Εν συντομία
Αυτή η εγκύκλιος του ΙΚΑ του 1949 παρέχει οδηγίες για την είσπραξη καθυστερούμενων οφειλών προς το Ίδρυμα, τονίζοντας τη σημασία της έγκαιρης είσπραξης για την οικονομική του βιωσιμότητα και την αποφυγή απωλειών.
Τι ρυθμίζει
- Την είσπραξη καθυστερούμενων οφειλών μέσω αναγκαστικών μέτρων.
- Την ποινική δίωξη εργοδοτών που καθυστερούν την καταβολή εισφορών.
- Τη διαχείριση οφειλών από Δημόσιες Υπηρεσίες, Δήμους και Κοινότητες.
- Την ανάγκη για πλήρη στοιχεία εργοδοτών στις καταλογιστικές πράξεις.
Ποιον αφορά
- Τις αρμόδιες Υπηρεσίες των Υποκαταστημάτων του ΙΚΑ και τους Διευθυντές τους.
- Τους εργοδότες που οφείλουν εισφορές στο ΙΚΑ.
Βασικά σημεία
- Οι οφειλές προς το Ίδρυμα εισπράττονται μέσω των Δημοσίων Ταμείων, σύμφωνα με τον νόμο «περί εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων».
- Η βεβαίωση των οφειλών στα Δημόσια Ταμεία πρέπει να γίνεται εντός ενός (1) μηνός από την επίδοση των καταλογιστικών πράξεων, εκτός από περιπτώσεις επισφαλών απαιτήσεων ή σημαντικών ποσών, όπου η βεβαίωση γίνεται άμεσα μετά την παρέλευση τριήμερης προθεσμίας.
- Ποινική δίωξη για υπεξαίρεση μπορεί να ασκηθεί σε εργοδότες που δεν καταβάλλουν τις παρακρατηθείσες εισφορές των ασφαλισμένων, ιδίως σε μεγάλες επιχειρήσεις ή όπου υπάρχουν καταγγελίες.
- Ποινική δίωξη για τη μη έγκαιρη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών πρέπει να ενεργείται σε ευρεία κλίμακα για οφειλέτες σημαντικών ποσών ή συστηματικούς καθυστερητές, αφού προηγηθεί έγγραφη πρόσκληση για εξόφληση εντός βραχείας προθεσμίας.
📄 Κείμενο νόμου
1. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΙΚΑ Αριθ. 98 της 19 Απρ. 1949 Οδηγίαι σχετικώς με την είσπραξιν των καθυστερήσεων του Ιδρύματος. Εκ των υποβληθεισών ημίν καταστάσεων κινήσεως Εσόδων, επληροφορήθησεν μετ' ανησυχίας περί των οφειλομένων εκ καθυστερήσεων σημαντικών ποσών είς τινα των Υπ/των μας. Δεν διαφεύγει ασφαλώς την υμετέραν προσοχήν η μεγίστη σημασία την οποίαν έχει η έγκαιρος είσπραξις των καθυστερήσεων όχι μόνον διότι το Ίδρυμα έχει σήμερον ανάγκην της ολοκληρωτικής εισπράξεως των πόρων του δια να δυνηθή να ανταποκριθή εις τας πάσης φύσεως τακτικάς και εκτάκτους ανάγκας του αλλά και διότι η καθυστέρησις της εισπράξεως των προς το Ίδρυμα οφειλών ενώ δημιουργεί κινδύνους απωλείας τούτων, ενθαρρύνει και τους τακτικούς Εργοδότας εις το να αμελήσουν εις την εκπλήρωσιν των προς το Ίδρυμα υποχρεώσεων αυτών, εφ' όσον δημιουργεί εις αυτούς την εντύπωσιν ότι δύνανται ατιμωρητεί να αποφύγουν την καταβολήν των εισφορών χρησιμοποιούντες επωφελώς δι' αυτούς τα ποσά των εισφορών, τόσον των ησφαλισμένων όσον και της εργοδοτικής μερίδος. Η δημιουργία καθυστερήσεως τόσον σημαντικών ποσών και η μη είσπραξις τούτων επί σειράν μηνών και ενίοτε ετών και η εκ της παρατεινομένης ασυδοσίας των δυστροπούντων Εργοδοτών ενθάρρυνσις των υποχρέων δια την ασφάλισιν παρ' ημίν των υπ' αυτών απασχολουμένων, δια την αποφυγήν αμέσου καταβολής των