Εν συντομία
Αυτός ο νόμος αφορά την προστασία συγκεκριμένων κτιρίων και έργων τέχνης που δημιουργήθηκαν μετά το 1830, καθώς και τόπων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Θέτει κανόνες για την ανέγερση, επισκευή, συντήρηση και μεταβίβαση αυτών, απαιτώντας εγκρίσεις από αρμόδιους Υπουργούς και επιτροπές.
Τι ρυθμίζει
- Την ανέγερση, επισκευή και διαρρύθμιση οικοδομημάτων σε τόπους ιδιαίτερου φυσικού κάλλους (εξαιρουμένων των ιστορικών και αρχαιολογικών) που είναι μεταγενέστερα του 1830.
- Την επισκευή, μετασκευή, εσωτερική ή εξωτερική διαρρύθμιση και συντήρηση οικοδομημάτων ή μνημείων μεταγενέστερων του 1830 που χαρακτηρίζονται ως έργα τέχνης ειδικής προστασίας.
- Τη διατήρηση, συντήρηση, μεταβίβαση ή αλλαγή κατάστασης ζωγραφικών, γλυπτικών και αρχιτεκτονικών έργων, καθώς και έργων προηγμένης βιοτεχνίας ή λαϊκής τέχνης μεταγενέστερων του 1830 που χρήζουν ειδικής προστασίας.
- Τη δυνατότητα χαρακτηρισμού κτισμάτων ιστορικής σπουδαιότητας και ιστορικών τόπων, νεότερων του 1830, ως καλλιτεχνικών και ιστορικών μνημείων.
Ποιον αφορά
- Ιδιοκτήτες ή υπεύθυνους για οικοδομήματα και μνημεία μεταγενέστερα του 1830 που βρίσκονται σε τόπους ιδιαίτερου φυσικού κάλλους ή έχουν χαρακτηριστεί ως έργα τέχνης ειδικής προστασίας.
- Ιδιοκτήτες ή κατόχους ζωγραφικών, γλυπτικών, αρχιτεκτονικών έργων και έργων βιοτεχνίας ή λαϊκής τέχνης μεταγενέστερων του 1830 που χρήζουν ειδικής προστασίας.
Βασικά σημεία
- Για τις εργασίες σε οικοδομήματα και μνημεία μεταγενέστερα του 1830 απαιτείται έγκριση του Υπουργού Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας (νυν Υπουργού Προεδρίας της Κυβερνήσεως) μετά από σύμφωνη γνώμη ειδικής επιτροπής.
- Ο χαρακτηρισμός ενός τόπου ή έργου ως χρήζοντος ειδικής προστασίας γίνεται με πράξη του Υπουργού Προεδρίας της Κυβερνήσεως (πρώην Υπουργού Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας), δημοσιευόμενη στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μετά από σύμφωνη γνώμη του Αρχαιολογικού Συμβουλίου.
- Οι αρμοδιότητες για τους τόπους ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και τους ιστορικούς τόπους μεταφέρθηκαν στο Υπουργείο Χωροταξίας-Οικισμού και Περιβάλλοντος.
- Οι διατάξεις του άρθρου 52 του Κωδ. Νόμ. 5351 «περί αρχαιοτήτων» και οι κυρώσεις του εφαρμόζονται στα χαρακτηρισμένα οικοδομήματα, τόπους ή έργα.
