ουσιώδες συμφέρον. Ο ιδιοκτήτης διαβεβαιοί (ενόρκως ενώπιον του Ειρηνοδικείου του τόπου όπου κατοικεί ή προσωρινώς διαμένει) ότι το πλοίον είναι τελεία ιδιοκτησία του ή ότι έχει συμμετόχους Έλληνας ή ξένους (ούτοι δε καθώς και εκείνοι, πρέπει να φανερώνονται ακριβώς, ως και πόσον έκαστος μετέχει) και ότι κανείς άλλος εκτός αυτών δεν είναι συμμέτοχος του πλοίου ή ενέχεται καθ’ οποιονδήποτε τρόπον εις αυτό. Δια του άρθρ. 25 του Ν.Δ. 3899/1958 περί προτιμωμένης υποθήκης επί πλοίων, «η ανωτέρω ένορκος βεβαίωσις αντικατεστάθη δια δηλώσεως εφ’ απλού χάρτου, υποβαλλομένης παρά του αιτούντος την νηολόγησιν πλοίου, εις την νηολογούσαν Αρχήν». Άρθρ.7.-Αφού αι παρουσιασθείσαι αποδείξεις αναγνωρισθώσιν ισχυραί και αφού δοθή ο απαιτούμενος όρκος, ο προϊστάμενος της ναυτικής Αρχής υπάλληλος μεταβαίνει επί του πλοίου και εξετάζει ακριβώς ποία η ποιότης του, αν η κατασκευή αυτού είναι καλή και ασφαλής, και εις ποίον είδος πλοίων ανάγεται εν ταυτώ δε μετρείται το πλοίον και προσδιορίζεται η χωρητικότης του. Άρθρ.8.-Γενομένης της εξετάσεως και της καταμετρήσεως, σημαδεύονται και καταχωρούνται εις τα νηϊολόγια εκείνα τα πλοία τα οποία ευρέθησαν καθώς απαιτεί το άρθρ. 2 και εις καλήν κατάστασιν. Άρθρ.9.-Δεν συγχωρείται εις κανέν πλοίον μη αναγνωρισθέν ως εθνικόν και μη καταχωρηθέν εις το νηϊολόγιον ενός λιμένος του Βασιλείου να φέρη την ελληνικήν σημαίαν ή να απολαμβάνη τα εκ τούτου προνόμια και τας ωφελείας.

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.