εισφορών δι' ενσήμων δημιουργεί εξάρθρωσιν εις το υπό του Νόμου και των Κανονισμών θεσπιζόμενον σύστημα ασφαλίσεως και γίνεται αιτία ταλαιπωριών των ησφαλισμένων και επιβαρύνσεως των υπηρεσιών των Υπ/των με δαπάνας δι' απασχόλησιν προσθέτου προσωπικού. Την τοιαύτην κατάστασιν έχομεν απόφασιν όπως αντιμετωπίσωμεν δι' όλων των εις την διάθεσίν μας μέσων και αν παραστή ανάγκη και δια νομοθετικών μέτρων, κατά τον πλέον αποφασιστικόν τρόπον. Προς τούτο εντέλλονται αι αρμόδιαι Υπηρεσίαι των Υπ/των όπως υπό την άμεσον παρακολούθησιν των Δ/ντών των Υπ/των, τους οποίους επιφορτίζομεν και ειδικώτερον με την ευθύνην δια την εκτέλεσιν της παρούσης, συμμορφωθούν απολύτως προς τας δια της παρούσης παρεχομένας οδηγίας και καταβάλλουν πάσαν προσπάθειαν δια την είσπραξιν των καθυστερήσεων. Α.Είσπραξις των καθυστερήσεων δια των υπό του Ν.Ε.Δ.Ε. προβλεπομένων αναγκαστικών μέτρων. Συμφώνως τω άρθρ. 23 παρ. 3 του Ν. 6298 αι προς το Ίδρυμα οφειλαί των εργοδοτών εισπράττονται δια των Δημοσίων Ταμείων κατά τας διατάξεις του νόμου «περί εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων». Η προς την παραγρ. 3 άρθρ. 23 ν. 6298/1934 αντιστοιχούσα διάταξις του Α.Ν. 1846/1951, 15Β.Βα.7, είναι η παρ. 3 άρθρ. 27. Η βεβαίωσις των οφειλών εις τα Δημόσια Ταμεία δέον όπως ενεργήται εντός το πολύ ενός μηνός από της επιδόσεως των καταλογιστικών πράξεων προ τους εργοδότας, πλην των περιπτώσεων των επισφαλών απαιτήσεων ή των οφειλών δια σημαντικά ποσά ότε η βεβαίωσις δέον όπως ενεργήται άμα τη παρελεύσει της τριημέρου προθεσμίας την οποίαν τάσσομεν δια της πράξεως επιβολής εις τον Εργοδότην προς εξόφλησιν της οφειλής του. Η Υπηρεσία ημών γνωρίζει ότι αι Υπηρεσίαι των Δημ. Ταμείων, κυρίως λόγω ελλείψεως προσωπικού, λίαν ανεπαρκώς ανταποκρίνονται εις την υποχρέωσιν της εισπράξεως των οφειλών προς το Ίδρυμα. δια την αντιμετώπισιν της καταστάσεως εις την περιοχήν των Υπ/των Αθηνών και Πειραιώς απεφασίσαμεν όπως αιτήσωμεν από το Υπουργείον Οικονομικών την σύστασιν του υπό του Ν.Δ. 1383/42 προβλεπομένου «Δημοσίου Ταμείου Εσόδων Ι.Κ.Α». Η έναρξις της λειτουργίας του εν λόγω Δημοσίου Ταμείου έσεται λίαν προσεχής. Προς τον σκοπόν της οργανώσεως της Υπηρεσίας του εν λόγω Ταμείου εν συνδυασμώ με τας αντιστοίχους Υπηρεσίας των Υπ/των Αθηνών – Πειραιώς, αναθέτομεν εις την παρ' ημίν Διεύθυνσιν Εσόδων την άμεσον επίβλεψιν και κατεύθυνσιν της εργασίας των αρμοδίων γραφείων καθυστερήσεων των δύο Υπ/των. Τα εν λόγω Υπ/τα, θέλουσι λάβει εν καιρώ ειδικάς εγγράφους ή προφορικάς οδηγίας επί του ζητήματος τούτου. Σελ. 131 Εκτέλεση 15Β.Γ.γ.1 Τα λοιπά Υπ/τα πρέπει να υποβοηθήσουν το έργον των κατά τόπους αρμοδίων Δημοσίων Ταμείων δια της αναλήψεως υπ' αυτών της συντάξεως και επιδόσεως των υπό του Ν.Ε.Δ.