📄 Κείμενο νόμου
18. ΝΟΜΟΣ υπ’ αριθ. 1469 της 2/7 Αυγ. 1950 (ΦΕΚ Α΄ 169) Περί προστασίας ειδικής κατηγορίας οικοδομημάτων και έργων τέχνης μεταγενεστέρων του 1830. Άρθρ.1.-1.α)Η ανέγερσις οικοδομημάτων επί τόπων χαρακτηριζομένων ως ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους (εξαιρουμένων των ιστορικών και αρχαιολογικών) ως και η επισκευή, κατασκευή και οιαδήποτε διαρρύθμισις των επ’ αυτών κειμένων οικοδομημάτων ή μνημείων και εν γένει κτισμάτων, μεταγενεστέρων του έτους 1830 και β)η επισκευή, μετασκευή και οιαδήποτε εσωτερική ή εξωτερική διαρρύθμισις, ως και η εκτέλεσις έργων συντηρήσεως οικοδομημάτων ή μνημείων μεταγενεστέρων του έτους 1830 χαρακτηριζομένων ως έργων τέχνης χρηζόντων ειδικής προστασίας, δια τα οποία ήθελε κριθή επιβεβλημένη η θέσπισις ειδικής προστασίας, υπάγονται εις τας διατάξεις του άρθρ. 52 του Κωδ. Νόμ. 5351 του 1932 «περί αρχαιοτήτων», της κατά το άρθρον τούτο απαιτουμένης εγκρίσεως του Υπουργού Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας παρεχομένης μετά σύμφωνον γνώμην της δια της επομένης παραγράφου οριζομένης επιτροπής. 2«Ο κατά την προηγουμένην παράγραφον χαρακτηρισμός τόπου ή έργου ενεργείται δια πράξεως του Υπουργού Προεδρίας της Κυβερνήσεως, δημοσιευομένης δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως και εκδιδομένης μετά σύμφωνον γνώμην του Αρχαιολογικού Συμβουλίου, εις ο προκειμένης συζητήσεως σχετικών θεμάτων προστίθενται τα κάτωθι μέλη μετά ψήφου: α)Δύο Καθηγηταί της Ανωτάτης Σχολής Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, οριζόμενοι ανά διετίαν, μετά των επίσης εκ των Καθηγητών της αυτής Σχολής αναπληρωτών των, υπό του Υφυπουργού της Προεδρίας της Κυβερνήσεως. β)Είς Καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, οριζόμενος ανά διετίαν, μετά του επίσης εκ των Καθηγητών της αυτής Σχολής αναπληρωτού του, υπό του Υφυπουργού της Προεδρίας της Κυβερνήσεως. γ)Ο Διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης. δ)Ο Προϊστάμενος της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων, αναπληρούμενος υπό ενός των εν Αθήναις Εφόρων Αρχαιοτήτων, οριζομένου υπό του Υφυπουργού της Προεδρίας της Κυβερνήσεως. ε)Ο Διευθυντής των Τεχνικών Υπηρεσιών του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού». Η παρ. 2 αντικατεστάθη ως άνω δια του άρθρ. 12 Ν.Δ. 4177/1961. Βλ. όμως την νέαν σύνθεσιν του Αρχαιολογικού Συμβουλίου εν άρθρ. 31 του Β.Δ. 632/1960 ως αντικατεστάθη δια του Β.Δ. 918/1966, εν συνδυασμώ προς την παρ. 1 εδαφ. ε΄ του άρθρ. 32 του αυτού Β.Δ/τος ανωτ. σελ. 875. Οι αρμοδιότητες για τους άνω τόπους των παρ. 1 και 2 μεταφέρθηκαν στο Υπουργείο Χωροταξίας-Οικισμού και Περιβάλλοντος και στις Επιτροπές του Ενασκήσεως Αρχιτεκτονικού Ελέγχου από το Π.Δ. 161/1984, ΦΕΚ Α΄ 54 (τόμ. 23 σελ. 90,526). 3.Η διατήρησις, συντήρησις, μεταβίβασις ή οιαδήποτε αλλαγή της καταστάσεως ζωγραφικών, γλυπτικών και αρχιτεκτονικών έργων και έργων προηγμένης βιοτεχνίας ή αξιολόγου λαϊκής τέχνης μεταγενεστέρων του έτους 1830, δια τα οποία ήθελε κριθή επιβεβλημένη η θέσπισις ειδικής προστασίας, γίνεται κατόπιν εγκρίσεως του Υπουργού Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας, παρεχομένης μετά σύμφωνον γνώμην της δια της προηγουμένης παρ. 2 οριζομένης Επιτροπής. Ο χαρακτηρισμός έργου τινός εκ των ανωτέρω αναφερομένων ως χρήζοντος ειδικής Κρατικής προστασίας γίνεται δια πράξεως του Υπουργού Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας, εκδιδομένης κατόπιν προτάσεως της δια του εδαφ. 2 του παρόντος οριζομένης Επιτροπής δημοσιευομένης εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αι βάσει του παρόντος Νόμου αρμοδιότητες του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ασκούνται νυν υπό του Υπουργού Προεδρίας της Κυβερνήσεως, δυνάμει του άρθρ. 12 Ν.Δ. 4177/1961. Άρθρ.2.-Από της εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως δημοσιεύσεως των κατά τας παρ. 2 και 3 του προηγουμένου άρθρου εκδιδομένων Υπουργικών πράξεων έχουσι πλήρη εφαρμογήν επί των εν ταις πράξεσι ταύταις αναφερομένων οικοδομημάτων, τόπων ή έργων αι διατάξεις του άρθρ. 52 του Κωδ. Νόμ. 5351 «περί αρχαιοτήτων» ως και αι υπό του Νόμου τούτου καθοριζόμεναι κυρώσεις. Άρθρ.3.-1.Ο Υπουργός των Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας, εις ας περιπτώσεις θα παρέχη την απαιτουμένην έγκρισιν δια την εκτέλεσιν των εν ταις παρ. 1 και 3 του άρθρ. 1 του παρόντος Νόμου εργασιών κλπ., δύναται μετά σύμφωνον γνώμην της Επιτροπής της παρ. 2 του αυτού άρθρου να επιβάλη τροποποιήσεις εις τας συντελεσθησομένας εργασίας ή περιορισμούς ως προς την διατήρησιν ή μεταβίβασιν των εις την παρ. 3 του άρθρ. 1 αναφερομένων έργων. Άρθρ.4.-Η εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως δημοσίευσις περιλήψεως των κατά το άρθρ. 1 του παρόντος Νόμου εκδιδομένων Υπουργικών πράξεων συνεπάγεται αυτοδικαίως και άνευ άλλης τινός διατυπώσεως την κύρωσιν εκδοθείσης τυχόν αποφάσεως αναστολής εκτελέσεως εργασιών κλπ. επί των εν τη Υπουργική πράξει κατονομαζομένων οικοδομημάτων, αρχιτεκτονικών κλπ. έργων ως και την ανάκλησιν οιασδήποτε χορηγηθείσης προηγουμένης σχετικής αδείας. Άρθρ.5.-1.Η εις την κατηγορίαν των καλλιτεχνικών και ιστορικών μνημείων και οικοδομημάτων παλαιοτέρων του 1830 (άρθρ. 52 (Αντί για τη σελ. 911) Σελ. 911(α) Τεύχος Ζ92-Σελ. 87 Αναζήτηση και διαφύλαξη Αρχαιοτήτων 31.Λ.β.18 51 του κωδικοποιηθέντος Νόμ. 5351 «περί αρχαιοτήτων») δύνανται να υπαχθώσι και κτίσματα έχοντα ιστορικήν σπουδαιότητα, νεώτερα του έτους 1830 ως και ιστορικοί τόποι. Προς τούτο δέον προηγουμένως να χαρακτηρισθώσιν ως ιστορικοί τόποι δια πράξεως του Υπουργού των Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας εκδιδομένης μετά σύμφωνον γνώμην του Αρχαιολογικού Συμβουλίου και δημοσιευομένης εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 2.