Ε. προβλεπομένων ανακοινώσεων και προσκλήσεων, δια της συμπληρώσεως των ενταλμάτων προσωπικής κρατήσεως και των παραγγελιών προς κατάσχεσιν κινητής ή ακινήτου περιουσίας των οφειλετών. δια την ενέργειαν των κατασχέσεων αν τα Δημόσια Ταμεία δεν διαθέτουν επαρκείς επιμελητάς κατασχέσεων δέον όπως χρησιμοποιήσουν, μετά σύμφωνον γνώμην των Διευθυντών των οικείων Ταμείων, Δικαστικούς κλητήρας οίτινες θα αμείβωνται απ' ευθείας από το Δημόσιον Ταμείον δια της εισπράξεως των υπό του Ν.Ε.Δ.Ε. προβλεπομένων δικαστικών εξόδων, εις βάρος των οφειλετών. Προς τούτο δέον όπως έλθητε εις προφορικήν και άμεσον συννενόησιν με τους οικείους Διευθυντάς των Ταμείων. Αν υπάρχουν εκκρεμή εντάλματα κατ' οφειλετών του Ιδρύματος δέον όπως προβήτε εις ανάλογα διαβήματα παρά ταις αρμοδίαις αρχαίς της Χωρ/κής ή της Αστυνομίας πόλεων. Εις πάσαν περίπτωσιν καθ' ην συναντάτε αδικαιολόγητον αδιαφορίαν ή άρνησιν των αρμοδίων Διευθυντών των Δημ. Ταμείων δια την λήψιν των υπό του νόμου προβλεπομένων και υφ' υμών υποδεικνυομένων αναγκαστικών μέτρων κατά των οφειλετών δέον να αποτείνεται προς ημάς ίνα αναφερόμεθα εις την αρμοδίαν Διεύθυνσιν του Υπουργείου Οικονομικών. Κατά την δι' αναγκαστικών μέτρων είσπραξιν των οφειλών είναι απαραίτητον να δίδεται προτεραιότης εις τα σημαντικά ποσά και εν συνεχεία να καταβάλλεται προσπάθεια δια την είσπραξιν των υπολοίπων. Β.Ποινική δίωξις καθυστερούντων Εργοδοτών 1.Ποινική δίωξις βάσει του άρθρ. 22 παρ. 4 του Ν. 6298. Η ποινική δίωξις, επί υπεξαιρέσει, των Εργοδοτών οίτινες δεν καταβάλλουν τας υπ' αυτών παρακρατηθείσας εισφοράς των ησφαλισμένων, μολονότι συναντά δυσχερείας δια την ενώπιον των δικαστηρίων εμφάνισιν των αποδεικτικών στοιχείων της ενοχής των, πρέπει να προκαλήται εφ' όσον τούτο είναι δυνατόν. Κυρίως εις τας περιπτώσεις των μεγάλων επιχειρήσεων και των εργοδοτών δια τους οποίους υπάρχουν καταγγελίαι από μέρους ησφαλισμένων δια την παρακράτησιν της εργατικής μερίδος της ασφαλιστικής εισφοράς δέον να υποβάλλωνται μηνύσεις επί υπεξαιρέσει. Σελ. 132 Η προς την παρ. 4 άρθρ. 22 ν.6298/34 αντιστοιχούσα διάταξις Α.Ν. 1846/1951, 15Β.Βα.7, είναι η παρ. 6 άρθρ. 26. 2.Ποινική δίωξις βάσει του άρθρ. 6 του Ν. 1373/44. Η βάσει της διατάξεως του ως άνω νόμου ποινική δίωξις των εργοδοτών δια το αδίκημα της μη εγκαίρου καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών, είναι ευχερής καθ' όσον η παράβασις δύναται να αποδειχθή ευκόλως ενώπιον των δικαστηρίων. Εξ άλλου δια της παρ. 2 του άρθρ. 6 του ειρημένου νόμου καλύπτεται και η περίπτωσις των υπευθύνων των Α. Εταιριών και των Οργανισμών Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου, οίτινες δεν υπέχουν ευθύνας ουδέ δύνανται να προσωποκρατηθούν συμφώνως προς τας διατάξεις του νόμου «περί εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων». Ποινική δίωξις βάσει της διατάξεως ταύτης δέον όπως ενεργήται εις ευρείαν κλίμακα προκειμένου περί οφειλετών δια σημαντικά ποσά ή εργοδοτών κατά σύστημα καθυστερούντων την καταβολήν των εισφορών. Προ της υποβολής της μηνύσεως πρέπει να καλήται ο οφειλέτης εγγράφως, να εξοφλήση την προς το Ίδρυμα οφειλήν του, εντός βραχείας προθεσμίας. Μετά την λήξιν της