Επί των κατά τα ως άνω χαρακτηριζομένων ως ιστορικών οικοδομημάτων ή ως ιστορικών τόπων εφαρμόζονται άπασαι αι περί καλλιτεχνικών και ιστορικών μνημείων και οικοδομημάτων παλαιοτέρων του έτους 1830 διατάξεις του κωδικοποιηθέντος Νόμ. 5351 «περί αρχαιοτήτων» και του Νόμ. 216/1943 περί οργανώσεως της υπηρεσίας Αναστηλώσεως. Ειδικώς δε προκειμένου περί ιστορικών τόπων έχουσιν εφαρμογήν και αι διατάξεις του άρθρ. 50 του Νόμ. 5351. Οι αρμοδιότητες για τους άνω ιστορικούς τόπους μεταφέρθηκαν στο Υπ. ΧωροταξίαςΟικισμού και Περιβάλλοντος από το Π.Δ. 161/1984, ΦΕΚ Α΄ 54 (τόμ. 23 σελ. 90,526). Άρθρ.6.-1.Δι’ εκάστοτε εκδιδομένων Β.Δ/των προτάσει του Υπουργού των Θρησκευμάτων και της Εθνικής Παιδείας κανονίζονται αι λεπτομέρειαι δια την εφαρμογήν του παρόντος Νόμου, του οποίου η ισχύς άρχεται από της δημοσιεύσεώς του εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 2.Δι’ ομοίων Β.Δ/των δύνανται να επεκτείνωνται πάσαι ή ωρισμέναι διατάξεις του κωδικοποιηθέντος Νόμ. 5351 «περί Αρχαιοτήτων» επί των εν τω παρόντι Νόμω ενδιαφερομένων τόπων, αρχιτεκτονικών κλπ. έργων. Άρθρ.7.-1.Δια την συγκέντρωσιν, διαφύλαξιν και συντήρησιν των έργων του εκλιπόντος επιφανούς Έλληνος καλλιτέχνου Κώστα Δημητριάδη, παρέχεται εις τους Υπουργούς της Εθνικής Παιδείας και Οικονομικών η εξουσιοδότησις, όπως ως εκπρόσωποι του Κράτους υπογράψωσι μετά της χήρας του ως άνω καλλιτέχνου και μόνης εκ διαθήκης κληρονόμου αυτού, σύμβασιν αποδοχής δωρεάς αυτής προς το Κράτος και μεταβιβάσεως εις την πλήρη αυτού κυριότητα πάσης της εις αυτήν καταληφθείσης υπό του ειρημένου καλλιτέχνου καλλιτεχνικής δημιουργίας του, της αποκειμένης εις τα εν Αθήναις και εν Παρισίοις εργαστήριά του, αποτελουμένης δε εξ αγαλμάτων, προτομών, γλυπτικών εν γένει συνθέσεων επί μαρμάρου, πηλού ή άλλης ύλης, ως επίσης και σχεδίων, εικόνων, φωτογραφιών και συλλογών καλλιτεχνικών έργων. Σελ. 912(α) Τεύχος Ζ92-Σελ. 88 Δια της αυτής συμβάσεως το Ελληνικόν Δημόσιον αναλαμβάνει αντιστοίχως και μέχρι της λειτουργίας της Εθνικής Πινακοθήκης, ένθα θέλουν αποτεθή οριστικώς τα έργα, την υποχρέωσιν: α)Της εφ’ εξής υπ’ αυτού καταβολής, των μισθωμάτων του εν Αθήναις εργαστηρίου Κ. Δημητριάδη και της μισθοδοσίας ενός φύλακος επί βαθμώ και μισθώ κλητήρος, ως και της δαπάνης συντηρήσεως εν γένει του Εργαστηρίου. β)Της εφ’ άπαξ δαπάνης μεταφοράς εκ Παρισίων των αυτόθι αποκειμένων έργων εις Αθήνας. 2.Μέχρι της λειτουργίας της Εθνικής Πινακοθήκης, τα καταλειφθέντα γλυπτικά έργα παραμένουν εις το επί της οδού Φωκιανού Εργαστήριον. 3.Η κατά την παρ. 1 του παρόντος άρθρου πράξεις δωρεάς απαλλάσσεται παντός οιουδήποτε φόρου ή τέλους του Δημοσίου. Άρθρ.8.-1.Τα καθήκοντα και έργα τιμητικής συντηρητρίας του Εργαστηρίου ανατίθενται δι’ αποφάσεως του Υπουργού της Εθνικής Παιδείας εις την χήραν του αποβιώσαντος καλλιτέχνου. 2.Εις την χήραν του καλλιτέχνου αναγνωρίζεται το δικαίωμα της εκδόσεως αντιγράφων, αντιτύπων ή φωτογραφιών των εν τω Εργαστηρίω συγκεντρωθησομένων έργων και η διάθεσις αυτών. 3.Δια Β.Δ/τος εκδιδομένου προτάσει του Υπουργού της Εθνικής Παιδείας θέλει καθορισθή πάσα λεπτομέρεια εφαρμογής του παρόντος Νόμου. 31.Λ.β.18 Αναζήτηση και διαφύλαξη Αρχαιοτήτων 52
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.