προθεσμίας η μήνυσις δέον να υποβάλληται απαραιτήτως. Οι Διευθυνταί των Υπ/των θέλουν ελεγχθή αυστηρώς αν υπάρξουν περιπτώσεις οφειλετών δια σημαντικά ποσά ή οφειλετών καθυστερούντων κατά σύστημα, οίτινες δεν ήθελον διωχθή ποινικώς βάσει του Ν. 1373/44. Εις τα μεγάλα Υπ/τα δια να μη παρακωλύωνται τα έργα του ελέγχου από την συχνήν εμφάνισιν των υπαλλήλων του Ελέγχου ως μαρτύρων ενώπιον των δικαστηρίων, επιβάλλεται η σύστασις ειδικού Γραφείου εκ δύο ή τριών υπαλλήλων, εν οις εις πρόσθετος αστυφύλαξ αν υπάρχη, οίτινες θα εμφανίζωνται ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων ως μάρτυρες προς απόδειξιν των παραβάσεων των εργοδοτών οίτινες εμπίπτουν εις τας διατάξεις του άρθρ. 22 παρ. 4 του ν. 6298 και του άρθρ. 6 του ν. 1373/44. Αι Νομικαί Υπηρεσίαι των Υπ/των εντέλλονται με την οργάνωσιν των Γραφείων και την καθοδήγησιν των υπαλλήλων προς τον σκοπόν της κατά τρόπον αποτελεσματικόν εκπληρώσεως του έργου των τούτου. 15Β.Γ.γ.1 Εκτέλεση Γ.Οφειλαί Δημοσίων Υπηρεσιών Καθώς είναι εις υμάς γνωστόν αι οφειλαί των Δημοσίων Υπηρεσιών και των εν γένει οργανισμών οίτινες απολαμβάνουν του ακατασχέτου δεν είναι δυναταόν να εισπραχθούν κατά τας διατάξεις της Ν.Ε.Δ.Ε. Η είσπραξις δέον όπως επιδιώκεται, εις τας περιπτώσεις ταύτας δια των καταλλήλων διοικητικών ενεργειών προς τας υπηρεσίας και τας προϊσταμένας αυτών Αρχάς, προς τας οποίας δέον να γνωρίζητε εγκαίρως περί των οφειλομένων ποσών. Διά πάσαν αδικαιολόγητον αργοπορίαν περί την καταβολήν των οφειλομένων εις τας περιπτώσεις ταύτας δέον να αναφέρεσθε προς ημάς ίνα προβαίνωμεν εις σχετικάς ενεργείας προς τας ενταύθα κεντρικάς Κρατικάς υπηρεσίας. Διά τας οφειλάς των Δήμων και Κοινοτήτων δέον να αποτείνεσθε εις τους οικείους Νομάρχας, οίτινες ασκούν την εποπτείαν αυτών και εγκρίνουν τα σχετικά εντάλματα. Καθώς ανωτέρω αναλυτικώς αναφέρεται έχετε εις διάθεσίν σας σειράν αναγκαστικών μέτρων και ποινικών διατάξεων των οποίων εις υμάς εναπόκειται να κάμητε κατά περίπτωσιν κατάλληλον χρήσιν. Εκείνο το οποίον είναι απαράδεκτον δια την υπηρεσίαν είναι η παραμέλησις της υποχρεώσεως υμών δια την εξάντλησιν παντός νομίμου μέσου προς είσπραξιν των προς το Ίδρυμα οφειλών. Εν τέλει θεωρούμεν απαραίτητον να υπομνήσωμεν υμίν, ότι, δια να καθίσταται δυνατή η είσπραξις των καθυστερήσεων δια των Δημοσίων Ταμείων, δέον όπως αι καταλογιστικαί πράξεις και αι βάσει τούτων συντασσόμεναι βεβαιωτικαί καταστάσεις προς τα Δημόσια Ταμεία περιλαμβάνουν πάντα τα απαραίτητα στοιχεία του Εργοδότου (Όνομα – Επώνυμον – Πατρώνυμον – Είδος Επιχειρήσεως και ακριβή Διεύθυνσιν Επιχειρήσεως) καθ’ όσον άνευ της υπάρξεως των στοιχείων τούτων είναι αδύνατον η έκδοσις ενταλμάτων προσωπικής κρατήσεως και παραγγελιών προς κατάσχεσιν. Την εκτέλεσιν της παρούσης και την αποτελεσματικότητα των υφ' υμών ληφθησομένων μέτρων θέλομεν παρακολουθήσει μετ’ ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος.
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.